|
ÖZET: Bu karar, başvuranın Hava Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde yaptığı işlerin Ek Özel Hizmet Tazminatı alabilmesi için gerekli olan “açık çalışma mahallinde” çalışma şartını karşılamadığına dayanarak reddedilmiştir. Başvuran, proje ve ihale hazırlığı süreçlerinde yer aldığını ve ihale sonrası kontrol hizmetleri yürüttüğünü iddia etmiştir. Ancak, yapılan değerlendirmelerde, bu çalışmaların faal durumdaki hizmet binalarında gerçekleştirildiği ve dolayısıyla “açık çalışma mahalli” tanımına girmediği belirtilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca, Ek Özel Hizmet Tazminatı’nın yalnızca açık alanlarda fiilen çalışan personele ödenebileceği vurgulanmıştır. Danıştay kararları da, açık alanda yapılan çalışmalara ilişkin belirli şartların sağlanması gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, başvuranın talebi, ilgili mevzuat ve içtihatlar doğrultusunda hukuken mümkün görülmemiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/62548-S.20.67650
BAŞVURU NO : 2019/23042
KARAR TARİHİ : 25/06/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : HAVA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın Özel hizmet tazminatı talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 27/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran başvuru dilekçesinde özetle; Millî Savunma Bakanlığı Hava Kuvvetleri
Komutanlığına bağlı Konya 3’üncü Ana Jet Üs Komutanlığı bünyesinde teknik hizmetler sınıfında makine mühendisi olarak çalıştığını, bulunduğu yerde proje ve ihale dosyaları hazırlayıp bu dosyalar ihale edildikten sonra şantiyelerde kontrollük hizmetini yürüttüğünü, göreve başladığı 2004 yılından 2019 yılına kadar Ek Özel Hizmet Tazminatı almakta olduğunu, ancak 2019 yılı başında Maliye Şube Müdürlüğünün bu tazminatı ödemeyeceğini belirttiğini,
16 Nisan 2019 tarihinde dilekçe yazarak yaptığı işleri tanımladığını ve ek özel hizmet tazminatı
2 almaya hak ettiğini beyan ettiğini, görev yaptığı birlik sınırlarının 13 milyon km alana sahip
olduğunu, bu sınırlar içerisindeki şantiyelerin kapsam dışı bırakıldığını, belediyelerde görev yapan kişilerin belediye sınırları içerisinde bu tazminatı aldığını, daha önce aynı görevleri icra ettiği Hava Lojistik Komutanlığında bulunan mühendislerin ek özel hizmet tazminatı almaya devam ettiğini, aynı işleri yapan mühendisler arasında bir kısmı söz konusu tazminatı alabilirken bir kısmına ödeme yapılmadığını belirtmektedir. Başvuran söz konusu Ek Özel
Hizmet Tazminatını almaya devam etmeyi talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 29/01/2020 tarih ve S sayılı bilgi ve belge talebi konulu yazısına
istinaden Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 27/02/2020 tarih ve sayılı cevabi yazı eklerinde özetle;
2.1) Sivil memur ’ın 25 Ekim 2004 tarihinde makine mühendisi kadrosunda
göreve başladığı ve halen 3’üncü Ana Jet Üs K.lığı Konya’da görevine devam ettiği, görev yerinde proje ve ihale dosyaları hazırlama işlerinde görev aldığı, ihale sonrasında da şantiyelerde kontrol hizmeti yürüttüğü,
2.2) 2006/10344 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararına Ekli II Sayılı Cetvelin (E) Bölümünün 6’ncı
maddesinde Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için %3,%2 ve
%1,2 oranlarında ek özel hizmet tazminatı ödeneceği; bu şekilde ödenecek ek özel hizmet tazminatı toplamının üçer aylık dönemler itibariyle %60, %40 ve 24 oranlarını aşmayacağı, bu ilave tazminatın kimlere ödeneceğinin ise iş programlarının ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler halinde ilgili birim amirlerince belirleneceği ve ödemelerin görevin fiilen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılacağı hükmünü amir olduğu,
2.3) 2016/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında; “Kadroları Teknik Hizmetler Bölümünün
1’inci ile 4’üncü sırasında sayılanlara, söz konusu Ek Özel Hizmet Tazminatının ödenebilmesi için;
2.3.1) Bu personelin büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme,
fabrika ve hizmet binaları gibi “kapalı mahaller” dışında arazi, park, bahçe şantiye, inşaat, maden açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri, yol, tünel, demiryolu, büyük içme suyu, köprü, kıyı yapıları, baraj vb. açık çalışma mahallerinde görevlendirilmiş ve bu mahallerde fiilen çalışmış olmalarının gerektiği,
2.3.2) Söz konusu görevlendirmelere ilişkin olarak ilgili birim amirlerince belirlenen görev ve
isimleri ihtiva eden listelerin ibrazının yeterli olacağı, faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarım işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmeyeceği, Ek Özel
Hizmet Tazminat oranları, kontrol edilen cetvellerde gösterilmeyeceği,
2.3.3) Bu ödemenin ilgililerin kadroları esas alınarak görevin fiilin yerine getirilmesinden
sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılacağı, bu listelerin; programlanmış ve önceden bilinebilen işler dikkate alınarak hazırlanacağı, muhtemel işlerin listelerde yer almayacağı,
2.3.4) İlgili birim amirlerince hazırlanan listelerde yer almamakla birlikte, açık çalışma
mahallerinde fiilen çalıştığını tevsik edenlere, birim amirlerinin onayı ile söz konusu ödemenin yapılabileceği,
2.3.5) Birim amirleri, iş programlarını ve personelin bir önceki üç aylık dönemlerindeki büro
içi ve büro dışı çalışmalarını dikkate alarak her üç ayda bir Ek Özel Hizmet Tazminatı ödemesi yapılacak personel listelerini yeniden gözden gireceği, birim amirlerince düzenlenecek listelerde personelin unvanı, adı soyadı ve görevlendirildiği işlerin ayrıntılı olarak yer alacağı,
2.4) Mevzuat hükümleri doğrultusunda Hava Kuvvetleri Komutanlığı Hukuk Hizmetleri
Başkanlığı tarafından yapılan değerlendirmede; anılan mevzuattaki düzenleme ile kanun koyucu tarafından asli görev sahası olarak süreklilik arz eder mahiyette açık alanda görev ifa eden personelin ek özel hizmet tazminatından faydalanabilmesinin amaçlandığı; kapalı alanda görev yapmakla birlikte geçici olarak kapalı alan dışına çıkarak görev yapanların yasa kapsamında mütalaa edilmesinin mümkün gözükmediği, başvurucunun asli görev sahası olarak 3’üncü Ana Jet Üs K.lığı İstihkam Tb.K.lığı bünyesinde yapım işlerinin proje ve ihale hazırlığı süreçlerinde yer aldıkları hususunun kendi ifadeleri ile de sabit olduğu, daire içi doğal gaz hattı çekilmesi/ daire içi onarım yapılması/ ihale sonrası üs içinde yapı kontrol işleri yapılmasının
657 sayılı Kanun ve Bakanlar Kurulu Kararı mezkûr hükümleri kapsamında “açık çalışma
mahallinde çalışmak” anlamına gelmeyeceği, bir askeri birliğe ait açık arazide yer alan bakım, onarım, tadilat ve kontroller için yapılan çalışmalar birlik içinde yer alan tesisatın bakım onarım işleri olarak değerlendirildiğinden, Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuruda bulunan başvurana
“Ek Özel hizmet tazminatı” ödenmemesi işleminin hukuka uygun olduğunun değerlendirildiği; benzer konuda açılmış idari davalarda “ek özel hizmet tazminatı” ödenmesi talebinin ”Reddi” ile sonuçlanan İdari yargı kararlarının bulunduğu,
2.5) Yazı ekinde gönderilen AYİM kararı ve Sayıştay sorgusundan anlaşılacağı üzere; “Yasa
koyucunun fabrika, işletme, büro gibi kapalı alan dışında ve açık alanlarda çalışan teknik hizmetler sınıfında görev yapan personele ek ödemenin yapılması amaçlandığı, kapalı alanda görev yapmakla birlikte arızi olarak kapalı alan dışına çıkarak görev yapanların yasa kapsamında değerIendirilmesinin mümkün olmadığı, birliklerde motor kademe, bakım merkezi, ısı santrali, elektrik onarım merkezi veya benzeri isimlerle kurulmuş olan kışlaların sıhhi tesisat, elektrik tesisatlarının vb. bakım ve idamesini sağlayan, zaman zaman görev gereği açık alana da çıkan personelin yasa kapsamında sayılamayacağı, yasal düzenlemenin asli faaliyeti açık alanda olan, arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden ve tarım işletmeleri gibi tesis dışında çalışmayı gerektiren işler için ek ödeme yapılmasını amaçladığı, tazminatın süreklilik arz eden, programlanmış ve önceden bilinen işlerden olması halinde ödenebileceği” ifadelerine yer verildiğinin görüldüğü,
2.6) Konuya ilişkin olarak Sayıştay sorgulan ve Mahkeme kararlan neticesinde başvuranın
talebinin olumlu karşılanamayacağının değerlendirildiği, Belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
3.2) “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128’inci maddesinin ikinci
fıkrası: “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun;
5.1) 152’nci maddesinde (152/II-A-c); “…(Ek paragraf: 21/3/2006 5473/3 md.) Teknik
Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, bulundukları kadrolar esas alınmak suretiyle, çalışılan her gün için belirlenecek oranlarda ve üçer aylık dönemler İtibarıyla toplamı 60 puanı aşmayacak şekilde, dönem sonlarında ödenmek üzere ek özel hizmet tazminatı verilebilir…”,
5.2) 152’ nci maddenin “III – Ortak Hükümler” başlığı; “ Bu zam ve tazminatların hangi işi
yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları (…)(1) bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının
Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur…”
5.3) “Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan memurlara uygulanmaya devam olunacak
hükümler” başlıklı 233’üncü maddesi: “Bu kanunun 7 nci bölümünde yer alan “Disiplin” e ait 124, 136 ncı maddelerindeki hükümlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan sivil memurlar ile sözleşmeli ve yevmiyeli personel hakkında uygulanmasından, Türk Silahlı Kuvvetleri İç
Hizmet Kanun ve Yönetmeliği, Askeri Mahkemeler Kuruluş ve Yargılama Usulü Kanunu ve konu ile ilgili diğer hükümleri saklıdır.”,
6) 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar’a ekli II sayılı Özel
Hizmet Tazminatı Cetvelinin “(E) Teknik Hizmetler” bölümünün 6’ncı sırası:“ Teknik
Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ………. : 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara ………… : 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.
Ancak, bu şekilde ödenecek ek özel hizmet tazminat toplamı üçer aylık dönemler itibarıyla, a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara …………… : 60 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ………..: 40 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara ……………..: 24 oranlarını aşamaz.”
7) 22/03/2019 tarihli 848 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nda; “17/04/2006 tarihli ve
2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürülüğe konulan “Devlet Memurlarına
Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” ve eki cetvellerin 2019 yılında da uygulanmaya devam edilmesine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununu 152 inci maddesi gereğince karar verilmiştir.”,
8) 11.05.2006 tarihli ve 26165 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 160 seri no.lu Devlet
Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin “C-II sayılı Cetvele İlişkin Açıklamalar” başlığı altında yer alan 6 ncı maddesinde : “ II sayılı Cetvelin (E) Teknik Hizmetler Bölümünün 6 ncı sırasında, Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için %3, %2 ve %1,2 oranlarında ek özel hizmet tazminatı ödeneceği; bu şekilde ödenecek ek özel hizmet tazminatı toplamının üçer aylık dönemler itibarıyla %60, %40 ve %24 oranlarını aşamayacağı, bu ilave tazminatın kimlere ödeneceğinin ise iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler halinde, ilgili birim amirlerince belirleneceği ve ödemelerin görevin fiilen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Buna göre, kadroları Teknik Hizmetler Bölümünün l ila 4 üncü sırasında sayılanlara, söz konusu ek özel hizmet tazminatının ödenebilmesi için; a) Bu personelin büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika ve hizmet binaları gibi “kapalı mahaller” dışında arazi, park, bahçe, şantiye, inşaat, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri, yol, tünel, demiryolu, büyük içme suyu, köprü, kıyı yapıları, baraj v.b. açık çalışma mahallerinde görevlendirilmiş ve bu mahallerde fiilen çalışmış olmaları, b) Söz konusu görevlendirmelere ilişkin olarak ilgili birim amirlerince belirlenen görev ve isimleri ihtiva eden listelerin ibrazı, yeterli olacaktır.
Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarım işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmeyecektir.
Söz konusu ek özel hizmet tazminatı oranları, kontrol edilen cetvellerde gösterilmeyecektir.
Bu ödeme ilgililerin kadroları esas alınarak görevin fiilen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılacaktır. Söz konusu listeler programlanmış ve önceden bilinebilen işler dikkate alınarak hazırlanacak, muhtemel işler söz konusu listelerde yer almayacaktır.
İlgili birim amirlerince hazırlanan listelerde yer almamakla birlikte, yukarıda belirtilen açık çalışma mahallerinde fiilen çalıştığını tevsik edenlere, birim amirlerinin onayı ile söz konusu ödeme yapılabilecektir.
Birim amirleri, iş programlarını ve personelin bir önceki üç aylık dönemlerindeki büro içi ve büro dışı çalışmalarını dikkate alarak her üç ayda bir ek özel hizmet tazminatı ödemesi yapılacak personel listelerini yeniden gözden geçireceklerdir.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları,
İdarenin konu ile açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve
Tazminatlara İlişkin Karar’a ekli II sayılı Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin “(E) Teknik
Hizmetler” bölümünün 6’ıncı sırası uyarınca Ekim, Kasım, Aralık 2018 dönemine ait Ek Özel
Hizmet Tazminatının ödenmesini talep etmektedir.
11) İdare bu konuda, başvuranın görev yaptığı faal durumdaki hizmet binalarının tadilat,
bakım ve onarım işlerinin açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmeyeceğini, kapalı alanda görev yapmakla birlikte geçici olarak kapalı alan dışına çıkarak görev yapanların yasa kapsamında mütalaa edilmesinin mümkün gözükmediğini, başvurucunun asli görev sahası olarak 3’üncü Ana Jet Üs K.lığı İstihkam Tb.K.lığı bünyesinde yapım işlerinin proje ve ihale hazırlığı süreçlerinde yer aldığı, daire içi doğal gaz hattı çekilmesi/daire içi onarım yapılması/ihale sonrası üs içinde yapı kontrol işleri yapılmasının “açık çalışma mahallinde çalışmak” anlamına gelmeyeceği, bir askeri birliğe ait açık arazide yer alan bakım, onarım, tadilat ve kontroller için yapılan çalışmaların birlik içinde yer alan tesisatın bakım onarım işleri olarak değerlendirilmesi nedeniyle başvuranın anılan madde hükmünden istifade etmesinin imkanı olmadığı açıklamalarında bulunmuştur.
12) 657 sayılı Kanunun 152’nci maddesinde yer alan hüküm ile görevin önemi, sorumluluk
ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ve eğitim düzeyi gibi hususlar göz önüne alınarak, hangi işi yapanlara, hangi görevlerde bulunanlara ne oranda özel hizmet tazminatı ödeneceğinin belirlenmesi ve bunların ödeme koşulları hususunda düzenleme yapma konusunda Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir. Söz konusu yetkiye istinaden 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çıkarılmıştır. Kararın ekinde yer alan (II) sayılı
Cetvelin (E) Teknik Hizmetler Bölümünün 6’ncı maddesinde, Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, bulundukları kadrolar esas alınmak suretiyle, çalışılan her gün için belirlenecek oranlarda ve üçer aylık dönemler itibarıyla toplamı 60 puanı aşmayacak şekilde, dönem sonlarında ödenmek üzere ek özel hizmet tazminatı verilebileceği belirtilmiştir. Ayrıca söz konusu maddede açık çalışma mahallinin ise; arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden ve yol biçiminde sayıldığı, faal durumdaki hizmet binalarının ise açık çalışma mahalli kapsamı dışında tutulduğu görülmektedir.
13) Danıştay 2. Dairesi, 27/10/2014 tarihli ve E:2014/2826, K:2014/8613 sayılı kararında;
“…Adana ili, Sarıçam ilçesi, İncirlik, 10. Tanker Üs Komutanlığı İstihkam Bakım Tabur
Komutanlığı’nda sivil memur statüsünde teknisyen olarak görev yapan davacının, görev yaptığı komutanlığa ait açık arazide bulunan jeneratörlerin bakım ve onarımını yapması nedeniyle tarafına ödenmekte olan ek özel hizmet tazminatının ödenmesinin durdurulması üzerine söz konusu işleminin iptali ile ödenmeyen özel hizmet tazminatlarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; … 2006/10344 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı’nın eki II sayılı Cetvelin E. Teknik Hizmetler Bölümünün 6. maddesi kapsamında çalışan personele ek özel hizmet tazminatı ödenebilmesi için, anılan personelin faal durumdaki hizmet binalarından tamamen bağımsız bir yerde olan arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe ve yol gibi açık çalışma mahallerinde çalışması gerekmektedir. Bu durumda, İncirlik, 10. Tanker Üs Komutanlığı İstihkam Bakım Tabur Komutanlığında görev yapan davacının, arazide yapmış olduğu çalışmalara yönelik olarak her hangi bir görevlendirme yazısının bulunmadığı gibi, kışla alanı içindeki çalışmalarının, 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının eki II sayılı Cetvelin E. Teknik Hizmetler Bölümünün 6. maddesi kapsamında da olmaması nedeniyle, davacıya anılan madde kapsamında ek özel hizmet tazminatının ödenmesine hukuken olanak bulunmadığından aksi yönde verilen Mahkeme kararında yasal isabet görülmemiştir.” şeklinde karar vermiştir.
14) Danıştay 2. Dairesi 25/03/2013 tarihli ve E:2009/3677, K:2013/1700 sayılı başka bir
kararında “Dosyanın incelenmesinden, ….Üniversitesinde Bilgi İşlem Daire Başkanlığında
Tekniker olarak görev yapan davacının, telefonla ilgili tüm alt yapı ve santralden sorumlu olması nedeniyle üniversite kampüsü ile yan kampüslerde arazide görev yaptığından bahisle,
2008 yılının Ocak ayından itibaren ödenmeyen ek özel hizmet tazminatının verilmesi amacıyla
yaptığı başvurunun zımnen reddi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır…2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın eki II sayılı Cetvelin E. Teknik
Hizmetler Bölümünün 6. maddesinde de, “açık çalışma mahalli” nin, arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden ve yol biçiminde örneklenerek sayıldığı, faal durumdaki hizmet binalarının ise açık çalışma mahalli kapsamı dışında tutulduğu görülmektedir. Buna göre, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın eki II sayılı Cetvelin E. Teknik Hizmetler
Bölümünün 6. maddesi kapsamında çalışan personele ek özel hizmet tazminatı ödenebilmesi için, anılan personelin faal durumdaki hizmet binalarından tamamen bağımsız bir yerde olan arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe ve yol gibi açık çalışma mahallerinde çalışması gerekmektedir. Bu durumda, …Üniversitesinde görev yapan davacının, arazide yapmış olduğu çalışmalara yönelik olarak 1.10.2007 tarihinden sonrası için her hangi bir görevlendirme yazısının bulunmadığı gibi, kampus alanı içindeki çalışmalarının, 2006/10344 sayılı Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının eki II sayılı
Cetvelin E. Teknik Hizmetler Bölümünün 6. maddesi kapsamında da olmaması nedeniyle, davacıya anılan madde kapsamında ek özel hizmet tazminatının ödenmesine hukuken olanak bulunmadığından aksi yönde verilen Mahkeme kararında yasal isabet görülmemiştir.” şeklinde hüküm kurmuştur.
15) Bu çerçevede, yukarıda da açıklandığı üzere şikayete konu Bakanlar Kurulu Kararının eki
II sayılı Cetvelin E Teknik Hizmetler Bölümünün 6’ncı maddesi kapsamında Ek Özel Hizmet
Tazminatı ödenebilmesi için yapılan çalışmaların, hizmet binaları dışında açık çalışma mahallinde yapılması gerekmektedir. Anılan düzenlemede, hizmet binası kavramının tam olarak neyi ifade ettiği açıkça belirtilmemekle birlikte uygulamada nasıl kabul edilmesi gerektiğini Danıştay kararlarından anlayabilmekteyiz. Danıştay bu konuda, Ek Özel Hizmet
Tazminatı ödenebilmesi için yapılan çalışmaların “faal durumdaki hizmet binalarından tamamen bağımsız bir yerde olan arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe ve yol gibi açık çalışma mahallerinde olması gerektiği” değerlendirmesinde bulunmaktadır. Bu sebeple de
“kışla alanı içindeki çalışmalar” veya “kampus alanı içindeki çalışmalar” için Ek Özel Hizmet
Tazminatı ödenemeyeceği şeklinde kararlar vermiştir.
16) Somut olayda başvuran, 3’üncü Ana Jet Üs K.lığı İstihkam Tb.K.lığı bünyesinde yapım
işlerinin proje ve ihale hazırlığı süreçlerinde yer aldığı, ihale sonrası üs içinde yapı kontrol işleri yapılmasının 657 sayılı Kanun ve Bakanlar Kurulu Kararı mezkûr hükümleri kapsamında “açık çalışma mahallinde çalışmak” anlamına gelmediği, bir askeri birliğe ait açık arazide yer alan bakım, onarım, tadilat ve kontroller için yapılan çalışmalar birlik içinde yer alan tesisatın bakım onarım işleri olarak değerlendirilmiştir. Öte yandan açık alanda yaptığını öne sürdüğü çalışmaların başvuranın görev tanımı içerisinde sayılmıştır. Ayrıca söz konusu çalışmalar aynı kışla içerisinde gerçekleştirilmiştir. Yani başvuranın iddia ettiği gibi yapılan bu çalışmaların hizmet binaları dışında açık mahallerde gerçekleştirilmediği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, yukarıda bahsedilen Danıştay kararlarında da yer verildiği üzere, başvurana yaptığı çalışmalar için Ek Özel Hizmet Tazminatı ödenmesini gerektirecek bir durumun olmadığı kanaatine varılmıştır.
17) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 2018 yılı Ekim-Kasım-Aralık aylarında yaptığı çalışmalar için 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli II sayılı cetvel Özel
Hizmet Tazminatı E Bölümü 6’ncı maddesindeki şartları tam olarak karşılamaması nedeniyle
Ek Özel Hizmet Tazminatı ödenemeyeceği kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili Konya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve HAVA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi