|
ÖZET: Başvuran, Eğitim Fakültesi mezunu ve Milli Eğitim Müdürlüğü Şube Müdürü olarak her yıl öğretmenlere ödenen öğretim yılına hazırlık ödeneğinin kendisine de ödenmesini talep etmiştir. Ancak, idare bu talebi, başvuranın Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil olmaması gerekçesiyle reddetmiştir. Danıştay, idarenin bağlı yetki çerçevesinde hareket ettiğini ve hukukun öngördüğü şartları yerine getirmediği takdirde ödeneğin başvuran için mümkün olmadığını belirtmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 32. maddesi, öğretim yılına hazırlık ödeneğinin yalnızca Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olanlara verileceğini düzenlemektedir. Başvuranın Genel İdare Hizmetleri Sınıfında yer alması, bu ödeneği alabilmesi için gerekli şartları sağlamadığından, idarenin reddi hukuken geçerli bulunmuştur. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddi yönündeki idare işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/66385-S.20.72153
BAŞVURU NO : 2020/2664
KARAR TARİHİ : 29/07/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Öğretim yılına hazırlık ödeneğinin tarafına ödenmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 07/02/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
Ek 32’nci maddesine göre her yıl ödenen öğretim yılına hazırlık ödeneğinin şahsına ödenmediğini, Eğitim Fakültesi mezunu, formasyonunu almış tamamen eğitim ve öğretim işiyle uğraşan Milli Eğitim Müdürlüğü Şube Müdürü ve eğitimci olarak bu ödeneğin kendisine de ödenmesi gerektiğini belirterek her yıl öğretmenlere ödenen öğretim yılına hazırlık ödeneğinin tarafına da ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Milli Eğitim
Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Başvuranın hizmet belgesinden görüleceği üzere Genel İdare Hizmetleri sınıfında Şube
Müdürü olarak görev yaptığını,
2.2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 32 nci maddesinde, “Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfına dâhil öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olup; fiilen öğretmenlik yapanlara (ilköğretim ve okul müdürleri ile yardımcıları, cezaevi okullarında çalışan öğretmenler, yönetici, eğitim uzmanı ve eğitim uzman yardımcıları dâhil) her öğretim yılında bir defaya mahsus olmak üzere ve öğretim yılının başladığı ay içinde Millî Eğitim Bakanı tarafından belirlenecek tarihte Cumhurbaşkanınca belirlenecek miktarda, öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenir.” hükmünün yer aldığını,
2.3. 7197 sayılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli K cetvelinin IV. Diğer Ödemeler kısmında ” … Öğretim yılının başladığı aydan sonra ve birinci dönem ders yılının sonundan önce göreve başlayanlara %75’i, birinci dönem ders yılından sonra ve ikinci dönem ders yılının sona ermesinden önce göreve başlayanlara ise %50’si oranında yapılır …” hükümlerine yer verildiğini,
2.4. Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığının 14.07.2014 tarihli ve 6161 sayılı yazısında; ”657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 32 nci maddesinden de anlaşılacağı gibi her öğretim yılının başında ödenmekte olan öğretim yılına hazırlık ödeneğinden yararlanabilmek için ilgili personelin mutlaka Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dâhil öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olması ve fiilen öğretmenlik yapması gerektiği, söz konusu madde de yer alan parantez hükmünün ise fiilen öğretmenlik yapmanın bir istisnası olup Eğitim ve
Öğretim Hizmetleri Sınıfı kadrolarında bulunma zorunluluğunu ortadan kaldırmadığı” belirtildiği,
2.5. Bu kapsamda, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı kadrosunda yer almayan ve Genel İdare
Hizmetleri Sınıfına dâhil kadrolarda şube müdürü olarak görev yapan ‘a öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenmesinin mümkün bulunmadığının değerlendirildiği, mevzuata aykırı yapılmış ödemeler söz konusu ise Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik esaslarına göre işlem yapılması gerektiği,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” ,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun Ek 32 ncı maddesi “Eğitim ve öğretim Hizmetleri
Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olup; fiilen öğretmenlik yapanlara (ilköğretim ve okul müdürleri ile yardımcıları, cezaevi okullarında çalışan öğretmenler, yönetici, eğitim uzmanı ve eğitim uzman yardımcıları dahil (…)(3) her öğretim yılında bir defaya mahsus olmak üzere ve öğretim yılının başladığı ay içinde Milli Eğitim Bakanı tarafından belirlenecek tarihte Cumhurbaşkanınca belirlenecek miktarda, öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenir.”
hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran özetle, Eğitim Fakültesi mezunu, formasyonunu almış tamamen eğitim ve öğretim işiyle uğraşan Milli Eğitim Müdürlüğü Şube Müdürü ve eğitimci olduğunu bu nedenle her yıl öğretmenlere ödenen öğretim yılına hazırlık ödeneğinin tarafına da ödenmesini talep etmektedir.
8. Başvuranın talebi özetle; başvurucunun Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil olmadığı gerekçesiyle idare tarafından reddedilmiştir.
9. İdarenin nasıl işlem tesis edeceğinin sınırları önceden bir hukuk kuralıyla kesin olarak belirlenmişse, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetki söz konusudur.
İdarenin bağlı yetki içinde tesis ettiği işlemlerde, sebep ve konu unsuru açısından takdir yetkisi söz konusu değildir. İdare, bağlı yetki durumunda, kanunun öngördüğü sebebi tespit ettiğinde yine kanunun öngördüğü işlemi yapmak zorundadır.
10. Bu itibarla, Kanunun ek madde hükmünde; öğretim yılına hazırlık ödeneğinin ödeneceği kişilerin Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olması ve de fiilen öğretmenlik yapması gerektiğini düzenledikten sonra fiilen öğretmenlik yapma bölümüne getirilen istisnalara yer verilmiştir. Başvuran her ne kadar yönetici unvanına sahip olsa da Genel İdare Hizmetleri Sınıfında yer almasından dolayı anılan Kanun hükmünün tarafına uygulanması hukuken mümkün değildir.
11. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvuranın talebinin reddi yönündeki işlemin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Isparta İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi