|
ÖZET: Başvuran, Mersin Üniversitesi Hastanesinde asistan hekim olarak görev yaparken, geçmişe yönelik ek ödemelerin süresinde ödenmediğini ve yasal faiz talep etmektedir. Ancak, döner sermaye gelirlerinden ek ödeme almanın kazanılmış bir hak olmadığı, ödemelerin yalnızca ilgili mevzuat çerçevesinde ve döner sermaye kaynaklarının uygun olması halinde yapılabileceği belirtilmiştir. Mersin Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü, COVID-19 döneminde yapılması gereken ödemelerin Maliye Bakanlığı tarafından ek bütçe aktarılmaması nedeniyle gerçekleştirilemediğini ifade etmiştir.
Yapılan değerlendirmeler sonucunda, COVID-19 kapsamında yapılan ek ödemelerin, ilgili yönetmelik ve mevzuat çerçevesinde, döner sermaye gelirinin elde edilmesine katkı sağlayan personele yapılabileceği, ancak bunun herkes için kazanılmış bir hak teşkil etmediği vurgulanmıştır. Dolayısıyla, başvuranın yasal faiz talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durum, döner sermaye kaynaklarının uygunluğu ve gelir-gider dengesinin gözetilmesi gerekliliği ile de desteklenmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/10514-S.23.16812
BAŞVURU NO : 2023/5549
KARAR TARİHİ : 22/08/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres: No:/ /
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : ,TCKN:
Adres:
MERSİN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Geçmişe yönelik olarak yapılan ek ödemelere yasal faiz ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 18/04/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza avukat aracılığıyla yapılan başvuruda başvuran avukat, özetle, müvekkil ın Mersin Üniversitesi Hastanesinde asistan hekim olarak görev yaptığını, Kasım 2020, Aralık 2020, Nisan 2021, Mayıs 2021, Haziran 2021, Temmuz 2021 tarihlerinde tarafına ödenmesi gereken ek ödemelerin süresi içerisinde ödenmediğini, 06/01/2023 tarihinde yasal faiz olmadan ödendiğini belirterek, yasal faizin ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Mersin Üniversitesi
Rektörlüğü Personel Dairesi Başkanlığının 08/05/2023 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak
Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin beşinci fıkrasında belirtildiği üzere; yapılacak ödemelerin gelir gider dengesi gözetilerek, döner sermaye kaynaklarının uygun olduğu takdirde yapıldığı, bu çerçevede Üniversite Döner Sermaye Yürütme
Kurulunun 22/12/2022 tarih ve sayılı kararına istinaden başvurana 30 gün içinde ödeme yapıldığı açıklamalarına yer verilmiş olup, söz konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak Kurumumuza gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 04/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58 inci maddesinin (i) bendinde, “i) (Değişik: 17/2/2011-6114/17 md.) Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur.”
6. 18/02/2011 tarihli 27850 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner
Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara
İlişkin Yönetmeliğin,
6.1. “Genel ilkeler” başlıklı 4 üncü maddesinde, “(1) Döner sermaye gelirlerinden öğretim elemanları ve diğer personele dağıtılacak ek ödemeler, bu Yönetmelikte belirtilen esaslara ve oranlara uygun olarak yetkili kurullara tanınan yetki çerçevesinde birimler veya alt birimler bazında yapılır. (…) (5) Yapılacak ödemelerde gelir gider dengesi gözetilerek, döner sermaye kaynakları uygun olduğu takdirde ek ödeme yapılır.”
6.2. Geçici 6 ıncı maddesinde, “(1) 1/11/2020 tarihinden geçerli olmak üzere iki ay süreyle, üniversitelerin tıp fakülteleri ve sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde COVID-19 salgınına yönelik araştırma, teşhis ve tedavi faaliyetleri kapsamında görev yapan personel ile yöneticilerine, yer ve/veya personel yönünden kapsam ve oranı üniversite yönetim kurulu tarafından belirlenmek kaydıyla, bu
Yönetmelikte belirlenen esaslara tabi olmaksızın ek ödeme yapılabilir. Bu şekilde yapılacak ödeme tutarı toplamı 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (f) fıkralarında belirlenen mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemez.”
6.3. Geçici 7 inci maddesinde, “(1) 1/4/2021 tarihinden geçerli olmak üzere dört ay süreyle, üniversitelerin tıp fakülteleri ve sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde COVID-19 salgınına yönelik araştırma, teşhis ve tedavi faaliyetleri kapsamında görev yapan personel ile yöneticilerine, yer ve/veya personel yönünden kapsam ve oranı üniversite yönetim kurulu tarafından belirlenmek kaydıyla, bu Yönetmelikte belirlenen esaslara tabi olmaksızın ek ödeme yapılabilir. Bu şekilde yapılacak ödeme tutarı toplamı 2547 sayılı
Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (f) fıkralarında belirlenen mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemez.”
Hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
/
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. 1 numaralı paragrafta da ayrıntılı belirtildiği üzere başvuran, geçmişe yönelik olarak yapılan ek ödemelerin süresi içerisinde ödenmediğini belirterek, tarafına yasal faiz ödenmesini talep etmektedir.
9. Bilindiği üzere döner sermaye katkı payı ve ek ödemelerinin kimlere ve hangi unvanlara yapılacağına ilişkin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesi ile Yükseköğretim Kurumlarında Döner
Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin
Yönetmeliğinde tanımlandığı, döner sermaye gelirlerinden ek ödeme almanın herkes için kazanılmış bir hak teşkil etmediği, görev yapan personelin döner sermaye gelirinin elde edilmesine fiilen katkı sağladığı sürece ve mevzuatta yer alan usul ve esaslarına göre ek ödeme yapıldığı, mezkûr Yönetmeliğin Geçici 6 ve
7 inci maddesi ile Üniversitelerin tıp fakülteleri ve sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde COVID-
19 salgınına yönelik araştırma, teşhis ve tedavi faaliyetleri kapsamında görev yapan personel ile
yöneticilerine, ek ödeme yapılmasına imkân tanındığı, ancak yine söz konusu Yönetmeliğin 4 üncü maddesi çerçevesinde yapılacak ödemelerde gelir gider dengesinin gözetilmesi ve döner sermaye kaynaklarının uygun olduğu takdirde ek ödeme yapılmasının düzenlendiği görülmektedir.
10. Mersin Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü Yürütme Kurulunun 22/12/2022 tarih ve sayılı kararında, “Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden
Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğine 19/01/2021 tarihinde eklenen Geçici 6. Madde ve 27/10/2021 tarihinde eklenen Geçici 7. Madde gereği Kasım-Aralık
2020 dönemleri ve Nisan-Mayıs-Haziran-Temmuz 2021 dönemleri için ödenmesi gereken Pandemi
ödemesi Maliye Bakanlığı tarafından ek bütçe aktarılmaması nedeniyle ödenememiştir. Hastanemiz bütçesine aktarılan kaynaklarla birlikte geriye dönük personel hakedişleri ödenebilir duruma geldiğinden, Üniversitemiz Yönetim Kurulunun 25/12/2020 tarihli sayılı kararı gereği; İlgili dönemler içinYapılmış olan ek ödemelere, toplamda 2547 sayılı kanun 58.maddesinde ifade edilen tavan mesai içi ek ödeme miktarlarını geçmemek üzere ek olarak yapılmasına; (…) oy birliği ile karar verildi.” denilmektedir.
11. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; COVID-19 salgınına yönelik araştırma, teşhis ve tedavi faaliyetleri kapsamında görev yapan personele Mersin Üniversitesi Rektörlüğü Döner
Sermaye İşletmesi Müdürlüğü Yürütme Kurulunun yukarda yer verilen 22/12/2022 tarih ve sayılı kararı ile Kasım-Aralık 2020 dönemleri ve Nisan-Mayıs-Haziran-Temmuz 2021 dönemleri için ek ödeme yapılmasına karar verildiği, döner sermaye gelirlerinden ek ödeme almanın herkes için kazanılmış bir hak teşkil etmediği, görev yapan personelin döner sermaye gelirinin elde edilmesine fiilen katkı sağladığı sürece ve mevzuatta yer alan usul ve esaslarına göre ek ödeme yapıldığı, ödemelerde gelir gider dengesinin gözetilmesi ve döner sermaye kaynaklarının uygun olduğu takdirde ek ödeme yapılmasının bir zorunluluk oluğu, bu çerçevede döner sermaye kaynaklarının uygun olması ile geçmişe yönelik söz konusu ödemlerin yapılabildiği anlaşıldığından, faiz ödenmesi talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
/
12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Mersin İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Bu kararın BAŞVURANA ve MERSİN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi