ÖZET: Bu Sayıştay kararı, bir belediyenin Sürekli Eğitim Merkezinde yapılan ödemelerin hukuka aykırı olduğunu belirlemektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu çerçevesinde, öğretim elemanlarına ve diğer görevlilere yapılan ek ders ödemelerinin usulsüz olduğu, bu durumun kamu zararına yol açtığı tespit edilmiştir.

Kararda, 2914 sayılı Kanun’un ek ders ücreti ile ilgili hükümleri ve 657 sayılı Kanun’un ders ve konferans ücretleri düzenlemeleri dikkate alınarak, hangi unvanlara ne kadar ek ders ücreti ödenmesi gerektiği açıklanmıştır. Bu çerçevede, akademik unvanı olmayan personele, öğretim görevlisi unvanı için öngörülen göstergenin uygulanmaması gerektiği vurgulanmıştır.

Sonuç olarak, yapılan ödemelerin hukuka aykırı olduğu ve bu nedenle kamu zararına neden olunduğu belirtilerek, ilgili kişilerin sorumlulukları doğrultusunda tazminat ödemeleri gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu karar, kamu idarelerinin mali işlemlerinde hukuka uygunluk ilkesinin önemini ortaya koymaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2012
Dairesi 6
Karar No 38
İlam No 175
Tutanak Tarihi 24.12.2013
Kararın Konusu Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Belediyenin Sürekli Eğitim Merkezinde yönetici, koordinatör, bilgi işlem uzmanı ve ders verme görevi ile görevlendirilen Üniversite öğretim elemanları ile memur ve diğer görevlilere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Ders ve Konferans Ücretleri”ni düzenleyen hükümleri ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “Ek Ders Ücreti” hükümlerine aykırı olarak ödeme yapılması

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, … Belediyesi … Sürekli Eğitim Merkezinde (…) yönetici, koordinatör, bilgi işlem uzmanı ve ders verme ile görevlendirilen … Üniversitesi öğretim elemanları ile memur ve diğer görevlilere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun, Ders ve Konferans Ücretlerini düzenleyen hükümleri ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “Ek Ders” hükümlerine aykırı ödeme yapılmasından dolayı … TL kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.

657 sayılı Kanunun “Ders Görevi” başlıklı 86’ncı maddesi;

“Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumlan ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dâhil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir…. ”

“Bu Kanunun değişik 89’uncu maddesine göre kendilerine ders görevi verilenlere ders saati başına gündüz öğretimi için 140, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında yarıyıl ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar günleri ile saat 18:00’den sonra başlayan öğretim faaliyetleri için 150 gösterge rakamının bu Kanuna göre belirlenen aylık katsayı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden ek ders ücreti ödenir…. ”

Bu madde kapsamında ücretle ders vermek üzere yükseköğretim kurumlarından görevlendirilen öğretim elemanlarına 2914 sayılı Kanun hükümlerine göre ek ders ücreti ödenir. …”

denilerek, ek dersleri kimler tarafından hangi kurumlarda verileceği ve karşılığında hangi ücretlerin ödeneceği belirtilmiştir.

2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel kanunun “Ek Ders” başlıklı 11’inci maddesinde,

“2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 36’ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dâhil öğretim elamanlarına görev unvanlarına göre Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. Ders yüklerinin tamamlanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetler dikkate alınır.

Ek ders ücreti, aşağıdaki göstergelerin Devlet Memurları Kanununa göre aylıklar için belirlenen katsayı ile çarpımından oluşur.

Unvanı Ek Ders Ücreti Göstergesi

Profesör 300

Doçent 250

Yardımcı Doçent 200

Öğretim Görevlisi – Okutman 160

Müfredat programları uyarınca normal çalışma günlerinde çalışma saatinin bitiminden ve saat 17.00’den sonra başlayan gece öğretimi ile hafta tatili, yarıyıl veya yaz tatillerinde yapılan öğretimde yukarıdaki şekilde hesaplanan ek ders ücretleri % 60 zamlı ödenir. Yaz ve yarıyıl tatillerinde yapılan öğretim için verilecek ek ders ücretinin hesabında ders yükü dikkate alınmaz”

ifadesi yer almaktadır.

Bu hükümlere göre;

2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunun “Ek Ders” başlıklı 11’inci maddesinde hangi akademik unvanlar için ek ders ücreti göstergesi uygulanacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla burada akademik unvanı olmayan yada genel idari hizmetleri sınıfında olan Personele Öğretim görevlisi unvanı için öngörülen 160 göstergenin iki katı üzerinden değil 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 176’ncı maddesinde öngörülen 140 gösterge rakamının aylık katsayı ile çarpımı üzerinden ek ders ücreti ödenmesi gerekirdi.

… Belediyesi … Sürekli Eğitim Merkezinde (…) yönetici, koordinatör, bilgi işlem uzmanı ve ders verme görevi ile görevlendirilen … Üniversitesi öğretim elemanları ile memur ve diğer görevlilere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Ders ve Konferans Ücretleri”ni düzenleyen hükümleri ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “Ek Ders Ücreti” hükümlerine aykırı olarak ödeme yapılmasından dolayı neden olunan ve ayrıntılı hesabı aşağıdaki tabloda gösterilen … TL kamu zararının,

… TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi … (V.H.K.Î.) ile Harcama Yetkilisi …’a (Kült.ve Sos.İşl.Müd.V.),

… TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi … (Bilgisayar İşi.) ile Harcama Yetkilisi …’a (Kült.ve Sos.İşl.Müd.V.),

… TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi … (V.H.K.İ.) ile Harcama Yetkilisi …’a (Kült.ve Sos.İşl.Müd.V.),

… TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi … (Memur) Harcama Yetkilisi …’a (Kült.ve Sos.İşl.Müd.V.),

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

(Daire Başkanı … ve Üye …’ın “657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Ders ve Konferans Ücretleri”ni düzenleyen hükümleri ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “Ek Ders Ücreti” hükümleri, bu kişilerin kendi görevleri çerçevesinde kurumlarında memurlar ve üniversite öğrencileri için verecekleri dersler için belirlenmiş bulunmakta, maddede açıklandığı şekilde belediyelerin, belde sakinleri için yürüttükleri kendi şartları içinde düzenlenen eğitim ve kurs faaliyetlerini kapsamamaktadır. Bu nedenle bu hükümler belediyelerin sözleşme serbestisi içerisinde, ders ücreti belirlemesine engel değildir.” şeklindeki ayrık görüşlerine karşı),

oy çokluğuyla,