|
ÖZET: Başvuran, Adli Tıp Kurumu’nda “antropolog” unvanıyla 2012 yılında göreve başlamış ve 2015’ten itibaren “uzman” kadrosunda çalışmaktadır. Başvurusu, kendisine verilen ek gösterge rakamı ile maaş bordrosundaki rakamın tutarsız olduğunu fark etmesi üzerine, eksik ödemelerin yasal faiziyle birlikte yapılması talebini içermektedir. Başvuran, bu durumun düzeltilmesi ve diğer mali haklarının da gözden geçirilmesini istemektedir.
Adli Tıp Kurumu, başvuranın iddialarına ilişkin yaptığı açıklamada, ek gösterge değişikliklerinin yasal çerçevede gerçekleştirildiğini ve başvuranın daha önce açtığı davayı kaybettiğini belirtmiştir. Kurum, 2023 itibarıyla tüm devlet memurlarının ek göstergelerinin artırıldığını ve başvuranın talebinin yasal dayanağının bulunmadığını ifade etmiştir. Ancak, başvuranın bordrosu ile hizmet belgesindeki ek gösterge farklılıkları incelenmiş ve bu durumun düzeltilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin kabul edilmesi yönünde tavsiyede bulunmuş ve Adli Tıp Kurumu’na gerekli düzeltmelerin yapılması için 30 gün içinde işlem tesis etmesi gerektiğini bildirmiştir. Bu süreçte, başvuranın mali kaybının tespit edilmesi durumunda, yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği vurgulanmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/264-S.24.432
BAŞVURU NO : 2023/10989
KARAR TARİHİ : 10.01.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : ,TCKN:
Adres:
ADLİ TIP KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın ek göstergesinin düzeltilmesi ve eksik hesaplanan mali haklarının tarafına yasal faiziyle ödenmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 24.07.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, başvurusunda özetle; 28.06.2012 tarihi itibariyle Adli Tıp Kurumu Merkez Teşkilatı
“antropolog” ünvanıyla göreve başladığını, 07.07.2015 tarihinden itibaren ise “uzman” kadrosunda görevini sürdürdüğünü, talebi neticesinde tarafına 24.04.2023 tarihinde verilen cevaptaki ek gösterge rakamı ile bordrolarında yazan ek gösterge rakamının örtüşmediğini tesadüfen fark ettiğini belirterek, ek gösterge, yan ödeme puanı ve özel hizmet puanlarına göre, maaş ile döner sermaye ek ödemelerinin yeniden hesaplanılarak eksik ödemelerin yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesini ve diğer mali ve sosyal haklara ilişkin işlemlerin bu doğrultuda teselsül ettirilmesini dolayısıyla dilekçe tarihinden itibaren mevcut durumun düzeltilerek mali ve sosyal haklarının tarafına teslim edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında istenen bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Adli Tıp Kurumu
Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Başvuranın Kurum Başkanlığına konu ile ilgili başvuruda bulunduğu ve Devlet Personel
Başkanlığından konu ile ilgili görüş istendiği, personele 05 Mayıs 2006 tarih ve / karar sayılı
Bakanlar Kurulu Kararında “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” belirtilen oranlardaki zam ve tazminatların ödendiği,
2.2. 05 Temmuz 2022 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Kanun No.7417 “Devlet Memurları Kanunu ile
Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile I
Sayılı Ek Gösterge cetvelinin 15.01.2023 tarihinden geçerli olmak üzere tüm Devlet memurlarını kapsayacak şekilde artırılması neticesinde ilgili personelin 3000 olan ek göstergesinin 3600 olarak artırıldığı,
2.3. Başvuranın dilekçesinde tesadüfen gördüm dediği ek gösterge rakamının Kanun gereği 15.01.2023 tarihi itibarıyla tüm personele uygulanan rakam olduğu dolayısıyla uygulamada herhangi bir yanlışlığın söz konusu olmadığı,
2.4. İlgili konuyla ilgili Adli Tıp Kurumu Başkanlığına İstanbul 10.İdare Mahkemesine dava açtığı anılan davayı kaybettiği ve 2017 yılında kararın kesinleştiği,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2. “Genel İlkeler” başlıklı 128 inci maddesi ikinci fıkrasında “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Göstergeler” başlıklı 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının B) bendinde; “… B) Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir. Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurumların 1, 2, 3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz…”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran özetle, idare tarafından kendine verilen belgede yazan ek gösterge ile maaş bordrolarında yazan ek göstergenin farklı olduğunu belirterek, doğru olan ek gösterge oranına göre maaş ve döner sermaye ek ödemelerinin yeniden hesaplanarak eksik ödemelerin yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesini talep etmektedir.
8. İdarenin nasıl işlem tesis edeceğinin sınırları önceden bir hukuk kuralıyla kesin olarak belirlenmişse, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetki söz konusudur. İdarenin bağlı yetki içinde tesis ettiği işlemlerde, sebep ve konu unsuru açısından takdir yetkisi söz konusu değildir. İdare, bağlı yetki durumunda, kanunun öngördüğü sebebi tespit ettiğinde yine kanunun öngördüğü işlemi yapmak zorundadır.
9. Statü hukukuna bağlı olarak çalışanların ek gösterge oranları mevzuat hükümlerinde açıkça belirlenmiş olup, idareler bu yönde işlem yapmak zorundadırlar. Somut olayda sunulan belgeler incelendiğinde; bordroda yazan ek gösterge ile idarenin gönderdiği hizmet belgesinde yazan ek göstergeler arasında farklılık olup, İdarenin ek göstergesi tutmayan personelin, hizmet sınıfı, unvan kodu ve unvan adı, kadro ve ödemeye esas derece ile yanlış olan ek göstergeyi tespit ederek varsa yapılan hatayı düzeltmesi gerekmektedir.
10. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; bağlı yetki içinde olan İdare kanunun öngördüğü sebebi tespit ettiğinde yine kanunun öngördüğü işlemi yapmak zorundadır. Bu nedenle İdarenin iki belge arasındaki farkın gerekçesini tespit ederek düzeltmesi ve eğer oluşan bir maddi kayıp tespit edilirse başvurana faiziyle ödenmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 11. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Bu ilkelere göre yapılan değerlendirmede, başvurana idarece verilen cevabi yazıda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili İdarenin “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. İdarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın bordrosu ile hizmet belgesinde farklılık gösteren ek göstergenin tespit edilerek düzeltilmesi ve eğer oluşan bir maddi kayıp varsa hesaplanarak yasal faizi ile beraber ödenmesine yönelik ADLİ TIP
KURUMU BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdarece bu
karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve ADLİ TIP KURUMU BAŞKANLIĞINA TEBLİĞİNE;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi