Eksik evrak nedeniyle değerlendirme dışı bırakılan teklifin hukuka uygunluğu nasıl değerlendirilmelidir (KİK)

Silvan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yapılan 2024/942798 ihale kayıt numaralı “Özel Gereksinimli Öğrencilere Taşıma Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Saklıkent Taş. Tur. İnş. Gıda Tem. Hafr. San. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 18.09.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1176 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Davacı Ahmet Petr. Taş. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 25. İdare Mahkemesinin 05.11.2024 tarihli ve E:2024/1721 sayılı kararında “…Dosyanın incelenmesinden; Silvan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 16.08.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Özel Gereksinimli Öğrencilere Taşıma Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak dava dışı Saklıkent Taş. Tur. İnş. Gıda Tem. Hafr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 02.09.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.09.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.09.2024 tarih ve 159690 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.09.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan “…mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Yılpa Hayv. Banyo Konf. Taş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve (davacı) Ahmed Pet. Taş. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine” yönelik “düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin Kamu İhale Kurulunun 18/09/2024 tarih ve 2024/UH.I-1176 sayılı kararının kendisine ilişkin kısmının (2. ve 5. iddialar yönünden); iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkememizin esasa yönelik incelemesi; Kamu İhale Kurulu’nun 18/09/2024 tarih ve 2024/UH.I-1176 sayılı kararının, davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin düzeltici işlem belirlenmesi yönündeki davacıya ilişkin kısmının mevzuata ve hukuka uygun olup olmadığına yöneliktir.

Olayda, davalı idarece, dava dışı başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak; “Trafik sigortası giderleri ve ferdi kaza koltuk sigortası giderleri için ayrı ayrı poliçelerin sunulduğu görülmüştür. Ferdi kaza koltuk sigorta poliçesinde acenta ve sigorta genel müdürlük kaşe ve imzalarının bulunduğu görülmüştür. Ancak zorunlu mali sorumluluk avantaj trafik sigorta poliçesinde yalnızca sigorta acentası Sacan Sigorta Faruk Sacan kaşe ve imzasının bulunduğu, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan ve yetkili kişilerin imzasını taşıyan teyit yazısının ya da poliçelerde sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerine ait kaşe ve imzaların bulunmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin 2’nci iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.” şeklinde karar verildiği, ancak davacı şirket tarafından dosyaya sunulan Silvan Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün davacı şirkete hitaplı 24/102024 tarih ve E-117859195 sayılı yazısında“… Trafik poliçesi mevcut ve arka sayfasında sigorta şirketinin bölge müdürlüğü kaşesi mevcut olup ekte sunulmuştur. Ancak idaremizce evrakların tarayıcıdan tarama işlemi yapılırken arka sayfası tarayıcıdan kaynaklanan hatadan dolayı Kamu İhale Kurumuna gitmemiştir.” beyanıyla söz konusu poliçenin ön ve arka yüzünün bir suretinin dosyamıza ibraz edildiği görülmektedir.

Bu durumda; Kamu İhale Kurumuna ihale makamı tarafından eksik evrak gönderildiği, davacı şirket tarafından sunulan trafik poliçesinde ilgili sigorta şirketinin Bölge Müdürlüğünün kaşe ve imzasının yer aldığı ancak bu sayfanın kamu ihale kurumuna gönderilmemesi nedeni ile davalı İdarece eksik evrak ve inceleme ile karar verildiği anlaşıldığından, Kamu İhale Kurulu kararının dava konusu 2. iddia bakımından hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Yine olayda, davalı idarece, dava dışı başvuru sahibinin 5. iddiasına ilişkin olarak; “Kiralama, yazlık-kışlık lastik bedeli, bakım onarım bedeli, okul taşıt yazısı, dur, yazısı, araç takip sistemi, ilk yardım malzemeleri-trafik seti, yangın söndürme cihazı, alarm geri vites uyarı sensörü giderleri giderlerinin “Veysi Oto Yedek Parçaları Kemal Akkoyun” firmasından alınan fiyat teklifi ile açıklandığı görülmüştür.

Fiyat teklifi alınan iş kalemleri ve fiyat teklifi alınan firma bilgileri incelendiğinde, araç kiralama bedeli giderinin söz konusu firmanın faaliyet alanları kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, açıklamanın bu yönüyle uygun olmadığı ve başvuru sahibinin 5’inci iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.” şeklinde karar verildiği, ancak dosyamıza sunulan ve fiyat teklifi alınan firmanın bağlı olduğu Diyarbakır Defterdarlığı Silvan Mal Müdürlüğü’nden alınan 30.09.2024 tarihli yazıda; fiyat teklifi alınan söz konusu firmanın faaliyet alanında, kiralama faaliyetinin olduğu görülmektedir.

Kaldı ki; yukarıda yer verilen mevzuat incelendiğinde, 6102 sayılı Kanun’la ultra vires (yetki aşımı) ilkesi kaldırılmış, 6103 sayılı Kanun’la da 6762 sayılı (mülga) Türk Ticaret Kanunu döneminde kurulan ve şirket ana sözleşmesinde şirketin sadece ana sözleşmede yazılı olan konularla sınırlı şekilde faaliyette bulunabileceğine ilişkin hükümlerin ise yazılmamış sayılacağı ifade edilerek, ticarî şirketlerin ana sözleşmede yazılı olan faaliyet konuları dışında da faaliyette bulunabilmesi mümkün kılınmıştır.

Bu durumda; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, yapılan açıklamalar ve dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; 6102 ve 6103 sayılı Kanun hükümleri uyarınca ana sözleşmede yazılı faaliyet konusu dışında faaliyette bulunmanın mümkün olduğu göz önüne alındığında, Veysi Oto Yedek Parçaları Kemal Akkoyun firmasının faaliyet alanı olarak yazılmayan “araç kiralama” alanında faaliyette bulunmasının mümkün olduğu, kaldı ki Diyarbakır Defterdarlığı Silvan Mal Müdürlüğü’nden alınan 30.09.2024 tarihli yazıda; fiyat teklifi alınan söz konusu firmanın faaliyet alanında, kiralama faaliyetinin olduğunun belirtildiği dikkate alındığında, söz konusu firmanın fiyat teklifinin, firmanın teklife konu alanda faaliyet gösterdiğini kanıtlar nitelikte olduğu anlaşıldığından, davacının sunduğu fiyat teklifini veren şirketin “araç kiralama” konusunda faaliyette bulunmadığını destekleyici herhangi bir somut bilgi, belgeye yer verilmeksizin ileri sürülen 5. iddia üzerine tesis edilen Kurul kararının bu kısmında da hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan dava konusu işlemin netiliği dikkate alındığında, dava konusu işlemin uygulanması halinde davacı şirket bakımından telafisi güç zararların doğacağı aşikardır” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Kamu İhale Kurulunun 18.09.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1176 sayılı kararının 2 ve 5’inci iddiaları kapsamında Ahmed Pet. Taş. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye yönelik yapılan değerlendirme kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin Ahmed Pet. Taş. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye yönelik iddiaları bakımından 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.