|
ÖZET: Başvuru, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen 3000 işçi alımına ilişkin kura sonuçlarıyla ilgilidir. Başvuran, Osmaniye bölgesinden asil listeden isminin çıktığını ve gerekli belgeleri eksiksiz sunduğunu belirtmiştir. Ancak, başvurusunun reddedilmesi üzerine itirazda bulunmuş, eğitim şartını taşımadığı gerekçesiyle olumsuz yanıt almıştır. Başvuran, ilkokul mezunu olduğunu beyan etmesine rağmen, eğitim durumu nedeniyle pozisyona uygun bulunmamıştır.
Karayolları Genel Müdürlüğü, başvuranın ilkokul mezunu olduğunu doğrularken, başvuru sırasında belirtilen eğitim şartlarını taşımadığını ifade etmiştir. İlgili mevzuat gereğince, ilkokul ve ortaokul eğitimini tamamlamayan bireylerin, başvuruda bulundukları pozisyon için gerekli şartları karşılamaları beklenmektedir. Bu durum, başvuranın eğitim durumu itibarıyla pozisyona uygun olmadığı sonucunu doğurmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, başvurunun reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu tespit etmiştir. İdarenin kararına karşı yargı yolu açık olup, başvuranın itiraz süreci devam etmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/289-S.24.463
BAŞVURU NO : 2023/14880
KARAR TARİHİ : 11.01.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : KARAYOLLARI 10. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ
KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Başvuranın kura sonuçları uyarınca daimi işçi statüsünde istihdam
BAŞVURUNUN KONUSU :
edilme talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 16.09.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda özetle, Karayolları Genel Müdürlüğünün 3000 isçi alımına ilişkin kurada Osmaniye bölgesinden asil listeden isminin çıktığını, evraklarını eksiksiz olarak teslim ettiğini, evrak tesliminden sonra 2 ay araştırma sürecine girildiğini, sonrasında kara yolları duyuru sayfasından ret cevabını gördüğünü, aranan pozisyonun eğitim şartlarını taşımadığının belirtildiğini, itiraz dilekçesi yazdığını, fakat tekrar ret cevabi geldiğini, başvuru esnasında 7. sınıf terk öğrencisi olduğu için öğrenim belgesi sunduğunu ve bunu kabul ediyoruz dediklerini, simdi ise eğitim yetersizliği denildiğini, itiraz dilekçesine cevaben gelen yazıda okulu ile ilgili herhangi bir bilgi belirtilmediğini, sadece eksik evrakının olduğunun yazıldığını, yükleyici, loder, oprt ve piskoteknik belgelerini eksik gösterdiğini, bütün evrakları eksiksiz vermesine rağmen yine de eksik evrak denildiğini belirterek, yanlışlığın düzeltilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Karayolları Genel Müdürlüğü Personel Dairesi Başkanlığının 10/11/2023 tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. Karayolları Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı birimlerinde çalıştırılmak üzere 4857 sayılı İş
Kanunu ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapılan 3000 sürekli işçi alımı kapsamında Türkiye İş Kurumu Genel
Müdürlüğünce yayımlanan işgücü istemimize başvuru yapmış olan ’ün 30-31 Mayıs 2023
tarihinde yapılan noter kurasına başvuru yaptığı ve çekilen kura sonucunda asıl aday olarak seçildiği, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünce yayımlanan işgücü isteminde belirtilen “İş Makinası OperatörüYükleyici (Loder) Operatörü” pozisyonuna atamasının yapılabilmesi için ilanda belirtilen Öğrenim
Durumu’nun (En az İlköğretim, En fazla Lisans) olması gerektiği, ancak Kuruma teslim etmiş olduğu başvuru evrakları üzerinde yapılan incelemeler sonucunda kişinin ilkokul mezunu olduğunun görüldüğü, dolayısıyla adı geçenin başvuru yapmış olduğu “İş Makinası Operatörü- Yükleyici (Loder) Operatörü” pozisyonun gerektirdiği Öğrenim Durumu (En az İlköğretim, En fazla Lisans) şartını son başvuru tarihi olan 8 Mayıs 2023 tarihinde taşımadığının tespit edildiği, 2.2. Kurumca tesis edilen idari işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, zira adı geçenin İŞKUR’da yayımlanan İşgücü İsteminde belirtilen eğitim şartını taşımamasına karşın, İŞKUR üzerinden yapmış olduğu başvuruda ilköğretim mezunu olduğunu beyan ettiği, bu durumu tevsik edici nitelikte Özgeçmiş
Raporu ve İşgücü İstemi belgelerinin ekte yer aldığı, Hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununun 7 inci maddesinde; “(Değişik: 30/3/2012 – 6287/2 md.)
İlköğretim; 1 inci maddede belirtilen amacı gerçekleştirmek için kurulmuş dört yıl süreli ve zorunlu ilkokul ile dört yıl süreli ve zorunlu ortaokuldan oluşan bir Milli Eğitim ve Öğretim Kurumudur.” Geçici 11 inci maddesinde; “Bu maddenin yayımı tarihinde ilköğretim kurumlarının 5, 6, 7 ve 8 inci sınıflarında eğitim görenler eğitimlerini bu kurumlarda tamamlar. Bu maddenin uygulanmasıyla ilgili usul ve esaslar Milli
Eğitim Bakanlığınca belirlenir; Bakanlık bu maddenin uygulanmasıyla ilgili düzenlemeleri il, ilçe ve okul bazında yapmaya yetkilidir.”
Hükümleri yer almaktadır.
6. Millî Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Ortaokulu Yönetmeliğinin 20 nci maddesinde; açık öğretim ortaokuluna başvurabilecek kişiler olarak “Okula, mecburi ilköğretim çağı dışına çıkmış olanlardan; a)
İlkokul 4 üncü sınıfı tamamladığını belgelendirenler, b) Yetişkinler II nci kademe eğitimi başarı belgesi olanlar, c) Yetiştirici ve tamamlayıcı temel eğitim-B kurs belgesi olanlar, d) Ortaokul veya imam-hatip ortaokulunun 5, 6, 7 ve 8 inci sınıflarından ayrılanlar, e) Yurt dışında öğrenim görüp (a) ve (d)
bentlerindeki durumlardan birine denkliğini yaptırmış olanlar ” sayılmıştır.
7. 11.4.2012 tarihli ve 28261 sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan 6287 sayılı İlköğretim ve Eğitim
Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 26 ıncı maddesinde; “”Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” düzenlemesine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran Karayolları Genel Müdürlüğünün 3000 isçi alımına ilişkin kurada Osmaniye bölgesinden asil listeden isminin çıktığını, evraklarını eksiksiz olarak teslim ettiğini, başvuru esnasında 7. sınıf terk öğrencisi olduğu için öğrenim belgesi sunduğunu ve bunu kabul ediyoruz dediklerini, simdi ise eğitim yetersizliği denildiğini belirterek yanlışlığın düzeltilmesini talep etmektedir.
10. İdare başvuranın İşgücü İsteminde belirtilen eğitim şartını taşımamasına karşın, İŞKUR üzerinden yapmış olduğu başvuruda ilköğretim mezunu olduğunu beyan ettiğini, Kurumca tesis edilen idari işlemde hukuka aykırılık bulunmadığını belirtmektedir.
11. Mevzuat kısmında yer verildiği üzere ilköğretim dört yıl süreli ve zorunlu ilkokul ile dört yıl süreli ve zorunlu ortaokuldan oluşan bir milli eğitim ve öğretim kurumudur. 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu uyarınca, mecburi ilköğretim çağı, 6-14 yaş grubundaki çocukları kapsamakta olup, mecburi öğrenim çağını bitirdiği öğretim yılı sonuna kadar ilköğretim okulunu bitiremeyen çocukların ilköğrenimlerini tamamlamak üzere en çok iki öğretim yılı daha okula devamlarına izin verilmektedir. Bu iki yıllık uzatma sonunda da okulu bitiremeyen çocuklara tasdikname verilerek, kayıtları silinmekte, talep etmeleri halinde açık ortaokula kayıt yaptırarak ilköğretimlerini tamamlayabilmelerine olanak tanınmaktadır.
12. Somut olayda, 1984 doğumlu başvuranın 1999-2000 eğitim öğretim yılı içerisinde
İlköğretim Okulunda 7 inci sınıf öğrencisi olarak öğrenim görmekte iken öğrenim çağı dışına çıkması sebebiyle okul kaydının silindiği, ilkokulu bitirdiği ancak ortaokul kısmını tamamlamadığı, sonrasında açık ortaokul yoluyla da bu öğrenimi tamamlamadığı, bu itibarla ilköğretim mezunu olmadığı, Karayolları Genel
Müdürlüğünün 3000 isçi alımına ilişkin ilanda Türkiye İş Kurumunca yayımlanan ilanın açıklama kısmında; listelere giren adayların, ilan şartlarına ilişkin olarak; eğitim durumu, tecrübe, öncelik durumu, mesleki belge, yabancı dil şartı vb. belgelerini ilanı veren kamu kurum ve kuruluşuna ibraz edeceği, durumlarını belgeleyemeyenlerin veya yanlış beyanda bulunanların listelerden çıkarılacağı, belge teslimi ve kontrolünün işçi alımını yapacak kamu kurum ve kuruluşunun tercihine göre kura çekiminden önce veya sonra yapılabileceği, adayların, başvurunun son günü itibariyle başvurduğu unvan için talep edilen eğitim durumu ile ilanda belirtilen şartları karşılaması gerektiği hususlarına yer verildiği, İş Makinası OperatörüYükleyici (Loder) Operatörü” pozisyonunu için en az İlköğretim mezunu olma şartı arandığı, başvuranın bu şartı taşımadığı anlaşılmıştır.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin idare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi