Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Başvuru, Edirne Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından yürütülen hizmet binası yapımına ilişkin sorunları içermektedir. Başvuran, projede kullanılan “Özel-4 Porselen Karo Klipsli Sistem” malzemesinin yalnızca tek bir firma tarafından üretildiğini ve bu durumun rekabeti engellediğini iddia etmektedir. Ayrıca, teknik şartnamede belirtilen malzeme ve imalatların uygunluğu konusunda çeşitli eksiklikler ve belirsizlikler olduğunu belirtmiştir. İdare ise, başvuranın taleplerini reddederek, ihale sürecinin ve şartnamelerin uygun şekilde uygulandığını savunmuştur.

İdarenin açıklamalarında, ihale dokümanlarının hazırlanmasında mevzuat hükümlerine uygun hareket edildiği, ancak başvuranın bazı taleplerinin karşılanmadığı ifade edilmiştir. Örneğin, konferans salonu koltukları ve akustik projesine dair düzenlemelerin eksik olduğu, ayrıca asansör projelerinde belirtilen durak sayısının ve engelli asansörünün talep edilmediği gibi konular gündeme gelmiştir. İdare, bu durumların sözleşme ve eklerine uygun olduğunu belirtmiştir.

Sonuç olarak, başvuranın taleplerinin çoğu reddedilmiş, ancak bazı konularda idareye tavsiyelerde bulunulmuştur. Bu tavsiyeler arasında, rekabet koşullarının sağlanması ve eksik belgelerin tamamlanması yer almaktadır. İdareye, bu karar doğrultusunda gerekli işlemleri gerçekleştirmesi için otuz gün süre verilmiştir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 14659-14659 |sayi|36311982-101.07.06-E.36311982-101.07.06-E.

BAŞVURU NO : 2017/6898 2017/ 6898

KARAR TARİHİ : 24/11/2017 |tarih|

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI

BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : Osman Güneş (Müdür)

BAŞVURUYA KONU İDARE : Edirne Valiliği (Çevre ve Şehircilik İl

Müdürlüğü)

BAŞVURUNUN KONUSU : Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Edirne İl

Müdürlüğü hizmet binası yapım işine ilişkin çıkan uyuşmazlıklar hakkındadır .

BAŞVURU TARİHİ : 25/05/2017 25.5.2017

I. BAŞVURANIN İDDİA ve TALEPLERİ

1. Başvuran, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Edirne İl Müdürlüğü hizmet binasının yapım işini aldığını, ancak uygulamada bazı sorunların ortaya çıktığını iddia etmektedir . Buna göre; 1.1. Yaklaşık maliyeti proje ve teknik şartnamelerde yer alan Özel- 4 PORSELEN KARO

KLİPSLİ SİSTEM olarak adlandırılan imalata ait olarak belirtilmiş olan teknik şartları sağlayacak malzemenin iş programına uygun olarak imalat sırasının gelmesi nedeniyle yapılan araştırmalar sonucunda “a) Bu ürünün Türkiye’ de tek bir firma tarafından üretildiği, b) Teknik şartnamede marka belirtilmesi suretiyle yasalara aykırı hareket edildiği(şartnamede 2 yerde açıkça

KALESİNTERFLEX yazmaktadır .) c)Teknik şartnamenin birebir bu markanın internet sitesinden alınarak copy – paste yöntemiyle şartnameye dahil edildiği, d) Bu malzemenin yurtdışından temin edilmesi halinde bile fiziksel özelliklerini belirleyen kriterlerin birebir bu şartnamede belirtilen malzemeye uymayacağı için ve bu nedenle kolayca kullanıma engel olabileceği, e)ihalelerde temel ilkelerden olan ve yüklenicileri korumaya yönelik olarak düşünülen(bu nedenle tek bir markaya

1 / 15yönlendirmenin yasaklandığı) rekabetin önlenmesine yönelik bu tarz yönlendirmenin açıkça

belirtilmesinin sonucunda, bu malzeme üreticisinin başka marka ile rekabetinin olmaması nedeniyle istediği gibi bu ürünü fiyatlandırabileceği, sonucundan hareketle, cephe kaplaması olarak düşünülen Özel- 4 pozlu imalatın teknik şartnamesinin değiştirilerek rekabete uygun hale getirilmesini, eğer bu mümkün olmazsa imalatın değiştirilerek başka bir cephe kaplaması imalatı için olur vermenizi”, hususlarını idareye ilettiğini ve olumsuz cevap aldığını, 1.2. İdarece hazırlanan ihale dokümanlarında ne ihaleye esas mimari uygulama projelerinde, ne mahal listelerinde ne de yapılacak imalatların hangi özelliklerde olacağının belirtildiği, teknik şartnamelerde akustik kaplama ve konferans koltuğu ile ilgili bir düzenleme bulunmadığı, inceleme yapıldığında idarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesaplarında da söz konusu imalatların yaklaşık maliyetinde dahi olmadığı, konferans salonu detayı ile ilgili paftada diğer mimari kesitlerde ve mahal listesinde belirtilen imalatların sıva boya grubu imalatları olduğu, İdarenin yapılmasını istediği akustik kaplama ve konferans koltuğu imalatları ile bağlantısının olmadığı, 1.3. Asansör projelerinde 5 duraklı gösterilen asansörün idarenin istediği şekilde 7 katlı olarak yapılması halinde fiyat farkını gerektirdiği, 1.4. Engelli asansörüne ilişkin asansör projelerinde ve şartnamesinde engelli asansörü yapılacağına dair bir ifade olmadığı yalnızca mimari projede engelli asansöründen bahsedildiği, 1.5.. Omurga switch sistemi, asansör sisteminin hız kontrol sistemi, gaz ve enerji kesme cihazı ve fotovoltaik polikristalin yapım işlerinin sözleşmelere uygun olarak talep edilmediği iddia edilerek çözümsüzlüklerin çözüme kavuşturulmasını talep etmektedir .

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun, 11/ 07/ 2017 tarih ve E sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden

Edirne Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün 21/ 08/ 2017 tarih, E sayılı ve İnceleme ve

Kontrol İşleri konulu cevabi yazısında özetle ; 2.1. İhalesi 04/ 11/ 2015 tarihinde yapılan İhale kayıt numaralı ve yatırım proje no’lu Edirne Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü İli Hizmet Binası yapım işinde yüklenici firma şirketi ile sözleşme imzalanarak, 07.12.2015 tarihinde yer teslimi ile işin yapımına başlandığı, 2.2. Özel- 4 pozlu 50cm – 150 cm ebatlarında 3 mm kalınlığında taş görünümlü porselen karo temini ve montajı imalatına ilişkin şikâyetçinin tek markaya yönlendirilip yönlendirilmediği, rekabete ilişkin hususların korunup korunmadığı; Edirne Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Hizmet

Binası Yapım İşinin yürütülmesi sırasında, yüklenici firma olan şirketi ile sözleşme ve eklerinin uygulanması hakkında anlaşmazlığa düşüldüğü , 29/ 06/ 2011 tarihli ve sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve

Kanun Hükmünde Kararnamenin 16 ncı maddesinin beşinci fıkrası

Görevleri Hakkında gereği hazırlanan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının Çalışma

Usûl ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 14. Maddesinin a bendi gereği; “Başkanlığa yapılacak müracaatlarda aşağıdaki usûl ve esaslara uyulur : a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapım ve yapım ile ilgili danışmanlık hizmet işlerine ilişkin olarak akdedilen sözleşmelerin yürütülmesinden doğan anlaşmazlıklar hakkında görüş isteme başvurularına dair idare talep yazısına, anlaşmazlık konusu işin sözleşmesi ile hakkında görüş sondan konuya dair eklerinin, konu ile ilgili diğer belgelerin, yüklenicinin beyan ve itirazlarına dair belgelerin birer suretleri eklenir .

2 / 15Ayrıca talep yazısında veya ekinde, talepte bulunan idarenin hakkında görüş sondan konuya dair

görüşleri, gerekçeli dayanakları ile birlikte açık olarak belirtilir” şeklinde ifade edildiği, Yüksek

Fen Kurulu Başkanlığına başvurma zarureti doğduğu ve aşağıdaki hususlar doğrultusunda Yüksek

Fen Kurulu Başkanlığı’na başvurulduğu, 2.3. İdare tarafından hazırlanan Özel Pozlar Teknik Şartnamesinde, 4734 sayılı Kamu ihale kanunun 12. maddesi ve Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 17. maddesinde; “Ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şanıyla marka veya model belirtilebilir” şeklinde belirtildiği, Teknik Şartname oluşturma sırasında yeni bir malzeme olması nedeniyle firmaların montaja ait teknik çizimlerinde ve teknik özelliklerinde belirten verilerin kullanıldığı, ‘Özel- 4 Porselen Karo Klipsli Sistem’ olarak isimlendirilen imalatın teknik şartnamesinde “Kalesinterflex” ifadesi yer almış olup veya dengi ifadesinin kullanılmasının sehven unutulduğu, 2.4. Benzer teknik özellikli ve boyutlarda porselen karoların ülkemizde Kale firmasında;

Kalesinterflex, Vitra firmasında; Laminam, Aras Global firmasında; (Levantina) Techlam ve

Neolith firmasında aynı isimle piyasaya arzının yapıldığı, söz konusu firmaların uygulama prensip detayları ve malzeme teknik özelliklerinin benzer şekilde tarif edildiği, bu firmalarda benzer özelliklerde ürünler bulunmakta olup tek bir firmaya yönlendirme yapılması ve rekabeti engelleyici bir durum yaratılmasının şartname düzenleme aşamasında söz konusu olmadığı, 2.5. İhale saatine kadar herhangi istekli firmadan idari şartname, uygulama projeleri ve teknik şartnamedeki hususlar hakkında açıklama talebi ve itirazın olmadığı, ihale sürecinin tamamlanmasından sonra 27/ 11/ 2015 tarihinde yüklenici firma şirketi ile Sözleşme imzalanarak ve yer teslimi yapılarak işin yapımına başlandığı, 2.6. İhale aşamasında herhangi bir katılımcı firma ve sözleşme imzalanıp yer teslimi yapıldıktan sonraki 15 günlük yasal süreçte yüklenicinin söz konusu malzeme ve teknik şartnameye ilişkin rekabeti engelleyici bir durum olduğuna dair herhangi bir itirazının bulunmadığı, ayrıca Yüksek

Fen Kurulu’nun 24/ 04/ 2017 tarih ve sayılı yazısında; “İdarenin marka ve model belirtilerek veya dengi ifadesine sehven yer verilmemesi durumunun yüklenici aleyhine kullanılmasının mevzuat ile getirilen hükümlere uygun düşmeyeceği, yüklenicinin şartnamede belirtilen ürünün dengi olarak getirdiği önerilerin dikkate alınması gerektiği değerlendirilmektedir .” şeklinde olduğu, 2.7.Yüklenici tarafından 18.11.2017 tarih dilekçesi ile “Özel- 4 pozlu 50 cm x l 50 cm ebatlarında

3 mm kalınlığında taş görünümlü porselen karo temini ve montajı ” na ait Malzeme Öneri 2.5.1

Formunda tek firmaya ait ürün idareye sunulmuş olup söz konusu ürünün idare tarafından 25/ 11/ 2017 tarihinde onaylandığı, bu nedenle tek bir firmaya yönlendirme yapılması ve rekabeti engelleyici bir durum oluşturulmasının söz konusu olmadığı, 2.8. Konferans Salonu Koltuk İmalatı ve Konferans Salonu Akustik Projesinin yapılan sözleşme ekine uygun olarak talep edilip edilmediği; İdare tarafından yükleniciye yazılan 12/ 01/ 2017 tarih ve sayılı yazıda; “Taahhüdünüz altındaki 07/ 12/ 2015 tarihinde yer teslimi yapılan Edirne Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Hizmet Binası Yapım İşi’nin Mimari Detay

Paftasında Konferans Salonu Tip Detaylarında yer alan Konferans Koltuğu bölümünde “Koltuk detayı prensip olarak verilmiştir . Yüklenici, imalatçı çizimlerini İdareye sunacaktır .” ve

“Uygulayıcı firma akustik uygulama projesini yaptırıp İdare onayından sonra imalata geçilecektir .”

3 / 15hükümlerinin bulunduğu, bu nedenle konferans koltuk detayları ile akustik uygulama

projesinin hazırlanarak ivedilikle idareye sunulması hususunun talep edildiği, Edirne Çevre ve

Şehircilik İl Müdürlüğü Hizmet Binası Yapım İşinin Mimari Detay Paftasında Konferans Salonu

Tip Detaylarında yer alan Konferans Koltuğu bölümünde “Koltuk detayı prensip olarak verilmiştir .

Yüklenici, imalatçı çizimlerini idareye sunacaktır .” ve “Uygulayıcı firma akustik uygulama projesini yaptırıp İdare onayından sonra imalata geçilecektir .” hükmünün açıkça yer aldığı, Mimari Projede yer alan koltuk sayısı kadar Konferans koltuğu yapılması ve Konferans Salonu

Akustik projesinin hazırlatılarak sunulması gerektiği, 2.9. Ayrıca Yüksek Fen Kurulu’nun 24.04.2017 tarih ve sayılı yazısında;

“İdare tarafından gönderilen evraklar incelendiğinde mimari zemin kat projesinde koltukların gösterildiği, Konferans salonu detay paftasında ise ” Koltuk detayı prensip olarak verilmiştir .

Yüklenici, imalatçı çizimlerini İdareye sunacaktır .” ve ” Uygulayıcı firma akustik uygulama projesini yaptırıp İdare onayından sonra imalata geçilecektir .” denildiği dikkate alındığından, bu imalatların yapımının uygulama projesinde yer aldığı ve sözleşme bedeline dahil olduğu değerlendirilmektedir, ” denildiği, bu nedenle Konferans Salonu Koltuk ve Konferans Salonu

Akustik Projesi imalatlarının sözleşme eklerine uygun olarak talep edildiği, 2.10. Arşiv ve Davlumbaz Söndürme Sistemi; Edime Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ve şirketi arasında imzalanan 27/ 11/ 2015 tarihli sözleşmenin ekleri kapsamında projesinde, mahal listesinde ve genel şartnamede belirtilen arşiv mahalli için C’0 li yangın söndürme sisteminin yapılması, idarenin 12/ 01/ 2017 tarihli 7 sayılı yazısıyla; C0 li yangın söndürme sistemi imalatının arşiv 2 mahallinde çalışacak insanların sağlığını olumsuz etkileyebileceği gerekçesiyle yükleniciye, sistemin FM200 olarak imal edilmesi için talimat yazısı yazıldığı, fakat ilgili mukayeseli keşfin nasıl olması gerektiği noktasında idare ve ilgili firma arasında anlaşmazlık meydana geldiği, bu hususta Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulunun görüşünün alınması için başvuruda bulunulduğu, 2.11. İnşaat yapım sürecinde yüklenicinin arşivdeki söndürme sistemini sulu olarak imal ettiği, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin Sözleşme ve eklerine uymayan işler başlıklı 23.

maddesinde ; “Yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir . Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez .

Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır . Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir .” denildiği, 2.11.1. Müdürlük makamının 01/ 06/ 2015 tarih ve E sayılı talimat yazısı ve Yüksek Fen

Kurulunun 24/ 04/ 2014 tarih ve sayılı yazısı söz konusu mukayeseli hesabın nasıl yapılacağına ilişkin görüşü doğrultusunda arşiv mahallinde imal edilen sulu söndürme sistemi ile İhale sözleşmesinin ekinde bulunan CO li söndürme sistemi arasındaki mukayeseli hesabın kesin hesap aşamasında yapılacağı, bu nedenle yükleniciden arşiv ve davlumbaz söndürme sisteminin sözleşme eklerine uygun olarak talep edildiği, 2.11.2. 7 Duraklı, 1.0 m/sn hızlı makine dairesiz Sınıf 1 Asansörü 800 kg; Yüklenici firmanın 24/ 08/ 2016 ve 11/ 12/ 2015 tarihli yazılarının 1. maddesinde asansör projesinde 5 duraklı gösterilen

2 adet asansörün 7 duraklı olarak yapılması halinde fiyat farkı talep edilmesi fiyat farkı

ödenmemesi halinde hangi katlarda durak olmayacağının bildirmesinin idareden talep edildiği,

4 / 152.11.3. Asansör avan projesinde yer alan bina için gerekli olan asansör hesabına ait tabloda 5

duraklı gösterilmiş olan asansör imalatının tüm projelerde 7 duraklı görünmesine rağmen keşif artışı talep edildiği, söz konusu hesaplamanın kişi sayısına göre gereken minimum asansör sayısı ve özelliklerini belirlemek için yapıldığı, elektrik projelerinin bir bütün olarak düşündüğünde elektrik projelerinde tüm katlarda ( 7 kat) asansör, boşlukları, asansör kabini, kat ve kabin kapılarının 7 duraklı asansör olması gerektiği, tüm mimari projelerde asansörlerin tüm katlara hizmet ettiği, yine aynı şekilde elektrik mahal listesinde binada 7 duraklı asansör kullanılması gerektiğinin açık bir şekilde görüldüğü, 2.11.4. İhale dokümanları arasında yer alan asansör projesinde asansör boşluğunun boyuna kesitinin bulunmadığı, mevcut asansör projesinde sadece asansör kuyusu (bodrum kat) ve makine dairesinin (teras kat) gösterildiği, 7 katlı olan yapıda asansörün 5 durak olarak kullanılacağı ve 5 kata göre hizmet vermesi durumunda hangi katlara hizmet edeceğini gösteren hiçbir ifade, proje ve bilginin bulunmadığı, (Öngörülen 5 durak olsaydı proje ve diğer dokümanlarda 5 durağa uygun olarak hizmet edeceği katların belirtilmesi gerekirdi) Avan projelerde belirtilen hesaplamalar ise elektrik mühendisleri odası asansörlere ait Elektrik Mühendisliği Hizmetleri Yönetmeliğinde de belirtildiği üzere asgari koşullan ortaya koyduğu, ( Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği

Elektrik Mühendisleri Odası Asansörlere Ait Elektrik Mühendisliği Hizmetleri Yönetmeliğine göre uygulama projesinin tanımında Asansör elektrik uygulama projesi : Binaya tesis edilecek olan asansörün avan projede belirlenen asgari koşullar dikkate alınarak nasıl yapılacağını detaylı olarak tarif eden açıklama, çizim, teknik özellikler, hesaplar ve diğer tamamlayıcı dokümanlardan oluşan projeyi tanımlayarak avan projedeki bilgilerin asgari koşullar olduğunu göstermektedir .) .

Tabloda verilen bilgilerde de proje cinsi olarak avan proje ifadesinin açıkça gözüktüğü, sözleşme ekinin Genel Şartnamenin 5. Bölümünde “İmalatçı firma seçiminin yapılmasından sonra yerine uygun, elektrik ve mekanik hesapları yapılmış asansör imalat projeleri imalatçı firma tarafından hazırlanarak ilgili idarenin onayına sunulacaktır . Proje tasdik ettirilmeden hiçbir şekilde imalat ve montaj yapılmayacaktır .” denildiği, 2.11.5. Ayrıca Yüksek Fen Kurulu’nun 24.04.2017 tarih ve sayılı yazısında

“Esas olan asansör imalatlarının onaylı asansör tesisatı uygulama projesine göre yapılmasıdır .

Sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedel olduğu ve uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine davalı olarak yüklenici ile akdedildiği hususu göz önünde bulundurulduğunda 7 duraklı asansör imalatının sözleşme bedeli içerisinde yer aldığı değerlendirilmektedir .” denildiği, 2.11.6. Yukarıda bahsi geçen imalatlar doğrultusunda 7 Duraklı, 1,0 m/sn hızlı makine dairesi 1.

Sınıf Asansörü, 800 kg sözleşme eklerine uygun olarak talep edildiği, 2.12. 1 adet engelli asansörü; Yüklenici firmanın 24/ 08/ 2016 tarihli dilekçesinin 2 maddesinde asansör projelerinde ve şartnamesinde engelli asansörü yapılacağına dair bir ifade göremediğini fakat mimari projelerde gördüğünü, asansörün yapılması isteniyorsa fiyat farkı talep ettiğini belirttiğini, Mimari projeler ve toplam 10 paftadan oluşan elektik projelerin asansör projesi hariç diğer tüm elektrik projelerin bodrum katında 2 adet asansörden hangisinin engelli asansörü olduğunun kuyu içinde belirtildiği, engelli asansörünün olması gereken standartlarının genel teknik şartnamede ve ilgili standartlarda belirtildiği, söz konusu imalatların yüklenici tarafından yerine getirilmesinin talep edildiği, 2.12.1. Ayrıca Yüksek Fen Kurulu’nun 24/ 04/ 2017 tarih ve sayılı yazısında “

Buna göre projelerdeki kabin ve kuyu ebatlarına göre iki adet asansörden birinin engelli asansörü olarak yapılmasının sözleşme bedeline dahil olduğu değerlendirilmektedir .” denildiği,

5 / 152.12.2. Yukarıda bahsi geçen açıklamalar doğrultusunda 1 adet engelli asansörünün sözleşme

eklerine uygun olarak talep edildiği, 2.13. Yüklenici firmanın 11/ 12/ 2015 ve 24/ 08/ 2016 tarihli yazılarının proje ve mahal listesinde olmadığını iddia ettiği, omurga switch elektrik projelerinin tv-telefon-data paftasının kolon şemasında açık ve net bir şekilde yazıldığı, söz konusu imalat olmadan data sisteminin çalışmayacağı bu nedenle İdari Şartnamenin 46. Diğer Hususlar maddesine binaen yüklenicinin sorumluluğunu yerine getirmesi istendiği, 2.13.1. İdari Şartnamenin 46- Diğer Hususlar maddesinin 1.kısmında yer alan paragrafta; “Ayrıca sözleşme ve eklerinde yer alan imalatın teknik olarak yapılabilmesi için mutlaka gerekli olan ve bu imalatın tamamlayıcı unsuru kabul edilen bir başka imalat sözleşme eklerinde yer almasa dahi yüklenici tarafından mutlaka yapılacak ve bunun için ilave hak iddiasında bulunulmayacaktır .

Ancak İşin fesih veya tasfiye edilmesi durumlarında; 08/ 02/ 2008 tarih ve sayılı Yüksek Fen

Kurulu Karan ve 21/ 12/ 2008 tarih ve sayılı Yüksek Fen Kurulu Kararları doğrultusunda işlemlerin yürütülmesi gerekmektedir .” denildiği, l 2.13.2. Ayrıca Yüksek Fen Kurulu nun 24/ 04/ 2017 tarih ve sayılı yazısında “

Binadaki network sisteminin çalışması için gerekli bir cihaz olduğu ve uygulama projesinde yer aldığı, bunun yanı sıra teknik özelliklerine ait bir açıklamaya şartnamelerde yer verilmediği hususları birlikte değerlendirildiğinde, sistemin çalışmasını asgari şartlarda sağlayacak şekilde sözleşme bedeli içerisinde olduğu değerlendirilmektedir .” denmektedir .

2.13.3. Yukarıda bahsi geçen açıklamalar doğrultusunda Omurga Switchin sözleşme eklerine uygun olarak talep edildiği, 2.14. Tahrik farkı, beyan yükü 630 kg ve 800 kg, seyir mesafesi en çok 35 m; yüklenici firmanın 24/ 08/ 2016 ve 11/ 12/ 2015 tarihli yazılarının 4. maddesinde asansör sisteminin bir parçası olan hız kontrolünün ihale kapsamında olmadığının belirtildiği, ihale dokümanları arasında yer alan mahal listesi ve teknik şartnamenin sıra no’ lu maddesinde no lu tahrik farkı, beyan yükü

630 kg ve 800 kg. seyir mesafesi en çok 35 m’ye adlı pozun teknik açıklamalarına dikkatlice

bakıldığında hız kontrolünün yapılması gerektiğinin görüleceği, yüklenici firma ile imza altına alınan sözleşmede madde 8.2.1 de yer alan ihale dokümanını oluşturan belgelerin sıralaması göz önüne alındığında projede belirtilmeyen hız kontrolünün mahal listesinde ve genel teknik şartnamede bulunduğu, 2.14.1. Ayrıca Yüksek Fen Kurulu’nun 24/ 04/ 2017 tarih ve sayılı yazısında

“Uygulama projeleri içerisinde yer alan asansörlerin hız kontrolü teknik şartname ile açıklanmıştır ve asansör hız kontrol ünitesinin sözleşme bedeli içerisinde olduğu değerlendirilmektedir .” denildiği, 2.14.2. Yukarıda bahsi geçen açıklamalar doğrultusunda “tahrik farkı, beyan yükü 630 kg ve 800 kg, seyir mesafesi en çok 35 m” imalatının sözleşme eklerine uygun olarak talep edildiği, 2.14.3. Gaz ve enerji kesme cihazını; Yüklenici firmanın 24/ 08/ 2016 ve 11/ 12/ 2015 tarihli yazılarının 11.maddesinde yer alan itirazlarında deprem hareketini algılayan otomatik gaz ve enerji kesme cihazının imalatının projesinde olmayıp mahal listesinde bulunduğu, cihazın yapılıp yapılmayacağının yapılacaksa konumu ve görevlerinin bildirilmesini ve keşif artışının değerlendirilmesini talep ettiği, yüklenici firma ile imza altına alınan sözleşmede madde 8.2.1 de

6 / 15yer alan ihale dokümanını oluşturan belgelerin sıralaması göz önüne alındığında projede

belirtilmeyen gaz ve enerji kesme cihazının mahal listesinde ve genel teknik şartnamede bulunduğu, bu nedenle yükleniciden imalatın talep edildiği, 2.14.4. Ayrıca Yüksek Fen Kurulu’nun 24/ 04/ 2017 tarih ve sayılı yazısında

“Bu imalat elektrik tesisatı mahal listesinde; 833- 640 deprem hareketinin algılayan otomatik gaz ve enerji kesme cihazı olarak yer almaktadır ve sözleşme bedeline dahil olduğu değerlendirilmektedir .” denildiği , 2.14.5. Yukarıda bahsi geçen açıklamalar doğrultusunda gaz ve enerji kesme cihazının sözleşme eklerine uygun olarak talep edildiği, 2.14.6. Fotovoltaik polikristalin güneş paneli sistemi; Özel panel poz no’lu 250 watt polikristalin güneş enerjisi paneli temin ve montajı tanımlı PV paneller ile güneş enerjisi elde etmek için proje detaylarında cephede ve gezilebilen teras kısımlarında olmak üzere toplam 50 k\V kurulu güç elde edecek şekilde tasarlandığı, projede belirtildiği şekliyle ihale süresine geçildiği ve bu şartlarda yüklenici firmanın taahhüt altına girdiği, 2.14.7. İşe ait sözleşme imzalanıp yapım aşamasına geçildikten sonra yüklenici firmanın talebi doğrultusunda 02/ 12/ 2016 tarih sayı dilekçesinde, projesinde yer alan 1200×1950 mm ebatlarında 250\v gücünde PV panellerin üretiminin standart dışı olduğu ve bu ölçülerde PV panel üretiminin olmadığının belirtildiği, idare tarafından yapılan değerlendirme sonucunda 1075×1940 mm ölçülerinde PV panel yapılmasına 08/ 12/ 2016 tarih sayılı yazı ile onay verildiği, 2.14.8. Yüklenici firma tarafından bina ön cephesine 1075×1940 ölçülerinde 265w gücünde 134 adet toplam 35.51 kw gücünde PV panel uygulaması yapıldığı, 2.14.9. Yapılan inceleme sonucunda panel sayısının ve gücünün projede yer alan PV panel gücünü karşılamadığı, toplamda 50 kw gücünde olması gereken PV panellerin sadece cepheye uygulanmasından dolayı 14,49 k\w gücün eksik olduğu ve bu eksik gücün elektrik projelerinin aydınlatma paftasında gösterildiği üzere gezilebilen teras kısımlarına toplam gücü sağlayacak şekilde yapılmasının 20/ 01/ 2017 tarih E sayılı yazı ile istenildiği, 2.14.10. Yüklenici firmanın 24/ 01/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ile projenin avan olduğundan ve

PV panellerin elektrik projelerinin hat şeması ve hesaplar paftasında panellerin konumunun sol cephede tanımlandığını, mimari proje ve mahal listesinde ise binanın ön cephesinde yer aldığı, yapılan hesaplamalar sonucunda ön cephedeki PV panellerin toplam gücünün 33.75 kW olduğu, firmanın ise 34.84kW gücünde PV panel yaptığı, toplam pv panel gücünden daha fazla güç elde edildiği, bu sebeple idare tarafından yapılan kesintiyi kabul etmediğini, 2.14.11. Ayrıca Yüksek Fen Kurulu’nun 24/ 04/ 2017 tarih ve sayılı yazısında

“Bu durumda İdarece ihaleye esas uygulama projesindeki kurulu gücün talep edilebileceği veya revize projenin idarenin onayına bağlı olarak yeni durum için artan eksilen hesabının yapılabileceği ve bunun idareniz tasarrufunda olduğu değerlendirilmektedir .” denildiği, 2.14.12. Yukarıda bahsi geçen açıklamalar doğrultusunda “Fotovoltaik polikristalin güneş paneli sisteminin” sözleşme eklerine uygun olarak talep edildiği, belirtilmektedir .

III. İLGİLİ MEVZUAT

7 / 153. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının ‘Dilekçe, bilgi edinme ve kamu

denetçisine başvurma hakkı’ başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler . …” hükmüne yer verilmiştir .

4. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘Kurumun

Görevi’ başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; ‘Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .’ , hükümlerine yer verilmiştir .

5. Kamu İhale Kanunu “Temel İlkeler” başlıklı 5. maddesinde ; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur .” hükmüne yer verilmiştir .

6. Kamu İhale Kanunu “Şartname” başlıklı 12. maddesinde ; “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır . Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir . İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir . Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır . Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır . Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir . Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir . Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir .” hükmüne yer verilmiştir .

7. Kamu İhale Kanunu “İhale ve Ön Yeterlik Dökümanının Verilmesi” başlıklı 29.

maddesinde ; “İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır .

Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekil de ilân olunur . Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir . Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir . Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir . Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkanı sağlanır . Ayrıca, istekliler tekliflerini hazırlarken ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duyulan hususlarla ilgili olarak son teklif verme gününden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebilir . Bu talebin idarece uygun görülmesi halinde yapılacak açıklama, bu tarihe kadar ihale dokümanı alan bütün isteklilere son teklif verme gününden on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek

8 / 15şekilde ve açıklama talebinde bulunan istekli belirtilmeksizin yazılı olarak gönderilir .” hükmüne

yer verilmiştir .

8. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği “Yaklaşık Maliyetin Hesaplanmasına Esas

Miktarların Tespiti” başlıklı 9. maddesinde ; “Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti

için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir :

a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur .

b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin projenin hazırlanması ve yaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir .

c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır .

d) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir .

e) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar .

f) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir .” hükmüne yer verilmiştir .

9. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği “Teknik Şartname” başlıklı 17. maddesinde

; “İşin teknik ayrıntıları ve şartları ile projesini de kapsayan teknik şartnameler hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir . Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur . Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır . Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir . Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez .

Ancak, ulusal ve/veya € teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir .” hükmüne yer verilmiştir .

9 / 1510. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yapım İşleri Genel Şartnamesi “İşlerin Denetimi” başlıklı

14. maddesinde ; “Sözleşmeye bağlanan her türlü yapım işleri, idare tarafından görevlendirilen yapı denetim görevlisinin denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir .

Herhangi bir işin, yapı denetim görevlisinin denetimi altında yapılmış olması yüklenicinin, üstlenmiş olduğu işi bütünüyle projelerine, sözleşme ve şartnamelerine, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmak hususundaki yükümlülüklerini ve sorumluluğunu ortadan kaldırmaz .

Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır .

Bununla birlikte yüklenici, kendisine verilen projelerin ve/veya şartnamelerin, teslim edilen işyerinin veya malzemenin veyahut talimatın, sözleşme ve eklerinde bulunan hükümlere aykırı olduğunu veya fen ve sanat kurallarına uymadığı hususundaki karşı görüşlerini teslim ediliş veya talimat alış tarihinden başlayarak on beş gün içinde (özelliği bakımından incelenmesi uzun sürebilecek işlerde, yüklenicinin isteği halinde bu süre idarece artırılabilir) idareye yazı ile bildirmek zorundadır . Bu sürenin aşılması halinde yüklenicinin itiraz hakkı kalmaz . Yüklenicinin iddia ve itirazlarına rağmen, idare işi kendi istediği gibi yaptırdığı takdirde yüklenici, bu uygulamanın sonunda doğabilecek sorumluluktan kurtulur . Yüklenici ile yapı denetim görevlisi arasında anlaşmazlık olursa, bu anlaşmazlık 51 nci madde hükümlerine göre idarece karara bağlanır .” hükmüne yer verilmiştir .

11. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yapım İşleri Genel Şartnamesi “Sözleşme ve Eklerine

Uymayan İşler” başlıklı 23. maddesinde ; Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz . Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır . Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir .

Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir . Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez .

12. İdari Şartnamenin “Diğer Hususlar” maddesinin 1.kısmında ; “Ayrıca sözleşme ve eklerinde yer alan imalatın teknik olarak yapılabilmesi için mutlaka gerekli olan ve bu imalatın tamamlayıcı unsuru kabul edilen bir başka imalat sözleşme eklerinde yer almasa dahi yüklenici tarafından mutlaka yapılacak ve bunun için ilave hak iddiasında bulunulmayacaktır . Ancak İşin fesih veya tasfiye edilmesi durumlarında; 08/ 02/ 2008 tarih ve sayılı Yüksek Fen Kurulu

Karan ve 21/ 12/ 2008 tarih ve sayılı Yüksek Fen Kurulu Kararları doğrultusunda işlemlerin yürütülmesi gerekmektedir .” hükmüne yer verilmiştir .

13. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Asansörlere Ait

Elektrik Mühendisliği Hizmetleri Yönetmeliğinin “Tanımlar Kısaltmalar” başlıklı 3.

maddesinde ; “Asansör elektrik uygulama projesi : Binaya tesis edilecek olan asansörün avan projede belirlenen asgari koşullar dikkate alınarak nasıl yapılacağını detaylı olarak tarif eden açıklama, çizim, teknik özellikler, hesaplar ve diğer tamamlayıcı dokümanlardan oluşan projeyi” hükmüne yer verilmiştir .

10 / 1514. İnşaat, Makine Tesisatı ve Elektrik Tesisatı Genel Teknik Şartnamesi “Genel Kurullar”

Başlıklı 5. maddesinde ; “İmalatçı firma seçiminin yapılmasından sonra yerine uygun, elektrik ve mekanik hesapları yapılmış asansör imalat projeleri imalatçı firma tarafından hazırlanarak ilgili idarenin onayına sunulacaktır . Proje tasdik ettirilmeden hiçbir şekilde imalat ve montaj yapılmayacaktır .” hükmüne yer verilmiştir .

15. Edirne Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Hizmet Binası İnşaatı İşine Ait Sözleşmenin 7.

maddesinde ; İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir 1-Yapım İşleri Genel Şartnamesi, 2-İdari Şartname, 3-Sözleşme Tasarısı, 4-Uygulama Projesi, 5-Mahal Listesi, 6-Özel Teknik Şartname, 7-Genel Teknik Şartname, 8-Açıklamalar (varsa), 9-Diğer Ekler .

IV. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 16. 1 No.lu paragrafta da anlatıldığı üzere; Edirne Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü hizmet binası yapım işinde idare ile şikayetçi arasında sözleşme ve eklerinin uygulanmasında çeşitli uyuşmazlıkların çıktığı anlaşılmaktadır .

17. İdare ile şikayetçi arasında yapılan sözleşme çerçevesinde ihalenin ne şekilde yapılacağı, ihalenin esas ve usulleri ile sözleşmenin nasıl uygulanacağının açıkça belirlendiği görülmüş olup, şikayetçi, Özel- 4 PORSELEN KARO KLİPSLİ SİSTEM imalatının teknik şartnamesinin değiştirilerek rekabete uygun hale getirilmesi eğer bu mümkün olmazsa imalatın değiştirilerek başka bir cephe kaplaması imalatı için olur verilmesi yönünde idareye başvurmuş ancak idare tarafından talep uygun görülmemiştir . Edirne Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün Kurumumuza göndermiş olduğu cevabi yazı ve eklerinden; Özel- 4 PORSELEN KARO KLİPSLİ SİSTEM imalatının teknik şartnamesinde “KALASİNTERFLEX” marka isminin verilmesi ve “ dengi ” ifadesinin kullanılmamasının 5. ve 6. paragrafta geçen mevzuat hükümlerine açıkça aykırı olduğu ve rekabeti engelleyici bir duruma yol açtığı anlaşılmaktadır . Her ne kadar idare, marka yazılmasının sehven unutulduğunu ve yüklenicinin bu duruma yasal süreler içerisinde itiraz etmediğini iddia etse de bu konu hakkında mevzuat hükümlerinin açık olduğu ve yükleniciyi koruyan rekabet hükümlerinin ihlal edildiği anlaşılmaktadır .

18. Konferans Salonu Koltuk İmalatı ve Konferans Salonu Akustik Projesi yapım işine ilişkin uyuşmazlıkla ilgi bilgi ve belgeler incelendiğinde; Konferans Salonu Koltuk İmalatı ve

Konferans Salonu Akustik Projesi işine ilişkin ihale dokümanlarında, esas mimari uygulama projelerinde, mahal listelerinde ve yapılacak imalat listelerinde, imalat ile ilgili bir düzenleme yapılmadığı ayrıca teknik şartnamede diğer yapım işlerinde olduğu gibi konuya ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı tespit edilmiştir . Konferans Salonu Koltuk İmalatı ve Konferans Salonu

Akustik Projesi işinin sadece mimar detay paftasında geçtiği ve bu durumun 8. paragrafta bahsedilen yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu iş talebinin, işe ilişkin hesaplamaların ve taleplerin daha net şekilde belirlenmesi ve konuya ilişkin iş artışının yapılması gerektiği tespit edilmiştir .

19. 7 Duraklı, 1.0 m/sn hızlı makine dairesiz Sınıf 1 Asansörü 800 kg yapım işine baktığımızda ise; avan projesinde yer alan bina için asansörün 5 duraklı gözükse de mevcut avan projesinin 13. paragraftaki yönetmelikte belirtildiği üzere asansörün asgari özelliklerinin belirlenmesi için olduğu, yapılacak asansör işinin Elektrik Mahal listesi ve tüm mimari projelerde 7 duraklı olduğu ve 14. paragrafta tarafların onayladığı şartnamede asansör imalatının ne şekilde

11 / 15yapılacağının açık olduğu 7 Duraklı, 1.0 m/sn hızlı makine dairesiz Sınıf 1 Asansörü 800

kg’lık asansörün idare tarafından sözleşme eklerine uygun talep edildiği anlaşılmaktadır .

20. Arşiv ve davlumbaz söndürme sistemi işi ile ilgili olarak; CO2 olarak talep edilen yangın söndürme sisteminin arşiv çalışanları için tehlikeli olduğu, yükleniciden sistemin FM200 olarak talep edildiği ve uyuşmazlık çıktığı anlaşılmaktadır . CO2 gazının National Fire Protection

Associatian (NFPA) göre tavsiye edilen kullanım alanlarının : Akü odası, Yanıcı gaz depoları, Makine dairesi, Kayıt Cihazları Odası, Elektrik Jeneratörleri, Motor Odası, Hidrolik Pompa

Üniteleri olduğu ve CO2 Söndürme konsantrasyonunun insan sağlığına zarar verebileceği, yüksek konsantrasyonda insan sağlığına zararlı olduğu, CO2 konsantrasyonu %3 ve %4 civarında başağrısı oluşturduğu, %9 oranına çıktığında hafıza kaybı ve %20nin üzerinde ise ölümle sonuçlandığı belirtilmektedir . İdare tarafından talep edilen FM 200 sisteminin ise TMMOB Elektirik mühendisleri odasına göre; HFC 227ea (FM 200) 1942 yılından beri ilaç sanayinde astım spreylerinde kullanıldığı ve herhangi bir toksik etkisinin bulunmadığı, insan sağlığına zararlı olmadığı ve kullanım alanı olarak arşivlerin önerildiği, her ne kadar idarenin talebi insan sağlığı açısından uygun olsa da CO 2 sisteminin ihaleye ait genel şartnamede açık bir şekilde geçtiği 11. paragrafta bahsi geçen mevzuatın idare tarafından talep edilmeden yapılan projelere ilişkin olduğu, FM 200 sisteminin sözleşme ve eklerinde bulunmadığı ve idare tarafından talep edildiği, Arşiv ve Davlumbaz söndürme sistemi yapım işine ilişkin mukayeseli iş artışının göz önünde bulundurularak yapılması gerektiği anlaşılmaktadır .

21. 1 adet engelli asansörü yapım işine ilişkin uyuşmazlıkla ilgili olarak; şikayetçi tarafından asansör projelerinde ve şartnamesinde engelli asansörü ibaresini olmadığı için fiyat farkı talep edildiği ve idare tarafından bu talebin karşılanmadığı anlaşılmaktadır . Konuya ilişkin sözleşme ve ekleri incelendiğinde; engelli asansörü asansör projesinde belirtilmese de mimari projeler ve elektrik projelerinde bodrum katında 2 asansörden hangisinin engelli asansörü olduğunun açık olduğu, ayrıca yüklenicinin 11/ 12/ 2015 tarihinde engelli asansör kabin ve kapısı ölçüsü için görüş istemesine rağmen 24/ 08/ 2017 tarihli yazı ile engelli asansörüne ilişkin herhangi bir ibare olmadığı için fiyat farkı talep ettiği, engelli asansörü talebinin sözleşme ve eklerine uygun olduğu anlaşılmaktadır .

22. ahrik farkı, beyan yükü 630 kg ve 800 kg, seyir mesafesi en çok 35’ye ilişkin hız kontrolünün ihale dokümanları arasında yer alan mahal listesi ve teknik şartnamenin 437 sıra nolu maddesinde 923- 102 nolu tahrik farkı, beyan yükü 630 kg ve 800 kg. seyir mesafesi en çok 35 m’ye adlı pozun teknik açıklamalarına bakıldığında hız kontrolünün yapılması gerektiğinin anlaşıldığı, 15.

paragrafta belirtildiği üzere ihale dokümanını oluşturan belgelerin sıralaması göz önüne alındığında projede belirtilmeyen hız kontrolünün mahal listesinde ve genel teknik şartnamede bulunduğu ve asansör hız kontrol ünitesinin sözleşme ve eklerine uygun talep edildiği tespit edilmiştir .

23. Gaz ve enerji kesme cihazı ile ilgili olarak; Yüklenici firmanın 24/ 08/ 2016 ve 11/ 12/ 2015 tarihli yazılarının 11. maddesinde yer alan itirazlarında deprem hareketini algılayan otomatik gaz ve enerji kesme cihazının imalatının projede olmayıp mahal listesinde bulunduğu, cihazın yapılıp yapılmayacağının yapılacaksa konumu ve görevlerinin bildirilmesini ve keşif artışının değerlendirilmesini talep ettiği ve idare tarafından bu talebin reddedildiği anlaşılmaktadır . 15.

paragrafta yer alan sözleşmede ihale dokümanını oluşturan belgelerin sıralaması göz önüne alındığında projede belirtilmeyen gaz ve enerji kesme cihazının mahal listesinde ve genel teknik şartnamede bulunması nedeniyle cihazın sözleşme ve eklerine uygun olarak talep edildiği tespit edilmiştir .

12 / 1524. Yüklenici firma Omurga Switch işinin proje ve mahal listesinde bulunmadığı yönünde idareye

başvurmuş ve ek ödeme talep etmiştir fakat bu talep idare tarafından kabul edilmemiştir . Omurga

Switch’in anahtarlamalı veri iletimini gerçekleştiren ağ bağlantı cihazı olduğu ve binadaki network sisteminin sağlanabilmesi için gerekli olduğu açıktır . Ayrıca Omurga Switch işinin elektrik projelerinin tv-telefon-data paftasının kolan şemasında yazdığı da tespit edilmiştir . 12. paragraftan anlaşılacağı üzere Omurga Switch imalatının yapılması sözleşme ve eklerine uygun talep edilmiştir .

25. Fotovoltaik polikristalin güneş panel sistemi işinin yapımına ilişkin ortaya çıkan uyuşmazlıkta; Özel panel poz no’lu 250 watt polikristalin güneş enerjisi paneli temin ve montaj tanımlı PV paneller ile güneş enerjisi elde etmek için proje detaylarında cephede ve gezilebilen teras kısımlarında olmak üzere toplam 50 k\V kurulu güç elde edecek şekilde tasarlandığı, PV panellerin sadece cepheye uygulanmasından dolayı 14,49 k\w gücün eksik olduğu, projelerde PV panel gücünün toplamda 50 kw gücünde ve gezilebilen teras kısımlarına toplam gücü sağlayacak şekilde olması gerektiği yapılan kesintinin sözleşme ve eklerine uygun yapıldığı anlaşılmaktadır .

26. Sonuç olarak özetlenecek olursa; 7 Duraklı, 1.0 m/sn hızlı makine dairesiz Sınıf 1 Asansörü

800 kg’lık asansör, Arşiv ve Davlumbaz söndürme sistemi yapım işi, engelli asansör yapım işi,

Tahrik farkı, beyan yükü 630 kg ve 800 kg, seyir mesafesi en çok 35’ye ilişkin hız kontrol işi, gaz ve enerji kesme cihaz, Omurga Switch işi ve Fotovoltik polikristalin güneş panel sistemi işlerinin sözleşme eklerine uygun olduğu ve idare tarafından yüklenicinin taleplerinin reddedilmesinin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır . Özel- 4 Porselen Karo Klipsli Sistem imalatının yapılmasında marka isminin kullanılmasının rekabet koşullarını zedelediği ve mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, Arşiv ve Davlumbaz söndürme sistemi işine ilişkin talebin sözleşme ve eklerinde yer almadığı ve mukayeseli iş artışında bu durumun göz önünde bulundurulması gerektiği, Konferans Salonu Koltuk İmalatı ve Konferans Salonu Akustik Projesi yapım işine ilişkin ise hesaplamaların ve taleplerin daha net şekilde belirlenmesi ve konuya ilişkin iş artışının yapılması gerektiği tespit edilmiştir .

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 27. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin

Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “kararın uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .

V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

28. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede Edirne İdare

13 / 15Mahkemesinde yargı yolu açıktır .

VI. KARAR

Açıklanan gerekçelerle, – 7 Duraklı, 1.0 M/Sn Hızlı Makine Dairesiz Sınıf 1 Asansörü 800 Kg’lık Asansör, Arşiv ve

Davlumbaz Söndürme Sistemi Yapım İşi, – Engelli Asansör Yapım İşi, – Tahrik Farkı, Beyan Yükü 630 Kg Ve 800 Kg, Seyir Mesafesi En Çok 35’ye İlişkin Hız Kontrol

İşi, – Gaz ve Enerji Kesme Cihaz İşi, Omurga Switch İşi ve Fotovoltik Polikristalin Güneş Panel

Sistemi İşlerinin sözleşme ve eklerine uygun olduğu tespit edildiğinden yüklenicinin bu hususlara ilişkin taleplerinin

REDDİNE,

Diğer taraftan, – Özel- 4 Porselen Karo Klipsli Sistem imalatının yapılmasında marka isminin kullanılmasının rekabet koşullarını zedelediği ve mevzuat hükümlerine aykırı olduğundan Kamu İhale

Kanununun Temel İlkelerine dikkat edilmesi, – Arşiv ve Davlumbaz söndürme sistemi işine ilişkin talebin sözleşme ve eklerinde yer almaması nedeniyle mukayeseli iş artışında bu durumun göz önünde bulundurulması , – Konferans Salonu Koltuk İmalatı ve Konferans Salonu Akustik Projesi yapım işine ilişkin hesaplamaların ve taleplerin daha net şekilde belirlenerek konuya ilişkin iş artışının yapılması , hususlarında ise EDİRNE VALİLİĞİNE (ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ)

TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Edirne İl Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA, ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINA ve EDİRNE

VALİLİĞİNE (ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ) tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

14 / 1515 / 15