| ÖZET: Bu Sayıştay kararında, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. maddesi çerçevesinde döner sermaye gelirlerinin dağıtımına ilişkin düzenlemeler ele alınmıştır. İlgili yönetmelik gereğince, döner sermaye katkı payı ödemeleri için fiilen döner sermaye birimlerinde çalışma zorunluluğu bulunmaktadır. Temyiz talebinde bulunan Savcı, döner sermaye katkı payı ödemelerinin hukuka aykırı olduğunu, çünkü fiilen çalışılmayan süreler için bu ödemelerin yapılamayacağını belirtmiştir. Sayıştay, bu gerekçelerle, beraat kararının bozulması ve kamu zararının tazmini yönünde karar verilmesi gerektiğine hükmetmiştir. Sonuç olarak, döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılabilmesi için ilgili personelin bu birimlerde görevli olması gerektiği vurgulanmıştır. Bu durum, döner sermaye işlemlerinin yasal çerçevede yürütülmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. |
| Kamu İdaresi Türü | Yüksek Öğretim Kurumları |
| Yılı | 2011 |
| Dairesi | 2 |
| Karar No | 38571 |
| İlam No | 42878 |
| Tutanak Tarihi | 22.3.2017 |
| Kararın Konusu | Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
Gelir getirici katkısı olmayan birtakım idari personele döner sermaye katkı payı ödenmesi;
1- 76 sayılı İlamın 1. maddesiyle; Üniversite Yönetim Kurulunun … tarihli toplantısında alınan … sayılı Kararla 01.03.2011 tarihinden itibaren … Tıp Fakültesi Hastanesi İnceleme Heyetinde görevlendirilen idari personel …’a Nisan ayında yapılan … TL tutarındaki döner sermaye katkı payı ödemesinde (fiilen yapılmadığına ilişkin yeterli kanıtlayıcı belge bulunmadığından) ilişilecek bir husus bulunmadığına (beraatine) ilişkin hüküm tesis edilmiştir.
Sayıştay Başsavcılığı adına temyiz talep eden Savcı …, temyiz dilekçesinde özetle (İlamın 1., 2., 5. ve 7. Maddelerinin hepsine ortak şekilde); 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinde döner sermaye gelirlerine yönelik düzenlemelerin yer almakta olduğunu, maddenin (b) fıkrasında döner sermaye gelirlerinin dağıtım esaslarına yer verildiğini, (h) fıkrasında ise;
“Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur.
Yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri; yükseköğretim kurumlarının hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin kadro ve görev unvanı, görev yeri, çalışma şartları ve süresi, eğitim-Öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve Özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkartılacak yönetmelikle belirlenir. Bu yönetmelikte belirlenen temel ilkeler çerçevesinde üniversite yönetim kurulları gerekli düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.”
Şeklinde düzenlemenin bulunduğunu, çıkarılan Yüksek Öğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde döner sermaye gelirlerinin dağıtımının düzenlendiğini, 3 üncü ve 5 inci maddelerinde ise katkı paylarının dağıtımında esas alınacak kriterlere yer verildiğini, bahse konu Yönetmelikte yer alan düzenlemelere göre katkı payı alınabilmesi için fiilen döner sermaye birimlerinde çalışma zorunluluğu bulunduğunu, belirtilen mevzuat çerçevesinde, eski tarihli görevlendirme yapılması mümkün olmadığı gibi, fiilen çalışılmayan süreler için katkı payı ödemesi yapılmasının da mümkün olmadığını, kaldı ki; sözü edilen Yönetmelikte yer alan düzenlemelere göre katkı paylarının hesaplanmasında belli kriterler esas alınarak puanlama yapılmakta olduğunu, bu puanlamaların yer aldığı cetvellerin incelenmesi ile ödenen meblağlar arasındaki farklılığın tespitinin de imkan dahilinde olduğunu, yukarıda yer alan açıklamalara göre Daire tarafından verilen mevzuatına uygunluğu yönündeki hükümlerin (İlamın 1., 2,., 5. ve 7. maddelerini kapsayacak şekilde) bozularak kamu zararının tazminine karar verilmesi gerektiğini dile getirmiştir.
Beraatlerine hükmedilen Sorumlular (Harcama Yetkilisi sıfatıyla karşılama gönderenler; Başhekim Vekili …, Döner Sermaye İşletme Müdürü …, Başhekim …, Başhekim Vekili …, Başhekim …, Başhekim Vekili …, Başhekim Vekili … ve Başhekim Vekili … ile Gerçekleştirme Görevlisi karşılama gönderenler; Hastane Müdür Yardımcısı …, Döner Sermaye İşletme Müdür Yardımcısı …, Hastane Müdür Yardımcısı …, Hastane Müdürü … ve Hastane Müdürü …), Başsavcılığın temyiz talebine yanıt olarak ortaklaşa gönderdikleri temyiz dilekçesinde özetle (İlamın 1., 2., 5. ve 7. maddelerinin hepsine ortak şekilde); temyiz konusu edilen katkı payı ödemelerinin … Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimliğinin … tarih ve … ile … Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimliğinin aynı tarih ve … sayılı yazıları ile Hastaneler Genel Direktörlüğünden Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin 6 ncı bendi gereğince ilgili yazılarda belirtilen işlemlerin yürütülmesi ile döner sermaye hizmetlerinin etkili, ekonomik ve verimli şekilde yürütülmesinin sağlanmasına yönelik talepleri üzerine, ilgili Direktörlüğün Rektörlük Makamına dilekçeye ekli … tarih ve … sayılı yazılarına istinaden … ve … Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimliklerinin talebi iletilerek her iki hastanede, Yönetim Kurulu Kararı ile inceleme heyetleri kurulmasının talep edildiğini, Hastaneler Genel Direktörlüğünün bu talebi üzerine, Üniversite Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı Kararı ile 01.02.2011 tarihinden geçerli olmak üzere 2547 sayılı Kanunun rektörün görev ve yetkilerine ilişkin 13 üncü maddesinin (b) fıkrasının 4 üncü bendine göre (rektörün, gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler verme yetkisi), üniversite bünyesinde bulunan döner sermayenin bağlı olduğu birimde rektör tarafından bazı personele asli görevlerini aksatmadan Kararda belirtilen görevleri yürütmek üzere yeni görevler verilmesi ve bu hizmet karşılığında da aynı Kanunun 58 inci maddesi ve bu madde kapsamında çıkarılan Yönetmelik hükümlerine göre görevlendirme yapıldığını, görev devam ettiği sürece katkı payı ödenmeye devam edildiğini, görevlendirme süresi tamamlanınca katkı payı ödemesinin de sonlandırıldığını, üniversite yönetim kurulunun en üst amiri olan rektörün, görevlendirilen daire başkanlarının da en üst amiri olduğunu, rektörün gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan birimlerde personeline yeni görevler verebilmesinin yasa ile kendisine verilmiş bir yetki olduğunu, bu yetkisini bu görevlendirmelerde mevzuata uygun bir şekilde kullandığını, ödenen katkı payının da verilen hizmet karşılığı bir ücret olduğunu ki Anayasamıza göre angaryanın suç olduğunu ve verilen hizmet ve yapılan göreve karşılık ücret ödenmesinin teminat altına alındığını; dolayısıyla, görevlendirilmeleri karşılığı olarak döner sermaye katkı payı ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığını, ödemeye esas işlemin Üniversite Yönetim Kurulu Kararı olduğunun da göz ardı edilmemesi gerektiğini; bu nedenle, ilgili hastanelerin talebi ve Hastaneler Genel Direktörlüğünün Rektörlük Makamına arzı üzerine Rektörün, sorumlu olduğu kurumuna bağlı bir birimin sevk ve idaresindeki mevcut olan veya sonradan ortaya çıkabilecek olan sorunların önlenmesi veya çözülebilmesi için kanunun kendisine vermiş olduğu yetkisini kullanması ve üstelik bu yetkisini kullanırken (gerek olmamasına rağmen) Üniversite Yönetim Kurulu ile paylaşarak ortak karar almak sureti ile bir tasarrufta bulunmasında da mevzuata aykırı bir uygulamanın olmadığının görüleceğini, ayrıca, 2547 sayılı Kanunun 13/b-4 üncü maddesi gereğince tevdii edilen görevin İnceleme Heyetlerince yerine getirildiğini ve fiilen yapılan iş ve işlemlerin sorgu aşamasında ayrıntılı olarak savunmaya eklendiğini, İnceleme Heyetlerinde bulunan personele yapılan ödemenin verilen bir hizmet karşılığı olduğu ve Yönetmelikte de karşılığı bulunduğu hususunun da göz önüne alınmasının uygun olacağını belirterek yukarıdaki açıklama ve belgeler doğrultusunda değerlendirilme yapılarak ve Başkanlığımız Temyiz Kurulunun, … Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığının 2007/655 İlam 33136 sayılı Kararı ile … Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığının 2007/745 İlam 32671 sayılı Kararı ile verilen tazmin hükmünün kaldırılması kararları da emsal alınarak Başsavcılıkça temyizi istenen maddeler hakkında verilen mevzuata uygunluk kararının onanmasını istemişlerdir.
Başsavcılık karşılamasında özetle; sorumlular tarafından ileri sürülen hususların (beraat hükmüne karşı) temyiz başvurusuna esas görüşlerinin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı gibi temyiz dilekçesinde belirttikleri geçmişe dönük görevlendirme yapılamayacağı yönündeki iddialarının doğruluğunu ortaya koyan belgelerin de ibraz edildiği anlaşıldığından, yargılamanın söz konusu görüşlerine göre karara bağlanmasının uygun olacağı mütalaa edilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:
İlamın 1. maddesinde Üniversite Yönetim Kurulunun, … tarihli toplantısında alınan, … sayılı kararla; Bilgi İşlem Daire Başkan Vekili Yardımcı …’nin … Tıp Fakültesi Hastanesi İnceleme Heyetinde görevlendirilmesi ve bu görev için kendisine, 01.04.2001 tarihinden geçerli olmak üzere döner sermaye katkı payı ödenmesi ile ilgili tazmin hükmü verilmişken, … sayılı Kararla, 01.03.2011 tarihinden itibaren … Tıp Fakültesi Hastanesi İnceleme Heyetinde görevlendirilen idari personel …’a, Nisan ayında yapılan … TL tutarındaki döner sermaye katkı payı ödemesinde fiilen yapılmadığına ilişkin yeterli kanıtlayıcı belge bulunmadığından, ilişilecek husus bulunmadığına/kamu zararı bulunmadığına karar verilmiştir.
İlişilecek husus bulunmadığına yönelik kararda; konu ile ilgili rapor maddesinde, hem geriye doğru ödeme/fiilen hizmetin yapılması ve hem de bu tarz bir görevlendirmenin muvazaalı olduğu iddia edilmesine rağmen, bu görevlendirmelerin mahiyeti ile ilgili bir değerlendirme yapılmaksızın, yani bir görev yeri değişikliği mi yoksa bu personele verilen yeni bir görev mi şeklinde bir değerlendirme yapılmaksızın, fiilen yapılmadığına ilişkin belge bulunmadığı gerekçe gösterilmiştir.
Rapordaki söz konusu iddialar karşılanmaksızın sadece görevin fiilen yapılıp yapılmadığı hususu değerlendirilmiştir.
Ayrıca; rapordaki kamu zararı tablosunda, kamu zararı toplamı … TL olarak gösterilmesine rağmen, raporun sonuç kısmında, … TL için tazmin talep edilmiş, bakiye … TL ile ilgili tazmin kararı istenmemesi hususunda bir sebep gösterilmemiş, tazmin talep edilen … TL ile ilgili olarak da ilamda; bu tutarın … ile ilgili olan … TL hakkında, fiilen yapılmadığına ilişkin yeterli kanıtlayıcı belge bulunmadığından, ilişilecek husus bulunmadığına/kamu zararı bulunmadığına, … ile ilgili … TL’nin ise tazminine karar verilmiştir.
Sorumlular sorgu üzerine yaptıkları savunmada; esas görevlendirmenin … nolu Karar ile yapıldığını savunmuşlar geriye doğru bir görevlendirme olmadığını iddia etmişlerdir.
Oysa aşağıdaki gerekçelerle, bu Yönetim Kurulu Kararlarına istinaden, inceleme heyeti elemanlarına ek ödeme yapılması hukuken mümkün değildir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Döner sermaye’ başlıklı 58 inci maddesinin (c) fıkrasında:
“Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;
1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500’ünü; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300’ünü, (1)
2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) (2) ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250’sini, başhemşireler için yüzde 200’ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150’sini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 200’ünü geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. Sözleşmeli personele yapılacak ek ödeme matrahı, sözleşmeli personelin çalıştığı birim ve bulunduğu pozisyon unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel dikkate alınarak belirlenir. Emsali bulunmayan sözleşmeli personelin ek ödeme matrahı ise brüt sözleşme ücretlerinin yüzde 25’ini geçemez.(Ek cümle: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) Bu fıkra uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz. (1)(2)(3)
…”
Denilmekte olup, yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri; yükseköğretim kurumlarının hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin kadro ve görev unvanı, görev yeri, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından 18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik ile düzenlenmiştir.
Söz konusu Yönetmeliğin Genel İlkeler’ başlıklı 4 üncü maddesinde:
“(1) Döner sermaye gelirlerinden öğretim elemanları ve diğer personele dağıtılacak ek ödemeler, bu Yönetmelikte belirtilen esaslara ve oranlara uygun olarak yetkili kurullara tanınan yetki çerçevesinde birimler veya alt birimler bazında yapılır.
…
(7) Yapılacak ek ödemeye esas katkı oranlarının belirlenmesinde 5 inci maddede belirlenen; kurumsal katkı puanı (A puanı), bireysel gelir getirici faaliyet puanı (B puanı), eğitim-öğretim faaliyeti puanı (C puanı), bilimsel faaliyet puanı (D puanı) ve diğer faaliyetler puanı (E puanı) esas alınır. Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde söz konusu puanların tamamı kullanılır. Anılan fıkra dışındaki birimlerde ise yönetim kurullarınca, yükseköğretim kurumunun yapısı ve mali durumu göz önünde bulundurularak bir veya birden fazlasının kullanılmasına karar verilmek suretiyle belirleme yapılır.
…”
Dağıtım esasları’ başlıklı 5 inci maddesinde:
“(2) (A) Kurumsal katkı puanı; ilgili döner sermaye birim veya alt birim ortalamasının, kadro/görev unvan katsayısı ve aktif çalışılan gün katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan puanı ifade eder. Bu puanın hesaplanmasında aşağıdaki formül uygulanır.
(A) = Birim (b-ort) veya alt birim (ab-ort) ortalaması x kadro/görev unvan katsayısı x aktif çalışılan gün katsayısı.
…
(6) (E) Diğer faaliyetler puanı; (A), (B), (C) ve (D) puanlarının hesaplanmasında dikkate alınan faaliyetler dışındaki komisyon üyelikleri, özellik arz eden riskli birimlerde çalışma ve benzeri diğer hususlar dikkate alınarak yönetim kurulları tarafından tanımlanan ve belirlenen yüzdelik değerlerin kişinin (A) puanı ile çarpılması sonucu bulunan puandır. (E) puanı; (A) puanının her bir görev için % 30’unu, toplamda ise % 50’sini geçemez. (E) puanı aşağıdaki şekilde hesaplanır.
(E) = Kişinin (A) Puanı x Belirlenen yüzdelik değer.
…
(8) “Yapılacak ek ödemede, tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde (hastaneler dahil) görev yapan personele;
a) (Değişik:RG-8/7/2014-29054) Öğretim üye ve görevlileri ile uzman kadrosundaki uzman tabip diş tabiplerinin bireysel net katkı puanı = A + [(B1+B2+C) x KK]+D+E,
b) Araştırma görevlileri ile tabip ve diş tabiplerinin bireysel net katkı puanı =A+D+E,
c) Diğer personel bireysel net katkı puanı = A + E,
ç) Yapılacak ek ödeme miktarı= Dönem ek ödeme katsayısı x Bireysel net katkı puanı,
formülleri kullanılarak hesaplama yapılır.
…”
Alt Düzenlemeler’ başlıklı 10 uncu maddesinde ise:
“(2) Kadro/görev unvan katsayısı, Ek-1 sayılı cetvelde yer alan katsayı aralıkları içerisinde kalınmak kaydıyla yönetim kurulları tarafından belirlenir. Gruplar içindeki her unvan için aralıklar dâhilinde ayrı katsayı belirlenebilir. Yönetim kurulları tarafından Listede bulunmayan görev unvanları için aynı grup içine girebilecek eşdeğer eklemeler ve puanlamalar yapılabilir.
(6) Yönetmelik kapsamında belirtilen işlemleri yürütmek üzere komisyon ve inceleme heyetleri kurmaya ve bu komisyon ve inceleme heyetlerinin görev ve yetkilerini tespit etmeye yönetim kurulları yetkilidir.”
Denilerek ek ödeme hesaplama usulü belirlenmiş ve Yönetmelik eki 1 sayılı Cetvelde de hesaplamaya esas değerlerin hesabında kullanılacak olan kadro/görev unvan katsayıları gösterilmiştir.
Yukarıda sayılan kanun ve yönetmelik hükümleri dayanak gösterilmek suretiyle, … Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimliğinde ve … Tıp Fakültesi Başhekimliğinde Yönetmelik kapsamında belirtilen iş ve işlemler ile döner sermaye gelirlerinin artırılması, kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasıyla ilgili olarak, yapılacak iş ve işlemlere destek vermek ve yönlendirici faaliyetlere ilişkin iş ve işlemleri yürütmek üzere Rektörlüğe bağlı Hastaneler Genel Direktörlüğünce “inceleme heyetleri” kurulması ve gerekli görevlendirmelerin yapılması talep edilmiştir.
Hastaneler Genel Direktörlüğü tarafından yapılan talebe istinaden (… tarih ve … sayılı yazısının görüşülmesi sonucunda), Yönetmeliğin yukarıda sözü edilen 10 uncu maddesinin 6 ncı fıkrasına dayanılarak Üniversite Yönetim Kurulunun … sayılı Kararıyla; … Tıp Fakültesi Başhekimliği ve … Tıp Fakültesi Başhekimliği bünyelerinde birer “İnceleme Heyeti” kurulmuş, … Tıp Fakültesi Başhekimliğinde Genel Sekreter Yardımcısı, İdari ve Mali İşler Daire Başkanı, Bilgi İşlem Daire Başkanı, Öğrenci İşleri Daire Başkanı, İnşaat İşleri Koordinatörü ve Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkan Vekilinden; … Tıp Fakültesi Başhekimliğinde (diğer) Genel Sekreter Yardımcısı, Strateji Geliştirme Daire Başkanı, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı, Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanı ve Personel Daire Başkanı kadrolarındaki personel 2547 sayılı Kanunun rektörün görev ve yetkilerine ilişkin 13 üncü maddesinin (b) fıkrasının 4 üncü bendine göre bu heyette görevlendirilmiş (bazı ödeme emri belgelerinde avukat, ayniyat saymanı vb. kadrolarındaki personel de görevlendirilmiş) ve söz konusu personele heyetteki görevleri dolayısıyla döner sermaye ek ödemesi verilmiştir.
Öncelikli olarak, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrasına göre; herhangi bir kamu görevlisine tıp-diş hekimliği fakültesi/sağlık uygulama ve araştırma merkezi döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılabilmesi için, söz konusu personelin, bu fakültede/merkezde görevli olması gerekmektedir.
Sorumluların temel dayanak noktasını oluşturan 2547 sayılı Kanunun rektörün görevlerini düzenleyen 13 üncü maddesinin (b) fıkrasının 4 üncü bendinde ise rektöre; gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler verme yetkisi verilmiştir.
İnceleme Heyetinde görevlendirilen personelin durumu bu madde bendine göre değerlendirilecek olursa; bunların görev yerleri değiştirilmemiş, bu kişilere, Rektör tarafından yeni görevler verilmiştir. Dolayısıyla, ilamda adı geçen Tıp Fakültesine bağlı Hastanede görevli olmayan heyet üyelerine, bu Hastanenin gelirlerinden ek ödeme yapılamaz.
Diğer taraftan, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin, Alt düzenlemeler’ başlıklı 10 uncu maddesinin 6 ncı fıkrasında, üniversite yönetim kurullarına inceleme heyetleri kurma ve bu heyetin görev ve yetkilerini tespit etme yetkisi verilmiştir. Ancak, yönetim kurullarına verilen inceleme heyeti kurma yetkisi sınırsız olmayıp, bu Yönetmelik kapsamındaki işlemlerle sınırlandırılmış bir yetkidir.
Yukarıda anılan Yönetmeliğin kapsamında ise; “yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek” bulunmaktadır. Bu nedenle, yönetim kurulu ancak ek ödeme oranları ve ödemelerin usul ve esasları ile ilgili konularda, bu heyetleri oluşturabilecektir. … sayılı Üniversite Yönetim Kurulu Kararının İnceleme Heyetine verdiği görevler (iç ve ön mali kontrol işlemlerini yapmak, faaliyet raporları, stratejik plan, bütçe, muhasebe ve taşınır işlemleri konusunda danışmanlık yapmak, yapı ve onarımlarla ilgili ihaleleri yürütmek, proje ve ihale dosyalarım hazırlamak, bakım ve onarım işlerini yaptırmak, personelin etkin ve verimli çalışmalarını sağlamak, personeli gerektiğinde hizmet içi eğitime tabi tutmak, mal ve hizmet alımı ihaleleri ile ilgili danışmanlık yapmak, elektronik veri tabanı hizmeti sunmak, öğrenci ve çalışanlara kitap ve süreli yayınların temini ve kullandırılmasını sağlamak, Yönetmelik kapsamında yapıldığı belirtilen bu işlemleri yürütme, inceleme yapma, rapor düzenleme ve görüşlerini rapor halinde ilgili birimlere sunmak), bu Yönetmeliğe göre oluşturulan heyete verilebilecek görevlerden olmadığından, söz konusu Kurulun böyle bir heyet oluşturma yetkisi de bulunmamaktadır. Kaldı ki heyete verilen görevler, inceleme heyetini oluşturan personelin asli görevlerinden olup, bütün üniversite birimlerini kapsamaktadır. Bu anlamda, üniversite bir bütün olarak tek bir tüzel kişi kimliğine sahip olup, Hastane Başhekimliği de doğrudan üniversiteye bağlı bir birim olduğundan söz konusu görevler bu birimi de kapsamaktadır.
Ayrıca, (hesap yılındaki yürürlükte olan haliyle) 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (f) fıkrasının [daha sonradan teselsül ettirilen (i) fıkrasının] son paragrafında:
“(Ek paragraf: 23/7/2010-6009/52 md.; Değişik ikinci paragraf: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) Bu maddenin (c) ve (f) fıkraları kapsamında bulunanlar dışındaki 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli olarak çalışan personele 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi kapsamında ödeme yapılır ve bunlara bu madde uyarınca ayrıca ek ödeme yapılmaz.”
Hükmü yer almakta olup bu düzenlemeye göre de söz konusu heyetteki personele ek ödeme yapılamaz.
Bu itibarla, Başsavcılık talebinin kabul edilerek; ilama konu Hastanede görevli olmayan personele, 2547 sayılı Kanunun yukarıya alınan 58 inci maddesi (c) ve (f) [daha sonradan teselsül ettirilen (i)] fıkraları ile döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemenin usul ve esaslarını belirleyen Yönetmeliğe aykırı olarak meydana gelen 2.748,10 TL kamu zararının tamamının ödettirilmesine karar verilmesi gerekirken, (yalnızca … TL’sinin tazmini isteyip) … TL’sinde ilişilecek bir husus bulunmadığı hakkında 76 sayılı İlamın 1. maddesiyle verilen hükmün BOZULMASINA ve yukarıdaki gerekçelerle yeniden hüküm tesis edilmesini teminen dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE;
(… . Daire Başkanı … ile Üyeler …, … ve …’ın; “Öncelikli olarak, ilamda ve yukarıda detaylı bir şekilde belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca döner sermayeden ek ödeme yapılabilmesi için ilgili döner sermaye biriminde kadrolu olma değil, burada çalışma/görevli olma şartı aranmakta olduğu konusunda tereddüt bulunmamaktadır.
Bu bağlamda, 2547 sayılı Kanunun rektörün görev ve yetkilerine ilişkin 13 üncü maddesinin (b) fıkrasının 4 üncü bendine göre, rektörün, gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler verme yetkisi de bulunduğu göz önüne alınacak olursa; yapılan görevlendirmeler sonucunda döner sermayeden ek ödeme yapılamayacağından bahsetmek mümkün görünmemektedir.
Görevlendirilen personele yapılacak ödemenin nasıl hesaplanacağı da Yönetmelikte açık olup, Rektörlükçe Hastaneye görevlendirilen personelin Başhekimlik bünyesindeki bu görevleri yürütmelerinden dolayı döner sermaye ek ödemesi hesaplamalarında; kadro/görev unvanına göre ortalamadan verilen bir puan olması ve döner sermaye biriminde görevli/çalışmış olmanın yeterli olması hasebiyle, döner sermaye biriminde görevli herkese verilen “(A) Kurumsal katkı puanı” ve ayrıca komisyon üyelikleri, özellik arz eden riskli birimlerde çalışma ve benzeri diğer hususların dikkate alınması hasebiyle, heyet kapsamındaki görevlerinden dolayı “(E) Diğer faaliyetler puanı”nın (aynı şekilde Yönetmelik öncesinde de kanuni limitler dahilince Yönetim Kurulunca belirlenen oranların) esas alınması gerekmektedir.
Sonuç olarak, gerek kanun gerekse dağıtım esaslarını belirleyen ikincil mevzuat (yönetmelik, yönerge vb.) hükümleri çerçevesinde kamu zararı tablosunda adı geçen idari ve akademik personele döner sermayeden ek ödeme yapılmasında herhangi bir aykırılık bulunmadığından; sorumluların Başsavcılığın temyiz talebine karşılık gönderdikleri dilekçedeki iddialarının kabul edilerek beraat hükmünün korunması gerekir.”,
Üye …’nun; “Yukarıdaki ayrışık görüşleriyle “kaldırma” görüşüne katılmakla beraber, ilaveten; yükseköğretim kurumlarının (üniversitelerin) en üst amiri konumundaki rektörlerin inisiyatifinde gerçekleşen bu görevlendirmelerin içeriğinin sorgulanması, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun yerindelik denetimini yasaklayan 35 inci maddesinin birinci fıkrasının a bendi ile de ters düşmektedir.” ve
Üye …’in: “İlamda beraat hükmü, yapılan personelce yapılan işlerin fiilen yapılmadığına ilişkin yeterli kanıtlayıcı belge bulunmaması gerekçesine dayandırılmış olup, yapılan ödemelerin yasal mevzuatlara uygunluğu açısından bir değerlendirme yapılmamıştır.
Daire ilamının düzenleniş şekli itibariyle bu gerekçeyle beraat hükmü verildiğinden hükmün korunması gerekir.”
Şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,
| İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR: |
|
Sorular ve Cevapları:
1. İlamın düzenleniş şekli itibariyle kararın korunması gerekir mi? 2. Döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapıldığında hangi koşullar aranmaktadır? 3. Rektörün yetkileri nelerdir? 4. Döner sermaye ek ödemesinin hesaplanmasında neye bakılır? 5. Kamu zararının tazmini için ne yapılmalıdır? 6. 6085 Sayılı Sayıştay Kanununun yerindelik denetimini yasaklayan 35 inci maddesinin birinci fıkrasının a bendinin etkisi nedir? 7. Yapılan ödemelerin yasal mevzuatlara uygunluğu değerlendirilmeli midir? |