ÖZET: Sayıştay kararı, bir ihale kapsamında yüklenici tarafından gerçekleştirilmeyen imalatların tespit edilmesine dayanarak kamu zararının tazminine hükmetmiştir. İlgili ihalede, poliüretan dolgulu sandviç panel ile çatı kaplaması imalatının 32 m²’si ve pencere sövesi imalatının 20 m’sinin hiç yapılmadığı, buna rağmen muayene ve kabul komisyonu tarafından işin eksiksiz yapıldığı kabul edilmiştir. Bu durum, eksik imalat olmasına rağmen tam ödeme yapılması sonucunu doğurmuş ve kamu zararının oluşmasına neden olmuştur.

Kararda, sorumluların temyiz dilekçesinde, kamu zararının tahsil edildiğine dair belgeler sunmasına rağmen, ilamın esasına ilişkin bir itirazda bulunmadıkları belirtilmiştir. Temyiz talebinin, tahsilatın ilam tarihinden sonra gerçekleşmesi nedeniyle yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, eksik imalatın varlığı ve buna bağlı olarak yapılan ödemenin kamu zararı olduğuna hükmedilerek, tazminatın sorumlulardan talep edilmesi karara bağlanmıştır. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından önemli bir hukuki değerlendirme sunmaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2017
Dairesi 6
Karar No 46021
İlam No 48217
Tutanak Tarihi 16.9.2020
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Konu: Eksik imalat.

4-203 sayılı ilamın 35’inci maddesi ile 30.01.2017 ve 22.02.2017 tarihlerinde … Mühendislik yükleniminde olan “Çelik Konstrüksiyon ve Montaj Yapılması, Demir Yüzeylere Boya Yapılması, Çatı Kaplaması Yapılması İşi” ve “Cami Dış Cephesinde Sökme ve Tamirat Yapılarak Dış Duvarda Mantolama Yapılması ve Pencere Sövesi Yapılması İşi”nde 170 m2 “Poliüretan dolgulu sandviç panel ile çatı kaplaması” imalatının 32 m2’si, 120 metre “Pencere Sövesi Yapılması” imalatının 20 metresi hiç yapılmadığı halde tam ödeme yapılması suretiyle … TL’nin kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.

Temyiz Dilekçesi

Gerçekleştirme görevlisi olarak sorumluluğuna hükmedilen … ile diğer sorumlular … ve … tarafından sunulan aynı mahiyetteki temyiz dilekçesinde;

İlgili ilam hükmünde tazminine hükmedilen …TL’lik kamu zararı. 19.10.2017 tarihinde söz konusu firmadan tahsil edildiği, 06.09.2019 tarih ve 4062 sayılı muhasebe işlem fişi ile gelir kaydedildiği bu itibarla kamu zararının ortadan kalktığı, dolayısıyla tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası;

Gerçekleştirme görevlisi olarak sorumluluğuna hükmedilen … ile diğer sorumlular … ve … tarafından sunulan aynı mahiyetteki temyiz dilekçesine istinaden verilen Başsavcılık Mütalaasında;

“Yapılan tahsilatın bütçe geliri olarak kaydedilmesi ilam tarihinden sonra olduğu için ilamın infazı niteliğinde olduğu değerlendirilmektedir. İlamın infazı niteliğinde tahsilata dayalı Temyiz talebi yerinde olmadığından yapılacak işlem bulunmadığı değerlendirilmektedir.” denilmektedir.

Dosya ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

203 sayılı ilamın 35. Maddesi ile ihaleye konu iş kapsamında yüklenici tarafından sunulan teklif mektubunda yer verilen 170 m2 poliüretan dolgulu sandviç panel ile çatı kaplaması imalatının 32 m2’sinin, 120 m pencere sövesi yapılması imalatının 20 m’sinin hiç yapılmadığı tutanak (12.10.2017 tarihli) ile tespit edildiği,

Buna rağmen muayene ve kabul komisyonunca söz konusu iş eksiksiz bir şekilde gerçekleştirilmiş gibi kabul yapıldığı ve eksik imalat olmasına rağmen bu eksik tutarının hakkedişten düşülmemesi ve tam ödeme yapılması, bu sebeple kamu zararının oluştuğu,

Tüm bu sebeplerle, ihaleye konu iş kapsamında eksik imalatın bulunmasına rağmen bu kısma ilişkin yapılan ödemenin kamu zararı olduğuna ve kamu zararının sorumlulardan tazminine hükmedilmiştir.

İlam hükmünde sorumluluğuna hükmedilen kişilerce temyiz kanun yoluna başvurulduğu ve dilekçilerce dilekçelerinde ilamın esasına ilişkin bir itirazda bulunulmadığı, sadece ilamda kamu zararı olarak tespit edilen tutarın tahsil edildiğine ilişkin kanıtlayıcı bilgi ve belgelerin sunulduğu anlaşılmıştır.

Dosya ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde, ilama konu yapım işi kapsamında sözleşme ve şartnamelere aykırı olarak eksik imalatın bulunmasına rağmen hakedişte kesinti yapılmayarak kamu zararına sebebiyet verildiği, sorumlularca bu tespitin aksini kanıtlayıcı her hangi bir iddia ve kanıta yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, 203 sayılı ilamın 35. Maddesi ile verilen …-TL kamu zararının tazmini hükmünün TASDİKİNE, 06.09.2019 tarih ve 4063 numaralı tahsilat makbuzları ile bildirilen tahsilat, hüküm tarihinden (18.12.2018 )sonra yapılmış olduğundan İlam hükmünün infazı mahiyetinde olup bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA, oybirliğiyle,

Karar verildiği 16.09.2020 tarih ve 48217 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
**1. Soru:** Belediyeler ve bağlı idarelerde kamu zararının tazmini nasıl yapılır?

**Cevap:** Belediyeler ve bağlı idarelerde kamu zararının tazmini, sorumlu personele ait tutarın tahsil edilmesiyle gerçekleştirilir.

**2. Soru:** Temyiz dilekçesinin sunduğu kanıtlayıcı bilgi ve belgeler nelerdir?

**Cevap:** Temyiz dilekçesi içerisinde, ilam hükmünde kamu zararının tazminine hükmedilen tutarın, söz konusu firmadan tahsil edildiği, 06.09.2019 tarih ve 4062 sayılı muhasebe işlem fişi ile gelir kaydedildiği bilgisi sunulmuştur.

**3. Soru:** Kamu zararının infazı niteliğinde olan tahsilata dayalı temyiz talebi yerinde değildir mi?

**Cevap:** Evet, yapılan tahsilatın bütçe geliri olarak kaydedilmesi ilam tarihinden sonra olduğu için ilamın infazı niteliğinde olduğu değerlendirilmiştir. Bu sebeple, kamu zararının infazı niteliğinde olan bu tahsilata dayalı temyiz talebi yerinde değildir.

**4. Soru:** Kamu zararı nedir?

**Cevap:** Kamu zararı, kamu iş ve hizmetlerinin icrasında ortaya çıkan maddi kayıp veya ziyanı ifade eder.

**5. Soru:** Temyiz dilekçesinde itirazda bulunulmuştur mu?

**Cevap:** Hayır, ilamın esasına ilişkin bir itirazda bulunulmamıştır. Sadece ilam hükmünde kamu zararı olarak tespit edilen tutarın tahsil edildiğine ilişkin kanıtlayıcı bilgi ve belgeler sunulmuştur.

**6. Soru:** Dosya ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde, neler görülmüştür?

**Cevap:** Dosya ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; ihaleye konu iş kapsamında yüklenici tarafından sunulan teklif mektubunda yer verilmeyen 170 m2 poliüretan dolgulu sandviç panel ile çatı kaplaması imalatının 32 m2’sinin, 120 m pencere sövesi yapılması imalatının 20 m’sinin hiç yapılmadığı tutanak (12.10.2017 tarihli) ile tespit edildiği; bunun rağmen muayene ve kabul komisyonunca söz konusu iş eksiksiz bir şekilde gerçekleştirilmiş gibi kabul yapıldığı ve eksik imalat olmasına rağmen bu eksik tutarının hakkedişten düşülmemesi ve tam ödeme yapılması, bu sebeple kamu zararının oluştuğudur.