TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 19999-19999 |sayi|94019529-101.07.05.99-E.94019529-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/7312 2018/ 7312
KARAR TARİHİ : 30/11/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Konya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, ödediği ecrimisil bedelinin iade edilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 30/05/2018 30.5.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuruda bulunan , Konya İli İlçesi Camii imam hatibi olarak görev yapmakta olduğunu, cami müştemilatında bulunan mülkiyeti Hazineye ait imamevinde ikamet ettiğini, ecrimisil bedeli olarak 12.117,95 TL ödediğini, cami ve imamevinin mahalle halkı ve cami derneği tarafından yaptırıldığını, ödediği bedelin iadesini talep ettiğini ancak talebinin reddedildiğini belirterek ecrimisil bedelinin iade edilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz 25/ 06/ 2018 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden
Konya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün 07/ 08/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi ve 19/ 06/ 2007 tarihli ve 26557 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85 inci maddesi uyarınca, 25/ 10/ 2017 tarihli komisyon kararına istinaden 17/ 08/ 2012- 16/ 08/ 2017 tarihleri arası için 18.643,00 TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirildiği,
1 / 92.2. Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğü tarafından 06/ 08/ 2017 tarihinde taşınmazın mahallinde
yapılan tespitinde, başvuranın 2005 yılından itibaren söz konusu taşınmazı kullandığının anlaşıldığı, 2.3. Maliye Bakanlığının (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) 16/ 03/ 2018 tarihli ve sayılı yazısı ile söz konusu taşınmazın cami ve kamu konutu olarak kullanılmak üzere Diyanet İşleri Başkanlığına tahsis edildiği, 2.4. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik ve 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği hükümlerine dayanılarak tahakkuk ettirilen 18.643,00 TL ecrimisil bedelini başvuranın, 19/ 12/ 2017 tarihli ve 112420 yevmiye numarası ile süresi içerisinde peşin ve itiraz etmeksizin %35 indirimli 12.117,95 TL olarak ödediği, 2.5. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75 inci maddesi ile söz konusu Kanunun 74 üncü maddesine istinaden çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında
Yönetmeliğin, “Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi” başlığı altındaki 85 inci maddesi ve 336 sayılı
Milli Emlak Genel Tebliğinin 5 inci maddesine göre işlem tesis edildiği, 2.6. 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin 4 üncü maddesinde ecrimisilin , “Hazine taşınmazının
İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat” olarak tanımlandığı, 2.7. 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin 7 nci maddesinde, “Ecrimisil işlemine karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili İdareye dilekçeyle müracaat edilerek düzeltme talebinde bulunulabilir .” hükmünün düzenlendiği, bu kapsamda başvurana tahakkuk ettirilen ecrimisil bedelinin ilgili şahsa 31/ 10/ 2017 tarihinde tebliğ edildiği, otuz günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemesi ve yapılan işlemin mevzuatına uygun olduğunun değerlendirilmesi nedenleriyle ecrimisil alacağının iptal edilmesinin mümkün bulunmadığı, 2.8. Samsun Valiliği Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğünün yaptığı ecrimisil işleminde, tahakkuk ettirilen dönemlerde söz konusu taşınmazın Diyanet İşleri Başkanlığına tahsisli olduğu, başvuru kapsamında ecrimisil tahakkuk edilen kişinin kullandığı taşınmaz üzerinde herhangi bir tahsis kararının olmadığı, bu nedenle iki işlemin emsal olamayacağının değerlendirildiği, 2.9. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik ve 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği hükümlerine dayanılarak tahakkuk ettirilen, kesinleşen, tahsil edilen ve süresi içerisinde itiraz konusu edilmeyen ecrimisil bedelinin iptal edilmesi için herhangi bir hukuki dayanak bulunmadığı, 2.10. Başvuranın, Hazine taşınmazını fuzuli şagil olarak kullandığı tespit edildiğinden, 2886 sayılı
Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik ve
336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği hükümlerine dayanılarak tahakkuk ettirilerek tahsil edilen
12.117,95 TL TL ecrimisil bedelinin mevzuatına uygun olduğu, bu aşamada yapılacak bir işlem bulunmadığı ifade edilmiştir .
2 / 9III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler . … ” , 4. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 5. 2946 sayılı Kamu Konutları Kanununun, 5.1. “Kamu konut türleri ve konut tahsisi” başlıklı 3 üncü maddesinde; “… d) Hizmet tahsisli konutlar; hudut karakolu, istasyon, haberleşme, gözlem, araştırma, inşaat mahalli gibi, meskün yerlerden uzak, sosyal ve ekonomik zorlukları olan, ulaşım ve iskan imkanları kısıtlı yerlerde, normal çalışma saatleriyle sınırlandırılması kabil olmadan görev başında bulundurulması gerekli olan personel ve koruma görevlisi, makam şoförü, kapıcı, kaloriferci gibi personel için inşa veya tefrik edilerek tahsis edilen bina, baraka, prefabrik yapı, şantiye eklentisi, tadil edilmiş veya edilmemiş karavan, kulübe ve benzeri konutlardır .
Konut tahsisinin yapılmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikte düzenlenir .”, 5.2. “Kira bedeli” başlıklı 5 inci maddesinde; “Yurt içinde Cumhurbaşkanı, T.B .M.M. Başkanı, yurt dışında ise büyükelçiler, daimi delegeler, maslahatgüzarlar, askeri temsil heyetleri başkanları ve başkonsoloslar için tahsis edilen özel tahsisli konutlardan ve hizmet tahsis konutlardan kira bedeli alınmaz . …”, 6. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun, 6.1. “Tarihi ve bedii değeri olmayan taşınmaz mallarla ilgili işlemler” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Tarihi ve bedii değeri olanlar hariç Hazinenin özel mülkiyetindeki yerlerin satışı, kiraya verilmesi, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi esasları Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte belirlenir .”, 6.2. “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75 inci maddesinde; “Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir . Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış
3 / 9olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz. …”,
7. 19/ 06/ 2007 tarihli ve 26557 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının
İdaresi Hakkında Yönetmelik’in, 7.1. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Bu Yönetmelikte geçen; … d) Ecrimisil : Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın
(Mülga ibare : RG- 10/ 4/ 2011- 27901) (…) İdarece talep edilen tazminatı , e) Fuzuli şagil (İşgalci) :
Kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili İdarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişileri, … ğ) Hazine taşınmazı : Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri, h) İdare : Merkezde Maliye
Bakanlığını (Millî Emlak Genel Müdürlüğü); illerde defterdarlığı (millî emlak dairesi başkanlığı veya millî emlak müdürlüğü) ve ilçelerde millî emlak müdürlüğünü yoksa malmüdürlüğünü, … ifade eder .”, 7.2. “Tahsisli ve kiralanmış yerlerdeki işlemler” başlıklı 70 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; “Tahsisli veya kiralanmış yerlerin yetkili İdarenin bilgisi dışında kullanılması veya kullandırılması, ecrimisil alınmasını gerektirir .”, 7.3. “Tespit” başlıklı 84 üncü maddesinde; “Hazine taşınmazlarından kiraya verilen, irtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilenlerin dışında kalanların fiilî durumları, İdarece hazırlanan program dâhilinde mahallinde tespit edilir . (Ek iki cümle : RG- 10/ 4/ 2011- 27901) Taşınmazların tespitleri yılda en az bir defa yapılır, ancak tespit programlarının süresi beş yıldan fazla olamaz . Bu tespitlerin yapılması konusunda illerde defterdarlar, ilçelerde ise malmüdürleri veya varsa milli emlak müdürleri gerekli tedbirleri alırlar . Tespitten önceki sürelere ait işgal ve tasarruflar sebebiyle ecrimisil takip ve tahsilatı yapılarak bu taşınmazlar denetim ve idare altına alınır .
Taşınmazın mahallinde düzenlenecek Taşınmaz Tespit Tutanağında (Ek- 8); işgalin başlangıç tarihi, taşınmazın işgale veya kullanıma konu olan yüzölçümü, işgalcileri, kullanım amacı, ecrimisil takdirinde yararlanılabilecek bilgiler ile bilinmesinde yarar görülen diğer bilgilere yer verilir .”, 7.4. “Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi” başlıklı 85 inci maddesinde;
“(Değişik : RG- 10/ 4/ 2011- 27901) Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren on beş gün içinde “Taşınmaz Tespit Tutanağı”na (Ek- 8)
dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir .
(Değişik : RG- 10/ 4/ 2011- 27901) Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası,
4 / 9borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile
taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur . İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir . ….”,
7.5. “Ecrimisil ihbarnamesinin tebliği ve itiraz” başlıklı 86 ncı maddesinde; “(Değişik cümle :
RG- 11/ 9/ 2014- 29116) Takdir edilen ecrimisiller, takdir tarihinden itibaren on beş gün içinde ecrimisil ihbarnamesi düzenlenerek fuzuli şagile, 11/ 2/ 1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre öncelikle elden veya iadeli taahhütlü mektupla, bu şekilde tebliğ edilemeyenler diğer usullere göre tebliğ edilir . (Ek cümle : RG- 10/ 4/ 2011- 27901) Ecrimisil işleminde İdarece maddi, kişide, işgal edilen alanda veya yüzölçümde ya da benzer şekilde hata olduğunun belirlenmesi halinde, bu hata İdarece hangi aşamada olursa olsun resen düzeltilir ve yeniden ecrimisil ihbarnamesi düzenlenerek ilgililerine tebliğ edilir .
Ecrimisil işlemine karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili İdareye dilekçeyle müracaat edilerek düzeltme talebinde bulunulabilir . (Ek cümle : RG- 10/ 4/ 2011- 27901) Bu süre içerisinde ecrimisil işlemine karşı düzeltme talebinde bulunulmak suretiyle itiraz edilmemesi veya itiraz edilmesine rağmen aynı süre içerisinde bu itirazdan kayıtsız ve şartsız olarak vazgeçilmesi ya da yine bu süre içerisinde dava açılmış ise aynı süre içerisinde davadan kayıtsız ve şartsız olarak feragat edilmesi halinde yüzde yirmi indirim uygulanır .
Düzeltme talepleri, talep tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde bu amaçla oluşturulacak komisyonlarca karara bağlanır ve sonucu karar tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde
düzenlenecek Ecrimisil Düzeltme İhbarnamesi (Ek- 10) ile ilgilisine tebliğ edilir . (Ek cümle :
RG- 10/ 4/ 2011- 27901) Ecrimisil ihbarnamesine yapılan itiraz veya açılan dava ile ecrimisil düzeltme ihbarnamesine açılan dava İdarece yapılan ve resen düzeltilmesi gereken hatalara ilişkin ve bu hata
İdarece düzeltilir ise; bu durumda da açılan davadan kayıtsız ve şartsız olarak feragat edilmesi halinde yüzde yirmi indirim uygulanır . …”, 7.6. “Ecrimisilin kesinleşmesi, vade tarihi ve tahsili” başlıklı 87 nci maddesinde; “Ecrimisil;
Ecrimisil İhbarnamesinin (Ek- 9), düzeltme talebinde bulunulmuş ise Ecrimisil Düzeltme
İhbarnamesinin (Ek- 10) ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren (Değişik ibare : RG- 11/ 9/ 2014- 29116)
altmış gün içinde muhasebe birimlerine ödenir . (Ek cümle : RG- 10/ 4/ 2011- 27901) Bu süre içerisinde ecrimisilin peşin ödenmesi halinde yüzde on beş indirim uygulanır . Ecrimisil borçlusunun ödeme güçlüğü nedeniyle yazılı olarak talep etmesi hâlinde ecrimisil, en az yüzde yirmi beşi peşin kalan kısmı ise İdarenin uygun göreceği taksit zamanlarında ve (Değişik ibare : RG- 24/ 4/ 2010- 27561) en fazla üç yıl içinde taksitler hâlinde ödenebilir . Alacağın kalan kısmına kanunî faiz uygulanır . …
(Değişik cümle : RG- 10/ 4/ 2011- 27901) Ecrimisil İhbarnamesinin (Ek- 9), düzeltme talebinde bulunulmuş ise Ecrimisil Düzeltme İhbarnamesinin (Ek- 10) ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren (Değişik ibare : RG- 11/ 9/ 2014- 29116) altmış gün içinde muhasebe birimlerine rızaen ödenmeyen ecrimisil; düzeltme talebinde bulunulmamış ise yüzde yirmi indirim yapılmak suretiyle milli emlak birimlerince, dava açma süreleri geçtikten sonra 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere vergi dairelerine veya gelir
5 / 9servislerine intikal ettirilir . Vergi daireleri veya gelir servisleri, kendilerine intikal ettirilen ecrimisil
alacaklarını anılan Kanunun kapsamına giren amme alacakları gibi takip ve tahsil ederek sonuçlarını millî emlak birimlerine bildirirler . …
Fuzuli şagiller tarafından dava açılmış olması, ecrimisilin takip ve tahsil edilmesi işlemini durdurmaz .”, 8. 20/ 08/ 2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 336 sıra no.lu Milli Emlak
Tebliğinin, 8.1. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Bu Genel Tebliğde geçen; …
c) Ecrimisil : Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminatı, ç) Fuzuli şagil (İşgalci) : Kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, Yetkili İdarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişileri, …”, 8.2. “Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi” başlıklı 5 inci maddesinde; “… Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren on beş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde bir buçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir .”, 8.3. “Düzeltme talepleri ve taleplerin değerlendirilmesi” başlıklı 7 nci maddesinde; “Ecrimisil işlemine karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili İdareye dilekçeyle müracaat edilerek düzeltme talebinde bulunulabilir . …”, düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, 1 no.lu paragrafta açıklandığı üzere, İli İlçesi Camii imam hatibi olarak görev yapmakta olduğunu, cami müştemilatında bulunan mülkiyeti Hazineye ait imamevinde ikamet ettiğini, ecrimisil bedeli olarak 12.117,95 TL ödediğini, cami ve imamevinin
6 / 9mahalle halkı ve cami derneği tarafından yaptırıldığını, ödediği bedelin iadesini talep ettiğini ancak
talebinin reddedildiğini belirterek ecrimisil bedelinin iade edilmesini talep etmektedir .
11. Somut olayda, Konya İli İlçesi Mahallesi 19190 Ada 6 Parsel no.lu taşınmaz üzerinde bulunan Camii ve Lojmanına ilişkin 16/ 08/ 2017 tarihinde tespit tutanağı düzenlenmiş olup, başvuranın 2005 yılından itibaren söz konusu taşınmazda ikamet ettiği belirlenmiştir . Bu kapsamda, 25/ 10/ 2017 tarihli “Ecrimisil Kıymet Takdir Kararı”nda, 17/ 08/ 2012- 16/ 08/ 2017 tarihleri arasında toplamda 18.643,00 TL ecrimisil bedelinin tespit ve takdirine karar verildiği, Konya Valiliği Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğünün 25/ 10/ 2017 tarihli ve 15847 sayılı ecrimisil ihbarnamesinin başvurana tebliğ edildiği görülmüştür . Başvuranın, 18.643,00 TL ecrimisil bedelini 19/ 12/ 2017 tarihinde indirimli olarak 12.117,95 TL şeklinde ödediği anlaşılmıştır .
12. Başvuranın, 24/ 01/ 2018 tarihinde ödediği ecrimisil bedelinin tarafına iadesine ilişkin ilgili
İdareye başvuruda bulunduğu, Konya Valiliği Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğünün 16/ 03/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazısında, “… Söz konusu taşınmazın Hazinenin özel mülkiyetinde olması, kullanımınızın İdaremizin bilgisi dışında herhangi bir sözleşmeye dayanmaması nedeniyle mevzuatı çerçevesinde tarafınıza ecrimisil tahakkuk ettirilerek tahsil edilmiştir . Bu nedenle, bahse konu taşınmaza yönelik itiraz dilekçeniz hakkında, Defterdarlığımızca yapılabilecek herhangi bir işlem bulunmamaktadır .” ifadelerine yer verildiği görülmüştür .
13. Başvuruya konu Konya İli İlçesi Mahallesi 19190 Ada 6 Parsel no.lu taşınmazın, 17/ 04/ 2018 tarihli “Tahsisli Taşınmaz Teslim ve Tesellüm Tutanağı” ile “cami ve kamu konutu” olarak kullanılmak üzere 16/ 03/ 2018 tarihinde Diyanet İşleri Başkanlığına tahsis edildiği anlaşılmıştır .
14. 19/ 06/ 2007 tarihli ve 26557 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hazine
Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması, kiraya verilmesi, ön izin verilmesi ve üzerlerinde irtifak hakkı kurulması, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi, ön izin ve kullanma izni verilmesi ile ecrimisil ve tahliye işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemiştir . Bu
Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde ecrimisil, Hazine taşınmazının, idarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, idarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın idarece talep edilen tazminat olarak, fuzuli şagil (işgalci) ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili
İdarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır . Bu bağlamda, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin ve 336 sıra no.lu Milli Emlak Tebliğinin ilgili hükümleri kapsamında, tahsisli veya kiralanmış yerlerin yetkili idarenin bilgisi dışında kullanılmasının veya kullandırılmasının ecrimisil alınmasını gerektirdiği anlaşılmakla birlikte, konunun çözümü için öncelikle başvuranın somut olayda “fuzuli şagil (işgalci)” sıfatını haiz olup olmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması önem arz etmektedir .
15. Dosya kapsamında, 16/ 08/ 2017 tarihli taşınmaz tespit tutanağı incelendiğinde, başvuranın 2005
7 / 9yılından itibaren başvuruya konu taşınmazda ikamet ettiği, 25/ 10/ 2017 tarihli ecrimisil ihbarnamesi
ile 17/ 08/ 2012- 16/ 08/ 2017 ( 5 yıl) tarihleri arasında taşınmazı işgal veya tasarruf etmesi nedeniyle 18.643,00 TL ecrimisil bedeline karar verildiği, başvuranın 18.643,00 TL ecrimisil bedelini 19/ 12/ 2017 tarihinde indirimli olarak 12.117,95 TL şeklinde ödediği, Konya İli İlçesi
Mahallesi 19190 Ada 6 Parsel no.lu taşınmazın 16/ 03/ 2018 tarihinde “Tahsisli Taşınmaz
Teslim ve Tesellüm Tutanağı” ile “cami ve kamu konutu” olarak kullanılmak üzere Diyanet İşleri
Başkanlığına tahsis edildiği, ancak ecrimisil tahakkuk edilen dönem kapsamında taşınmaz üzerinde herhangi bir tahsis kararının mevcut olmadığı görülmüştür . Dolayısıyla, Konya İli İlçesi f
Mahallesi 19190 Ada 6 Parsel no.lu taşınmazın 16/ 03/ 2018 tarihinden itibaren “cami ve kamu konutu” olarak kullanılmak üzere Diyanet İşleri Başkanlığının zilyetliğinde olduğu, başvuranın 17/ 08/ 2012- 16/ 08/ 2017 tarihleri arasında taşınmazı işgal veya tasarruf etmesi nedeniyle ecrimisil tahakkuk edildiği ve ecrimisil tahakkuk edilen dönemde taşınmaz üzerinde herhangi bir tahsis kararının mevcut olmadığı dikkate alındığında, somut olayda başvuranın ihtilaf konusu taşınmazın zilyetliğini yetkili İdarenin izni dışında bulundurduğu, bu nedenle fuzuli şagil (işgalci) sıfatını taşıdığı değerlendirilmiştir .
16. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, 16/ 03/ 2018 tarihinden itibaren Diyanet İşleri Başkanlığına tahsisli Konya İli
İlçesi Mahallesi 19190 Ada 6 Parsel no.lu taşınmazın ( 104 metrekare) imam evi olarak kullanıldığı gerekçesiyle, fuzuli şagil (işgalci) sıfatını taşıyan başvuran hakkında 17/ 08/ 2012- 16/ 08/ 2017 tarihlerini kapsayan dönem içim toplam 18.643,00 TL ecrimisil bedelinin ödenmesini öngören 25/ 10/ 2017 tarihli ve 15847 sayılı ecrimisil ihbarnamesi düzenlenmesine ilişkin
İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre içinde Konya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
8 / 9Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve KONYA VALİLİĞİ ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL
MÜDÜRLÜĞÜ ’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi