|
ÖZET: Başvuran, 2019 Mart dönemi doçentlik başvurusunu tamamlayamadığını, ancak başvurusunun jüri sürecine alındığını ve sonrasında iptal edildiğini belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir. İdare, başvuranın başvurusunu tamamlamadığını ve bu nedenle geçerli bir başvurusunun bulunmadığını ifade etmiştir. Başvuranın, başvurusunun jüri sürecine alınmasıyla ilgili haklı bir beklenti oluşturduğu, ancak bu beklentinin hukuken geçerli bir başvuru yapılmadığı gerçeğiyle çeliştiği değerlendirilmiştir.
Doçentlik başvuru sürecinin mevzuatına göre, başvuruların eksiksiz ve zamanında tamamlanması gerektiği belirtilmiştir. Başvuranın, başvurusunu tamamlamadığı ve sistemde “Başvuru sonlandı” ibaresinin görülmediği için geçerli bir başvuru yapmadığı sonucuna varılmıştır. İdarenin, başvuranın durumunu sehven jüri sürecine almasının, başvuran üzerinde haklı bir beklenti yaratmadığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın itirazları ve talepleri reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/63658-S.20.68863
BAŞVURU NO : 2020/654
KARAR TARİHİ : 01/07/2020
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÜNİVERSİTELERARASI KURUL BAŞKANLIĞI
Başvuranın, Mart 2019 dönemi doçentlik başvurusunun
BAŞVURUNUN KONUSU :
Doçentlik Bilgi Sisteminde iptal edilmesine itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 10/01/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda özetle;
2019 Nisan dönemi doçentlik başvurusunda bulunmak için gerekli evraklarını sisteme
yüklediği halde yazılımdan kaynaklı bir hatadan dolayı başvurusunu tamamlayamadığını, ULAKBİM’de taranan dergilerde başlıca yazar olduğu iki yayını olmasına rağmen birinde üç yazar olduğu ve kendisinin puanın % 50’sini alması gerektiği halde puanın üçe bölünmesiyle sanki puan şartını sağlayamadığı gibi bir durumun oluştuğunu, bu süreci sistem üzerinden takip ettiği ve aradığı halde hatanın düzeltilmediğini ve başvurusunun tamamlanmayan başvuru olarak gözüktüğünü, buna rağmen sonradan başvurusunun jüri üyelerine gönderildiğini öğrendiğini, 13 Kasım 2019 tarihinde sistemi kontrol ettiğinde ise doçentlik başvurusunun iptal edildiğini gördüğünü, ancak 2019 Kasım dönemi doçentlik başvurusunu yapamadığını ifade etmekte ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 29/01/2020 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben
Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı’nın 18/02/2020 tarihli ve E. sayılı yazısında;
“ ile ilgili Başkanlığımızca yapılan DBS (Doçentlik Bilgi Sistemi)
incelemesinde adı geçen kişinin 2017 Nisan döneminde doçentlik başvurusunda bulunduğu ve bu başvurusunun Doçentlik Sınav Yönetmeliği gereği ön incelemesinin yapılarak asgari koşulları sağladığına karar verilmiş ve yine aynı yönetmelik hükümleri gereği Doçentlik
Komisyonu tarafından 5 asıl ve 2 yedekten oluşan jüri tayin edilmiştir. Adı geçen adayın başvuru dosyası hakkında, jüri üyelerinden Prof. Dr. tarafından düzenlenen, 10/04/2018 tarihli raporunda adayın eserleri ile ilgili Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırılık iddiası üzerine, başvuru dosyası Doçentlik Yönetmeliği’nin 7. maddesi gereği incelenmesi için
Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı Fen ve Mühendislik Bilimleri Bilimsel Araştırma ve Yayın
Etiği Komisyonuna gönderilmiştir. İlgili Komisyonun 08 Mart 2019 tarih ve / sayılı toplantısında alınan (Dr. ’in iddiaya konu olan yayınlarında (A3 ve B10)
Üniversitelerarası Kurul Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi kapsamında Madde 4-2J “Akademik atama ve yükseltmelere ilişkin başvurularda bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak” fiilini işleyerek etik ihlalde bulunduğuna oy birliği ile karar verildi.) karar gereği başvurusu başarısız sayılarak, bu husus 13/03/2019 tarih ve E.
sayılı yazımızla bildirilmiştir. Konuyla ilgili olarak aday tarafından Ankara 3. İdare mahkemesinde açılan / E. sayılı davası devam etmektedir.
2019 Mart dönemi Doçentlik başvuruları https://dbs.yok.gov.tr internet adresinde Doçentlik
Bilgi Sistemi (DBS) üzerinden elektronik olarak, 15 Mart 2019 günü başlayıp, 29 Mart 2019 günü mesai saati bitiminde (17.30) sona ermiştir. Başkanlığımız resmi web sitesinde yer alan (http://www.uak.gov.tr/duyuru/2019M_Kilavuz_BDS_Kilavuzu_GenelBilgiler_140319.pdf)
başvuru kılavuzuna göre
– Doçentlik başvuruları, başvuru süresi içinde yapılacaktır. Başvuru süresinin dışında hiçbir adayın başvuru talebi kabul edilmeyecektir.
– Doçentlik başvurusunda beyan edilecek bilgi/belgelerin giriş işlemleri yapılacak ve
“Başvuruyu sonlandır” işlemi ile Doçentlik Bilgi Sistemi üzerinden başvuru işlemi tamamlanacaktır. “Başvuruyu Sonlandır” işleminin başvuru süresi içinde Doçentlik Bilgi
Sistemi üzerinden gerçekleştirmeyen adayların başvurusu geçersiz sayılacaktır.
– Doçentlik Bilgi Sisteminde eksik veya hatalı bilgi/belgesi olan adayların başvurusu geçersiz sayılacaktır.
– Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına gönderilmesi gereken bilgi/belge varsa aday
Doçentlik Bilgi Sistemi üzerinden “Başvuru Sonlandır” işlemini gerçekleştirdiği sırada başvuru ekranında ilgili belgeler listelenerek belirtilecektir. Belge göndermesi gereken adayların sistem üzerindeki durum bilgisi “Başvuru sonlandı, İlgili başvuru belgesinin
ÜAK’a ulaşması bekleniyor” olacaktır. Herhangi bir belge göndermesi gerekmeyen adayların sistem üzerindeki durum bilgisi de “Başvuru sonlandı, İlgili doçentlik birimince incelemede” olacaktır.
Yukarıda belirtilen bilgiler dâhilinde, Dr. doçentlik başvurusunda bulunmak için DBS’ye giriş yaptığı, başvurusunu sonlandırmadığı için geçerli bir başvurusunun bulunmadığı anlaşılmıştır.
DBS üzerinden tamamlanmayıp eksik bırakılan başvurularla ilgili olarak, mevzuata uygun başvuru şartları inceleme işlemleri yapılamayacağından işleme alınmamaktadır.
Ancak, DBS üzerinde yapılan adayların başvuru durum güncelleme işlemleri esnasında bu tamamlamamış olduğu tespit edilen başvurusu, ilgili birimde sehven jüri sürecine getirildiği ve jüri kurulduğu, yapılan son kontroller esnasında durumun fark edilerek kurulan jürinin, jüri üyelerine ve adaya duyuru yapılmadan sistem üzerinden kapatılmıştır. Adı geçen adayın Başkanlığımıza göndermiş olduğu 19/11/2019 tarihli dilekçesi Doçentlik Komisyonunun 20/12/2019 tarihli toplantısında görüşülmüş talebinin ve itirazının reddine karar verilmiş olup, karar 24/12/2019 tarih ve
E. sayılı yazımızla tarafına bildirilmiştir.”
Şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”;
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun;
4.1) “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin
işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
4.2) “Başvuru ve usulü” başlıklı 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde;
“Yapılan başvurulardan; … b) Yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklara ilişkin olanlar, … incelenmez.”;
5) 06/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
5.1) “Üniversitelerarası Kurul” başlıklı 11 inci maddesinin (b.6) bendinde;
Üniversitelerarası Kurulun görevleri arasında, “Doçentlik sınavlarını düzenlemek ve ilgili yönetmelik gereğince doçent adaylarının yayın ve araştırmalarının değerlendirilmesi ve doçentlik sınavı ile ilgili esasları tespit etmek ve jürileri seçmek,” sayılmıştır.
5.2) “Doçentlik ve atama” başlıklı 24 üncü maddesinde; “a) Doçentlik başvuruları,
Üniversitelerarası Kurulca belirlenen takvime göre yılda iki kez yapılır… c) Üniversitelerarası
Kurulca yeterli yayın ve çalışmaya sahip olduğuna karar verilen adaya doçentlik unvanı verilir.
ç) Doçentlik başvurularında adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller
Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir…”;
6) 15/04/2018 tarihli ve 30392 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Doçentlik
Yönetmeliği’nin;
6.1) “Başvuru zamanı, şartları ve usulleri” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci ve üçüncü
fıkrasında; “(1) Üniversitelerarası Kurul başka bir tarih belirlemedikçe doçentlik başvurusu, yılda iki kez olmak üzere Mart ve Ekim aylarının on beşinci günü başlayıp, en geç ilgili ayın son çalışma günü mesai saati bitimine kadar devam eder… (3) Doçentlik başvuruları, eserlerle birlikte elektronik ortamda Üniversitelerarası Kurula yapılır. Belgelerin aslının veya onaylı suretinin ibrazının gerekli olduğu hallerde, bu belgeler posta ile gönderilir. Doçentlik başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığı, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından ilgili bilim/sanat alanlarından görevlendirilen en az iki profesör tarafından yapılan inceleme ile belirlenir. Ancak adayın doçentlik başvuru şartlarını sağlamadığına ilişkin ileri sürülen iddialar, Doçentlik Komisyonunca incelenir. Doçentlik Komisyonu tarafından başvuru şartlarını sağlamadığına karar verilen adayın doçentlik başvurusu iptal edilir.”
6.2) “Değerlendirme jürisinin oluşturulması” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Başvurunun
eksiksiz olduğu ve gerekli şekil şartlarını taşıdığı tespit edilen adayların her biri için, Doçentlik
Komisyonunca, başvurulan bilim/sanat alanı göz önünde bulundurularak beş asıl ve iki yedek üyeden müteşekkil bir jüri oluşturulur…”
6.3) “Doçentlik Komisyonu” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikle verilen
görevleri yerine getirmek üzere, Üniversitelerarası Kurul bünyesinde Doçentlik Komisyonu kurulur… (2) Doçentlik Komisyonu, Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenecek objektif ve denetlenebilir yönteme göre her bir aday için ilgili sınav jürisinin asıl ve yedek üyelerini belirleyerek Üniversitelerarası Kurula sunar. Komisyon jürilerde ortaya çıkan maddî hataları düzeltir. (3) Adayların doçentlik sürecine ilişkin her türlü itirazları Komisyon tarafından incelenerek karara bağlanır…”;
7) 2019 Mart Dönemi Doçentlik Başvuru Kılavuzu’nun;
7.1) “Başvuru İşlemi” başlıklı bölümünde; “Doçentlik başvurusunda beyan edilecek
bilgi/belgelerin giriş işlemleri yapılacak ve “Başvuru Sonlandır” işlemi ile Doçentlik Bilgi
Sistemi üzerinden başvuru işlemi tamamlanacaktır. “Başvuruyu Sonlandır” işleminin başvuru süresi içinde Doçentlik Bilgi Sistemi üzerinden gerçekleştirmeyen adayların başvurusu geçersiz sayılacaktır.”
7.2) Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına Belge Gönderilmesi Gereken Durumlar ve
Gönderilecek Belgeler başlıklı bölümünde; “Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına gönderilmesi gereken bilgi/belge varsa, aday Doçentlik Bilgi Sistemi üzerinden “Başvuru
Sonlandır” işlemini gerçekleştirdiği sırada başvuru ekranında ilgili belgeler listelenerek belirtilecektir. Belge göndermesi gereken adayların sistem üzerindeki durum bilgisi “Başvuru sonlandı, ilgili başvuru belgesinin ÜAK’a ulaşması bekleniyor” olacaktır. Herhangi bir belge göndermesi gerekmeyen adayların sistem üzerindeki durum bilgisi de “Başvuru sonlandı, ilgili doçentlik birimince incelemede” olacaktır.”
8) ÜAK Başkanlığının internet sayfasında
(http://www.uak.gov.tr/temelalan/TA_Tablo9_2019M_071217.pdf) yer alan Doçentlik
Başvuru Şartları (2019 Mart Dönemi) başlıklı bölümde “Tablo 9 – Mühendislik Temel
Alanı” altında; “Mühendislik temel alanında başvurulan doçentlik bilim alanı ile ilgili olarak aşağıdaki çalışmalara verilen birim puanlar esas alınmak suretiyle; en az doksan (90) puanının doktora unvanının alınmasından sonra gerçekleştirilen çalışmalardan elde edilmiş olması kaydıyla, asgari yüz (100) puan karşılığı bilimsel etkinlikte bulunmuş olması gerekir. Her çalışma, Tablo 9’da sadece bir bölümde yazılarak puanlandırılır. Tek yazarlı makalelerde yazar tam puan alır. İki yazarlı makalelerde başlıca yazar tam puanın 0.8’ini, ikinci yazar 0.5’ini alır.
Üç ve daha fazla yazarlı makalelerde ise, başlıca yazar toplam puanın yarısını alır, diğer yazarlar ise diğer yarısını eşit paylaşır. Başlıca yazarın belirtilmediği iki veya daha fazla yazarlı makalelerde toplam puan yazarlar arasında eşit olarak bölünür. Diğer yayınlarda (bildiri, kitap)
ise toplam puan yazarlar arasında eşit olarak bölünür… 2. Tanımlar: Başlıca Yazar: Aşağıda belirtilen makalelerde aday başlıca yazar olarak tanımlanır. a) Tek yazarlı makale b)
Danışmanlığını yaptığı lisansüstü öğrenci(ler) ile birlikte yazılmış makale (aynı makalede birden fazla öğrenci ve ikinci danışman da yer alabilir).”
Şeklinde düzenlemelerin olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm
dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Kurumumuza yapılan tarihli başvuruda; 2019 Mart dönemi doçentlik
başvurusunda bulunmak için gerekli evrakları sisteme yüklediğinde ULAKBİM’de taranan dergilerde başlıca yazar olduğu iki yayını olmasına rağmen birinde üç yazar olduğu ve kendisinin puanın % 50’sini alması gerektiği halde puanın üçe bölünmesiyle sanki puan şartını sağlayamadığı gibi bir durum oluştuğu iddiasıyla başvurusunu tamamlayamadığını ifade eden başvuranın, süreci sistem üzerinden takip ettiği ve aradığı halde söz konusu hatanın düzeltilmediği ve başvurusunun tamamlanmayan başvuru olarak gözüktüğünü, buna rağmen sonradan başvurusunun jüri üyelerine gönderildiğini öğrendiğini, 13 Kasım 2019 tarihinde sistemi kontrol ettiğinde ise doçentlik başvurusunun iptal edildiğini gördüğünü belirterek başvurusu tamamlamamışsa neden başvurusunun jüri sürecine alındığı ve tamamlanmayan bir başvurunun neden iptal edildiği ve ayrıca 2017 Nisan döneminde yaptığı ilk başvurusunda etik ihlal gerekçesiyle etik kurula gönderilen dosyasında üç bilirkişinin karar veremediği halde dördüncü bir kişinin kararı ile aleyhine nasıl sonuçlandığı sorularının cevaplanmasını talep ettiği ve ÜAK’ın hatalarından dolayı iki dönem başvuru yapamamasıyla oluşan mağduriyetinin giderilmesini ve başvurusunun tekrar jüri sürecine alınmasını talep ettiği anlaşılmıştır.
11) Başvuranın doçentlik başvuru sürecine bakıldığında;
11.1) Başvuranın ilk olarak 2017 Nisan döneminde Mühendislik Temel Alanında 905-Elektrik-
Elektronik Mühendisliği Bilim Alanından doçentlik başvurusu yaptığı, ancak bu başvurusunun jüri üyelerinden birinin etik inceleme talebi nedeniyle Etik Komisyona sevk edildiği ve yapılan etik inceleme neticesinde ÜAK Fen ve Mühendislik Bilimleri Bilimsel Araştırma ve Yayın
Etiği Komisyonu’nun 08/03/2019 tarihli kararıyla başvuranın etik ihlalde bulunduğuna karar verildiği ve ÜAK Genel Sekreterliği’nin 13/03/2019 tarihli yazısıyla Komisyonun 08/03/2019 tarihli kararının Başkanlık tarafından da uygun bulunduğunun ve Doçentlik Yönetmeliği’nin 7.
maddesinin altıncı fıkrası gereğince Nisan 2017 dönemi doçentlik başvurusunda başarısız sayıldığının başvurana bildirildiği, başvuranın bu işleme karşı 20/05/2019 tarihinde açtığı davanın Ankara 3. İdare Mahkemesi’nin 2019/884 E. numaralı dosyası kapsamında görülmekte olduğu tespit edilmiş olup başvuranın “2017 Nisan döneminde yaptığı ilk başvurusunda etik ihlal gerekçesiyle etik kurula gönderilen dosyasında üç bilirkişinin karar veremediği halde dördüncü bir kişinin kararı ile aleyhine nasıl sonuçlandığı” şeklindeki sorusunun, konuyla ilgili dava görüldüğünden Kurumumuz Kanunu’nun 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi gereğince incelenemeyeceği değerlendirilmiştir.
11.2) 2019 Mart döneminde başvuranın ikinci doçentlik başvurusunu yapmaya çalıştığı,
başvuranın ifadesiyle “gerekli evraklarını sisteme yüklediği halde yazılımdan kaynaklı bir hatadan dolayı başvurusunu tamamlayamadığı, ULAKBİM’de taranan dergilerde başlıca yazar olduğu iki yayını olmasına rağmen birinde üç yazar olduğu ve kendisinin puanın % 50’sini alması gerektiği halde puanın üçe bölünmesiyle sanki puan şartını sağlayamadığı gibi bir durumun oluştuğu” iddiası olduğu, idarenin açıklamalarına göre de başvuranın, doçentlik başvurusunda bulunmak için DBS’ye giriş yaptığı, başvurusunu sonlandırmadığı için geçerli bir başvurusunun bulunmadığı, DBS üzerinden tamamlanmayıp eksik bırakılan başvurularla ilgili olarak, mevzuata uygun başvuru şartlarına ilişkin inceleme işlemleri yapılamayacağından işleme alınmadığı, her ne kadar DBS üzerinde yapılan adayların başvuru durum güncelleme işlemleri esnasında başvuranın tamamlamamış olduğu tespit edilen başvurusuna ilişkin jüri sürecine girilmiş olsa da bunun sehven yapıldığının son kontroller esnasında tespiti ile başvuranın doçentlik başvurusunun 08/11/2019 tarihinde iptal edildiği, başvuranın 19/11/2019 tarihli dilekçesi ile bu duruma itiraz ederek başvurusunun tekrar jüri sürecine alınmasını talep ettiği, ancak bu dilekçesinin Doçentlik Komisyonu’nun 20/12/2019 tarihli toplantısında görüşüldüğü ve itiraz ve talebin reddine karar verildiği ve başvuranın Kurumumuza başvurduğu tespit edilmiştir.
12) Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; Doçentlik Yönetmeliği’nde, Mart ve Ekim
aylarının on beşinci günü başlayıp, en geç ilgili ayın son çalışma günü mesai saati bitimine kadar devam edecek olan doçentlik başvurularının, eserlerle birlikte elektronik ortamda
Üniversitelerarası Kurula yapılacağı, belgelerin aslının veya onaylı suretinin ibrazının gerekli olduğu hallerde, bu belgelerin posta ile gönderileceği, doçentlik başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığının, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından ilgili bilim/sanat alanlarından görevlendirilen en az iki profesör tarafından yapılan inceleme ile belirleneceği, başvurunun eksiksiz olduğu ve gerekli şekil şartlarını taşıdığı tespit edilmesi halinde Doçentlik
Komisyonunca, beş asıl ve iki yedek üyeden müteşekkil bir jüri oluşturulacağı hususlarının düzenlendiği ve 2019 Mart dönemi Doçentlik Başvuru Kılavuzunda ise; 2019 Mart
Doçentlik başvurularının 15 Mart 2019 günü başlayıp 29 Mart 2019 günü mesai bitiminde sona ereceği, başvuruların, https://dbs.yok.gov.tr internet adresinde DBS üzerinden elektronik olarak başvuru süresi içinde yapılacağı, başvuru süresinin dışında hiçbir adayın başvuru talebinin kabul edilmeyeceği, doçentlik başvurusunda beyan edilecek bilgi/belgelerin giriş işlemlerinin yapılarak “Başvuru Sonlandır” işlemi ile DBS üzerinden başvuru işleminin tamamlanacağı, “Başvuruyu Sonlandır” işleminin başvuru süresi içinde DBS üzerinden gerçekleştirilmemesi halinde başvurunun geçersiz sayılacağı, DBS’de esksik veya hatalı bilgi/belgesi olan adayların başvurusunun geçersiz sayılacağı, DBS’de belge göndermesi gereken adayların sistem üzerindeki durum bilgisinin “Başvuru sonlandı, ilgili başvuru belgesinin ÜAK’a ulaşması bekleniyor” şeklinde, herhangi bir belge göndermesi gerekmeyen adayların sistem üzerindeki durum bilgisinin de “Başvuru sonlandı, ilgili doçentlik birimince incelemede” şeklinde olacağı hususlarının belirlendiği ve duyurulduğu görülmüştür.
13) Kurumumuzca yapılan incelemede; Kurumumuza gönderilen, başvuranın doçentlik
başvurularına ilişkin DBS’deki işlem akışında, 19/03/2019 tarihinde “Başvuru durumu” olarak
“Başvuru işlemi başlatıldı, Sonraki butonuna basarak gerekli işlemleri tamamlayınız” ibaresinin; 18/06/2019 tarihinde “Başvuru durumu” olarak “Jüri sürecinde” ibaresinin; 08/11/2019 tarihinde ise “Başvuru durumu” olarak “Adayın başvurusu iptal edildi” ibaresi ile
“Açıklama” olarak “ ‘Başvuru işlemi başlatıldı, Sonraki butonuna basarak gerekli işlemleri tamamlayınız’ durumunda iken sehven jüri sürecine getirildi. Doçentlik Komisyonu Başkanı tarafından atanan jürisi Doçentlik Komisyonu Başkanı tarafından sildirildi. İptal edildi.” ifadelerinin yer aldığı tespit edilmiştir.
14) Dosya kapsamında yapılan değerlendirmede;
14.1) Başvuranın, doçentlik başvurusunu tamamlayamamış olsa da başvuruların 29/03/2019
tarihinde bitiminden sonra 8/06/2019 tarihinde DBS’de “Başvuru durumu” olarak “Jüri sürecinde” ibaresini görmesi ile başvurusunun dikkate alındığı kanaatinin oluştuğu ve tamamlanmayan doçentlik başvurusunun jüri sürecine sokulmasıyla başvuranın “başvurusu tamamlamamışsa neden başvurusunun jüri sürecine alındığı ve tamamlanmayan bir başvurunun neden iptal edildiği” sorularını haklı olarak sorduğu anlaşılmış olup bu hususta bu kanaat ve beklentinin ne kadar haklı olduğu değerlendirildiğinde; haklı beklentinin doktrinde çok fazla tanımı ve yorumu bulunmakla beraber genel itibarıyla “bireyin hukuka uygun olmak kaydıyla
İdare’ye, kamu görevlilerinin görevlerini yerine getirirlerken yine yetkileri içerisinde yaptıkları işlem ve eylemler, hukuki açıklamalar, bulundukları taahhütlerin ya da süregelen idari uygulamaların hukuk güvenliği gerekçesiyle kendilerine de uygulanacağı beklentisidir.” (Yücel
Oğurlu, İdare Hukukunda Kazanılmış Haklara Saygı ve Haklı Beklentiler Sorunu, Ankara, 2003, s.s 221,222) şeklinde tanımlandığı; emsal yargı kararlarında ise; Anayasa Mahkemesince hukuk güvenliği ilkesinin bir uzantısı olarak haklı beklentinin, makul bir şekilde ortaya konmuş icra edilebilir bir iddianın doğurduğu, ulusal mevzuatta belirli bir kanun hükmüne veya başarılı olma şansının yüksek olduğunu gösteren yerleşik ve istikrarlı bir yargı içtihadına dayanan, yeterli somutluğa sahip nitelikteki bir beklenti olarak tanımlandığı, temelsiz bir hak kazanma beklentisi veya savunulabilir bir iddianın varlığının haklı beklentinin kabulü için yeterli olmadığının belirlendiği (mesela Anayasa Mahkemesi’nin 01/07/2015 tarihli ve
E:2015/39; K:2015/62 sayılı kararı); yine Danıştay tarafından haklı beklentinin, yönetimin ister bir taahhüt isterse uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmeleri anlamına geldiği (Mesela Danıştay 5.
Dairesinin 14/03/2006 tarihli ve E: 2003/3647, K: 2006/1140 sayılı kararı) görülmüştür.
14.2) Bu çerçevede başvuranın, doçentlik başvurusunu başarılı bir şekilde sonlandırarak
tamamlamadığı ve DBS’de doçentlik başvurusunun sonlandığına dair bildirim almadığı, tamamlanmayan bir başvurunun kabulünün mümkün olmadığı, aslında başvuranın da doçentlik başvurusunun tamamlanmadığını kabul ettiği, hatta süreci sistem üzerinden takip ettiğini ve aradığı halde söz konusu hatanın düzeltilmediğini ifade ettiği, ancak söz konusu durumun düzeltilmesi adına yazılı bir başvurusu olmadığı, diğer yandan doçentlik başvuru kılavuzunda sürecin açıkça anlatımı ve yine başvuranın 2017 Nisan dönemi başvurusunu sağlıklı bir şekilde yapabilmesi karşısında bu noktada öncelikli sorumluluğun başvuranda olduğu değerlendirilmiş olup doçentlik başvurusunun tamamlanmaması ve “Başvuru sonlandı” ibaresinin sistemde görülmemesi ile başvuranın daha önceden belirlenmiş ve duyurulmuş usule uygun biçimde yapılmış hukuken geçerli bir başvuru yapmadığı açık olduğundan DBS’de sehven yer aldığı anlaşılan “Jüri değerlendirmesinde” şeklindeki ifadenin, başvuran üzerinde haklı bir beklenti yaratmayacağı değerlendirilmiştir.
14.3) Diğer bir husus olarak başvuranın, “ÜAK’ın hatalarından dolayı iki dönem başvuru
yapamamasıyla oluşan mağduriyetinin giderilmesini ve başvurusunun tekrar jüri sürecine alınmasını talep ettiği” görülmüş olup 18/06/2019 tarihinde sistemde de yer aldığı üzere başvuranın doçentlik başvurusu için “Jüri sürecinde” ibaresini görmesinin, yaşadığı sorunun çözüldüğü kanaatine varmasına neden olduğu, idarenin ise bunun sehven yapıldığını iddia ettiği, yapılan son kontroller esnasında durumun fark edilmesi üzerine başvuranın doçentlik başvurusunun geçerli bir başvuru olmaması nedeniyle 08/11/2019 tarihinde iptal edildiği, bu durumda başvuranın Mart 2019 dönemi başvurusunu sağlıklı bir şekilde tamamlayamamakla birlikte Ekim 2019 doçentlik başvuru dönemini de kaçırdığı, böylelikle başvuranın iddia ettiği üzere 2 dönem olmasa da 1 dönemlik kaybı oluştuğu anlaşılmıştır. Her ne kadar başvuranın bu şikâyetinde haklı olduğu kabul edilse de söz konusu dönem kaybının telafisinin fiilen imkânsız olduğu, ancak başvuranın Mart 2020 döneminde başvuru yapma imkânı olduğu, hatta ÜAK internet sayfasında yer alan duyuruya göre “ÜAK Yönetim Kurulunun 15 Nisan 2020 tarihli toplantısında, 25 Mart 2020 tarih ve / sayılı toplantıda alınan kararla geçici süreyle durdurulan 2020 Mart Dönemi Doçentlik başvurularının 15-30 Haziran 2020 tarihleri arasında alınmasına karar verildiği, 15 Mart 2020’den 25 Mart 2020 tarihine kadar olan süreçte başvurusunu tamamlayıp sonlandıran adayların başvurularının geçerli olduğu, ancak bu adaylara başvurularını güncelleme imkânı verileceği ve tüm adayların, 30 Haziran 2020 tarihinde sona erecek yeni başvuru sürecinde, bu tarih sonuna kadar yapmış oldukları yeni akademik çalışmaları kullanabilecekleri” hususlarının açıklandığı görülmüştür.
15) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat, ilgili yargı kararları ve
tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan gerekçelerle, doçentlik başvurusunun yapılması ve tamamlanmamasında öncelikli sorumluluğun başvuranda olduğu ve
“Başvuru sonlandı” ibaresinin sistemde görülmediği, böylelikle başvuran tarafından daha önceden belirlenmiş ve duyurulmuş usule uygun biçimde yapılmış hukuken geçerli bir doçentlik başvurusu yapılmadığı açık olduğundan DBS’de sehven yer aldığı anlaşılan “Jüri değerlendirmesinde” şeklindeki ifadenin başvuran üzerinde haklı bir beklenti yaratmayacağı, diğer bir ifadeyle başvuranın da kabul ettiği yanlış ve/veya eksik başlayan bir sürece dayalı hak talep etmenin yerinde olmayacağı; ayrıca başvuranın itirazlarının mevzuatta öngörüldüğü üzere
Doçentlik Komisyonunca da değerlendirildiği ve başvuranın 19/11/2019 tarihli dilekçesi ile yaptığı itirazının ve tekrar jüri sürecine alınması talebinin Doçentlik Komisyonu’nun 20/12/2019 tarihli toplantısında görüşülerek reddedildiği, böylelikle söz konusu durumun sonradan tespiti ile başvuranın doçentlik başvurusunun sistem üzerinden 06/11/2019 tarihinde iptal edilmesi ve başvuranın itiraz ve taleplerinin de 20/12/2019 tarihli Doçentlik
Komisyonun’da reddedilmesi işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilen iyi yönetim ilkeleri açısından bir değerlendirme yapıldığında;
16.1) İdarenin, başvuranın itiraz ve taleplerine süresinde cevap vermekle birlikte bu cevapta
karara karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle idarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı;
16.2) Daha önemlisi ise başvuranın, doçentlik başvurusunu önceden belirlenmiş ve ilan edilmiş
usule uygun olarak tamamlamadığı halde jüri sürecine alındığı, sehven yapıldığı ifade edilen bu durumun idarenin dikkatsizliğini ve özensizliğini ortaya koyduğu, hâlbuki kamu gücüne sahip idarenin her türlü eylem ve işlemlerinde gerekli özen ve dikkati gösterme sorumluluğu olduğu, bu kabulle birlikte idarenin, kişiler tarafından hukuka uygun yapılmadığı halde sehven de olsa devam ettirdiği işlemleri sonradan iptal edebileceği ve somut olayda da sehven yapılan işlemin son kontrollerde tespit edilmesi üzerine iptal edildiği, ancak bu noktada da idarenin bu iptal işlemini geciktirmeksizin yapması gerektiği, somut olayda söz konusu son kontrollerin en azından bir sonraki doçentlik başvurularının başlangıç tarihinden önce tamamlanması gerektiği, böylelikle başvuranın iddia ettiği gibi hak kayıplarının yaşanmasının engellenebileceği değerlendirilmiş ve sonuç olarak iyi yönetimin gereği olarak idarenin işlemlerini düzgün, hızlı ve hak kayıplarına neden olmayacak şekilde yapması gerektiği karşısında, idarenin “özen ve dikkat” ilkesi ile “kararların geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranmadığı;
tespit edilerek bu hususlara bundan böyle azami oranda dikkat edilmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın başvuran ile ÜNİVERSİTELERARASI KURUL BAŞKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi