|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın Atatürk Üniversitesi Fizik Öğretmenliği Bölümü’nden 5 yıl süren bir eğitimle mezun olduğu, ancak bu sürenin kendisine yüksek lisans diploması kazandırmadığı belirtilmiştir. Başvuran, 2010 yılında kayıt yaptırmış ve 2015 yılında mezun olmuştur. Eğitim süresinin 5 yıl olması, Yükseköğretim Kanunu’na göre doğrudan yüksek lisans diploması verilmesini gerektirmemektedir. İlgili mevzuat ve yönetmelikler, başvuranın mezuniyetinin lisans düzeyinde olduğunu ortaya koymaktadır.
İdare, başvuranın eğitim süresinin 5 yıl olmasına rağmen, yüksek lisans diploması verilmemesinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur. Ayrıca, başvuranın mezun belgesinde yalnızca 5 yıllık ibaresinin bulunması, onun yüksek lisans diploması alması için yeterli bir gerekçe oluşturmamaktadır. Sonuç olarak, başvuranın yüksek lisans diploması talebi reddedilmiştir ve bu kararın hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/2326-S.21.3785
BAŞVURU NO : 2020/95120
KARAR TARİHİ : 09/02/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI (Re’sen)
ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, aldığı eğitimin süresinin 5 yıl olmasından bahisle tarafına yüksek lisans diploması verilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 31/08/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 31.08.2020 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda ;
Atatürk Üniversitesi Fizik Öğretmenliği Bölümü’nden 19.06.2015 tarihinde mezun olduğunu, eğitim süresinin 5 yıl olduğunu ve mezun belgesinde lisans ya da tezsiz yüksek lisans ibaresi bulunmadığını, sadece 5 yıllık ibaresi bulunduğunu, aynı bölümü aynı tarihte mezun olacak şekilde 4 yıl olarak bitirenlerle aynı statüde sayıldığını, bu durumun kendisini mağdur ettiğini iddia etmekte ve eğitim süresinin 5 yıl olması göz önünde bulundurularak diploma ve
YÖKSİS’te mezuniyet bilgilerinin yüksek lisans şeklinde düzenlenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 06.10.2020 tarihli ve S. sayılı yazısıyla YÖK Başkanlığından
ve Atatürk Üniversitesi Rektörlüğünden bilgi-belge talep edilmiş olup;
2.1) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığının 09.10.2020
tarihli ve E sayılı yazısında;
2.1.1) 1998 eğitim öğretim yılından itibaren Eğitim Fakültelerinin yeniden yapılanması
çerçevesinde ortaöğretime öğretmen yetiştiren ortaöğretim alan öğretmenliği programlarının öğrenim süresinin 5 yıla çıkarılarak, (3.5+1.5) birleştirilmiş lisans+tezsiz yüksek lisans uygulamasının başlatıldığı;
2.1.2) 11.07.2007 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında; Eğitim Fakültelerinde
Birleştirilmiş Lisans artı Tezsiz Yüksek Lisans Programı uygulamasına son verilerek, söz tarihten üç ay sonra başvuranın üniversiteye kayıt yaptırdığı, ayrıca bu bölümlerden mezun olan binlerce öğrencinin aynı kapsamda işlem gördüğü;
2.2.2) Kurumumuzun Gönderme Kararına cevaben verilen Atatürk Üniversitesi
Rektörlüğü Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının 22.07.2020 tarihli ve E. sayılı yazısında; yükseköğretim kurumları bünyesinde yer alan Eğitim Fakültelerinin ortaöğretime öğretmen yetiştirme programlarına (Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği, Fizik Öğretmenliği, Kimya Öğretmenliği, Biyoloji Öğretmenliği, Matematik Öğretmenliği, Felsefe Grubu
Öğretmenliği, Coğrafya Öğretmenliği, Tarih Öğretmenliği) 1997-1998 eğitim-öğretim yılından 2014-2015 eğitim öğretim yılına kadar (2014-2015 eğitim-öğretim yılı dâhil) kaydolan öğrencilerin öğrenim sürelerinin 5 (beş) yıl/10 (on) yarıyıl iken, 2014-2015 eğitim-öğretim yılından sonra 4 (dört) yıl/8 (sekiz) yarıyıla indirildiği; başvuranın Üniversitelerinin Kazım
Karabekir Eğitim Fakültesi Fizik Öğretmenliği Programına 02.09.2010 tarihinde kesin kayıt yaptırıp 19.06.2015 tarihinde mezun olması sebebiyle Lisansüstü Eğitim-Öğretim
Yönetmeliği’nin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasındaki “Hazırlık sınıfı hariç 10 (on) yarıyıl süreli lisans eğitimi alanlar yüksek lisans derecesine sahip sayılır.” düzenlemesi uyarınca tezsiz yüksek lisans düzeyinde öğrenim gördüğünün anlaşıldığı, ancak Yükseköğretim Kurulunun
14.06.2010 tarihli yazısına istinaden kendisine Tıp, Diş Hekimliği, Eczacılık ve Veteriner
Fakültelerinde olduğu gibi lisans diplomasının düzenlendiği;
Hususlarının açıklandığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 09.11.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4) 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 04.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
5.1) “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının ilgili bentlerinde; “s) Lisans:
Ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretimdir. t)
(Değişik birinci cümle: 19/11/2014-6569/25 md.) Lisans Üstü: Yüksek lisans ve doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimini kapsar ve aşağıdaki kademelere ayrılır. (1) Yüksek Lisans: (Bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık, master): Bir lisans öğretimine dayalı, eğitim – öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretimdir.”
5.2) “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının a ve b
bentlerinde; a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir. b. (Değişik: 17/8/1983 – 2880/24 md.)
Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim – öğretim yapan üniversitelerde, eğitim – öğretim,
8.1) “Diplomalar ve verilme şartları” başlıklı 41 inci maddesinin birinci ve yedinci
fıkrasında; “(1) Bu Yönetmelikte belirlenen kapsam ve koşullarda önlisans programlarından mezun olabilmek için 120 AKTS, lisans programlarından mezun olabilmek için 240 AKTS, diş hekimliği, eczacılık ve veteriner hekimlik ile orta öğretim alan öğretmenliği programlarından mezun olabilmek için 300 AKTS ders alarak başarı ile tamamlayan ve AGNO’su en az 2,00 olan öğrencilere o programın önlisans veya lisans diploması verilir… (7) Diplomaların şekli ve üzerinde yer alacak bilgiler, ilgili mevzuat hükümlerine göre belirlenir… (9) Diploma ve diğer belgelerin düzenlenmesi ile ilgili usul ve esaslar Senato tarafından belirlenir.”
8.2) “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 42 inci maddesinde; “Bu Yönetmelikte hüküm
bulunmayan hallerde; ilgili diğer mevzuat hükümleri ile YÖK, Senato ve ilgili yönetim kurulu kararları uygulanır.”
9) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının;
9.1) 11.07.2007 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulu toplantısında; Eğitim Fakülteleri
bünyesinde uygulanmakta olan Ortaöğretim Alan Öğretmenlerinin Yetiştirilmesine yönelik programlarla ilgili yapılan değerlendirme neticesinde; Birleştirilmiş lisans+Tezsiz Yüksek
Lisans Programı (3,5+1.5) uygulamasına son verilerek söz konusu programların lisans eğitiminin beş yıla yayılarak Eğitim Fakültesi bünyesinde uygulanmasına karar verildiği;
9.2) 14.06.2010 tarihli ve 019530 sayılı Milli Savunma Bakanlığına gereği, üniversite
rektörlüklerine bilgi için gönderilen yazısında; “Yükseköğretim kurumlarımız bünyesinde yer alan Tıp, Diş Hekimliği ve Veteriner gibi Fakültelerin lisans öğrenim sürelerinin en az 5 yıl (10 yarıyıl) olması nedeniyle söz konusu fakülte mezunlarının görmüş oldukları öğrenim
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 2/b maddesi uyarınca yüksek lisans düzeyinde sayılmaktadır. Eğitim Fakülteleri bünyesinde yer alan Fizik, Kimya ile Matematik
Öğretmenliği Programlarının öğretim sürelerinin 5 yıl olması nedeniyle söz konusu yönetmelik çerçevesinde mezunlar, yüksek lisans düzeyinde sayılmakta olup mezunlarına ise lisans diploması verilmesi gerekmektedir.”
9.3) 17.04.2014 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında; Eğitim Fakültelerinin
Ortaöğretim Alan Öğretmenliği programlarının 2014 – 2015 eğitim – öğretim yılından itibaren mevcut öğrencilerin statüsü korunarak öğrenim süresinin 4 yıla (8 yarıyıl) indirilmesinin uygun olduğuna karar verildiği;
10) Atatürk Üniversitesi Senatosunun 15.2.2016 tarihli toplantısında kararlaştırılan
“Atatürk Üniversitesi Diploma, Mezuniyet ve Diğer Belgelerin Düzenlenmesi ile İlgili
Uygulama Esasları”nın Diplomalar başlıklı 5 inci maddesinde; “Öğrenim gördükleri programların bütün şartlarını yerine getirerek mezuniyet hakkı kazanan öğrenciler için, … c)
Hazırlık hariç, dört yıl süreli fakülte ve yüksekokul lisans programlarından mezun olan öğrenciler için Lisans Diploması, … d) Diş Hekimliği Fakültesini tamamlayanlara Diş Hekimi
Diploması, e) Eczacılık Fakültesini tamamlayanlara Eczacı Diploması, f) Veteriner Fakültesini tamamlayanlara Veteriner Hekim Diploması, g) Tıp Fakültesini tamamlayanlara Tıp Doktoru
Diploması, ğ) Enstitüdeki tezli veya tezsiz yüksek lisans programlarını tamamlayanlara Tezli
Yüksek Lisans diploması veya Tezsiz Yüksek Lisans diploması, … düzenlenir.”
Şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
yüksek lisans kademesine doğrudan geçirilecekleri ve lisansüstü kademede iki yarı yıla eşdeğer bir süre içinde mezuniyet için öngörülen tüm şartları tamamlayan öğrencilere ilgili alan öğretmenliğinin adını taşıyan yüksek lisans diploması verileceği; 20.04.2016 tarihli
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nde ise hazırlık sınıfları hariç, on yarıyıl süreli lisans eğitimi alanların yüksek lisans derecesine sahip sayılacağı; başvuranın öğrenciliğinde yürürlükte olan ancak şimdi mülga 14.05.2012 tarihli Atatürk Üniversitesi Ön Lisans ve
Lisans Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nde lisans programlarından mezun olabilmek için 240 AKTS, diş hekimliği, eczacılık ve veteriner hekimlik ile orta öğretim alan öğretmenliği programlarından mezun olabilmek için 300 AKTS ders alarak başarı ile tamamlayan ve
AGNO’su en az 2,00 olan öğrencilere o programın lisans diploması verileceği ve bu
Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde ilgili diğer mevzuat hükümleri ile YÖK, Senato ve ilgili yönetim kurulu kararlarının uygulanacağı şeklinde düzenlemelerin yer aldığı ve
11.07.2007 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulu kararıyla Eğitim Fakülteleri bünyesinde
uygulanmakta olan Ortaöğretim Alan Öğretmenlerinin Yetiştirilmesine yönelik birleştirilmiş lisans+Tezsiz Yüksek Lisans Programı (3,5+1.5) uygulamasına son verilerek söz konusu programların lisans eğitiminin beş yıla yayılarak Eğitim Fakültesi bünyesinde uygulanmasına karar verildiği; 17.04.2014 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısı kararıyla da
Eğitim Fakültelerinin Ortaöğretim Alan Öğretmenliği programlarının 2014 – 2015 eğitim – öğretim yılından itibaren mevcut öğrencilerin statüsü korunarak öğrenim süresinin 4 yıla (8 yarıyıl) indirilmesinin uygun olduğuna karar verildiği tespit edilmiştir.
15) Konuyla ilgili emsal uygulamalara bakıldığında;
15.1) Erzurum 1. İdare Mahkemesi’nin 04.06.2020 tarihli ve 2019/342 E. 2020/557 K.
sayılı kararında; 25.05.2012 tarihinde Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bölümünden mezun olan davacının, ÖSYM Tercih
Kılavuzunda belirtilmiş olmasına rağmen düzenlenmeyen tezsiz yüksek lisans diplomasının tarafına verilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 24.12.2018 tarih ve
E.1800372546 sayılı Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İsleri Daire Başkanlığı işleminin; haksız şekilde ve hukuka aykırı olarak tesis edildiği, çelişki ifadeler içerdiği, tercih kılavuzundaki aynı ibareye istinaden farklı üniversitelerdeki öğrencilere yüksek lisans diploması da verildiği, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğu ve kanunların geriye yürütülemeyeceği ileri sürülerek iptalinin istenildiği; dava dosyasının incelenmesinden; davacının, 2007-2008 eğitim-öğretim yılında, ÖSYM tarafından yayımlanan 2007
Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzuna itibar etmek suretiyle Atatürk
Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği
Programına kayıt yaptıran ve 25.05.2012 yılında anılan programdan mezun olduğu, ÖSYM tarafından yayımlanan 2007 Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunun “Tablo 4″ numaralı bölümünün, davacının mezun olmuş olduğu Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir
Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Programına ilişkin özel koşulları ve açıklamaları işaret eden 76 numaralı açıklamasında; “Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenciler tezsiz yüksek lisans derecesi alacaklardır.” ifadesine yer verilmesine rağmen davacıya mezun olduğu tarihte yüksek lisans diploması verilmediği, buna istinaden davacının tarafına tezsiz yüksek lisans diplomasının verilmesi talebiyle yaptığı başvurunun davalı idarece
24.12.2018 tarih ve E.1800372546 sayılı işlemle reddedildiği, anılan işlemin iptali istemiyle de
bakılan davanın açıldığı; uyuşmazlıkta 2007 ÖSYS Yükseköğretim Programları ve
Kontenjanları Kılavuzu’na anılan Bölüm için, bu programı başarı ile tamamlayan öğrencilere tezsiz yüksek lisans derecesi verileceğine ilişkin açıklama konulduğu, davacının da 2007 yılında anılan Bölüme kayıt yaptırdığı açık olmakla birlikte; davalı idare tarafından, yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca davacıya ilgili alan öğretmenliğinin adını taşıyan yüksek lisans diploması verilmesi gerekirken aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği;
15.2) Kurumumuzun 2017/1502 dosya numaralı başvuru için verdiği 24.08.2017 tarihli
Tavsiye Kararında; “Başvuranın “birleştirilmiş lisans (+) tezsiz yüksek lisans” programını tamamlayarak 29.06.2004 tarihinde mezun olduğu, 09.07.2004 tanzim tarihli diploma yerine geçen geçici mezuniyet belgesi aldığı, bu belgenin üzerinde diploma derecesi olarak “Lisansla
Birleştirilmiş Tezsiz Yüksek Lisans” yazdığı, başvuran ile aynı tarihte, aynı Fakülteden ve aynı programdan mezun olanlara Yüksek Lisans diplomasının verildiği, başvuranın mezuniyetinden sonra diploma almak üzere başvuruda bulunduğu, 13.01.2016 tanzim tarihli diplomasının ise
Lisans Diploması olarak düzenlendiği görülmekte, başvuranın başvurusu üzerine
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 04.02.2016 tarih ve 6211 sayılı yazısında “17.04.2014 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında; Eğitim Fakültelerinin Ortaöğretim Alan
Öğretmenliği Programlarının 2014-2015 eğitim-öğretim yılından itibaren mevcut öğrencilerinin statüsü korunarak,…hazırlık sınıfı hariç en az on yarıyıl süreli eğitim görenler yüksek lisans yapmış sayılmaktadır.” denildiği, ancak başvuranın 01/03/2016 tarihli Atatürk
Üniversitesi Rektörlüğünü muhatap dilekçesine Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından 08/03/2016 tarihli yazı ile başvuranın diplomasının arkasına ilgili bilgilerin şerh düşüleceği şeklinde yanıt verildiği, başvuranın Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına 24/02/2017 tarihli bir dilekçe daha ilettiği, bu dilekçeye YÖK tarafından 02/03/2017 tarihli yazı ile cevap verildiği ve yukarıda verilen yanıtın yinelendiği, halihazırda başvuranın elinde Lisans Diplomasının bulunduğu ancak diplomanın arkasında “Lisansla Birleştirilmiş Tezsiz Yüksek Lisans
Diplomasıyla eşdeğerdir.” şeklinde bir ibarenin yazılı olduğu anlaşılmıştır… Başvuranın tamamlamış olduğu programın 2013 – 2014 eğitim öğretim yılı itibariyle kaldırılması nedeniyle başvuranın durumunun mevcut Atatürk Üniversitesi Yönetmelik ve Usul ve Esaslar kapsamında yer almadığı, başvuranın, Eğitim Fakültelerinin yeniden yapılandırılması çerçevesinde 1997–1998 eğitim öğretim yılı itibariyle başlatılan ve 2013–2014 eğitim ve öğretim yılında sonlandırılan, ortaöğretim alan öğretmenliği programlarının öğrenim süresinin
5 yıla çıkarılarak (3,5 + 1,5) birleştirilmiş lisans artı tezsiz yüksek lisans uygulamasına tabi
olduğu, bu kapsamda hazırlık hariç on yarıyılı tamamlayarak o dönemki mevzuat çerçevesinde mezun statüsünü haiz olduğu ve yüksek lisans derecesi almaya hak kazandığı, bu hakkın geçici mezuniyet belgesi ile de idare tarafından beyan ve teyit edildiği görülmektedir… Somut olayda idarenin başvurana “yüksek lisans” diploması düzenlemesi gerekirken “lisans diploması” düzenlediği anlaşılmakla idarenin başvuranın kazanılmış hak ve statüsüne ilişkin beyan niteliğini yerine getirmeyen bir diploma düzenlemesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, idarenin başvuran ile aynı dönemde aynı programdan mezun olan emsallerine düzenlemiş olduğu
Yüksek Lisans Diplomasını düzenleyerek, başvuranın mezun olduğu tarihteki ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde işlem yapması gerektiği sonuç ve kanaatine” varıldığı görülmüştür.
16) Kurumumuzca yapılan incelemede;
16.1) 1998 eğitim öğretim yılından itibaren Eğitim Fakültelerinin yeniden yapılanması
çerçevesinde ortaöğretime öğretmen yetiştiren ortaöğretim alan öğretmenliği programlarının öğrenim süresinin 5 yıla çıkarılarak, (3.5+1.5) birleştirilmiş lisans+tezsiz yüksek lisans uygulamasının başlatıldığı; 11.07.2007 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında ise
Eğitim Fakültelerinde Birleştirilmiş Lisans artı Tezsiz Yüksek Lisans Programı uygulamasına son verilerek, söz konusu programların lisans eğitiminin beş yıl olarak uygulanmasına ve 2007-
2008 öğretim yılından önce programa kayıtlı öğrenciler için (3.5+1.5) olarak uygulamasına
karar verildiği; Birleştirilmiş Lisans artı Tezsiz Yüksek Lisans Programı uygulaması çerçevesinde mezun olan öğrencilere verilen diplomalarda “Lisansla birleştirilmiş Tezsiz
Yüksek Lisans Programını başarı ile tamamlayarak Yüksek Lisans Derecesi almaya hak kazanmıştır.” açıklamasının yer aldığı;
16.2) Başvuranın Atatürk Üniversitesi Fizik Öğretmenliği Bölümüne 2010 yılında kayıt olduğu
ve 2010 yılı ÖSYS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzuna bakıldığında (https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2010/OSYS/Kilavuzlar/TercihKilavuzu/2010_OS
YS Tablo4.pdf) söz konusu bölümün öğrenim süresinin 5 yıl olarak yer aldığı, ancak 2007 yılı ve öncesi ÖSYS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunun Tablo 4’deki “Özel koşullar ve açıklamalar” sütununda yer verilen dipnotundaki “Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenciler tezsiz yüksek lisans derecesi alacaklardır.” şeklindeki açıklamanın yer almadığı;
16.3) Başvuranın 2015 yılında mezun olduğu ve kendisine 5 yıl ve üstü eğitim yapan Tıp, Diş
Hekimliği, Eczacılık ve Veteriner Fakültelerinde olduğu gibi Yükseköğretim Kurulunun
14.06.2010 tarihli yazısına istinaden lisans diplomasının düzenlendiği;
Tespit edilmiştir.
17) Kurumumuzca yapılan değerlendirmede;
17.1) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda lisansın, ortaöğretime dayalı, en az sekiz
yarıyıllık bir programı kapsayan, yüksek lisansın ise bir lisans öğretimine dayalı yükseköğretim olduğunun hüküm altına alındığı, böylelikle başvuranın 5 yıllık eğitim almış olmasının doğrudan kendisine yüksek lisans diploması kazandırmayacağı; zaten başvuranın mezun olduğu dönemde yürürlükte olan Atatürk Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim Öğretim ve
Sınav Yönetmeliği’nin “Diplomalar ve verilme şartları” başlıklı 41 inci maddesinde, lisans programlarından mezun olabilmek için 240 AKTS, diş hekimliği, eczacılık ve veteriner hekimlik ile orta öğretim alan öğretmenliği programlarından mezun olabilmek için 300 AKTS ders alarak başarı ile tamamlayan ve AGNO’su en az 2,00 olan öğrencilere o programın lisans diploması verileceğinin düzenlendiği ve söz konusu mevzuata uygun olarak başvurana da lisans diploması verildiği anlaşılmıştır.
17.2) Geçmiş yıllarda başvuranın da mezunu olduğu orta öğretim alan öğretmenlikleri için
yapılan düzenlemelerle (yukarıda 6 nolu paragrafta yer verildiği üzere) bu bölüm öğrencilerine birleştirilmiş lisans artı tezsiz yüksek lisans veya tezsiz yüksek lisans programlarına giriş hakkı verildiği, bu uygulamanın 1997-2007 yılları arasında devam ettiği ve 2007 yılında YÖK Genel
Kurul kararıyla bu uygulamaya son verilirken aynı kararda 2007-2008 öğretim yılından önce programa kayıtlı öğrenciler için (3.5+1.5) olarak uygulamasına karar verildiği, sonrasında alınan bir kararla da öğrenim süresinin 5 yıldan 4 yıla indirildiği; başvuranın yükseköğretim giriş tarihinin ise 2010 yılı olduğu, yukarıda açıklanan uygulama kapsamında olmadığı, hatta
2007 yılı ve öncesinde yerleşen öğrenciler için ÖSYS Yükseköğretim Programları ve
Kontenjanları Kılavuzunda yer alan “Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenciler tezsiz yüksek lisans derecesi alacaklardır.” şeklindeki açıklamanın başvuranın giriş yılı olan 2010 yılı kılavuzunda yer almadığı, böylelikle başvuranın bu hususta haklı bir beklentisinin dahi olamayacağı; bu çerçevede, yukarıda 15.1 ve 15.2 nolu paragraflarda yer verilen mahkeme kararı ile Kurumumuz Tavsiye Kararının, bu kararlara konu kişilerin 2004 ve 2012 yıllarında mezun oldukları, böylelikle 2007-2008 öğretim yılından önce programa kayıtlı öğrenciler oldukları, başvuranın ise 2010 yılı girişli ve 2015 yılı mezunu olduğu dikkate alındığında başvuruya konu uyuşmazlık için emsal olamayacağı değerlendirilmiştir.
17.3) Diğer yandan başvuranın mezun belgesinde tezsiz yüksek lisans ibaresi bulunmadığı,
sadece 5 yıllık ibaresi bulunduğu, aynı bölümü aynı tarihte mezun olacak şekilde 4 yıl olarak bitirenlerle aynı statüde sayıldığı ve bu durumun kendisini mağdur ettiği iddiası değerlendirildiğinde; mevcut düzenlemeler çerçevesinde hazırlık sınıfı hariç on yarıyıl süreli lisans eğitimi alanların yüksek lisans derecesine sahip sayılacakları belirlendiğinden başvuranın yüksek lisans derecesine sahip olduğu ve yüksek lisans derecesine ilişkin haklardan yararlanabileceği, bunun da lisansını 4 yılda bitirenlere kıyasla başvurana artı bir değer kattığı, bu durumun Eczacılık, Veterinerlik ve Diş Hekimliği gibi 5 yıllık lisans programları mezunlarının aldıkları diploma ve sahip oldukları haklarla benzer olduğu, daha önemlisi ise idarenin açıklamalarına göre başvuran gibi Fizik Öğretmenliği Bölümünden mezun olan öğrencilerin aynı kapsamda işlem gördüğü, böylelikle başvuranın herhangi bir mağduriyetinin söz konusu olmadığı değerlendirilmiştir.
17.4) İdarelerin açıklamalarından mevcut düzenlemelere göre ilgililerin YÖKSİS veri tabanı ve
mezun bilgisinde yüksek lisans mezunu olarak görünebilmesi için yüksek lisans programlarından birine kayıt yaptırarak eğitimini başarıyla tamamlaması gerektiği, başvuranın ise böyle bir durumunun da olmadığı anlaşılmıştır.
18) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat, emsal uygulamalar ve tüm
dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan gerekçelerle başvuranın eğitim süresinin 5 yıl olduğundan bahisle tarafına yüksek lisans diploması düzenlenmesi ve
YÖKSİS’te mezuniyet bilgilerinin yüksek lisans şeklinde düzeltilmesi taleplerinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin, Üniversite tarafından süresinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği; başvuranın talebine ilişkin olarak cevabın da gerekçeli olduğu, ancak “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzurum İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun REDDİNE,
Kararın başvuran ile YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA ve ATATÜRK
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi