Eksikliklerin giderilmesi için süre verilmesine karşın giderilmemesi ve işyerinin kapatılması (Danıştay)

Temyiz İsteminde Bulunan: ……. ……. Belediye Başkanlığı

Vekili : ……. ……..

Karşı Taraf :…………..

Vekili : ……. ……..

İsteğin Özeti : Davacıya ait sinema işyerinde saptanan bazı noksanlıkların giderilmemesi nedeniyle 1580 sayılı Belediye Kanununun 15. maddesi 19. fıkrası uyarınca süresiz olarak kapatılmasına ilişkin 29.11.1984 gün ve 2897 sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Encümeni kararının kendisiyle ilgili bölümünün iptali isteğiyle açılan davada belirlenen noksanlıkların giderilmesi için belli ve makul süre verilmediği ve noksanlıkların giderilmesini de engelleyecek şekilde süresiz kapatılmasında yasalara uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemi iptal eden İzmir 2 nolu İdare Mahkemesinin 25.4.1985 gün ve 1985/116 sayılı kararının sinema işyerinin halk sağlığı için tehlikeli durumda olduğu, yapılan denetimler sonucu çeşitli süreler tanındığı halde sakıncaların giderilmediği ve 1580 sayılı Yasanın 15. maddesi 19. fıkrası uyarınca yapılan işlemin Yasaya uygun olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi : C.Y.

Danıştay Savcısı A.N.Ç.”ın Düşüncesi: Davacıya ait sinema işyerindeki bazı noksanlıklar nedeniyle süresiz olarak kapatılmasına dair belediye encümen kararını, mahzurların giderilmesi için belli ve makul bir süre verilmediğinden bahisle iptaline dair 25.4.1985 gün ve 116 sayılı İzmir 2. İdare Mahkemesi kararı; belediye encümeninin kapatma kararında 1580 sayılı kanunun 15. maddesinin 19. bendinde aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek temyiz edilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; temyiz edilen mahkeme kararının usul hükümlerine ve hukuka uygun olduğu ve kararın dayandığı gerekçeler karşısında ileri sürülen iddialar da yerinde bulunmadığından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. bendinde sayılan temyiz sebeplerinden hiç birine girmeyen temyiz isteminin reddi gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay 8. Dairesince işin gereği düşünüldü:

Davacının çalıştırdığı sinemada saptanan bazı eksikliklerinin giderilmemesi nedeniyle süresiz kapatılması yolundaki 29.11.1984 gün ve 2897 sayılı Belediye Encümeni kararına karşı açılan davada belli ve yeterli süre verilmeden eksikliğin giderilmesini de engelleyecek biçimde işyerinin süresiz kapatılmasında yasalara uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemi iptal eden ……. 2 Nolu İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

1580 sayılı Belediye Kanununun 15. maddesinin 3. fıkrasında Belediyelerin halkın yiyip içmesine, eğlenmesine özgü… sinema ve benzeri yerlerin ve buralarda satılan ve kullanılan şeylerin temizliğine, sağlık kurallarına uygunluğuna ve sağlamlığına dikkat etmek, bu yerlerin açılmaları için izin vermek ……. buralarda işi çeviren ve çalışanların ehliyet ve sağlıklarının uygun olup, olmadığına göre işlemlerine izin vermek ve yasaklamak” görevli olduğu belirtilmiş, ayrıca aynı maddenin 19. fıkrasında “Belediye Yasa, tüzük ve yasaklarına uymayan, beldenin esenlik düzen ve sağlığını bozan şeylere olanak vermemek ve yasaklamak görevi belediyelere verilmiştir.

Bu durumda, belediyenin halk sağlığının korunması amacıyla sinemayı üst üste denetlediği, belirlenen eksiklerin giderilmesi için uyarıda bulunarak süreler verdiği halde, bu eksiklerin giderilmediği ve işyerinin çalıştırılmasına devam edildiğinin saptanması karşısında Belediye Kanununun anılan kuralları uyarınca işyerinin kapatılmasında yasalara aykırılık bulunmadığı açıktır. 1580 sayılı Belediye Kanununun anılan kuralları göz önünde bulundurulmadan işyerinin kapatılmasına ilişkin belediye encümeni kararını iptal eden İdare Mahkemesi kararında yasa ve hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulü ile aksine verilen İzmir 2 Nolu İdare Mahkemesinin 25.4.1985 günlü 1985/116 sayılı kararının bozulmasına; Uyuşmazlığın hukuki niteliği ve dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler için esası hakkında karar vermeye yeterli görüldüğünden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 2. fıkrası uyarınca işin esasının incelenmesine geçilerek, davacıya ait sinemanın kapatılmasına ilişkin İzmir Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali isteği ile açılan davanın reddine, 3250 lira Avukatlık Ücreti ile 4950 lira yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine 3.12.1985 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

AZLIK OYU

Belediye encümen kararında işyerinin 1580 sayılı Belediye Kanunun 15. maddesinin 19. fıkrası uyarınca kapatıldığı belirtilmektedir. Yasanın bu maddesinin belediyelerin görevlerini belirlediği 19. fıkranın da sayılan görevlerin bir bölümünü içerdiği belediye yasası ile öngörülen buyruklara ve yasalara uyulması halinde yapılacak işlemler ve verilecek cezaların 1608 sayılı yasada gösterildiği açıktır.

Belediyelere tanınan yasaklama ve cezalandırma yetkisi 1608 sayılı yasa ile verildiği gibi bu konudaki uyuşmazlıkların adli yargı yerlerinde dava konusu yapılabileceği de yasa kuralıdır.

Her iki yasanın birlikte ve tüm olarak incelenmesinden 1580 sayılı belediye yasası ile belediyelerin görev ve yetkilerinin belirtildiği, 1608 sayılı yasanın ise bu görev ve yetkilerin yaptırımını oluşturduğu başka deyişle 1580 sayılı yasaya veya bu yasanın verdiği yetkiye dayanılarak yapılan düzenlemelere uymayanlara ceza verilmesi yetkisini içerdiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar 1580 sayılı yasada belediyelerin görevleri sayılmakta ve süresiz kapatma cezası uygulama yetkisi bulunmamakta ise de, belediye encümeninin 1608 sayılı yasa uyarınca olması gereken kapatma kararını, 1580 sayılı belediye yasası uyarınca aldığı ve işyerini kapattığı anlaşılmaktadır.

Diğer yandan, 1608 sayılı yasada da izin alınarak açılan bir işyerinin süresiz kapatılması cezası öngörülmemişse de, böyle bir süresiz kapatma işlemi veya eylemi yapılan işlemin niteliğini değiştirmez, yani belediye işlemini bir ceza olmaktan çıkartıp, iznin geri alınması işlemi haline getirmez, olsa olsa, cezanın 1608 sayılı yasa ile konulan sınırın aşılıp aşılmadığı sorusunun incelenmesini gerektirir.

Dava konusu olayda işyeri için verilen iznin geri alınmadığı açıktır. Bu işyerinde yapılan denetimlerde belirlenen eksiklikler verilen süreler sonunda giderilmediği için 1608 sayılı yasa kuralları uyarınca para cezası ve yasada belirtilen sürelerle sınırlı olarak kapatma cezası verilebileceği kuşkusuzdur.

Bu durumda Belediye Encümeninin 1580 sayılı yasaya aykırı işleri yasaklaması ve ilgililerin cezalandırılması 1608 sayılı yasa ile verilen yetkiden kaynaklanmaktadır. Bu tür işyerleri 1608 sayılı yasa uyarınca alınacak bir ceza kararıyla kapatılabilir, bu kararların incelenmesi ise idari Yargının değil, adli yargının görevinde bulunmaktadır.

Açıklanan nedenle 1580 sayılı yasa kuralları uyarınca kapatma cezası verilemeyeceğinden İdare Mahkemesi kararı sonuç itibariyle yerinde olduğundan Temyiz isteminin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.