Eğitim kurumu yöneticiliği mülakatında yazılı puanın düşürülmesi ve sözlü sınavda kriterlere uygun değerlendirme yapılıp yapılmadığı (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/6469-S.20.10266

BAŞVURU NO : 2019/22334

KARAR TARİHİ : 22/04/2020

RET KARARI

UŞAK İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Eğitim kurumları yöneticiliği mülakatı hakkında

BAŞVURU TARİHİ : 17/12/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Başvuran, Uşak Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 26.07.2019 tarihinde yapılan eğitim

kurumları yöneticiliği mülakatına katıldığını, yapılan mülakatta tarafına yönetmelikte belirtilen mülakat konularından tek bir soru sorulmadığını, sadece 10 puandan oluşan 20 puanlık 2 adet yazılı soru sorulduğunu, mülakata giren tüm adaylara yazılı sınavdan almış oldukları puanın aynısının verilmiş olduğunu öğrendiğini, yazılı sınavdan 71.25 puan almış olmasına rağmen mülakatta 59 puan verilerek tercih yapmasının engellendiğini, yapılan bu uygulamanınayrımcılığa neden olduğunu belirterekmülakatta tarafına yapılan haksızlığın düzeltilerek uğramış olduğu hak kayıplarının iadesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Uşak Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün konuya ilişkin 29/01/2020 tarih ve

E. sayılı yazısı ve eklerinde;Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumlarına Yönetici

Görevlendirme Yönetmeliği esaslarına göre sözlü sınav yapıldığı, başvuranın düzenlenen sözlü sınavda yeterli puanı alamadığı için başarısız sayıldığı, başvuranın şikayet konusu ettiği işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu

denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,

4) 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun

Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5) Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme Yönetmeliğinin;

5.1) “Sözlü sınav komisyonunun oluşumu ve çalışma usulü” başlıklı 10 uncu

maddesinde; “(1) Sözlü sınav komisyonu; il millî eğitim müdürünün ya da görevlendireceği bir il millî eğitim müdür yardımcısı, ilçe millî eğitim müdürü veya il millî eğitim müdürlüğü insan kaynaklarından sorumlu şube müdürünün başkanlığında, il millî eğitim müdürünce il/ilçe millî eğitim şube müdürleri arasından belirlenecek iki üyeden oluşur. Aynı usulle birer yedek üye belirlenir.

(2) Gerek görülmesi hâlinde aynı usulle birden fazla sözlü sınav komisyonu kurulabilir.

(3) Sözlü sınav komisyonu, üye tam sayısı ile toplanır. Asıl üyenin bulunmadığı toplantıya Komisyon başkanının çağrısı üzerine yedek üye katılır. Komisyon kararları oy çokluğu ile alınır.

(4) Sözlü sınav komisyonu başkan ve üyeleri, boşanmış olsalar dahi eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlarının ve evlatlıklarının katıldığı sözlü sınavlarda görev alamaz.

(5) Sözlü sınav komisyonunun sekretarya işlemleri, il millî eğitim müdürlüklerinin insan kaynakları hizmetlerinden sorumlu şube müdürlüğünce yürütülür.”,

5.2) “Sözlü sınav komisyonunun görevleri” başlıklı 11inci maddesinde; “(1) Sözlü sınav

komisyonunun görevleri şunlardır:

a) Sözlü sınav sorularını hazırlamak veya hazırlatmak, sözlü sınavları Ek-2’de yer alan

Sözlü Sınav Formuna göre yapmak ve değerlendirmek.

b) Sözlü sınav sonuçlarının duyurulmasını sağlamak.

c) Sözlü sınava ilişkin itirazları sonuçlandırmak.

ç) Sözlü sınava ilişkin diğer iş ve işlemlerin yürütülmesini sağlamak.”,

5.3) “Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları” başlıklı 20 nci maddesinde; “(1) Sözlü sınavda

adaylar; a) Yazılı sınav konuları (mevzuat ve genel kültür): %20, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü: %20, c) Temsil kabiliyeti, liyakati, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu: %20, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı: %20, d) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı: %20, yönlerinden, konuların ağırlık derecelerine göre sözlü sınav komisyonu tarafından değerlendirilir.”,

5.4) “Sözlü sınav“ başlıklı 21 inci maddesinde; “(1) Yazılı sınavı sonucunda oluşan puan

sıralamasına göre en yüksek puan alandan başlamak üzere, eğitim kurumlarının boş bulunan yönetici sayısının üç katı aday sözlü sınava çağrılır. Son sıradaki adayla aynı puana sahip olan adaylar da sözlü sınava çağrılır.

(2) Müdür ve müdür yardımcılığı için yapılacak sözlü sınava katılmaya hak kazanan adaylar, 20 nci maddede belirtilen sözlü sınav konuları ve ağırlıkları dikkate alınarak Ek2’de yer alan form üzerinden sözlü sınav komisyonunca 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlar başarılı sayılır.”,

5.5) “Sözlü sınav sonuçlarının duyurulması ve itiraz” başlıklı 22 nci maddesinde;“(1)

Sözlü sınav sonuçları, sınavların tamamlandığı tarihten itibaren en geç on iş günü içinde il millî eğitim müdürlüklerinin internet sitesinde duyurulur.

(2) Sözlü sınav sonuçlarına, sonuçların açıklandığı tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde ilgili il millî eğitim müdürlüğüne itiraz edilebilir. Bu itirazlar en geç beş iş günü içinde sözlü sınav komisyonunca incelenerek karara bağlanır. İtiraz sonuçları, il millî eğitim müdürlüklerince itiraz sahiplerine duyurulur.”,

düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

6) Başvuranın talebinin reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve

kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7) Başvuran, Uşak Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 26.07.2019 tarihinde yapılan eğitim

kurumları yöneticiliği mülakatında tarafına yapılan haksızlığın düzeltilerek uğramış olduğu hak kayıplarının iadesini talep etmektedir.

8) Yukarıda verilen hükümlerin değerlendirilmesinden, yöneticiliği boş bulunan eğitim

kurumu sayısının üç katı adayın sözlü sınava çağrılacağı, son sıradaki adayla aynı puana sahip olan adayların da sözlü sınava çağrılacağı, sözlü sınava katılmaya hak kazanan adayların, yazılı sınav konuları (mevzuat ve genel kültür): %20, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü: %20, temsil kabiliyeti, liyakati, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu: %20, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı: %20, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı: %20konuları ve ağırlıkları dikkate alınarak form üzerinden sözlü sınav komisyonunca yüz tam puan üzerinden değerlendirileceği, sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanların başarılı sayılacağı ve değerlendirme başvurusunda belirttiği yöneticilik görevi için eğitim kurumu tercihinde bulunma hakkına sahip olacağı düzenleme altına alınmıştır.

9) Şikâyet başvuru dosyanın incelenmesinden, başvuranın Uşak İl Milli Eğitim Müdürlüğü

tarafından 18-31.07.2019 tarihleri arasında yapılan eğitim kurumları yöneticiliği sözlü sınavına 26.07.2019 tarihinde katıldığı, mevzuat bilgisi konu başlığından bir tane, genel kültür konu başlığından bir tane olmak üzere toplam 2 soru sorulduğu, toplamda 20 puan değerinde mevzuat bilgisi vegenel kültür konu başlığından sorulan her iki sorunun da yanlış cevaplandığı, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü; temsil kabiliyeti, liyakati, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu;özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı; bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı konu başlıkları yönünden başvuranın her bir komisyon üyesince ayrı ayrı puanlandığı ve her bir komisyon üyesinin verdiği puanların aritmetik ortalaması alınarak başvuranın sözlü sınav puanının 59 olarak belirlendiği ve başarısız sayıldığı, başvuranın 08.08.2019 tarihli dilekçeyle sınav sonucuna itiraz ettiği, yapılan incelemede tutanaklarda maddi hata olmadığı belirtilerek talebinin uygun görülmemesi üzerine bakılan başvurunun yapıldığı anlaşılmaktadır.

10) İdarenin Kurumumuza sunmuş olduğu bilgi ve belgelerden,her bir komisyon üyesi

tarafından yönetmelikte belirtilen değerlendirme kriterlerine uygun hazırlanmışdeğerlendirme formlarının ayrı ayrı doldurulup tutanak altına alındığı, komisyon üyelerinin verdiğipuanların ortalamasının adayın almış olduğu nihai puanı belirlediği görülmüştür.

11)Her bir komisyon üyesince başvuran için doldurulup imza altına alınandeğerlendirme formlarının incelenmesinden, komisyon tarafından verilen puanların ortalamasınınhesaplanmasında başkanı da dahil olmak üzere komisyon üyelerinin verdikleri not ağırlıklarının eşitolarak değerlendirildiği, komisyon üyeleri ve başkanının başvuran için verdikleri puanlar arasındadikkat çekici farklılıklar bulunmadığı, sözlü sınavdabaşvuranın eşit olmayan bir değerlendirmeye tabi tutulduğunu ortaya koyacak somut bilgive belgeler tespit edilememiştir.

12)Konuyla ilgili olarakVergi Müfettişliği sözlü sınavına yapılan itiraz üzerine verilen

Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı kararında; “178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilatve Görevleri Hakkında KHK’nın “Sözlü sınav” başlıklı Ek-33 üncü maddesi ile 10/12/2003 tarihli ve5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve

Kontrol Kanunu’nun 60 ncı maddesi uyarıca maddesi uyarıncayapılacak giriş sınavlarının sözlü aşaması ile 42’nci maddenin (c) fıkrası uyarınca yapılacaksınavların sözlü aşamasının, adayın; a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakemegücünün, b) Liyakati, temsil kabiliyeti, bilgi düzeyi, davranış ve tepkilerinin mesleğe veya göreveuygunluğunun, c)

Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının, ç) Genel yetenek ve genelkültürünün, d)

Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının, değerlendirilmesi suretiyle yapılacağı,sınav komisyonunun, adaylar hakkında yukarıda yazılı özelliklerin her biri için değerlendirmeyapacağı, yapılan değerlendirmeye göre verilen puanların tutanağa geçirileceği, bunun haricindesözlü sınavla ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmayacağı hususları hükme bağlanmıştır.Yukarıda yer alan mevzuat hükmünün incelenmesinden değerlendirme kriterlerinden bir kısmınınsomut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaatedayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavdagözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki edenhususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan hanelerbakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ilekanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacaksoruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi veadayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrıayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.

13)Gözlem ve kanaatedayalı bir mülakatın yapıldığı başvuru konusu olayda, başvurana sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirildiği ve başvuranın verdiği yanıtlara hangikomisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin Değerlendirme Formunda ayrı ayrı gösterildiği,verilen puanlar arasında şüpheye yer bırakacak farklıklar bulunmadığı belirlenmiştir. Değerlendirmeformundaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarakkullanıldığı ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir kanıt da sunulmamış olup,Kurumumuzca da bu yönde bir saptama yapılamamıştır.

14) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın sözlü sınavda tarafına

yapılan haksızlığın düzeltilerek uğramış olduğu hak kayıplarının iadesi talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmekte olup, İdarenin eğitim kurumları yöneticiliği için yaptığı sözlü sınava ilişkin iş ve işlemlerinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede

yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi”ilkesine uyulmadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının

başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Uşak İdare

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın başvuran ve Uşak Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi