ÖZET: Sayıştay, PEY.OZL.3 poz nolu imalatın eksik yapılması nedeniyle kamu zararının oluştuğunu tespit etmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71. maddesine dayanarak, işin hakkedişinde belirtilen miktarın yerinde yapılan incelemede eksik olduğu belirlenmiştir. Bu durum, kamu zararının belirlenmesinde esas alınan fazla ödeme yapılması kriterine uymaktadır.

Eksik imalat nedeniyle meydana gelen zarar, sorumlulara müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmiştir. Sayıştay, kamu zararının tazmin edilmesi için 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53. maddesini esas alarak, hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizlerle birlikte ödenmesine oy birliğiyle hükmetmiştir. Bu karar, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve mali disiplinin sağlanması açısından önemli bir içtihat oluşturmaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2012
Dairesi 6
Karar No 78
İlam No 261
Tutanak Tarihi 13.3.2014
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Eksik İmalat ve Damga Vergisi

A) …İşinde PEY.OZL.3 poz nolu “Düzgün Seçilmiş Pürüzsüz Çakıl Elemanlarla Her Türlü Renk ve Desende” imalatının eksik yapıldığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde “….

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

……

Esas alınır” hükmü yer almaktadır.

PEY.OZL.3 poz nolu “Düzgün Seçilmiş Pürüzsüz Çakıl Elemanlarla Her Türlü Renk ve Desende” imalatının hakkedişinde ..m2 olmasına rağmen yerinde ..m2 olduğu mahallinde yapılan fiili fiziki incelemede tespit edildiği görülmüştür. Dolayısı ile ..m2 eksik imalat bulunmaktadır.

Bu itibarla PEY.OZL.3 poz nolu “Düzgün Seçilmiş Pürüzsüz Çakıl Elemanlarla Her Türlü Renk ve Desende” imalatının eksik yapılması sonucu meydana gelen ve ayrıntısı aşağıda gösterilen …TL’lik kamu zararının sorumlulara müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.

B) …İşinin 24.12.2012 tarihi itibari ile bitirilerek geçici kabule hazır hale getirilmesi gerekmesine rağmen eksik ve kusurlu işler nedeniyle işin bitirilemediği, 2012 yılı için gecikme cezasının da uygulanmadığı görülmüştür.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici Kabul” başlıklı 41’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında “Kabul komisyonunun oluşturulması ve işyerine gönderilebilmesi, yapılan işin kusurlu ve eksik kısımlarının bedelleri toplamının işin sözleşme bedelinin yüzde beşinden fazla olmamasına bağlıdır. Bu oranı geçmeyen kusur ve eksiklikler, aynı zamanda işin idareye teslimine ve kullanılmasına ve/veya işletilmesine engel olmayacak ve herhangi bir tehlikeye meydan vermeyecek nitelikte olmalıdır.” hükmü yer almaktadır.

Denetçi tarafından 19.01.2013 tarihinde yapılan incelemede işin idareye teslimine ve kullanılmasına uygun olmadığına ilişkin tespitlerin yapıldığı anlaşılmıştır. Bu nedenle işin teslimine engel eksiklikler nedeniyle söz konusu işin bitim tarihi bu eksikliklerin giderildiği tarih olacaktır. Dolayısı ile bu tarihe kadar işin gecikmiş olması nedeniyle sözleşmesinde belirtilen gecikme cezasının kesilmesi gerekecektir. Ancak ödeme emri belgesinden gecikme cezasının da kesilmediği görülmüştür.

Bu itibarla …Şti. ortak yüklenimindeki “…Yapımı” işinde, işin bitirilememesine rağmen gecikme cezası kesilmemesi sonucu meydana gelen ve ayrıntısı aşağıda gösterilen ..TL’lik kamu zararının sorumlulara müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.

C) ..tarihli olur ile iş artışı yapıldığı halde bu artışa ilişkin damga vergisi kesintisinin yapılmadığı görülmüştür.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1’inci maddesinin ilk fıkrasında “Bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar damga vergisine tabidir.” hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanunun 2’nci maddesinde ise “Vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhler de Damga Vergisine tabidir.” denilmektedir.

Anılan Kanunun 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasında da “ Belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir. Bunların devri halinde aslından alınan verginin dörtte biri alınır.” denilmek suretiyle, sözleşmelerde yazılı bulunan tutarların herhangi bir nedenle artırılması durumunda, artan miktarlardan aynı nispette damga vergisi kesintisi yapılması gerekeceği düzenlemesi yer almaktadır.

Adı geçen Kanuna ekli 1 sayılı Tablonun I- Akitlerle ilgili Kağıtlar başlığının (A) bendinin 1 inci alt bendindeki hüküm gereğince, belli parayı ihtiva eden kağıtların binde 8,25 oranında damga vergine tabi olduğu belirtilmiştir.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 14’üncü maddesinde “belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir” denildiğinden, işte meydana gelen artışların da sözleşmeye uygulanan damga vergisi oranında vergiye tabi tutulması gerekmektedir. Sözleşme bedeli üzerinden binde 8,25 oranında damga vergisi alınması gerekli olduğuna göre aynı şekilde bu sözleşme bedelinin sonradan artırılmasından dolayı da artan miktar için aynı orandan vergi alınması gerekmektedir.

…. ortak yüklenimindeki ..TL bedelli “..Yapımı” işine ilişkin sözleşmede ..tarihli Başkanlık oluru ile ..TL’lik artış olmuştur. Dolayısı ile sözleşme iş artışından ötürü değişmiş olduğundan sözleşme miktarında meydana gelen artıştan anılan Kanuna ekli I sayılı Tablonun “I. Akitlerle ilgili kağıtlar” başlığının (A) bendinin 1 inci alt bendindeki hüküm gereğince binde 8,25 oranında damga vergisi alınması gerekir.

Bu itibarla… ortak yüklenimindeki …TL bedelli “..Yapımı” işinde iş artışı yapılmasına karşılık artan tutarlar üzerinden sözleşme damga vergisi kesintisi yapılmaması sonucu meydana gelen ..TL tutarındaki kamu zararının sorumlulara müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.