|
ÖZET: Başvuran, Bolu Valiliği Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından kendisine ödenmesi gereken tazminatın eksik ödendiğini belirterek, 143,92 TL’lik farkın banka hesabına yatırılmasını talep etmiştir. İlgili idare, başvurana toplamda 17.922,92 TL ödeme yapılması gerektiğini belirtmiş, ancak yapılan ödemelerin toplamı 17.779,00 TL olarak kaydedilmiştir. Bu durumun, damga vergisi kesintisinden kaynaklandığı ifade edilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını incelemiş ve yapılan kesintinin hukuka uygun olduğunu tespit etmiştir. Anayasa ve Damga Vergisi Kanunu çerçevesinde, tazminat niteliğindeki ödemelerin damga vergisine tabi olduğu vurgulanmıştır. Dolayısıyla, başvurana yapılan ödemedeki eksikliğin damga vergisi kesintisinden kaynaklandığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve bu karar, başvurana iletilmiştir. İlgili idarenin işlemlerinin iyi yönetim ilkelerine uygun olmadığı da belirtilmiş, ancak damga vergisi kesintisi açısından herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/1879-S.2874
BAŞVURU NO : 2018/13753
KARAR TARİHİ : 03/05/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SPOR HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran tarafından, tazminatın eksik ödendiği ifade edilerek mağduriyetinin giderilmesi talep edilmektedir.
BAŞVURU TARİHİ : 05/11/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran … tarafından, Bolu Valiliği Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünün 30.10.2018 tarihli ve … sayılı yazısında kendisine ödenmesi gereken ihbar, kıdem, işe başlatmama tazminatı ve diğer mali haklar yönünden toplam 17.922,92 TL’lik tutarın banka hesabına yatırıldığının belirtildiği, ancak anılan yazının ekinde yer alan banka dekontları incelendiğinde 7.438,00 TL ve 10.341,00 TL olmak üzere toplam 17.779,00 TL yatırıldığının görüldüğü ifade edilerek eksik ödenen 143,92 TL’nin banka hesabına yatırılması suretiyle mağduriyetinin giderilmesi talep edilmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumunun 20.11.2018 tarihli ve … sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından gönderilen bila tarihli ve … sayılı yazıda ve eklerinde özetle; yargı kararı üzerine kıdem, ihbar, işe başlatmama tazminatı ve diğer mali haklara ilişkin olarak başvurana toplam 17.922,92 TL ödeme yapılması gerektiği, bu doğrultuda Bolu Valiliği Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünün 30.10.2018 tarihli ve … sayılı yazısında anılan tutarın ödendiğinin belirtildiği, bununla birlikte söz konusu yazının ekinde yer alan dekontlar incelendiğinde ödenen tutarın toplam 17.779,00 TL olduğunun görüldüğü, aradaki farkın sebebinin İl Müdürlüğüne sorulduğu, İl Müdürlüğünün 28.11.2018 tarihli ve …
sayılı cevabi yazısına göre söz konusu farkın 29.12.2017 tarihli ve 30285 sayılı mükerrer Resmi
Gazetede yayımlanan 62 seri no.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin ekinde yer alan
“Damga Vergisine Tabi Kâğıtlar” başlıklı tablonun “IV. Makbuzlar ve diğer kâğıtlar” başlıklı bölümüne göre yapılan binde 7,59 oranındaki damga vergisi kesintisinden kaynaklandığı ifade edilmektedir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının (Anayasa) “Vergi ödevi” başlıklı 73’üncü maddesinde, “Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, malî gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür. Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, maliye politikasının sosyal amacıdır. Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Cumhurbaşkanına verilebilir.” hükmü; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü yer almaktadır.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü yer almaktadır.
5. 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde, “…Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kâğıtların Damga Vergisini kişiler öder…” hükmü; “Nispet” başlıklı 14’üncü maddesinde, “Kâğıtların Damga Vergisi bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınır. Şu kadar ki her bir kâğıt için hesaplanacak vergi tutarı (1) sayılı tabloda yer alan sınırlamalar saklı kalmak üzere 800 bin
Yeni Türk Lirasını aşamaz. Bir önceki yılda uygulanan bu azami tutar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır.
Cumhurbaşkanı yeniden değerleme oranının % 50 fazlasını geçmemek ve % 20’sinden az olmamak üzere yeni oranlar tespit etmeye yetkilidir…” hükmü; “Ödeme şekilleri” başlıklı 15’inci maddesinde, “Damga Vergisi makbuz karşılığı, istihkaktan kesinti yapılması veya basılı damga konulması şekillerinden biriyle ödenir…” hükmü; anılan kanuna ekli “Damga
Vergisine Tâbi Kâğıtlar” başlıklı (1) sayılı Tabloda “…Maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (avans olarak ödenenler dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak carî hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kâğıtlar…” ibaresi yer almaktadır.
6. 62 seri no.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin “Maktu damga vergisi tutarları ile azami tutarın belirlenmesi” başlıklı 3’üncü maddesinde, “…Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yer alan ve 61 Seri No’lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile tespit edilen maktu vergiler, (maktu ve nispi vergilerin asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), yeniden değerleme oranında artırılmış ve 1/1/2018 tarihinden itibaren uygulanacak miktarları
Tebliğ ekindeki (1) sayılı tabloda gösterilmiştir…” hükmü yer almaktadır. Tebliğe ekli (1)
sayılı Tablo’da maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (avans olarak ödenenler dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak carî hesaplara nakledildiği veya emir ve
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kâğıtlar için uygulanacak oranın binde 7,59 olarak belirlendiği görülmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurana ödenen paranın tazminat niteliğinde olduğu, bu itibarla söz konusu paranın başvuran adına açılmış cari hesaba naklini temin eden kâğıtların damga vergisine tabi olduğu, başvurana ödenen tutardaki eksikliğin damga vergisi kesintisinden kaynaklandığı, bu itibarla söz konusu işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak Ret Kararı verilmesi yönündeki öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran tarafından, idarece kendisine gönderilen yazıda ödendiği ifade edilen tutar ile anılan yazının ekinde yer alan banka dekontlarında belirtilen tutar arasında 143,92 TL fark olduğu ifade edilerek eksik ödenen bu tutarın banka hesabına yatırılması suretiyle mağduriyetinin giderilmesi talep edilmektedir.
9. İdarece kurumumuza gönderilen yazıda da belirtildiği üzere kıdem, ihbar, işe başlatmama tazminatı ve diğer mali haklara ilişkin olarak başvurana toplam 17.922,92 TL ödeme yapılması gerektiği hususunda taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, başvuranın kendisine eksik ödeme yapıldığı yönündeki iddiasından kaynaklanmaktadır.
Gerçekten banka dekontları incelendiğinde, başvurana 17.779,00 TL ödendiği görülmektedir.
Bu sebeple idarece yapılan kesintinin hukuka uygunluğunun incelenmesi gerekmektedir.
10. Anayasanın 73’üncü maddesinde, herkesin, kamu giderlerini karşılamak üzere, malî gücüne göre, vergi ödemekle yükümlü olduğu, vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı kurala bağlanmaktadır. 488 sayılı Damga
Vergisi Kanununda da kâğıtların damga vergisinin bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınacağı yönünde düzenleme yapıldığı, anılan kanuna ekli (1) sayılı tabloda maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (avans olarak ödenenler dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak carî hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kâğıtların sayıldığı ve bu suretle damga vergisine tabi kılındığı görülmektedir.
11. Somut olayda başvurana ödenen paranın tazminat niteliğinde olduğu, bu itibarla söz konusu paranın başvuran adına açılmış cari hesaba naklini temin eden kâğıtların damga vergisine tabi olduğu, başvurana ödenen tutardaki eksikliğin damga vergisi kesintisinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
12. Bu gerekçeyle başvuranın hesabına nakledilen tutardan damga vergisi kesintisi yapılması yönündeki idari işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup
Gençlik ve Spor Bakanlığından istenen bilgi ve belgelerin kurumumuza süresi içinde gönderildiği, diğer taraftan idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde hesap verilebilirlik, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkelerine uygun hareket etmediği anlaşılmış olup idarenin bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara Vergi
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.