|
ÖZET: Bu karar, bir e-sınavda uygulama ve izleme sorumlusunun, adayın yanlış bilgisayara oturması nedeniyle aldığı sınav görevi yasağına itirazını konu almaktadır. Başvuran, sınavda yaşanan aksaklıkların sorumluluğunun kendisine ait olmadığını, bu durumun diğer salon görevlilerinin hatasından kaynaklandığını savunmuştur. Ancak, yapılan inceleme sonucunda, başvuranın da dahil olduğu sınav görevlilerinin görevlerini yerine getirmedikleri ve bu nedenle disiplin cezası alması gerektiği tespit edilmiştir.
İdare, başvuranın geçmiş hizmetleri nedeniyle uyarma cezasını kaldırmış, ancak sınav görevi yasağının devam ettiğini belirtmiştir. Bu durum, Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesi gereği disiplin amirinin idari tasarrufu olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın sınav görev yasağının kaldırılmaması işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu karar, sınav güvenliğinin sağlanması ve görevli personelin sorumlulukları açısından önem taşımaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/9454-S.22.14541
BAŞVURU NO : 2022/1740
KARAR TARİHİ : 27/07/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İZMİR VALİLİĞİ (İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ)
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, tarafına uygulanan sınav görev cezasının kaldırılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 01/02/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 01.02.2022 tarihinde yapılan başvuruda ; Milli Eğitim Bakanlığınca
yürütülen e-Sınav hizmetleri kapsamında 29.08.2021 günü saat 11.15 oturumunda uygulama ve izleme sorumlusu olarak görev yaptığı sırada gerçekleşen bir olay nedeniyle Torbalı İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğünün 26.10.2021 tarihli ve sayılı yazısı ile 05.10.2021 tarihli ve / , sayılı soruşturma raporu gereği hakkında “UYARMA” ile tecziye edilmesinin teklif edildiğini ve savunmasının istenildiğini öğrendiğini, savunma metnini 02.11.2021 tarihinde verdiğini, Torbalı İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğünün 08.11.2021 tarihli ve sayılı yazısıyla, savunmasının yeterli görülmesi ve geçmiş hizmetleri sırasındaki olumlu çalışmalarının göz önüne alınmasıyla tecziye edilmediğini öğrendiğini, ancak tecziyesinin kaldırılmasına rağmen MEBBİS kayıtlarına işlenen sınav görevi yasağının kaldırılmadığını tespit ettiğini, Merkezi Sistem Sınav Yönergesi’nin e-Sınav ile ilgili görevlerin açıklandığı 19. maddesinde sınav görevlilerinin yapması gerekenlerin detaylı olarak açıklandığını, öte yandan Motorlu Taşıt Sürücü
Kursiyerleri e-Sınav Uygulama Kılavuzu’nda da e-sınav uygulamasının ve 8. maddesi ile sınavın geçersiz sayılacağı durumların açıklandığı, 9. maddesi incelendiğinde adayların sınav binasına alınmasının, oturma düzenlerine uygun olarak salona alınmasının, kimlik kontrollerinin yapılmasının açık bir şekilde komisyon başkanı, salon başkanı ve gözetmenin görevi olarak belirlendiği, uygulama ve izleme sorumlusunun ise elektronik donanımın kontrolünden, teknik sorunlara karşı alınacak tedbirlerden ve sistem üzerinde yapılacak sınav başlatma ve bitirme işlemlerinden sorumlu olduğunu, ayrıca doğru bilgisayara oturup oturmadığının kimlik bilgileri ile kontrol edilmesi, herhangi bir yanlışlık olması durumunda salon başkanının uyarılması, uygulama kurallarının kabul edilmesi ve kimlik bilgilerinde uyuşmazlık olduğunda sınavın geçersiz sayılması ile ilgili sorumluluğun adaya ait olduğunu, dolayısıyla adayın yanlış bilgisayara oturması ve kimlik kontrolü yapılması sırasında yaşanan aksaklıklar gibi işlemlerde kendisinin bir görevi ya da sorumluluğunun bulunmadığını, ancak yürütülen soruşturma neticesinde disiplin cezası almaması
hususunda karar verilmesine rağmen görev alanına girmeyen ve dolayısıyla tarafına kabahat isnat edilemeyecek, diğer salon görevlilerinin hatası nedeniyle oluşmuş bir durumdan ötürü idari olarak cezalandırılmasına itiraz etmekte ve tarafına uygulanan cezanın kaldırılarak MEBBİS kayıtlarından silinmesini ve yeniden sınavlarda görev alabilmesinin sağlanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 11.02.2022 tarihli ve sayılı yazısıyla bilgi-belge talebine cevaben İzmir
Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 22.02.2022 tarihli ve sayılı yazısında;
2.1) 29.08.2021 tarihinde Torbalı ilçesinde yapılan e-sınavda . .’nın yerine . .’nin oturtulması ile
ilgili yapılan inceleme soruşturma sonucu düzenlenen raporda “Uygulama ve İzleme Sorumlusu” olarak görev yapan başvuran hakkında getirilen “Uyarma” cezasının Torbalı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından savunmasının yeterli görülmesi ve geçmiş yıllarda özverili çalışması nedeniyle kaldırıldığı ancak sınavlarda görev almama cezasının devam ettiği ve kişi sınav cezasının kaldırılmasını talep ettiği;
2.2) Müfettiş inceleme ve soruşturma sonucu Devlet Memurları Kanunu’nun 125 inci maddesi gereği
uygulanan uyarma disiplin cezasının yine aynı Kanun’un 125 inci maddesindeki “geçmiş hizmetleri sırasındaki olumlu çalışmaları olan ve ödül veya başarı belgesi olan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafifi olan ceza uygulanabilir” hükmü gereğince kişinin aldığı uyarma cezasının disiplin amiri tarafından kaldırıldığı, dolayısıyla kişinin müfettiş inceleme-soruşturmasında da belirttiği üzere sınav esnasında yapılan fiili işlemiş olduğunun açık olduğu, ayrıca sınavlarda görev alan personelin uyması gereken kurallara uyulmadığı takdirde verilecek olan cezaların mevzuat hükümlerinde açık ve net bir şekilde ifade edilmiş olup bu durumun müfettişler tarafından yapılan inceleme ve soruşturma neticesinde açıkça tespit edildiği, sonuç olarak başvurana uygulanan disiplin cezasının kaldırılmasının fiilin gerçekleşmemesi nedeniyle değil 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu doğrultusunda disiplin amiri tarafından uygulanan idari bir tasarruf olduğunun anlaşıldığı, idari olarak başvurana uygulanan, sınavlarda görev almama cezasının disiplin cezasına bağlı olarak mevzuat hükümleri gereği uygulanmış olup müfettiş raporu ile de sabit olduğu için sınav cezasının kaldırılmasının mümkün olmadığının değerlendirildiği;
2.3) 29.08.2021 tarihi ve saat 11.15 oturumuna ait belgelerin ve konu ile ilgili yapılan inceleme soruşturma
sonucunda Maarif Müfettişleri tarafından düzenlenen raporun yazı ekinde gönderildiği;
2.4) Başvurana ait sınav cezası MEBBİS modülünden kontrol edildiğinde başvuranın 29.07.2017 tarihinde
yapılan Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu Sınavına mazeretsiz olarak katılmadığından 1 (bir) yıl süre ile sınav cezası aldığının, ayrıca yukarıda adı geçen sınav sonucu Maarif Müfettişleri tarafından düzenlenen rapor sonucu 5 (beş) yıl süre ile ceza aldığının görüldüğü;
2.5) Başvuranın Müdürlüklerine sınav yasağının kaldırılması için dilekçe ile başvurmuş olup başvuran
verilen cevap yazısının ekte gönderildiği ve Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi Sistem Sınav Yönergesi’nin 43/4 maddesi gereğince 1 (bir) yıl süreyle sınav görevi verilmemesi cezasının Maarif Müfettişleri tarafından yapılan inceleme sonucunda başvuranın hatalı olduğu tespit edildiği için uygulandığı;
2.6) Merkezi Sistem Sınav Yönergesi’nin 43. maddesinde Yönerge’de belirtilen görevleri yapmayanlar
hakkında 1 (bir) yıl tekrarı halinde 5 (beş) yıl süre ile Bakanlıklarının yaptığı sınavlarda görev alamaz denilmekte olduğu, konu ile ilgili olarak düzenlenen Maarif Müfettişleri raporu ile Milli Eğitim Bakanlığı
Merkezi Sistem Sınav Yönergesi’nin 6 ncı maddesinin 19/d, 19/e bentleri, MEB Motorlu Taşıt Sürücü
Kursiyerleri Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu’nun 7 nci maddesinin (f) bendinde belirtilen ve
Görevlendirme Belgesinin 5 inci maddesinde belirtilen görevleri yapma konusunda kayıtsızlık gösterdiğinin veya düzensiz davrandığının tespit edildiği ve ilgili işlemlerin tahsis edildiği;
2.7) Söz konusu sınavda salon görevlileri Salon Başkanı . . ve Gözetmen . . hakkında, idari yönden, Milli
Eğitim Bakanlığı Merkezi Sistem Sınav Yönergesi’nin 43/4 maddesi gereğince 1 (bir) yıl süreyle sınav görevi verilmemesi, disiplin yönünden, 657 sayılı Devlet Memurları Kanun’un 125-A-a maddesi gereğince
“UYARMA” cezası ile tecziyesine karar verildiği, müfettiş raporu ve tebliğ tebellüğ belgelerinin yazı ekinde gönderildiği;
2.8) Başvuranın Müdürlüklerine sınav yasağının kaldırılması için dilekçe ile başvurduğu ve başvurana
verilen cevap yazısının ekte gönderildiği;
Hususlarının açıklandığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesine göre; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 29.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasına göre; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 18.01.2012 tarih ve 2012/2723 sayılı Sınav Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslara Yönelik Bakanlar
Kurulu Kararı’nın “Sınav işlemlerine ilişkin ortak hükümler” başlıklı 5 inci maddesinin yedinci fıkrasına göre; “Sınav görevlilerinin görevlendirilme usûl ve esasları, görev, yetki ve sorumlulukları ile sınavlara ilişkin kurallar, Kurumlarca hazırlanan Yönerge ile belirlenir.”
6) Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi Sınav Yönergesi’nin;
6.1) “e-Sınav bina komisyonunun oluşumu ve görevleri başlıklı 19 uncu maddesinin d ve e
bentlerinde; “d) Sınav salon başkanı ve gözetmeni, sınav öncesi e-Sınav salonunun hazır hâle getirilmesi, adayların oturma düzenlerine uygun olarak salonlara alınması, kimlik kontrollerinin yapılması, sınavın güvenli bir şekilde uygulanması, salon aday yoklama listesinin adaylara sınav bitiminde imzalatılması ve benzeri işleri bu Yönergenin 23 üncü maddesinde belirtilen görevlere uygun olarak yapar. e) Sınav uygulama ve izleme sorumlusu, sınav öncesi e-Sınav salonunda bulunan tüm elektronik donanımın kontrollerini yaparak e-Sınav uygulamasına hazır hale getirir, sınav salonunda teknik bir sorunla karşılaşıldığında gerekli tedbirleri alır. e-Sınava girecek aday listesi ile e-Sınav sorularını sistem üzerinden çeker, adaylara e-sınav uygulaması hakkında gerekli açıklamaları yapar ve benzeri işleri bu Yönergenin 23 üncü maddesinde belirtilen görevlere uygun olarak yapar.”
6.2) “Millî eğitim müdürlüğünün görevleri” başlıklı 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (ğ ve h)
bentlerinde; “Milli eğitim müdürlüğü Bakanlığın gerçekleştirdiği sınavların güvenlik içinde ve sorunsuz
olarak yapılabilmesi için aşağıdaki görevleri yerine getirir: … ğ) Genel Müdürlükçe sınav görevlilerinin görevlerini belirtir dokümanda yer alan usul ve esaslara uymayan salon görevlileri hakkında gerekli idari işlemleri yapar. h) Bakanlığın sınavlarla İlgili vereceği görevleri süresi içinde yürütür.”
6.3) “Salon görevlileri” başlıklı 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasında; “Salon başkanı ve gözetmenler
sınavlarla ilgili talimat ve kılavuzlarda belirtilen hususlar doğrultusunda görevlerini yürütürler.”
6.4) “Sınavlardan yasaklama ve sorumluluk” başlıklı 43 üncü maddesinin dördüncü ve beşinci
fıkralarında; “(4) Genel Müdürlükçe hazırlanan sınav görevlilerinin görevlerini belirtir doküman doğrultunda usul ve esaslara aykırı hareket ettiği belirlenen salon görevlileri ile güvenlik talimatına uygun hareket etmeyen sınav evrakı nakil/koruma görevlileri ve bu Yönergede belirtilen görevlerini yerine getirmeyen tüm görevliler hakkında ilgili disiplin yönetmeliğine göre işlem yapılır. Bu görevlilere bir yıl süreyle, tekrarı hâlinde Bakanlığın yaptığı sınavlarda beş yıl süreyle sınav görevi verilmez. (5) Bu
Yönergede yer almayan ve sınav uygulama veya sınav sonrasında ortaya çıkacak durumlar Merkez Sınav
Kurulu tarafından görüşülerek karara bağlanır ve uygulanır.”
6.5) “Düzenleme” başlıklı 45 inci maddesinde; “(1) Sınav hizmetlerinin daha etkin ve verimli bir şekilde
yürütülmesi amacıyla, Genel Müdür tarafından bu Yönerge hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla gerekli görülen düzenleme ve değişiklikler yapılabilir.”
6.6) “Hüküm bulunmayan hâller” başlıklı 46 ncı maddesinde; “(1) Bu Yönergede hüküm bulunmayan
hâllerde ilgili diğer mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır.”
