|
ÖZET: Başvuran, Giresun Üniversitesi’nde Doktor Öğretim Üyesi olarak görev yaparken, eğitim-öğretim ödeneğinin yalnızca 2024 yılı Mayıs ayı bordrosunda yer aldığını ve bu ödeneğin kendisine yalnızca bu ayda ödendiğini belirtmiştir. Başvuran, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’na dayanarak, eğitim-öğretim ödeneğinin kendisine her koşulda ödenmesi gerektiğini iddia etmekte ve 2021 yılı Mart ayından itibaren ödenmeyen bu ödeneğin hesaplanarak yasal faiziyle birlikte kendisine ödenmesini talep etmektedir.
Giresun Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın eğitim-öğretim ödeneğinin ödenmemesinin gerekçesini, ilgili mevzuat ve Sayıştay kararlarıyla destekleyerek açıklamıştır. Rektörlük, başvuranın görev yaptığı bölümde eğitim-öğretim faaliyeti olmaması nedeniyle ödeneğin verilmediğini ve bu durumun kamu zararına yol açabileceğini ifade etmiştir. Ayrıca, başvuranın daha önce görev yaptığı kurumda eğitim-öğretim ödeneği alması, Giresun Üniversitesi’ndeki durumunu etkilememektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirerek, başvuranın eğitim-öğretim ödeneği talebinin hukuka uygun olmadığını belirtmiş, ancak Giresun Üniversitesi Rektörlüğü’ne, başvuranın 2547 sayılı Kanun’un 38. maddesi kapsamında başka bir kuruma görevlendirilmesi dışında kalan süreler için eğitim-öğretim ödeneği ödenmesi hususunda tavsiyede bulunmuştur. Bu kararın ardından, Rektörlüğün 30 gün içinde gerekli işlemleri bildirmesi zorunludur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/13207-S.24.19891
BAŞVURU NO : 2024/8457
KARAR TARİHİ : 29.11.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : GİRESUN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Eğitim öğretim ödeneği ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 09.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; 25.02.2021 tarihinden itibaren Giresun Üniversitesinde
Doktor Öğretim Üyesi olarak görev yaptığını, 2024 yılı Mayıs ayına ait bordrosunda bir önceki aya göre 1195,57 TL’lik bir artış fark ettiğini, yaptığı ayrıntılı inceleme sonucunda Öğretim Elemanı olarak almaya hak kazandığı Eğitim-Öğretim Ödeneğinin sadece 2024 yılı Mayıs ayı bordrosunda yer aldığı ve ödendiğini gördüğünü, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’na göre ‘2547 sayılı Kanunun 33 üncü maddesine
̈ göre yurt dışına lisansüstü eğitim için gönderilen araştırma görevlileri, Kanunun 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre öğretim elemanlarından, mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini arttırmak veya staj yapmak amacıyla Bakanlar Kurulunca belirlenen kontenjanlar doğrultusunda yurt dışına gönderilenler (yurt dışına kongre, konferans, seminer ve araştırma gezisi yapılması bu kapsamda değildir)
ve Kanunun 38 inci maddesine göre diğer kurumlarda geçici olarak görevlendirilenler’ hariç olmak üzere bu durumların dışında kalan öğretim elemanlarına her koşulda eğitim-öğretim ödeneği ödenmesinin yasal zorunluluk olduğunu, Strateji Daire Başkanlığından konuya ilişkin bilgi almak istediğinde
Yüksekokulu Müdürlüğü mutemetlik biriminden bilgi alması gerektiğinin söylendiğini, mutemet ile konuyu görüştüğünde ‘yapılan ödemelerde bir yanlışlık olmadığı ve doğru hesaplandığı’ hususunun ifade edildiğini, konuyu Üniversite Rektörü ile görüşmek istemesine rağmen tarafına randevu verilmediğini, idareye yapmış olduğu 15.05.2024 tarihli başvurusuna da cevap verilmediğini, 2021 yılı Ocak ayı ve 2024 yılı Mayıs arası bordrolarını dosya ekinde sunduğunu, bordrolarda da görüleceği üzere 2021 yılı Ocak ayı ve 2021 yılı Şubat ayında daha önce çalıştığı kurum tarafından kendisine eğitim-öğretim ödeneğinin ödendiğini belirterek 2021 yılı Mart ayı ve 2024 yılı Nisan ayı dâhil olmak üzere tarafında ödemesi yapılmayan eğitim-öğretim ödeneğinin hesaplanarak yasal faizi ile tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 19.07.2024 tarihli bilgi ve belge isteme yazısında istinaden Giresun Üniversitesi
Rektörlüğü Müdürlüğü tarafından 19.08.2024 tarihinde gönderilen ve
E sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Giresun Üniversitesi Yüksekokulu Müdürlüğü Bölüm Başkanlığı emrinde görevli öğretim üyelerinin eğitim öğretim ödeneği ödemesi taleplerinin mevzuat hükümleri uyarınca ve Sayıştay Başkanlığı 2 Nolu Dairenin vermiş kararlar ve 13.03.2014 tarih ve 35193 sayılı
Personel Mevzuatı konusunda verilen karar gereğince; “Öğretim elemanlarına “Eğitim Öğretim Ödeneğini fiilen çalışmayan süreler içinde ödenmesiyle oluşan…TL kamu zararından …TL’sini aşağıda yer alan tabloda yazılı belgelerle tahsil edildiği anlaşıldığından ilişecek bir husus kalmadığına; dair vermiş olduğu kararına istinaden
Yüksekokulu Müdürlüğü Bölümünde görevli Prof. Dr. . . , Doç. Dr. . ve Dr.
Öğr. Üyesi EBYS (Elektronik Belge Yazılım Sistemi) üzerinden mevzuat hükümleri uyarınca ilgililere eğitim öğretim ödeneği ücreti ödemesi işleminin yerine getirilemeyeceğinin 23.07.2024 tarih ve E sayılı yazı ile bildirildiği, 2.2. Hazine ve Maliye Bakanlığı Ders Yükü Tespitinde Uygulanacak Esaslar Başlığı altında Öğretim
Üyeleri ve Öğretim Elemanlarına maaş karşılığı ödenecek ücretlerin belirtildiği, Bölümünde henüz eğitim öğretim faaliyetine başlanılmadığı için ve görevi fiilen gerçekleştirilmeyen bir eğitim faaliyeti için öğretim üyelerine eğitim öğretim ödeneği ödemesi kamu zararı oluşacağından Sayıştay
Başkanlığı 2 Nolu Dairenin almış olduğu kararlardan dolayı eğitim öğretim ödeneği ücreti yapılmadığı, kamu kurum ve kuruluşlarının yapmış olduğu harcamaları denetleyici kurum olan Sayıştay Başkanlığı tarafından bu hususta almış olduğu kararların dışında her hangi bir işlem tesis edilmesinin mali yönden usulsüzlük olarak nitelendirilmekte olup usulsüz olarak yapılacak bir ödemeden dolayı ise Gerçekleştirme
Görevlisi ve Harcama Yetkilisi müteselsil sorumluluk taşıdığı, yersiz ve fazla yapılan ödemelerin ise faizi ile birlikte ilgililere rücu edilmek suretiyle tahsil edildiği, Müdürlükçe yapılan tüm işlemlerin kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve Sayıştay Başkanlığının ilgili dairesinin almış olduğu kararları doğrultusunda gerçekleştirildiği, 2.3. Başvurana 25.02.2021 tarihinden itibaren Giresun Üniversitesi Yüksekokulu
Müdürlüğünde göreve başladığında, kendisine Bölümünde eğitim öğretim faaliyeti olmadığından dolayı eğitim öğretim ödeneği ücreti ödemesi yapılmayacağının sözlü olarak bildirildiği, başvuranın şikâyetinde mutemet olarak belirttiği personelin Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi (KBS) resmi görevli olarak Gerçekleştirme Görevlisi olduğu, 2.4. Başvuranın Bölümünde henüz öğrenci olmaması nedeniyle; kadro görevi karşılığı olan zorunlu haftalık 10 (on) saat ders verme görevini yerine getirmediği, Sayıştay Başkanlığı 2 Nolu Dairenin almış olduğu kararlara istinaden fiilen yerine getirilmeyen bir görev için eğitim öğretim ödeneği ücreti ödemesinin kamu zararına yol açacağından eğitim öğretim ödeneği ücreti ödemesi yapılmadığı, yerine getirilmeyen bir eğitim öğretim faaliyeti için ödeme yapılmasının kamu zararı oluşturduğu, 2.5. Akademik personelin henüz üniversitede çalışacakları birimin tam olarak teşekkül etmemesi nedeniyle
2547 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ile zorunlu olarak başka bir kuruma görevlendirilen bu personelin
kadro görevlerini yapabilmeleri mümkün olmadığından, yapılmayan bir görev karşılığı olarak eğitim öğretim ödeneği almalarının mümkün olmadığı, Bölümüne henüz öğrenci alınmadığı ve eğitim faaliyetine fiilen başlanılmadığı için eğitim öğretim ödeneğinin ödenebilmesi için bu görevin fiilen yapılması gerektiği, 2.6. Başvuranın Giresun Üniversitesi Personel Dairesi Başkanlığının 13.07.2021 tarih ve Esayılı görevlendirme emri ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13-b/4 maddesi
/
uyarınca Bulancak Kadir Karabaş Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Lojistik Yönetimi Bölümünde
01.09.2021 – 15.02.2022 tarihleri arasında, yine Personel Daire Başkanlığının 31.01.2022 tarih ve E-
sayılı görevlendirme emri ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13-b/4 maddesi uyarınca Bulancak Kadir Karabaş Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Lojistik Yönetimi
Bölümünde 04.02.2022 – 07.07.2022 tarihleri arasında geçici görevli olarak görevlendirildiği, 2.7. Başvuranın Özel Ordu Sevgi Hastanesinden almış olduğu 28.07.2022 tarih ve rapor takip nolu doğum öncesi analık çalışamaz raporuna istinaden Müdürlük tarafından analık çalışamaz raporunun
01.08.2022 tarih ve E- sayılı olur ile sıhhi izne çevrildiği, ilgili rapora
istinaden doğum öncesi kullanılmayan izinlerin birleştirilerek 111 (yüzonbir) gün süreli doğum sonrası izin ile birleştirildiği ve Sayıştay 2. Dairesinin 13.12.2016 tarih ve sayılı kararı gereğince yukarıda belirtilen karar ve Sağlık Bakanlığı Özel Ordu Sevgi Hastanesinden doğum raporu dikkate alınarak ilgiliye eğitim öğretim ödeneği ödemesi yapılmadığı, 2.8. Sayıştay 2 Nolu Dairenin 28.04.2017 tarih ve sayılı kararı, 19.11.2015 tarih ve sayılı kararı, 25.10.2018 tarih ve sayılı kararı ve 12.03.2019 tarih ve sayılı kararlarında; “2574 sayılı Yükseköğretim Kanunun 38 inci maddesine göre geçici olarak başka kurumlarda görevlendirilmelerine rağmen eğitim öğretim ödeneği ödendiği görülmüştür. 2914 Sayılı Yükseköğretim personel kanunun eğitim öğretim ödeneği başlıklı Ek 1inci maddesine görev 2547 sayılı kanunun 38.inci maddesi gereğince, başka kurumlarda geçici olarak görevlendirilenlere; eğer aylıklarını aldıkları yükseköğretim kurumundaki kadro görevlerini yapmıyorlarsa, eğitim öğretim ödeneği ödenmeyecektir.” ifadelerine yer verildiği, 2.9. İlgilinin kendisine eğitim öğretim ödeneği ücreti ödemesinin yapılmaması bağlayıcı mahkeme kararı olan Sayıştay Başkanlığı 2 Nolu Dairesinin almış olduğu kararlara dayandığı, Sayıştay 2 Nolu Dairenin almış olduğu bu kararlarda oluşan kamu zararının ilgililerden yasal faizi ve yargılama giderleri ile birlikte tahsil edildiği, ilgilinin hizmet dokümanı incelendiğinde daha önce görev yaptığı birim olan Necmettin
Erbakan Üniversitesi Fakültesi Bölümde eğitim öğretim faaliyetinin aktif olarak devam etmesi nedeniyle ilgiliye eğitim öğretim ödeneği ücreti ödemesinin
Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilimleri Fakültesi yapıldığı; ancak Giresun
Üniversitesi Yüksekokulu Müdürlüğü Bölümünde ise kuruluş yılı olan
2014 -2024 yıllarında eğitim öğretim faaliyetine henüz başlanılmadığı için ilgiliye eğitim öğretim ödeneği
ücreti ödemesi yapılmadığı, Yükseköğretim Kurumuna düzenli olarak her yıl öğrenci almak için müracaatta bulunulmasına rağmen henüz öğrenci yerleştirme kılavuzunda kontenjan açmadığından öğrenci alınamadığı ve fiili olarak eğitim öğretim faaliyetine başlanılamadığı, Sayıştay Başkanlığı 2 Nolu Dairenin almış olduğu kararlarda ise” öğretim elemanlarından eğer aylıklarını aldıkları yükseköğretim kurumundaki kadro görevini yapmıyorlarsa eğitim öğretim ödeneği ödenemeyecektir” hükmüne istinaden ödeme yapılmadığı, 2.10. Yüksekokulu Müdürlüğü emrinde görevli öğretim üyelerinin eğitim öğretim ödeneği taleplerine istinaden 18.04.2024 tarih ve E- – – sayılı yazı ile Giresun Üniversitesi
Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığından Sayıştay Başkanlığı 2 Nolu Dairenin eğitim öğretim ödeneği ödemesi ile ilgili Personel Mevzuatı ile ilgili olarak vermiş olduğu sayılı kararlarına istinaden görüş talep edildiği. Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının 18.04.2024 tarih ve E sayılı yazısı ile 2547 sayılı Kanuna göre işlem tesis edilmesi gerektiği yönünde net olmayan bir cevap verildiği, başvurana Nisan 2024 ayında değil Mayıs 2024 ayında eğitim öğretim ödeneği ödemesi yapıldığı, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığından alınan cevabi görüşte ise sadece ilgili kanun maddesi yazılmak suretiyle gönderildiği ve Sayıştay Başkanlığı 2 Nolu Dairenin aldığı kararların dikkate alınmadığı, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığından gelen yazının yanlış
yorumlanması sonucu ilgililere Mayıs 2024 ayında eğitim öğretim ödeneği ödemesi yapıldığı, ilgililere
Mayıs 2024 ayında sehven ödenen 1.204,71 TL eğitim öğretim ödeneği ücretinin Strateji Geliştirme Dairesi
Başkanlığının hesabına yatırılması için 09.08.2024 tarih ve E- sayılı yazı yazıldığı, Dr. Öğr. Üyesi . tarafından ilgili yazıya istinaden geri ödeme yapıldığı ve alınan dekontun Strateji
Geliştirme Dairesi Başkanlığına bildirildiği, sehven yapılan eğitim öğretim ödeneği ücret ödemesi iade yapmayan diğer öğretim üyelerinden yasal faizi ile birlikte tahsil edileceği, 2.11. Başvuranın öğretim görevlisi olarak daha önce görev yaptığı yer olan Necmettin Erbakan Üniversitesi
Bilimleri Fakültesinde eğitim öğretim faaliyetinin aktif olarak devam etmesi nedeniyle ilgili birim tarafından kendisine eğitim öğretim ödeneği ödemesi yapıldığı, Yüksekokulu
Müdürlüğü Bölümünde ise henüz eğitim öğretim faaliyetine başlanılmadığından ilgilileri yapılacak he hangi bir eğitim öğretim ödeneği ödemesinin yersiz bir ödeme olacağından dolayı kamu zararının oluşmaması için Sayıştay Başkanlığının görüşü de dikkate alınarak fiilen gerçekleştirilmeyen bir eğitim öğretim faaliyeti için eğitim ödeneği ödemesi yapılamayacağının ilgili öğretim üyelerine tarafından 23.07.2024 tarih ve E- – – sayılı yazımız ile bildirildiği, 2.12. Başvuranın eğitim öğretim ödeneğinin ödenmesi için yapmış olduğu başvuru talebi ile ilgili yargı organlarına açılmış bir davası ve verilmiş bir dava kararı bulunmadığı, 2.13. Şikâyete konu olan eğitim öğretim ödeneğinin ödenmesi Sayıştay Başkanlığı 2 Nolu Dairenin eğitim öğretim ödeneğinin ödenmesinin için bu görevin fiilen yapılması gerektiği yönünde almış olduğu kararlara istinaden, Yükseköğretim Kurumunca Giresun Üniversitesi Yüksekokulu
Müdürlüğü Bölümüne kuruluşundan itibaren 2024 YKS kılavuzunda yer vermemesi başka bir ifadeyle öğrenci alınamaması ve eğitim öğretim faaliyetine fiilen başlanılamaması nedeniyle
Müdürlük emrinde görevli öğretim üyelerine eğitim öğretim ödeneği ödemesinin Sayıştay Başkanlığı 2
Nolu Dairenin Personel Mevzuat kararlarına istinaden yapılamadığı, Hususları ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 04.11.1981 tarihli 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Kamu kuruluşları ve vakıflarda görevlendirme” başlıklı 38 inci maddesinin birinci fıkrası; “Öğretim elemanları; ilgili kurumların talebi ve kendisinin muvafakati, üniversite yönetim kurulunun uygun görmesi ve rektörün onayı ile ihtiyaç duyulan konularda, özlük işlemleri kendi kurumlarınca yürütülmek kaydıyla, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında
geçici olarak görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilenlerin, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim kurumlarındaki aylık ve diğer ödemeler ile öteki hakları devam eder. Yükseköğretim Kurulu, bağlı birimleri ve Üniversitelerarası Kurul ile Adli Tıp Kurumunda görevlendirilenler hariç olmak üzere bu fıkra uyarınca görevlendirilenler döner sermayeden yararlanamaz.” 6. 11.10.1983 tarihli 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “Eğitim Öğretim Ödeneği” başlıklı Ek 1 inci maddesi; “4.11.1981 tarih ve 2547 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi ve 39 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yurtdışına gönderilenler ile anılan Kanunun 38 inci maddesine göre diğer kurum ve kuruluşlarda görevlendirilenlerden yüksek öğretim kurumlarındaki kadro görevini yapmayanlar hariç olmak üzere
Yükseköğretim Kurumlarında görevli öğretim elemanlarına en yüksek Devlet memuru aylığı (ek gösterge dahil) brüt tutarının on ikide biri, her ay aylıklarla birlikte Eğitim Öğretim Ödeneği olarak ödenir. Bu ödenek damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.”
Hükümlerini amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Tavsiye Karar
Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; 25.02.2021 tarihinden itibaren Giresun
Üniversitesinde Doktor Öğretim Üyesi olarak görev yaptığını, Öğretim Elemanı olarak almaya hak kazandığı Eğitim-Öğretim Ödeneğinin sadece 2024 yılı Mayıs ayı bordrosunda yer aldığı ve ödendiğini
2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’na göre ‘2547 sayılı Kanunun 33 üncü maddesine göre yurt
̈ dışına lisansüstü eğitim için gönderilen araştırma görevlileri, Kanunun 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre öğretim elemanlarından, mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini arttırmak veya staj yapmak amacıyla Bakanlar Kurulunca belirlenen kontenjanlar doğrultusunda yurt dışına gönderilenler (yurt dışına kongre, konferans, seminer ve araştırma gezisi yapılması bu kapsamda değildir)
ve Kanunun 38 inci maddesine göre diğer kurumlarda geçici olarak görevlendirilenler’ hariç olmak üzere bu durumların dışında kalan öğretim elemanlarına her koşulda eğitim-öğretim ödeneği ödenmesinin yasal zorunluluk olduğunu, belirterek 2021 yılı Mart ayı ve 2024 yılı Nisan ayı dâhil olmak üzere tarafında ödemesi yapılmayan eğitim-öğretim ödeneğinin hesaplanarak yasal faizi ile tarafına ödenmesini talep etmektedir.
9. Giresun Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; eğitim öğretim ödeneğinin ödenmesi Sayıştay Başkanlığı 2 Nolu Dairenin eğitim öğretim ödeneğinin ödenmesinin için bu görevin fiilen yapılması gerektiği yönünde almış olduğu kararlara istinaden, Yükseköğretim
Kurumunca Giresun Üniversitesi Yüksekokulu Müdürlüğü Bölümüne kuruluşundan itibaren 2024 YKS kılavuzunda yer vermemesi başka bir ifadeyle öğrenci alınamaması ve eğitim öğretim faaliyetine fiilen başlanılamaması nedeniyle Müdürlük emrinde görevli öğretim üyelerine eğitim öğretim ödeneği ödemesinin Sayıştay Başkanlığı 2 Nolu Dairenin Personel Mevzuat kararlarına istinaden yapılamadığı hususları ifade edilmiştir.
10. Anayasanın 2 nci maddesinde belirtilen “hukuk devleti” ilkesi, vatandaşlarına hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi
/
kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biridir. Anayasanın 125 inci maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verilmiştir.
11. Somut olaya ilişkin başvuran tarafından Kurumuza sunulan maaş bordroları incelendiğinde; 2021 yılı
Ocak ve Şubat ayında başvurana eğitim öğretim ödeneği kalemi olarak 131.25 TL ödendiği, Mart ayından itibaren ise bu kalem adı altında herhangi bir ödeme yapılmadığı, 2022 ve 2023 yıllarında başvurana eğitim öğretim ödeneği kalemi altında yine bir ödeme yapılmadığı, 2024 yılında ise sadece Mayıs ayında başvurana 1204.71 TL ödeme yapıldığı, nitekim bu ödemenin de sehven yapıldığının başvurana 09.08.2024 tarihli yazı ile başvurana tebliği edildiği ve ilgili ödemenin iadesinin talep edildiği bilgilerine ulaşılmıştır.
12. Başvuru konusuna ilişkin mevzuat incelendiğinde; eğitim öğretim ödeneğine ilişkin düzenlemeye 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “Eğitim Öğretim Ödeneği” başlıklı Ek 1 inci maddesinde yer verildiği, mezkur maddede; 4.11.1981 tarih ve 2547 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi ve 39 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yurtdışına gönderilenler ile anılan Kanunun 38 inci maddesine göre diğer kurum ve kuruluşlarda görevlendirilenlerden yüksek öğretim kurumlarındaki kadro görevini yapmayanlar hariç olmak üzere Yükseköğretim Kurumlarında görevli öğretim elemanlarına en yüksek Devlet memuru aylığı (ek gösterge dahil) brüt tutarının on ikide biri, her ay aylıklarla birlikte Eğitim
Öğretim Ödeneği olarak ödeneceği ve bu ödeneğin damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmayacağı hükmünün yer aldığı görülmektedir.
13. 2914 sayılı Kanun’un Ek 1 inci maddesine göre eğitim öğretim ödeneğinin hangi durumlarda ödenmeyeceği hususunun açıkça düzenlendiği, bu kapsamda; – 2547 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesine göre yurt dışına lisansüstü eğitim için gönderilen araştırma görevlilerine, – 2547 sayılı Kanun’un 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre öğretim elemanlarından, mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini artırmak veya staj yapmak için
Cumhurbaşkanınca belirlenen kontenjanlar doğrultusunda yurt dışına gönderilenlere (yurt dışına kongre, konferans, seminer ve araştırma gezisi yapılması bu kapsamda değildir.)
– 2547 sayılı Kanun’un 38 inci maddesine göre diğer kurumlarda geçici olarak görevlendirilenlerden yükseköğretim kurumlarındaki kadro görevlerini yapmayanlara, eğitim öğretim ödeneği verilmeyeceği düzenlenmiştir.
14. Giresun Üniversitesi Rektörlüğü tarafından Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerin tetkikinde ise; Sayıştay Başkanlığı 2 Nolu Dairenin vermiş olduğu kararlar ve Giresun Üniversitesi
Yüksekokulu Müdürlüğü Bölümünde eğitim öğretim faaliyeti olmadığı, Bölümünde henüz öğrenci olmaması nedeniyle; başvuranın kadro görevi karşılığı olan zorunlu haftalık 10 (on) saat ders verme görevini yerine getirmediği, bu kapsamda fiilen yerine getirilmeyen bir görev için eğitim öğretim ödeneği ücreti ödemesinin kamu zararına yol açacağından eğitim öğretim ödeneği ücreti ödemesi yapılmadığı, yerine getirilmeyen bir eğitim öğretim faaliyeti için ödeme yapılması kamu zararı oluşturacağı gerekçesiyle başvuranın talebinin reddedildiği görülmektedir.
15. Uyuşmazlık konusuna ilişkin Giresun Üniversitesi Rektörlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen ve
Sayıştay tarafından verilen kararlar tetkik edildiğinde; 15.1. Sayıştay 2. Dairesinin 13.03.2014 tarihli ve sayılı Kararında; “… Enstitüsünde görev yapan öğretim elemanına “.
… Enstitüsünde görev yapan …… ve ……’nın maaş ödemesinde “Eğitim Öğretim Ödeneği”nin fiilen çalışılmayan süreler için de ödendiği görülmüşse de, toplam .… TL kamu zararından … TL’sinin ….…
/
Bankası dekontları ile tahsil edildiği anlaşıldığından konu hakkında ilişik kalmadığına oybirliğiyle,” ifadelerine yer verildiği; ancak fiilen çalışılmayan süreler hakkında bir değerlendirme yapılmadığı, 15.2. Sayıştay 2. Dairesinin 19.11.2015 tarihli ve sayılı Kararında; “Diş Hekimliği Fakültesi akademik personeli …….. ve …….’a 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesine göre geçici olarak başka kurumlarda görevlendirilmelerine rağmen eğitim öğretim ödeneği ödendiği görülmüştür.
2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun ‘eğitim ve öğretim ödeneği’ başlıklı ek 1 inci maddesine
göre; 2547 sayılı Kanunun 38 inci maddesi gereğince, başka kurumlarda geçici olarak görevlendirilenlere; eğer aylıklarını aldıkları yükseköğretim kurumundaki kadro görevlerini yapmıyorlarsa, eğitim öğretim ödeneği ödenmeyecektir.
……. Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinde görevli akademik personel, üniversitenin diş hastanesi kuruluncaya kadar, Sağlık Bakanlığına bağlı …….. Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinde bir yıl süreli olarak görevlendirilmiş ve görev süresi sona erenlerin görev süreleri uzatılmıştır. Henüz üniversitede çalışacakları birimin tam olarak teşekkül etmemesi nedeniyle, / inci madde ile zorunlu olarak başka bir kurumda görevlendirilen bu personelin kadro görevlerini yapabilmeleri mümkün olmadığından; yapılmayan bir görev karşılığı olarak eğitim öğretim ödeneği almaları da mümkün olamayacaktır.” ifadelerine yer verildiği, Kararda her ne kadar ‘henüz üniversitede çalışacakları birimin tam olarak teşekkül etmemesi nedeniyle’ hususu değerlendirilse de ilgilinin 2547 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi kapsamında başka bir kurumda görevlendirildiğinin vurgulandığı ve bu kapsamda kamu zararı tespiti yapıldığı, 15.3. Sayıştay 2. Dairesinin 17.03.2016 tarihli ve sayılı Kararında; “ ……. Üniversitesi Teknik
Bilimler Meslek Yüksekokulunda görevliyken 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesine göre başka kurumda görevlendirilen öğretim elemanına eğitim öğretim ödeneği ödendiği görülmüştür. …
2547 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre görevlendirilen öğretim elemanlarından yükseköğretim
kurumlarındaki kadro görevini yapmayanlara eğitim öğretim ödeneği ödenmemesi gerekmektedir.
Ancak 2547 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre görevlendirilen …….’a eğitim öğretim ödeneği ödendiği, bu haliyle kamu zararına sebep olunduğu görülmüştür.” ifadelerine yer verildiği ve yine 2547 sayılı Kanun’un 38 inci maddesine göre görevlendirilen öğretim elemanlarından kadro görevini yapmayanlara eğitim öğretim ödeneği ödenmemesi gerektiğinin vurgulandığı, 15.4. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda her ne kadar Sayıştay 2. Dairesinin
13.12.2016 tarihli ve sayılı Kararı gereğince ‘eğitim öğretim ödeneği ödenebilmesi için görevin
fiilen yapılması gerektiği’ hususu ifade edilse de ilgili Kararda; “…… Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunda görev yapmaktayken Türkiye Judo
Federasyonunda ve Türkiye Görme Engelliler Spor Federasyonunda görevlendirilen öğretim elemanına asıl kurumundaki kadro görevini yapmamasına rağmen eğitim öğretim ödeneği ödendiği görülmüştür.
…
2547 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre görevlendirilen öğretim elemanlarından yükseköğretim
kurumlarındaki kadro görevini yapmayanlara eğitim öğretim ödeneği ödenmemesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunda öğretim üyesi kadrosunda bulunan ……..’ın
Türkiye Judo Federasyonunda ve Türkiye Görme Engelliler Spor Federasyonunda görevlendirildiği, bu görevlendirmesi süresince Üniversitedeki kadro görevini yapmadığı, ancak ilgiliye eğitim öğretim ödeneği ödenmeye devam edildiği anlaşılmıştır.
…
Buna göre Türkiye Judo Federasyonunda ve Türkiye Görme Engelliler Spor Federasyonunda görevlendirilmesi nedeniyle Üniversitedeki kadro görevini yapmayan öğretim elemanına eğitim öğretim ödeneği ödenmesi kamu zararı oluşturmaktadır.” ifadelerine yer verildiği ve eğitim öğretim ödeneği ödenebilmesi için fiilen çalışması gerektiğine ilişkin
Sayıştay tarafından bir tespit yapıldığına ilişkin bir veriye rastlanılamadığı, yine başka bir kurumda görevlendirilme hususunun ifade edildiği ve bu kişilere eğitim öğretim ödeneği verilmemesi gerektiğine hükmedildiği, 15.5. Yine Sayıştay 2. Dairesinin 28.04.2017 tarihli ve sayılı Kararı ve 25.10.2018 tarihli ve
35543 sayılı Kararında da “2547 sayılı Kanunun 38 inci maddesi gereğince başka kurumlarda geçici
olarak görevlendirilenlere, eğer aylıklarını aldıkları yükseköğretim kurumundaki kadro görevlerini yapmıyorlarsa, eğitim öğretim ödeneği ödenemeyecektir.” hususunun ifade edildiği, 15.6. Sayıştay 2. Dairesinin 12.03.2019 tarihli ve sayılı Kararında ise; “ Ziraat Fakültesinde görevli öğretim üyesi Prof. Dr. …’in, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 38 inci maddesi kapsamında göre geçici olarak başka kurumda görevlendirilmesine rağmen, kuruluş geliştirme ve eğitim öğretim ödeneği ödendiği görülmüştür.
2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun “Geliştirme Ödeneği” başlıklı 14 üncü maddesine göre
yayımlanan 2005/8681 sayılı Geliştirme Ödeneği Ödenmesine Dair Bakanlar Kurulu Kararının 6 ncı maddesinde geliştirme ödeneğinden yararlanabilmek için görevin ilgili yükseköğretim kurumlarında fiilen yapılmasının şart olduğu; 7 inci maddesinde ise 2547 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre görevlendirilenlere geliştirme ödeneği ödenmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Bu hükümlere göre kuruluş geliştirme ödeneğinin ödenebilmesi için görevin fiilen yapılması gerekmektedir. 2547 sayılı Kanunun 38 inci maddesi kapsamında görevlendirilenlere kuruluş geliştirme ödeneği ve eğitim öğretim ödeneği ödenmeyecektir.” ifadelerine yer verildiği, görevin fiilen yapılmaması halinde ilgililere geliştirme ödeneği ödenmeyeceğinin değerlendirildiği; ancak eğitim öğretim ödeneği ödenmesi için fiilen çalışma şartı olduğuna ilişkin bir tespit yapılmadığı ve bu ödeneğin 2547 sayılı Kanunun 38 inci maddesi kapsamında başka kurumda geçici olarak görevlendirilenlere ödenmeyeceği tespitinin yapıldığı görülmektedir.
16. Nitekim 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun tarihçesi incelendiğinde; 02.12.1994 tarihli ve 22129 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4048 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, Türkiye
Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ve Devlet Memurları Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanun’un 4 üncü maddesi ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’na “Eğitim öğretim ödeneği” başlıklı ek madde eklendiği ve “Yükseköğretim Kurumlarında görevli öğretim elemanlarından fiilen öğretim elemanlığı görevini yürütenlere, en yüksek Devlet memuru aylığı tutarının (ek gösterge dahil)
onikide biri, her ay aylıklarla birlikte Eğitim-Öğretim ödeneği olarak ödenir. Bu ödenek damga vergisi hariç hiç bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.” huşunun hüküm altına alındığı, Kanun’un ilk halinde eğitim öğretim ödeneği ödenmesinin fiilen görevi yürütme şartına bağlandığı; ancak 03.04.1997 tarihli ve 22953 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 570 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesi ile 2914 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Ek 1 inci maddesinde değişikliğe gidildiği ve
“4.11.1981 tarih ve 2547 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi ve 39 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yurtdışına gönderilenler ile anılan Kanunun 38 inci maddesine göre diğer kurum ve kuruluşlarda
/
görevlendirilenlerden yüksek öğretim kurumlarındaki kadro görevini yapmayanlar hariç olmak üzere
Yükseköğretim Kurumlarında görevli öğretim elemanlarına en yüksek Devlet memuru aylığı (ek gösterge dahil) brüt tutarının on ikide biri, her ay aylıklarla birlikte Eğitim Öğretim Ödeneği olarak ödenir. Bu ödenek damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.” hususunun hüküm altına alındığı görülmektedir.
17. 570 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin madde gerekçeleri incelendiğinde; ‘1994 yılından itibaren Yükseköğretim kurumlarında “fiilen öğretim elemanlığı görevini yürütenlere” ödenmesi öngörülen eğitim öğretim ödeneğinin kimlere ödenip ödenmeyeceği konusunda ortaya çıkan tereddütleri gidermek amacıyla 2547 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca başka kurumlarda görevlendirilenlerden üniversitedeki kadro görevini yapmayanlar ile anılan Kanunun
33 ve 39/2 nci maddeleri uyarınca yurtdışında bulunanlar haricindeki tüm öğretim elemanlarına
eğitim öğretim ödeneğinin ödenebilmesi imkânı sağlanmaktadır.” ifadelerine yer verilmek suretiyle hangi durumlarda eğitim öğretim ödeneği verilmeyeceği hususu kurala bağlanmıştır.
18. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; başvurana 2021 yılı Mart ayından itibaren eğitim öğretim ödeneği ödemesinin yapılmadığı, başvuru konusunu düzenleyen ilgili mevzuat incelendiğinde 2914 sayılı
Yükseköğretim Personel Kanunu’nun Ek 1 inci maddesinde hangi personele eğitim öğretim ödeneği ödemesinin yapılmayacağının düzenlendiği ve tahdidi olarak sayıldığı, ilgili idare tarafından her ne kadar başvuranın talebinin reddedilmesi işleminin dayanağı olarak Sayıştay tarafından verilen kararlar olduğu ifade dilse de ilgili kararlar incelendiğinde Sayıştay tarafından akademik birimin teşekkül etmemesi sebebiyle fiilen çalışma şartına ilişkin bir tespit yapılmadığı ve kamu zararı olarak tespit edilen hususlarda ilgililerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 38 inci maddesi kapsamında geçici olarak başka bir kuruma görevlendirilmeleri sebebiyle kadro görevini yapmadığı hususunun açıkça düzenlendiği, nitekim fiilen çalışma şartını yerine getirmeyen bir personele
‘geliştirme ödeneği’ ödenmesine ilişkin kamu zararı tespiti yapılmasına rağmen eğitim öğretim ödeneği kapsamında böyle bir tespit yapılmadığı, ayrıca 2914 sayılı Kanun’un eğitim öğretim ödeneğini düzenleyen ek maddesinin gerekçesinde de hangi durumlarda personele eğitim öğretim ödenmemesi gerektiği hususunun açıkça düzenlendiği görüldüğünden ilgili idarenin ‘başvuranın tarafına eğitim öğretim ödeneği ödenmesi’ talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği; ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
/
20. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu
Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Giresun
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvurana 2547 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi kapsamında başka bir kuruma görevlendirilmesinin yapıldığı süreler hariç olmak üzere kalan süreler için eğitim öğretim ödeneği ödenmesi hususunda
GİRESUN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
GİRESUN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için GİRESUN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi