TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/9544-S.21.15425
BAŞVURU NO : 2021/577
KARAR TARİHİ : 29/06/2021
RET KARARI
Adres:
TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Döner sermaye hizmet bedelleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 08/01/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi başvuru belgesinde özetle; Kendisi ve iki kardeşinin Kırşehir ili Kaman ilçesi ada ve parseller ile ada parselde bulunan arsa ve bağ-kerpiç eve dair paylarını vekaletname ile aynı kişiye sattıklarını, ancak alıcı ve satıcı aynı kişiler olmasına ve tek müracaatla başvurulmasına rağmen 3 döner sermaye ödemesi yapmak durumunda kaldıklarını iddia ederek, fazladan ödenen döner sermaye bedellerinin iadesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü başvuru konusuna ilişkin olarak Kurumumuza ulaştırdığı 22/02/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazılarında özetle;
İdaremizce başvuru konusu talep hakkında yapılabilecek herhangi bir çözüm yolu bulunmamaktadır. Tahsil edilen döner sermaye hizmet bedeli tamamen mevzuat gereği hesaplanan miktar kadar kadardır.
1) Tapu ve kadastro birimlerince üretilen hizmetlerden, döner sermaye hizmet bedeli tahsil edilmesi
gerektiğine ilişkin olarak; 19/01/2002 tarihli ve 24645 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4736 sayılı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanun’un 1’inci maddesinin birinci fıkrası; “Genel bütçeye dâhil daireler ile katma bütçeli
İdareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna tâbi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tâbi, kamunun
çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz.” hükmüne amirdir.
Diğer taraftan; 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4 nolu
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 34’üncü bölüm 487’inci maddesinin birinci fıkrası; “Genel Müdürlük, ürettiği her türlü tapu, kadastro, harita ve arşiv bilgi ve belgeleri ile sunduğu hizmetlerden gelir elde etmek üzere merkez veya bölge müdürlükleri bünyesinde döner sermaye işletmeleri kurar.” hükmüne, beşinci fıkrası “Birinci fıkra uyarınca elde edilecek gelirler bu bölüme ekli (I) sayılı tarife cetvelinde gösterilmiştir.
Tarife cetvelindeki yöresel katsayılar; il ve ilçelerin coğrafi ve ekonomik durumu, nüfusu, gelişmişlik seviyesi, işlem hacmi ve taşınmazların değeri dikkate alınmak suretiyle Bakanlıkça 0,30-3,00 arasında belirlenir. Tarife cetvelinde belirlenen döner sermaye hizmet bedeli tutarlarının veya oranlarının yarısına kadar indirmeye veya en fazla üç katma kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir. Döner sermaye hizmet bedelleri, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul
Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.” hükmüne amirdir.
Yukarıda zikredildiği üzere, 4736 sayılı Kanun’un 1’inci maddesinin birinci fıkrasında, genel bütçeye dâhil daireler ile katma bütçeli idareler ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarca üretilen mal ve hizmet bedellerinde herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanamayacağı, birinci fıkra hükmünden muaf tutulacak kişi veya kurumları belirlemeye Cumhurbaşkanının yetkili olduğu, anılan
Kararnamenin 487’inci maddesi ile de Genel Müdürlükçe üretilen hizmetler karşılığında, hangi hizmetten ne kadar döner sermaye hizmet bedeli tahsil edileceği, bölüme (34’üncü bölüm) ekli tarife cetvelinde ayrıntılı olarak belirlendiği görülmektedir,
Birimlerimizce verilen hizmetlere ilişkin her bir işlemin, tarife cetvelinde belirlenmiş bir ücreti vardır.
Taşınmazın maliki işlem talebinde bulunur (tek seferde veya farklı zamanlarda), birimlerimiz talebi alır, talep edilen her bir işlem (parsel) için tarife cetvelinde belirlenmiş olan ücreti tahsil ettikten sonra işlemi sonuçlandırır.
2) Döner sermaye hizmet bedeli yukarıda izah edildiği üzere, tarife cetvelinde ayrıntılı olarak
belirlenmiştir. Tapu harcı taşınmazın değeri üzerinden hesaplanırken (binde kırk), döner sermaye hizmet bedeli tarife cetvelinde belirlenmiş olan ücretler üzerinden hesaplanır ve bu ücretler yıl içerisinde sabittir değişkenlik arz etmez. Değeri 1.000.000,00-TL olan bir taşınmazın harcı, bütün tapu müdürlüklerinde (40/1.000) 40.000,00-TL tutarken şikayet başvurusuna konu tarihte (2020 yılı içerisinde) aynı işlemin döner sermaye hizmet bedeli, yöresel katsayı farklılığından kaynaklı olarak, Çankaya Tapu Müdürlüğünde 392,50-TL, Kaman Tapu Müdürlüğünde 235,00-TL dir. Diğer taraftan her parsel kendi kütüğüne tescil edilmekte olup, her bir parsel için ayrı bir işlem yapılmaktadır,
3) Tapu müdürlüklerince yapılan işlemlerde kural olarak; Tapu Sicili Tüzüğünün 6’ncı maddesi
gereğince her ilçenin idari sınırı bir tapu sicili bölgesidir. Bir tapu sicil bölgesinde (ilçe idari sınır)
maliklerin taşınmazlara yönelik tescil vb. talepleri, sadece taşınmazın bulunduğu bölgenin tapu siciline ve o bölgenin tapu müdürlüğünce kaydedilebilir. Ancak teknolojinin getirdiği imkanları kullanmak suretiyle, taşımaz maliklerinin işlerini kolaylaştırmak, onlara daha iyi hizmet götürebilmek ve bulundukları tapu sicil bölgesi dışındaki taşınmazlara ilişkin taleplerini de karşılayabilmek amacıyla, Kurumumuzca çıkarılan ve
30.04.2011 tarihli 27920 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren; “Tapu Müdürlüklerince
Yetki Alanı Dışında Kayıtlı Bulunan Taşınmazlarla İlgili Tapu İşlemlerinin Yapılmasına İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmelik” yönetmelikle tapu müdürlüklerine yetki alanı (tapu sicil bölgesi) dışında kayıtlı bulunan taşınmazlara ilişkin malik taleplerinin de karşılanması ve talep edilen tescil işlemlerinin yapılabilmesi imkanını sağlanmıştır. Böylece malikler, bulunduğu il veya ilçeden hatta yurt dışından, taşınmazının bulunduğu il veya ilçeye gitmeden, tapu müdürlüklerinde işlem (alım, satım, intikal vb.)
yapabilir hale gelmişlerdir ki bu işleme ” Yetki Alam Dışı Tapu İşlemi” diyoruz. Sunulacak olan bu hizmet yeni bir hizmet olup, 4736 sayılı Kanun gereği ücretlendirilmesi gerekmektedir. Yönetmelikle getirilen
“Yetki Alanı Dışı Tapu İşlemi” 2.07.2012 tarihli ve 2012/9 sayılı Genelge ile Kurumumuzca sunulan hizmetler arasında yerini almış, Genelgenin 16’ıncı maddesi de bu işlemin nasıl ücretlendirileceğini düzenlemiştir, Bu düzenleme, yetki alam dışında yapılan işlemler için döner sermaye bedeli, yetki alarak işlem gerçekleştiren tapu müdürlüğü için belirlenen döner sermaye ücretinin 2 (iki) katı oranında tahsil edilecektir.” şeklinde olup, bu düzenleme 2012 yılı tarife cetveline işlenmiştir.
Tarife cetveli; yapılan güncelleme ve düzenlemelerle 12.06.2014 tarihli ve 29028 sayılı resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6544 sayılı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla, 6083 sayılı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un ekine (III) Sayılı Tarife Cetveli olarak eklenmiş, bilahare yukarıda zikredilen 4 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin getirmiş olduğu yeni düzenlemeyle
Kararnamenin 34’üncü bölümüne eklenmiştir.
Şikayet başvurusunda başvurucu tek başvuru yaptığını iddia etmişse de talebi ile ilgili olarak 3 ayrı işlem yapılmıştır. Nitekim 21.7.2020 tarihli ve 56157, 21.7.2020 tarihli ve 56177, 10.8.2020 tarihli ve 63860 yevmiyeli 3 ayrı işlemin yapıldığı görülmüştür. Döner Sermaye ücreti tarife gereğince işlem başına alınmakta olup, bu nedenle 3 ayrı işlemin her biri için döner sermaye ücreti alınması gerekmektedir.
Nitekim tarife cetvelinin 1.1.2.l.maddesi uygulanarak döner sermaye tahsilatı yapılması gerekli olup, zaten tarifenin bu maddesine göre işlem yapıldığı anlaşılmaktadır.
Şikayet başvurusunda bulunan dilekçi, şikayete konu satış İşlemlerini “Yetki Alanı İçerisinde” (Kaman
Tapu Müdürlüğünde) yapmış olsaydı parsel başına ödeyeceği döner sermaye hizmet bedeli aşağıda yer verilen tablodaki gibi hesaplanacaktı.
DÖNER SERMAYE HİZMET PARSEL
BEDELİ HESABI (işlem)
(Yöresel Katsayı X Hizmet BAŞINA
TAŞINMAZ ADA/ HİZMET YÖRESEL Bedeli Sütunu ) TAHSİL
PARSEL BEDELİ KATSAYI EDİLECEK
TOPLAM
HİZMET
BEDELİ
157 1,50 157×1,50=235,00-TL 235,00-TL
157 1,50 157×1,50=235,00-TL 235,00-TL
157 1,50 157×1,50=235,00-TL 235,00-TL
Tarife Cetveli 1.1.2. Maddesi: Kat irtifakı ve kat mülkiyeti tesisli olmayan taşınmazların satış işlemleri
/
1.1.2.1 Tek işlemde bir adet taşınmazın satışı yapılıyor ise bir adet döner sermaye hizmet
bedeli tahsil edilir
Yukarıdaki İşlem ” Yetki Alam Dışında” yani Çankaya Tapu Müdürlüğünde yapıldığı İçin döner sermaye hizmet bedeli mevzuat gereği, Tarife Cetvelinin 1.9’uncu maddesinden ve aşağıdaki tabloya göre hesaplanmıştır.
DÖNER SERMAYE HİZMET
BEDELİ
HESABI (Yöresel Katsayı
YÖRESEL
X Hizmet Bedeli PARSEL
KATSAYI Yetki (işlem)
Sütunu )
Alanı Dışı
BAŞINA
İşlemlerde işlemi
Yetki Alanı
TAŞINMAZ HİZMET TAHSİL
Yapan
Dışı
PARSEL BEDELİ EDİLECEK
Müdürlüğün
İşlemlerde
TOPLAM
Yöresel Katsayısı
Döner Sermaye Ücretin İki HİZMET
Uygulanır (Tarife
Hizmet Bedeli Katı
BEDELİ
Cetveli 1.9)
Alınır (Tarife
Cetveli 1.9)
157 2,50 157×2,50=392,50 2,00 785,00-TL
157 2,50 157×2,50=392,50 2,00 785,00-TL
157 2,50 157×2,50=392,50 2,00 785,00-TL
Tarife Cetveli 1.9 Maddesi: Yetki alanı dışında yapılacak tapu işlemlerinde, yetki verilen tapu müdürlüğünün yöresel katsayısı esas alınarak işlem için belirlenen döner sermaye hizmet bedelinin iki katı; yurt dışından tapu işlemi yapılması halinde, yurt dışı yöresel katsayı esas alınarak işlem için belirlenen döner sermaye hizmet bedelinin dört katı tahsil edilir.
Bu nedenle yapılan döner sermaye ücreti tahsilatı tarifeye uygundur.
Bu işlem Yurt dışında yapılmış olsaydı işlem için belirlenen döner sermaye hizmet bedelinin dört katı tahsil edilecekti.
4) Şikayete ilişkin olarak idaremizde yürütülen herhangi bir işlem veya yargı organlarında görülmüş
veya görülmekte olan bir dava bulunmamaktadır.
5) Dilekçinin talebinin Kurumumuzca karşılanması yukarıda açıklanan mevzuat çerçevesinde mümkün
görülmemektedir. denilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi: “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine
/
başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 4736 Sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet tarifeleri ile Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrası: “Genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna tâbi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tâbi, kamunun çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz.”
6. 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan; Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin;
6.1. 487 nci maddesinin beşinci fıkrası; “Birinci fıkra uyarınca elde edilecek gelirler bu Bölüme ekli (I) sayılı Tarife Cetvelinde gösterilmiştir. Tarife Cetvelindeki yöresel katsayılar; il ve ilçelerin coğrafi ve ekonomik durumu, nüfusu, gelişmişlik seviyesi, işlem hacmi ve taşınmazların değeri dikkate alınmak suretiyle Bakanlıkça 0,30-3,00 arasında belirlenir. Tarife Cetvelinde belirlenen döner sermaye hizmet bedeli tutarlarını veya oranlarını yarısına kadar indirmeye veya en fazla üç katına kadar artırmaya
Cumhurbaşkanı yetkilidir. Döner sermaye hizmet bedelleri, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.”
6.2. 488 inci maddesinin üçüncü fıkrası; “Tapu müdürlükleri ve yurtdışı teşkilatı, hak sahibinin talebi üzerine, kendi yetki alanı dışında bulunan taşınmazlarla ilgili tapu işlemlerini, taşınmazın bulunduğu tapu müdürlüğünden yetki almak ve kanunen bir engel olmadığını tespit etmek suretiyle yapmaya yetkilidir. Bu fıkraya göre yapılacak tapu işlemlerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.”
6.3. 488 inci maddeye ek I sayılı Tarife Cetvelinin 1.1.2.1, 1.1.2.2. ve 1.9. no’lu kısımları; “1.1.2.1.
Tek işlemde bir adet taşınmazın satışı yapılıyor ise bir adet döner sermaye hizmet bedeli tahsil edilir.
1.1.2.2. Tek işlemde birden fazla taşınmazın satışı yapılıyor ise ilk taşınmaz için bir adet döner sermaye hizmet bedeline ek olarak, ilave her bir taşınmaz için Yöresel Katsayı X İlave Hizmet Bedeli formülü ile hesaplanan miktar tahsil edilir.
1.9. Yetki alanı dışında yapılacak tapu işlemlerinde, yetki verilen tapu müdürlüğünün yöresel katsayısı esas alınarak işlem için belirlenen döner sermaye hizmet bedelinin iki katı; yurtdışından tapu işlemi
/
yapılması halinde, yurtdışı yöresel katsayı esas alınarak işlem için belirlenen döner sermaye hizmet bedelinin dört katı tahsil edilir.”
7. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 03/01/2018 tarihli ve 2982004-2018/1 (1780) sayılı
Genelgesinin, “M-Mali Yönü” başlığı altında 3 ünci maddesi; “Tapu harçları taraflarca beyan edilen devir ve iktisap bedeli üzerinden hesaplanır ve yetki alanı dışında yapılan işlemler için döner sermaye hizmet bedeli yöresel katsayısı daha yüksek olan müdürlüğün döner sermaye hizmet bedelinin 2 (iki) katı oranında tahsil edilir.”
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Şikayetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu Denetçisi Yahya
AKMAN tarafından Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Şikayet; Kırşehir İli Kaman İlçesinde yer alan, 3 kardeşin ortak olduğu 3 ayrı taşınmazın bir kişiye satışı sırasında Çankaya Tapu Müdürlüğünce fazla döner sermaye bedeli alındığı iddiasına ilişkindir.
10. Bilindiği üzere, yetki alanı dışında, yani taşınmazın bulunduğu mülki sınır dışında tapu işlemlerinin yapılabilmesi; 2011 yılında Tapu Müdürlüklerince Yetki Alanı Dışında Kayıtlı Bulunan Taşınmazlarla
İlgili Tapu İşlemlerinin Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin yayımlanmasıyla mümkün olmuş ve 2014 yılında 6083 sayılı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanuna ek yapılmasıyla uygulama kanunileşmiş, 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4 no’lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde ise en güncel haliyle yer almıştır. Bu çerçevede, ilgililer taşınmazın bulunduğu ilçede yer alan tapu müdürlüklerine gitmeden işlemlerini bulundukları ilçede gerçekleştirebilmekte ve bu yolla zaman ve maddi kayıplar önlenebilmektedir.
11. Şikayet başvuru belgesi ve ekleri ile ilgili idareden gelen cevabi yazının incelenmesi neticesinde şikayetçinin de söz konusu haktan istifade ettiği, Kırşehir İli Kaman İlçesindeki taşınmazla ilgili olarak
Çankaya Tapu Müdürlüğünde vekili aracılığıyla işlem tesis ettiği tespit edilmiştir.
12. Tapu işlemlerinde ödenecek ücretlerle ilgili olarak, mevzuat üzerinde yapılan inceleme neticesinde,
4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çerçevesinde, Genel Müdürlüğün sabit bir döner sermaye hizmet
bedeli belirlediği, söz konusu bedelin her yıl yeniden değerlemeye tabi tutulduğu, gelişmişlik düzeylerine göre her il ve ilçeyle ilgili olarak belirlenen yöresel katsayılarla söz konusu hizmet bedelinin çarpılması yoluyla ilgililerce ödenecek ücretin belirlendiği, bu çerçevede 03/01/2018 tarihli ve 2018//1 (1780) sayılı
Genelge gereğince yüksek olan yöresel katsayının hesaplamalara dahil edildiği, yine 4 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çerçevesinde, taşınmazın bulunduğu mülki sınır dışında gerçekleştirilen işlemlerde, belirlenen bedelin 2 katının tahakkuk ettirileceğinin belirlendiği tespit edilmiştir.
13. Dolayısıyla 157 TL hizmet bedelinin, Çankaya İlçesi yöresel katsayısı olan 2,5 ile çarpılması ile elde edilen 392,5 TL’nin, yetki alanı dışında işlem talep edilmesi nedeniyle 2 ile çarpılması yoluyla elde edilen 785 TL’lik işlem başına hizmet bedeli hesaplamasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
14. Diğer taraftan başvuranın dile getirdiği tek müracaat ile tek satıcının 3 taşınmazı tek alıcıya sattığına dair iddiası üzerinde yapılan incelemede, bu hususta şikayetçi tarafından işlem başında idareye sunulmuş bir dilekçeye rastlanılmadığı gibi, İdarece Kurumumuza gönderilen cevabi yazının incelenmesinden, söz konusu satışların farklı yevmiye kayıtlarıyla gerçekleştirildiği, ilk iki satışla ilgili 21.7.2020 tarihli yevmiyeler arasında 20 sayı fark olduğu, yani iki işlem arasında ilgili Tapu Müdürlüğünce 20 farklı işlemin gerçekleştirildiği, üçüncü yevmiyenin ise 10/08/2020 tarihli olduğu görüldüğünden, ilgili İdarenin 3 farklı tapu işlemi için döner sermaye bedeli tahsil etmesi işlemlerinde bir hata tespit edilememiştir. Kaldı ki 4
No.lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin, 34 üncü bölümün ekindeki I sayılı Tarife Cetvelinin 1.1.2.2.
maddesi çerçevesinde, tek işlemde birden fazla taşınmazın satışı yapılmış olması durumunda dahi, 3 farklı taşınmaz için bir adet döner sermaye hizmet bedeli tahakkuku imkan dahilinde bulunmamaktadır.
15. Bu çerçevede, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idarece başvurana tahakkuk ettirilen döner sermaye hizmet bedellerinin hesaplanmasına yönelik işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir. Bununla birlikte, ilgili İdarece, bundan sonra işlem tesis edecekleri bu hususta bilgilendirilmesi ve örnek hesaplama cetvellerinin duyuru panosunda sergilemesinin benzer yanlış anlamaları önlemede faydalı olacağı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca gerekçeli ret kararının başvurana tebliğinden itibaren varsa dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, işlemi yapan İdareye karşı Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/