7) Motorlu Taşıt Sürücü Kursiyerleri E-Sınavı Başvuru ve Uygulama Kılavuzu’nun;
7.1) “e-Sınav Uygulaması” başlıklı 7 nci maddesinin (f, ğ ve o) bentlerinde; “f) Kursiyer salon aday
yoklama listesinde belirtilen sıra numarasına göre oturacaktır. Gerekli kimlik kontrolleri ve yerleştirme işlemlerinden sonra kursiyerlere sınavda uyulması gereken kurallar hakkında bilgi verilecektir… ğ)
Kursiyer, e-Sınav uygulama ekranında yer alan T.C. kimlik numarası adı, soyadı bilgilerinin ve fotoğrafın kendisine ait olduğunu kontrol eder. Bilgilerinde hata olması durumunda salon başkanım uyarır ve sınava başlamaz. h) “e-Sınav Uygulama Kuralları” sınav başlamadan önce kursiyer tarafından okunup kabul edildikten sonra sınava başlanacaktır… o) Millî Eğitim Bakanlığı Merkezî Sistem Sınav Yönergesinde yer alan hükümlere, MEBBİS kişisel bilgiler modülü “Sınav İşlemleri” ekranında yer alan “Tebellüğ
Gerektiren Belgeler” başlığı altındaki “Tüm Sınavlarda Uyulması Gereken Kurallar”a, “e-Sınav
Görevlendirme Belgesi”nde belirtilen hususlara aykırı davranan görevliler hakkında, sınavın işleyişine etki edip etmediğine bakılmaksızın sınav kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle Millî Eğitim Bakanlığı Merkezî
Sistem Sınav Yönergesinin 43 üncü maddesi doğrultusunda işlem yapılacaktır.”
Şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Başvuranların iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirildiğinde; ilgili idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Kurumumuza yapılan başvuruda; Milli Eğitim Bakanlığınca yürütülen e-Sınav hizmetleri
kapsamında 29.08.2021 günü saat 11.15 oturumunda uygulama ve izleme sorumlusu olarak görev yapan başvuranın, bu oturumda gerçekleşen bir olay nedeniyle aldığı sınav görevi yasağına itiraz ettiği anlaşılmıştır.
10) Kurumumuzca yapılan incelemede;
10.1) 29.08.2021 tarihli e-Sınav Bina Komisyonu Sınav Görev Raporunda; “13 nolu aday 12 nolu adayın
bilgisayarında sınavı başlattığı için sınavı iptal edilmiştir. 12 nolu aday sınava hiç gelmemiş fakat yanlışlıkla başkasının yerine sınava girdi seçeneği ile hatalı işaretleme yapılmıştır.” şeklinde tutanak tutulduğu;
10.2) Sınavı iptal edilen . .’nin Torbalı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne verdiği 02.09.2021 tarihli
dilekçesi ile sınav hakkı tanınması ile birlikte sınav sorumlularının ceza almasını talep ettiği;
10.3) İzmir İl Millî Eğitim Müdürlüğünün 08.09.2021 tarihli ve sayılı Maarif Müfettişleri
Bürosuna hitaplı yazısında; . . Adlı adayın yanlış bilgisayarda sınava başlamasında kusurları bulunan
Uygulama İzleme Sorumlusu , Salon Başkanı . . ve Gözetmen . . hakkında inceleme – soruşturma başlatılarak sonucundan ilgili bölüme bilgi verilmesinin istenildiği;
10.4) Durumun MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bildirilmesi üzerine
Genel Müdürlüğünün 10.09.2021 tarihli ve sayılı yazısında; Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi
Sistem Sınav Yönergesi’nin 19 uncu maddesi olan “e-Sınav bina komisyonunun oluşumu ve görevleri” bölümü (d) fıkrasında “e-Sınav salon başkanı ve gözetmeni, sınav öncesi e-Sınav salonunun hazır hâle getirilmesi, adayların oturma düzenlerine uygun olarak salonlara alınması, kimlik kontrollerinin yapılması, sınavın güvenli bir şekilde uygulanması, salon aday yoklama listesinin adaylara sınav bitiminde imzalatılması ve benzeri işleri bu Yönergenin 23 üncü maddesinde belirtilen görevlere uygun olarak yapar.” hükmünün yer aldığı, 2021 Yılı Motorlu Taşıt Sürücü Kursiyerleri e-Sınav Uygulama Kılavuzunun 7 nci bölümü olan “Sınav Uygulaması” (h) fıkrasında “Kursiyer, e-sınav uygulama ekranında yer alan T.C.
kimlik numarası adı, soyadı bilgilerinin ve fotoğrafın kendisine ait olduğunu kontrol eder. Bilgilerinde hata olması durumunda salon başkanını uyarır ve sınava başlamaz.” hükmü ile yine aynı Kılavuzun 8 inci bölümü olan “e-Sınavın Geçersiz Sayılacağı Durumlar” (f) fıkrasında yer alan “Kursiyerin, başka kursiyerin bilgilerinin yer aldığı bilgisayarda sınavı başlatması” hükmü gereği sınavı iptal edilen aday .
.’nin talebinin Genel Müdürlüklerince uygun görülmediği, ayrıca sınava girmeyen aday . .’nın sınava katılım durumunun “Girmedi” olarak değiştirildiği ifade edilmiş ve konu hakkında Valilikçe başlatılan inceleme sonucundan Genel Müdürlüklerine bilgi verilmesinin istenildiği;
10.5) İzmir Valilik Makamının 18.09.2021 tarihli ve sayılı onay ve 21.09.2021 tarihli
ve sayılı onayı ile inceleme soruşturma başlatıldığı;
10.6) Maarif Müfettişlerinin 05.10.2021 tarihli ve / , sayılı raporunda; adayın ve üç sınav salon
görevlisinin ifadelerinin alındığı ve sınav salonuna ait kamera kayıtlarının incelendiği ve yapılan değerlendirmede; Uygulama İzleme sorumlusu olan başvuranın ana bilgisayardan bilgisayar başında oturan adayların fotoğraflarının yüzleri ile eşleşme oranlarını kontrol ettiğini belirtse de Milli Eğitim Bakanlığı
Merkezi Sistem Sınav Yönergesi’nin 19 uncu maddesinin d ve e bentleri, MEB Motorlu Taşıt Sürücü
Kursiyerleri e-Sınavı Başvuru ve Uygulama Kılavuzunun 7 nci maddesinin f bendinde belirtilen ve
Görevlendirme Belgesinin 5 inci maddesinde belirtilen görevleri yapma konusunda üç görevlinin de sorumlu olduğunun görüldüğü, kamera kayıtlarında adaya 13 nolu bilgisayarda sınava gireceğinin söylendiği, ancak sesin hangi sınav görevlisine ait olduğunun anlaşılamadığı, ancak adaya sınav görevlileri tarafından bizzat eşlik edilerek oturacağı yer gösterilmesi gerekirken bunun yapılmadığının anlaşıldığı hususlarının dikkate alınarak adayın yanlış bilgisayarda sınava başlamasında kusurları bulunan başvuran dâhil sınav görevlilerinin görevlerini yapma konusunda kayıtsızlık gösterdiklerinin ve düzensiz davrandıklarının görüldüğü ve sonuç olarak başvuran için “Disiplin Yönünden” 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun 125-A-a maddesi gereğince “UYARMA” cezası ile tecziye edilmesinin uygun olacağına, “İdari Yönden” Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi Sistem Sınav Yönergesinin 43/4 maddesi gereğince 1(bir) yıl süreyle görev verilmemesi” yönünde kanaat oluştuğunun raporlandığı;
10.7) Torbalı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 26.10.2021 tarihli ve sayılı yazısı ile başvuranın
disiplin yönünden uyarma ile tecziye edilmesinin teklif edildiği ve konu hakkındaki savunmasını tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde vermesi gerektiğinin başvurana bildirildiği;
10.8) Başvuranın 02.11.2021 tarihli yazılı savunmasında; adayların sınav binasına alınması, oturma
düzenlerine uygun olarak salona alınması, kimlik kontrollerinin yapılması komisyon başkanı, salon başkanı ve gözetmenin görevi olduğunu, uygulama ve izleme sorumlusunun ise elektronik donanımın kontrolünden, teknik sorunlara karşı alınacak tedbirlerden ve sistem üzerinde yapılacak sınav başlatma ve bitirme işlemlerinden sorumlu olduğunu, dolayısıyla adayın yanlış bilgisayara oturması, kimlik kontrolü yapılması gibi işlemlerde kendisinin bir görevi ya da sorumluluğu bulunmadığını, nasıl ki sınav ortamında yaşanacak teknik bir sorunda salon başkanı ve gözetmenin işlem yapma yetkisi veya sorumluluğu yoksa kendisinin de adayların doğru yerlere oturtulması konusunda bir sorumluluğu olmadığını ifade ettiği;
10.9) Torbalı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 08.11.2021 tarihli ve sayılı yazısı ile “Uyarma”
cezası ile tecziye edilmesi gerekirken geçmiş hizmetleri sırasındaki olumlu çalışmaları ve 02.11.2021 tarihli savunması yeterli görüldüğünden tecziye edilmediğinin başvurana bildirildiği,
10.10) Maarif Müfettişlerinin 05.10.2021 tarihli ve / , sayılı raporu gereği “adayın farklı
bilgisayara oturtulması nedeniyle uygulanmıştır.” belirtmesi ile gerekli cezaların MEBBIS modülüne işlendiği, buna göre başvuranın daha önce 29.07.2017 tarihli “Sınav görevine mazeretsiz gelmemek” nedeniyle 1 yıllık cezası da olduğundan 05.10.2026 tarihinde kadar cezalı olduğunun görüldüğü ve Torbalı
İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 08.11.2021 tarihli ve sayılı yazısı ile başvuranın sonucu tebellüğ ettiği;
10.11) Başvuranın 26.11.2021 tarihli dilekçesi ile Torbalı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 26.10.2021
tarihli ve sayılı yazısı ile 05.10.2021 tarihli ve / , sayılı soruşturma raporu gereği hakkında “UYARMA” ile tecziye edilmesinin teklif edildiğini ve savunmasının istenildiğini öğrendiğini, savunma metnini 02.11.2021 tarihinde hazırlayarak teslim ettiğini ve sonrasında Torbalı İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğünün 08.11.2021 tarihli ve sayılı yazısıyla, savunmasının yeterli görülmesinin yanı sıra geçmiş hizmetleri sırasındaki olumlu çalışmalarının da göz önüne alınarak tecziye edilmediğini öğrendiğini, ancak tecziyesinin kaldırılmasına rağmen MEBBİS kayıtlarına işlenen sınav görevi yasağının kaldırılmadığını tespit ettiğini, adayların sınav binasına alınması, oturma düzenlerine uygun olarak salona alınması, kimlik kontrollerinin yapılmasının açık bir şekilde komisyon başkanı, salon başkanı ve gözetmenin görevi olarak belirlendiğini, uygulama ve izleme sorumlusunun ise elektronik donanımın kontrolünden, teknik sorunlara karşı alınacak tedbirlerden ve sistem üzerinde yapılacak sınav başlatma ve bitirme işlemlerinden sorumlu olduğunu, ayrıca doğru bilgisayara oturup oturmadığının kimlik bilgileri ile
kontrol edilmesi, herhangi bir yanlışlık olması durumunda salon başkanının uyarılması, uygulama kurallarının kabul edilmesi ve kimlik bilgilerinde uyuşmazlık olduğunda sınavın geçersiz sayılması ile ilgili sorumluluğun adaya ait olduğunu, dolayısıyla adayın yanlış bilgisayara oturması, kimlik kontrolü yapılması sırasında yaşanan aksaklıklar gibi işlemlerde kendisinin bir görevinin ya da sorumluluğunun bulunmadığı, nasıl ki elektronik ortamda yaşanacak teknik bir sorunda salon başkanı ve gözetmenin işlem yapma yetkisi veya sorumluluğu yoksa kendisinin de adayların doğru yerlere oturtulması konusunda bir sorumluluğu olmadığını iddia ederek hakkında uygulanan sınav görevi yasağının kaldırılmasını ve MEBBİS kayıtlarından silinmesini talep ettiği;
10.12) İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 30.11.2021 tarihli ve sayılı Torbalı İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğüne yazısında; başvurana ait dilekçede Disiplin Kurulu yazısı doğrultusunda “1 yıl süre ile sınav görev verilmemesi” cezasının kaldırılmasının istenildiği, Disiplin Kurulu kararlarının kişinin aldığı disiplin cezasının kaldırılması yönünde olduğu, idari yönden aldığı cezayı etkilemediğinden “l yıl süre ile sınav görevi verilmemesi” cezasının kaldırılmasının uygun görülmediği;
10.13) Başvuranın 01.02.2022 tarihinde Kurumumuza başvurduğu;
Tespit edilmiştir.
11) Başvuruya konu uyuşmazlığın, e-sınav uygulamasında yanlış yere oturan bir adayın sınavının geçersiz
sayılması ile söz konusu sınav salonunda görevli salon başkanı ve gözetmen ile birlikte uygulama izleme sorumlusu olan başvuran hakkında yapılan inceleme soruşturma sonucunda disiplin yönünden “Uyarma” ile tecziye edilmesi ve idari yönden bir yıl sınav görevi verilmemesi teklifleri ile birlikte başvuranın yazılı savunması üzerine “Uyarma” disiplin cezasının, başvuranın geçmiş hizmetleri sırasındaki olumlu çalışmaları da göz önünde bulundurularak kaldırılmasına rağmen sınav görev yasağının kaldırılmaması hususunda düğümlendiği anlaşılmıştır.
12) Başvuranın, adayların sınav binasına alınması, oturma düzenlerine uygun olarak salona alınması, kimlik
kontrollerinin yapılmasının açık bir şekilde komisyon başkanı, salon başkanı ve gözetmenin görevi olarak belirlendiğini, uygulama ve izleme sorumlusunun ise elektronik donanımın kontrolünden, teknik sorunlara karşı alınacak tedbirlerden ve sistem üzerinde yapılacak sınav başlatma ve bitirme işlemlerinden sorumlu olduğunu, ayrıca doğru bilgisayara oturup oturmadığının kimlik bilgileri ile kontrol edilmesi, herhangi bir yanlışlık olması durumunda salon başkanının uyarılması, uygulama kurallarının kabul edilmesi ve kimlik bilgilerinde uyuşmazlık olduğunda sınavın geçersiz sayılması ile ilgili sorumluluğun adaya ait olduğunu, dolayısıyla adayın yanlış bilgisayara oturması, kimlik kontrolü yapılması sırasında yaşanan aksaklıklar gibi işlemlerde kendisinin bir görevinin ya da sorumluluğunun bulunmadığı, nasıl ki elektronik ortamda yaşanacak teknik bir sorunda salon başkanı ve gözetmenin işlem yapma yetkisi veya sorumluluğu yoksa kendisinin de adayların doğru yerlere oturtulması konusunda bir sorumluluğu olmadığını iddia ettiği görülmüştür.
13) İdare tarafından ise, Devlet Memurları Kanunu’nun 125 inci maddesi gereği uygulanan uyarma disiplin
cezasının yine aynı Kanun’un 125 inci maddesindeki “geçmiş hizmetleri sırasındaki olumlu çalışmaları olan ve ödül veya başarı belgesi olan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafifi olan ceza uygulanabilir” hükmü gereğince disiplin amiri tarafından kaldırıldığı, dolayısıyla kişinin müfettiş incelemesoruşturmasında belirttiği üzere sınav esnasında yapılan fiili işlemiş olduğunun açık olduğu, ayrıca sınavlarda görev alan personelin uyması gereken kurallara uyulmadığı takdirde verilecek olan cezaların mevzuat hükümlerinde açık ve net bir şekilde ifade edildiği ve bu durumun müfettişler tarafından yapılan inceleme ve soruşturma neticesinde açıkça tespit edildiği, başvurana uygulanan disiplin cezasının
kaldırılmasının fiilin gerçekleşmemesi nedeniyle değil 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu doğrultusunda disiplin amiri tarafından uygulanan idari bir tasarruf olduğunun anlaşıldığı, idari olarak başvurana uygulanan, sınavlarda görev almama cezasının disiplin cezasına bağlı olarak mevzuat hükümleri gereği uygulandığı ve müfettiş raporu ile de sabit olduğu için sınav cezasının kaldırılmasının mümkün olmadığının değerlendirildiği görülmüştür.
14) Konuyla ilgili olarak yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile birlikte;
14.1) Sınavda Görevlendirenlerin Görev Belgesinin 5 inci maddesinde; “Adayların kimlik ve sınav
belgelerini kontrol ederek adayları salona alınız ve salon aday yoklama listesindeki sıraya göre belirlenmiş olan yerlere adayları yerleştiriniz.” uyarısının yer aldığı;
14.2) MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 18.01.2019 tarihli ve
“MEBBİS sınav işlemleri” konulu tüm il valiliklerine gönderilen yazısında; 02.01.2019 tarihli ve 47948 sayılı Genel Müdürlük Olur’u gereğince “1- Taşra teşkilatında çalışan personel için görev yasağı ekleme/kaldırma işlemlerinin ilgili il milli eğitim müdürlükleri tarafından ve DYS üzerinden yapılacaktır, 2-Görev yasağı alan personel mazereti ile birlikte sınav tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde ilgili milli eğitim müdürlüğüne dilekçe ve varsa mazeret belgesiyle müracaat edecektir. Süresi içinde yapılmayan müracaatlar dikkate alınmayacaktır. 3- Görev yasağı ekleme/kaldırma işlemlerinde, personelin beyanı ve sunduğu belgeler incelenerek mahallinde gerektiğinde muhakkik görevlendirilerek sonuçlandırılacaktır, 4Görev yasağı, ilgili il milli eğitim müdürlüklerince veya muhakkik raporu ile mazereti geçerli bulunan personel için müracaat tarihinden itibaren en geç 45 gün içerisinde valilik oluru ile kaldırılacaktır. 5- Milli eğitim müdürlüklerince görev yasağı kaldırılacak personel için MEBBİS’te görev yasağı kaldırma bölümüne ilgili DYS evrakının ”evrak doğrulama kodu” girilerek işlem yapılacaktır. (Evrak doğrulama kodu ile ilgili MEBBİS’te güncelleme işlemeleri devam etmekledir.) 6- Sınav tarihinden itibaren 75 gün içinde işlem yapılmayan görev yasakları kesinlik kazanmış sayılacak ve MEBBİS’ten görev yasağının kaldırılmasını engelleyecek kısıtlamalar eklenecektir. 7- Görev yasağı alan personele Yönergenin 43.
maddesi gereğince bir yıl, tekrarı halinde beş yıl Bakanlıkça yapılan sınavlarda görev verilmemesi hükmü uygulanacaktır.” şeklinde açıklamaların yer aldığı;
14.3) MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 14.02.2019 tarihli ve “e-
Sınav Salon Görevlileri” konulu tüm il valiliklerine gönderilen yazısında; görev yasağı uygulamasının öncelikli amacının göreve gelmeyen veya geç gelen personeli cezalandırmaktan ziyade sınav güvenliğinin ve hizmetin devamının sağlanması olduğunun bilinmesi gerektiği; belirtilen durumların tespitinde ve gerekli işlemin tesisinde salon görev tutanakları ve kamera kayıtları ile varsa personelin mazeret belgelerinin incelenerek karar verilmesinin uygun olacağının mütalaa edildiği;
Şeklinde belirlemelerin de yapıldığı anlaşılmıştır.
15) Kurumumuz tarafından yapılan değerlendirmede;
15.1) Sınav Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslara Yönelik Bakanlar Kurulu Kararına göre sınav
görevlilerinin görevlendirilme usûl ve esasları, görev, yetki ve sorumlulukları ile sınavlara ilişkin kuralların, Kurumlarca hazırlanan Yönerge ile belirleneceği; Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi Sınav
Yönergesine göre Genel Müdürlükçe hazırlanan sınav görevlilerinin görevlerini belirtir doküman doğrultunda usul ve esaslara aykırı hareket ettiği belirlenen görevliler hakkında ilgili disiplin yönetmeliğine göre işlem yapılacağı ve bu görevlilere bir yıl süreyle, tekrarı hâlinde Bakanlığın yaptığı sınavlarda beş yıl süreyle sınav görevi verilmeyeceği, ayrıca sınav hizmetlerinin daha etkin ve verimli bir
şekilde yürütülmesi amacıyla, Genel Müdür tarafından bu Yönerge hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla gerekli görülen düzenleme ve değişiklikler yapılabileceği;
15.2) İlgili mevzuata göre sınav görevlilerinin görevlerini belirtir doküman doğrultunda usul ve esaslara
aykırı hareket ettiği belirlenen görevlilere ilişkin yapılacak işlemlerin iki boyutu olduğu, birincisinin kamu görevlisi olarak disiplin yönü, diğerinin ise sınav hizmetlerinin yerine getirilip getirilmemesi açısından idari yönü olduğu; disiplin yönünden başvuran hakkında teklif edilen cezanın disiplin amirince kaldırıldığı, ancak idari yönden verilen sınav görev cezasının devam ettiği, bu noktada başvuranın söz konusu olayda, yani bir adayın yanlış bilgisayarda sınava girmesi olayında, sorumluluğu olup olmadığının ortaya konulması gerektiği;
15.3) İnceleme soruşturma kapsamında alınan ifadelerden, uygulama izleme sorumlusu olan başvuranın
ana bilgisayardan, bilgisayar başında oturan adayların fotoğraflarının yüzleri ile eşleşme oranlarını kontrol ettiği ve aslında söz konusu adayın eşleşmediğini tespit ettiği, ancak adayın doğru yere oturduğunu düşündüğünden joker aday formu hazırlamaya başladığı, sınav başladıktan sonra sınava giriş belgelerinin toplanması ve sıralanması üzerine söz konusu eşleşmemenin nedeninin ortaya çıktığı anlaşılmış olup her ne kadar öncelikli sorumluluğun, 2021 Yılı Motorlu Taşıt Sürücü Kursiyerleri e-Sınav Uygulama
Kılavuzunun 7 nci bölümü olan “Sınav Uygulaması” (h) fıkrasında “Kursiyer, e-sınav uygulama ekranında yer alan T.C. kimlik numarası adı, soyadı bilgilerinin ve fotoğrafın kendisine ait olduğunu kontrol eder.
Bilgilerinde hata olması durumunda salon başkanını uyarır ve sınava başlamaz.” hükmü ile yine aynı
Kılavuzun 8 inci bölümü olan “e-Sınavın Geçersiz Sayılacağı Durumlar” (f) fıkrasında yer alan
“Kursiyerin, başka kursiyerin bilgilerinin yer aldığı bilgisayarda sınavı başlatması” hükmü gereği sınavı geçersiz kılınan adayda olduğu ve sonrasında da adayların oturma düzenlerine uygun olarak salona alınması ve kimlik kontrollerinin yapılmasının açık bir şekilde salon başkanı ve gözetmenin görevi olarak belirlenmesi karşısında salon başkanı ve gözetmenin sorumlu olduğunun açık olduğu, bununla birlikte sınavın bir bütün olarak tüm görevlilerce birlikte yürütüldüğü, kaldı ki başvuranın sorunu en başında tespit ettiği, inceleme-soruşturma raporunda da Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi Sistem Sınav Yönergesi’nin 19 uncu maddesinin d ve e bentleri, MEB Motorlu Taşıt Sürücü Kursiyerleri e-Sınavı Başvuru ve Uygulama
Kılavuzunun 7 nci maddesinin (f) bendinde belirtilen ve Görevlendirme Belgesinin 5 inci maddesinde belirtilen görevleri yapma konusunda üç görevlinin de sorumlu olduğunun ve adayın yanlış bilgisayarda sınava başlamasında kusurları bulunan başvuran dâhil sınav görevlilerinin görevlerini yapma konusunda kayıtsızlık gösterdiklerinin ve düzensiz davrandıklarının tespit edildiği, diğer yandan yukarıda yer verilen
Genel Müdürlüğün yazısında da belirtildiği üzere görev yasağı uygulamasının öncelikli amacının personeli cezalandırmaktan ziyade sınav güvenliğinin ve hizmetin devamının sağlanması olduğu anlaşılmış ve sonuç olarak başvuruya konu olayda sınav hizmetinin sağlanmasında sorun yaşandığının sabit olduğu ve başvuranın sorumluluğunun olmadığının da söylenemeyeceği değerlendirilmiştir.
16) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirildiğinde;
yukarıda açıklanan gerekçelerle, başvurana verilen sınav görevi yasağının kaldırılmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İYİ YÖNETİM İLKELERİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME
17) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; hem İdarenin, başvurana verdiği cevaplarda hem de başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerde, “kararların gerekçeli olması” ve
“makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı, ancak “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup bundan böyle bu ilkeye de uyulması gerektiği değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İzmir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun REDDİNE; Kararın Başvuran ile İZMİR VALİLİĞİNE (İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ) tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi