Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Başvuru sahibi, Aksaray ili Köyü’ndeki taşınmazına elektrik bağlantısı talep etmiş, ancak bu talebin olumlu değerlendirilmesine rağmen bağlantı yapılmamıştır. Başvuruya konu olan durum, Aksaray Valiliği ve Meram Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından yapılan açıklamalara dayanmaktadır. Aksaray Valiliği, ilgili alanda imar çalışması bulunmadığını belirtmiş, Meram Elektrik Dağıtım A.Ş. ise güncel imar planı ile mevcut durum arasında uyumsuzluk tespit etmiştir. Bu uyumsuzluk nedeniyle, enerji bağlantısının sağlanması mümkün olmamıştır.

Elektrik dağıtım şirketleri, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereğince, tüm müşterilere eşit hizmet sunmakla yükümlüdür. Ancak, başvuru sahibinin talebinin karşılanmaması, imar planı eksikliği nedeniyle gerçekleşmiştir. İmar planlarının zamanında yapılmaması, mülkiyet hakkının ihlali riskini taşımaktadır. Bu nedenle, başvuranın enerji bağlantı talebinin karşılanması için gerekli imar çalışmalarının bir an önce tamamlanması gerektiği vurgulanmıştır.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirerek Aksaray Valiliği ve Meram Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye, başvuranın enerji bağlantı talebinin ivedilikle yerine getirilmesi yönünde tavsiyede bulunmuştur. İlgili idarelerin, bu karar doğrultusunda otuz gün içinde işlem yapması zorunludur.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/5928-S.24.9305

BAŞVURU NO : 2023/21004

KARAR TARİHİ : 03.06.2024

TAVSİYE KARARI ,TCKN:

Adres

BAŞVURUYA KONU İDARE : AKSARAY VALİLİĞİ

Meram Elektrik Dağıtım A.Ş.

BAŞVURUNUN KONUSU : Enerji bağlantısı talebi hakkında.

BAŞVURU TARİHİ : 30.12.2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Kurumumuza yapılan başvuruda başvuru sahibi, Aksaray ili Köyü ada parsel no’lu

taşınmaz üzerindeki evine elektrik almak için başvuruda bulunduğunu, talebinin olumlu değerlendirilmesine rağmen elektrik bağlantısının yapılmadığını, söz konusu parselin çevresinde enerjiden faydalananların da olduğunu belirterek enerji müsaadesine bağlı olarak enerjinin verilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Kurumumuzun 04/01/2024 tarih ve S. sayılı şikâyet konusuna ilişkin bilgi/belge isteme

yazılarına istinaden Aksaray Valiliği’nin 07/02/2024 tarih ve … sayılı yazısında; Aksaray İl

Özel İdaresinin 19/12/2023 tarih ve . sayılı yazısında, söz konusu alanda İmar ve Kentleşme

Müdürlüğünün herhangi bir imar çalışmasının olmadığı,

3) Konu hakkında Kurumumuzun 04/01/2024 tarih ve . sayılı şikâyet konusuna ilişkin bilgi/belge

isteme yazılarına istinaden Meram Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin 29/01/2024 tarih ve E. sayılı yazısında;

3.1) Şirket tarafından talebin karşılanması amacıyla yapılan yerinde incelemede güncel imar planı ile

mevcut sahadaki durum arasında uyumsuzluk olduğunun tespit edildiği, güncel imar planında yol niteliğinde gözüken yerin üzerinde tarla olduğu, bu anlamda inşa edilecek hattın/tesisin imar planına uygun olmasının gerektiği, İl Özel İdaresi’ne 18.12.2023 tarih sayılı yazı ile imar planına uygun yol çalışmasının ne zaman yapılacağı sorulmuş olup İl Özel İdaresi tarafından yalnızca “İmar çalışması bulunmadığı” şeklinde cevap verildiği, imar planında yol olan ancak sahada tarla olarak kullanılan yere yapılacak bir hattın yol çalışması esnasında deplasesi (kaldırılması) edilme riski mevcut olup yeniden inşa

edilmesi gerekebileceği, yeniden hat/tesis yapılması durumunda kamu kaynakları verimsiz kullanılabilecek ve kamu zararına sebep olacağı, kamu hizmeti görevini ifa eden şirketin bu durumu gözetmesi ve kaynakların verimli kullanılması için ileride oluşacak risklerin öngörülebilmesinin gerektiği, bu anlamda Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasının c bendinde yer alan “yapılması istenilen bağlantı ve elektrik enerjisi nakil işleminin kamu hizmeti yükümlülüklerini engellediği halde olumsuz görüş verilebilir” gerekçesiyle anılan tarafından kamu hizmeti yükümlülüğü olan kaynakların verimli kullanılmama riskinin mevcut olması nedeniyle ilgili talebin yerine getirilemediği,

3.2) Enerji talebinin olduğu bölgenin imar planıyla mevcut fiili durumun uyumlu hale gelmesi akabinde

enerji talebinin karşılanmasının planlandığı, imar planına uygun mevcut saha koşullarının sağlanması durumunda talebin karşılanabileceği, Açıklamaları yapılmıştır.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının ‘Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı’

başlıklı 74’üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” , ‘Yargı yolu’ başlıklı 125’inci maddesinde; “İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır. …İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.”

“Tüketicilerin korunması” başlıklı 172’nci maddesinde; “Devlet, tüketicileri koruyucu ve aydınlatıcı tedbirler alır, tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini teşvik eder.”

5) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci

maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

6) 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun amacıyla ilgili 1’inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı;

elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanmasıdır.”

6.1) Dağıtım faaliyeti başlıklı 9’uncu maddesinde,

(2) Dağıtım şirketi, lisansında belirtilen bölgedeki dağıtım sistemini elektrik enerjisi üretimi ve satışında rekabet ortamına uygun şekilde işletmek, bu tesisleri yenilemek, kapasite ikame ve artırım yatırımlarını yapmak, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım sistemi kullanıcılarına ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin hizmet sunmakla yükümlüdür.

(5) Kurul tarafından onaylanan talep tahminleri doğrultusunda yatırım planlarının hazırlanması ve Kurul onayına sunulması, onaylanan yatırım planı uyarınca yatırım programına alınan dağıtım tesislerinin projelerinin hazırlanması ile gerekli iyileştirme ve kapasite artırımı yatırımlarının yapılması ve/veya yeni dağıtım tesislerinin inşa edilmesi görevi ilgili dağıtım sistemini işleten dağıtım şirketine aittir.

7) 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun “İl özel idaresinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 6’ncı

maddesinde, b) İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma, orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin hizmetleri belediye sınırları dışında, Yapmakla görevli ve yetkilidir.

”

8) 3194 Sayılı İmar Kanununun “Köylerde yapılacak yapılar ve uyulacak esaslar başlıklı 27’nci

maddesinde, (Değişik: 12/7/2013-6495/73 md.)

Belediye ve mücavir alanlar dışında köylerin köy yerleşik alanlarında, civarında ve mezralarda yapılacak konut, entegre tesis niteliğinde olmayan ve imar planı gerektirmeyen tarım ve hayvancılık amaçlı yapılar ile köyde oturanların ihtiyaçlarını karşılayacak bakkal, manav, berber, köy fırını, köy kahvesi, köy lokantası, tanıtım ve teşhir büfeleri ve köy halkı tarafından kurulan ve işletilen kooperatiflerin işletme binası gibi yapılar için yapı ruhsatı aranmaz. Ancak etüt ve projelerin valilik onayını müteakip muhtarlığa bildirimi ve bu yapıların yöresel doku ve mimari özelliklere, fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olması zorunludur. Etüt ve projelerin sorumluluğu müellifi olan mimar ve mühendislere aittir. Bu yapılar valilikçe ulusal adres bilgi sistemine ve kadastro planlarına işlenir. (Ek cümle:14/2/2020-7221/8 md.) Bu fıkrada belirtilen projelerin, valilik onayı ve muhtarlığa bildirim şartı sağlanmadan veya projesine aykırı yapı yapıldığının muhtarca tespiti ya da öğrenilmesi halinde durum, muhtar tarafından ivedilikle valiliğe bildirilir.

8.1) İmar Kanununun “Müelliflik, fenni mesuliyet, şantiye şefliği, yapı müteahhitliği ve kayıtlar”

başlıklı 28’inci maddesinde, 27’nci madde kapsamındaki yapılar ile entegre tesis niteliğinde olmayan ruhsata tabi tarım ve hayvancılık yapılarına ait 22 nci maddede yer alan etüt ve projeler, il özel idarelerince veya Bakanlığın taşra teşkilatınca hazırlanabilir.

8.2) Yine Kanununun “Kullanma izni alınmamış yapılar” başlıklı 31’inci maddesinde, İnşaatın

bitme günü, kullanma izninin verildiği tarihtir. Kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılarda izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmazlar. Ancak, kullanma izni alan bağımsız bölümler bu hizmetlerden istifade ettirilir.

8.3) İmar Kanununun “İdari müeyyideler” başlıklı 42’nci maddesinde, 27 nci maddeye göre

34 (…) belirlenmiş köy yerleşik alanı ve civarı sınırları içinde köyün nüfusuna kayıtlı olan ve köyde sürekli

oturanlar tarafından, projeleri fen, sanat ve sağlık şartlarına uygun olmasına rağmen valilik onayı alınmadan ve muhtarlığa bildirim yapılmadan konut ve zatî maksatlı tarım ve hayvancılık yapısı inşa edilmesi halinde yapı sahibine bin Türk Lirası idari para cezası verilir.

9) 28/01/2014 tarih ve 28896 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Bağlantı Ve

Sistem Kullanım Yönetmeliğinde,

“Bağlantı ve sistem kullanım hakları” başlıklı 4’üncü maddesinde, (1) Gerçek veya tüzel kişilerin, iletim ve dağıtım sistemine bağlantı ve sistem kullanım talepleri, TEİAŞ ve dağıtım şirketi tarafından eşit taraflar arasında ayrım gözetilmeksizin karşılanır.

(2) Serbest tüketici niteliği kazanmış bir tüketicinin tedarikçisini seçme serbestisine hiçbir surette müdahale edilemez ve serbest tüketicilerin sisteme bağlantı ve sistem kullanım hakları engellenemez.

(3) Gerçek veya tüzel kişilerin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından işletilmekte olan iletim veya dağıtım sistemlerine bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında; a) Bağlantı yapılması öngörülen tarihte, bağlantı yapılmak istenen noktada şebekenin teknik özelliklerinin yetersiz olması, b) (Değişik:RG-9/11/2023-32364) Bağlantı yapılması öngörülen tesisin projesinde, sisteme bağlantıyla ilgili olarak 28/5/2014 tarihli ve 29013 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Şebeke

Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuatta yer alan standartların sağlanamaması, c) Yapılması istenilen bağlantı ve elektrik enerjisi nakil işleminin kamu hizmeti yükümlülüklerini engellediğinin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından gerekçeleriyle belgelenmesi, ç) Bağlantı yapılması öngörülen tesisin projesi için gerekli olması durumunda, gerilim düşümü, harmonik, elektromanyetik girişim, fliker seviyesi gibi değerlerin, şebekeye giriş veya çıkış noktasında ve iletim ve dağıtım kademelerinde, ilgili mevzuatta belirlenen sınırları karşılamaması durumu, d) Bağlantı yapılması öngörülen tesisin, sistem elektrik enerjisinin kalitesini, ilgili mevzuatta yer alan standartların dışına çıkarması durumu, e) Rüzgar veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi bağlantı taleplerinde, talep edilen bağlantı noktasına oranla ekonomik açıdan daha uygun ve daha düşük sistem kaybı sağlayan bağlantı noktasının varlığı durumu, hariç olumsuz görüş verilemez.

9.1) Aynı Yönetmeliğin “Bağlantı başvurusu” başlıklı 10’uncu maddesinde, (Değişik:RG-1/6/2017-

30083)

(1) Tüketim tesisleri için dağıtım sistemine bağlantısı istenen kullanım yerinin maliki, kullanım yeri üzerinde tasarruf sahibi bulunan gerçek ve tüzel kişiler veya bunların yetkilendirdiği gerçek veya tüzel kişiler bağlanmayı talep ettikleri tarihi belirterek bulundukları dağıtım bölgesindeki dağıtım şirketine müracaat eder.

(2) (Değişik:RG-9/11/2023-32364) Birinci fıkra kapsamında bağlantı talebinde bulunan başvuru sahibi; a) Tapu kaydını ve onaylı elektrik projesini, b) İlgili idareden alınacak yapı ruhsatı veya yapı kullanma izni ya da olağanüstü hal ile genel hayata etkililik kararı alınan bölgelerde ilgili idareden verilen izinleri, /

c) Ruhsat gerektirmeyen kullanım yerleri için mevzuat kapsamında ilgili mercilerden alınacak izin belgesini, dağıtım şirketine ibraz eder.

9.2) Mezkur Yönetmeliğin “Bağlantı görüşü” başlıklı 10/A maddesinde, (Ek:RG-1/6/2017-30083)

(1) Gerçek veya tüzel kişilerin, dağıtım sistemine bağlantı talebinin dağıtım şirketi tarafından bu

Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde karşılanması esastır.

(2) Bağlantı için yapılan başvuru, dağıtım şirketi tarafından, 4 üncü madde ile bu maddede yer alan hükümler çerçevesinde dağıtım sisteminin mevcut durumuna göre genişleme yatırımı veya yeni yatırımın gerekli olması hususları da dikkate alınarak değerlendirilir.

(3) Dağıtım sistemine bağlanmak ve dağıtım sistemini kullanmak suretiyle elektrik enerjisi üretim faaliyetinde bulunmak isteyen tüzel kişinin dağıtım sistemine bağlantısı hakkındaki bağlantı görüşü; önlisans süreci kapsamında Kurum tarafından yazılı olarak istenmesi üzerine bu Yönetmelik, Elektrik

Piyasası Lisans Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde oluşturularak bildirilir. Dağıtım şirketi tarafından bağlantı görüşünün oluşturulması ve sisteme bağlantı yapılmasında sırasıyla yerli kömüre, yenilenebilir enerji kaynaklarına ve diğer kaynaklara dayalı üretim tesislerine öncelik tanınır. Diğer hallerde, elektrik piyasası mevzuatında başka özel bir düzenleme olmaması durumunda başvuru sırasına göre işlem yapılır.

(4) (Değişik:RG-9/5/2021-31479) Bağlantı talebinde bulunulan tüketim tesisleri açısından; a) Dağıtım şirketince yapılacak inceleme neticesinde başvuru tarihinden itibaren yedi iş günü içerisinde, beşinci fıkra hükümleri dikkate alınarak belirlenen bağlantı talebinin karşılanabileceği makul bir süreyi ve gerekçelerini içeren bağlantı görüşü başvuru sahibine yazılı veya kullanıcının talep etmesi halinde elektronik olarak bildirilir. Söz konusu bağlantı görüşünde; öngörülen bağlantı tarihine veya bağlantı anlaşmasının imza tarihinden itibaren öngörülen bağlantı süresine, bağlantı gerilim seviyesine, tesis edilmesi gereken dağıtım tesisleri ve/veya bağlantı hattının kapsamına, bunlara ilişkin tarafların yükümlülükleri ile öngörülen bağlantı hattına göre bağlantı bedeline ve hat katılımına ilişkin bilgilere yer verilir. Bağlantı görüşünün geçerlilik süresi (Değişik ibare:RG-9/11/2023-32364) doksan günden az olamaz.

(5) (Değişik:RG-9/5/2021-31479) Tüketici niteliğindeki başvuru sahibinin bağlantı talebi aşağıdaki

şartlar dahilinde karşılanır:

a) Meskun mahal içinde bulunan kullanım yerlerine yönelik bağlantı taleplerinin, bağlantı anlaşmasının imzalandığı tarihten itibaren;

1) Sadece AG bağlantı hattının gerekli olduğu durumlarda iki ay,

2) Mevcut AG şebekesinde kapasite artışı veya ilave tesis yapılması gereken durumlar ile mevcut dağıtım

transformatörü tesisinde güç artışı yapılması gereken durumlarda dört ay,

3) Yeni bir dağıtım transformatörü veya dağıtım merkezi yapılması gereken durumlarda altı ay,

4) Sadece OG bağlantı hattının gerekli olduğu durumlarda dört ay,

5) OG bağlantı hattı dışında, iki km’ye kadar OG şebeke tesis edilmesi gereken durumlarda altı ay,

6) OG bağlantı hattı dışında, iki km’den daha uzun OG şebeke tesis edilmesi gereken durumlarda on sekiz

ay, içinde karşılanması esastır.

b) Bağlantı için gerekli tesislere ilişkin olarak kazı izni gereken durumlarda, (a) bendinde belirlenen ilgili süreye iki ay ilave edilir ve varsa kazı yasağı uygulanan dönem bağlantı tarihinin belirlenmesinde dikkate alınır.

c) Bağlantı için gerekli olan dağıtım transformatörü veya dağıtım merkezinin tesis edilebileceği uygun yerin mevcut olmaması halinde (a) bendindeki ilgili süreye altı ay ilave edilir. Ancak gerekli yerin kullanıcı tarafından tahsis edilmesi halinde bu süre ilavesi yapılmaz.

ç) Bağlantı talebinin karşılanması için yapılması gereken tesis yatırımı (a) bendinde belirtilenlerden iki veya daha fazlasını içeriyorsa bağlantı talebinin karşılanmasında (a), (b) ve (c) bentleri dikkate alınarak belirlenen sürelerden uzun olanı esas alınır.

d) (b) ve (c) bentlerinde yer alan izin ve süreçler açısından, dağıtım şirketinin süresi içerisinde ve uygun şekilde ilgili kamu kurumuna başvuru yapmış olması şartıyla; ilgili kamu kurumunda gerçekleşecek işlem sürecinde yaşanacak olası gecikmeler nedeniyle (b) ve (c) bentlerinde belirlenen sürelerin aşılması halinde, aşan süre kadar (a) bendindeki sürelere ekleme yapılır.

(6) (Ek:RG-9/5/2021-31479) (Değişik:RG-9/11/2023-32364)Meskun mahal dışında bulunan kullanım yerlerinde bağlantı taleplerinin AG seviyesinden karşılanabilmesi için bir dağıtım trafosundan beslenebilecek şekilde en yakın dağıtım şebekesine, tarımsal faaliyete dayalı talepler hariç, fiili şebeke güzergahına göre uzaklığı iki km’ye kadar olan kullanım yerleri için en az beş ve uzaklığı beş km’ye kadar olan kullanım yerleri için en az on kullanım yerine ilişkin bağlantı başvurusunun yapılmış ve akabinde bağlantı anlaşması imzalanmış olması gerekir. Bu kapsamda bulunan kullanım yerlerine ilişkin bağlantı hattı mesafesi her bir kullanım yeri için iki yüz metre olarak uygulanır.

10) 02/11/2013 tarih ve 28809 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans

Yönetmeliğinin “Lisans sahiplerinin genel hak ve yükümlülükleri” başlıklı 29’uncu maddesinde, d) Lisansı kapsamındaki hizmeti, eşitler arasında ayrım gözetmeksizin sunmak ile yükümlüdür.

10.1) Aynı yönetmeliğin “Dağıtım lisansı sahibinin hak ve yükümlülükleri” başlıklı 33’üncü

maddesinde, ç) Kurul tarafından onaylanan yatırım planı uyarınca yatırım programına alınan dağıtım tesislerinin projelerini hazırlamak, gerekli iyileştirme, yenileme ve kapasite artırımı yatırımlarını yapmak ve/veya yeni dağıtım tesislerini inşa etmek, /

d) Dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım sistemi kullanıcılarına ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin hizmet sunmak,

11) 30/5/2018 tarih ve 30436 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici

Hizmetleri Yönetmeliğinde,

11.1) “Tedarikçilerin yükümlülükleri” başlıklı 38’inci maddesinde; “(1) Tedarikçi aşağıda belirtilen

yükümlülükleri yerine getirir: a) Elektrik kesintileri hariç anlaşma koşulları çerçevesinde taahhüt ettiği elektrik enerjisi ve/veya kapasiteyi kesintisiz olarak sağlar.” hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

12) Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı

birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

13) Başvuru sahibi özetle, Aksaray ili Köyü ada parsel no’lu taşınmaz üzerindeki evine

elektrik almak için başvuruda bulunduğunu, talebinin olumlu değerlendirilmesine rağmen elektrik bağlantısının yapılmadığını belirterek enerji müsaadesine bağlı olarak enerjinin verilmesini talep etmektedir.

14) Başvuruya konu hususlarla ilgili elektrik dağıtım şirketi tarafından başvurucunun enerji bağlantı

talebiyle ilgili güncel imar planı ile mevcut sahadaki durum arasında uyumsuzluk olduğunun tespit edildiği, güncel imar planında yol niteliğinde gözüken yerin üzerinde tarla olduğu, bu anlamda inşa edilecek hattın/tesisin imar planına uygun olmasının gerektiği, Aksaray İl Özel İdaresi tarafından yalnızca “İmar çalışması bulunmadığı” gerekçesiyle imar planında yol olan ancak sahada tarla olarak kullanılan yere yapılacak bir hattın yol çalışması esnasında deplasesi (kaldırılması) edilme riski mevcut olup yeniden inşa edilmesi gerekebileceği, yeniden hat/tesis yapılması durumunda kamu kaynakları verimsiz kullanılabilecek ve kamu zararına sebep olacağı, kamu hizmeti yükümlülüğü olan kaynakların verimli kullanılmama riskinin mevcut olması nedeniyle ilgili talebin yerine getirilemediği, enerji talebinin olduğu bölgenin imar planıyla mevcut fiili durumun uyumlu hale gelmesi akabinde imar planına uygun mevcut saha koşullarının sağlanması durumunda talebin karşılanabileceği belirtilmiştir.

15) Elektrik dağıtım hizmeti özel dağıtım şirketleri aracılığıyla yerine getirilen, söz konusu hizmetin

gereklerinin yapmak konusunda da ilgili dağıtım şirketinin sorumlu olduğu hizmet biçimidir. Söz konusu hizmetlerin tüketicilere sunulması aşamasında dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketleri, tüketicilerin yeterli, güvenli, sürekli ve kolay bir şekilde hizmet almalarını sağlamakla yükümlüdür.

16) Elektrik hizmetinin sağlanması özü itibariyle kamu hizmeti olarak nitelendirebilen ve dağıtım

şirketlerinin ve tedarikçi şirketin idare hukuku kurallarıyla bağlı olduğu bir hizmet çeşididir. Bu kapsamda dağıtım şirketi ve tedarikçi firma hizmetin sağlanması aşamasında hizmetin kesintisiz ve iyi işlemesini sağlamak durumundadır. Hizmetin kötü işlemesi; idare tarafından sağlanması beklenen hizmetin hiç işlememesi yahut geç işlemesi gibi durumların varlığı olarak nitelenmektedir. 6446 sayılı

Elektrik Piyasası Kanununun amaçları arasında elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve

çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulmasının vurgulandığı, Elektrik Piyasasında

Dağıtım Ve Perakende Satış Faaliyetlerine İlişkin Kalite Yönetmeliğinde de Dağıtım şirketinin, dağıtım faaliyeti gösterdiği bölgede bulunan kullanıcılara sunduğu hizmetin kalitesinden sorumlu olduğu belirtilmiştir. Elektrik üretimi ve dağıtımının tehlikeli faaliyet kapsamında olması nedeniyle bu amaca hizmet eden tüm organizasyon ile teknik cihazların kişilerin yaşamı ve vücut bütünlüklerinin korunmasına ilişkin gerekliliklere uygun ve güvenli şekilde yerleştirilmesi yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu kapsamda kullanılan binalar, teknik ekipmanlar ile diğer cihazların bakım ve onarımının yapılması, korunması, gerekirse etkisiz hâle getirilmesi de bu yükümlülüğün bir parçasıdır.

17) Elektrik enerjisi piyasasında elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı, toptan veya perakende satışı, ithalat ve

ihracatı, piyasa işletimi ile bu faaliyetlerle ilişkili tüm gerçek ve tüzel kişilerin hak ve yükümlülükleri

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile belirlenmiştir. 6446 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesine göre

dağıtım şirketleri, lisansında belirtilen bölgede, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım sistemi kullanıcılarına ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin hizmet sunmakla yükümlüdür. Benzer düzenleme Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem

Kullanım Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde yapılmış olup dağıtım sistemine bağlantı taleplerinin dağıtım şirketi tarafından eşit taraflar arasında ayrım gözetilmeksizin karşılanacağı kural altına alınmıştır.

Yapılması istenilen bağlantı ve elektrik enerjisi nakil işleminin kamu hizmeti yükümlülüklerini engellediğinin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından gerekçeleriyle belgelenmesi durumu hariç olumsuz görüş verilemeyeceği, ayrıca, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun Kurumumuza hitaben cevabi yazılarında, elektrik dağıtım şirketi Yönetmelik’teki mesafe sınırlarını sağlayacak şekilde dağıtım şebekesini genişletmek üzere gerekli yatırımı gerçekleştirmekle yükümlü olup nitekim Elektrik Piyasası

Dağıtım Sistemi Yatırımlarının Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 7’nci maddesinde, dağıtım sistemine bağlantı taleplerine ilişkin yatırımlara öncelik verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

18) Anılan Yönetmelik’in 10/A maddesinin dördüncü fıkrasında, dağıtım şirketince yapılacak inceleme

neticesinde başvuru tarihinden itibaren yedi iş günü içerisinde, beşinci fıkra hükümleri dikkate alınarak belirlenen bağlantı talebinin karşılanabileceği makul bir süreyi ve gerekçelerini içeren bağlantı görüşünün başvuru sahibine bildirileceği, söz konusu bağlantı görüşünde; öngörülen bağlantı tarihine veya bağlantı anlaşmasının imza tarihinden itibaren öngörülen bağlantı süresine, bağlantı gerilim seviyesine, tesis edilmesi gereken dağıtım tesisleri ve/veya bağlantı hattının kapsamına, bunlara ilişkin tarafların yükümlülükleri ile öngörülen bağlantı hattına göre bağlantı bedeline ve hat katılımına ilişkin bilgilere yer verileceği düzenlenmektedir. Maddenin beşinci fıkrasında ise tüketici niteliğindeki başvuru sahiplerinin bağlantı taleplerinin karşılanabileceği makul süreler sayılmıştır. Buna göre, meskun mahal içinde bulunan kullanım yerlerine yönelik bağlantı taleplerinin, bağlantı anlaşmasının imzalandığı tarihten itibaren, sadece AG bağlantı hattının gerekli olduğu durumlarda iki ay; mevcut AG şebekesinde kapasite artışı veya ilave tesis yapılması gereken durumlar ile mevcut dağıtım transformatörü tesisinde güç artışı yapılması gereken durumlarda dört ay içinde karşılanmasının esas olduğu, bağlantı için gerekli tesislere ilişkin olarak kazı izni gereken durumlarda, ilgili süreye iki ay ilave edileceği belirlenmiştir. Dağıtım şirketi tarafından olumlu bağlantı görüşü verilen tüketim tesislerine ilişkin olarak bağlantı anlaşması imzalanacağı, kullanıcının tüketici olduğu halde bağlantı anlaşmasında yer alan süre içinde ilgili taraflarca bağlantı için gerekli tesis ve teçhizatın tesis edileceği ve enerjilendirmeye hazır hale getirileceği

Yönetmelik’in 12 ve 13’üncü maddelerinde düzenlenmiştir.

19) Başvuruya konu enerji bağlantı talebiyle ilgili başvuru sahibi tarafından Meram Elektrik Dağıtım

Anonim Şirketi ile 21/12/2022 tarih ve – – sayılı bağlantı görüşü düzenlendiği, söz konusu

bağlantı görüşünde istenilen 5.00 KW gücünde Aksaray İli, Merkez İlçesi, mevkii, Ada, – pafta, parselde kurulması planlanan mesken tesisi amaçlı sisteme bağlantı talebiyle ilgili

Barkod/Envanter numaralı mevcut direkten, mevcut hattın karakteristiğinde MEDAŞ tarafından AG şebeke tesis edilerek, yeni şebekenin uygun direğinden projede hesaplanan müstakil yer altı kablosu ile bina giriş noktasına bağlantı yapılacağı, kazı izin ve süreçleri açısından, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarında geçen süreler yukarıda belirtilen süreleri aşması halinde kamu kurum ve kuruluşlarında geçen sürelerin dikkate alınacağı, başvuru sahibinin dağıtım sistemine bağlanmak istediği tarihin bu madde hükümlerine göre belirlenen tarihten daha sonra olması halinde bağlantı, başvuru sahibinin dağıtım sistemine bağlanmayı öngördüğü tarihe kadar yapılacağı, MEDAŞ tarafından tesis edilecek SDK için yukarıda belirtilen sürenin uzun bulunması halinde Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım

Yönetmeliği 21’inci madde kapsamında dağıtım şebekesi kullanıcı tarafından tesis edileceği belirtilmiştir.

20) Bilindiği gibi 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ile köy yerleşim yerlerinde imarla ilgili görevler il

özel idarelerine verildiği, köy yerleşim yerlerindeki yapıların etüt ve projeler işleri de yine 3194 sayılı

İmar Kanunu hükümleri uyarınca il özel idarelerine bırakıldığı, İmar Kanununda, köylerde bulunan yapıların etüt ve projelerinin valilikçe onaylanması, muhtarlığa bildirim yapılması ve bu yapıların yöresel doku ve mimari özelliklere fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olması zorunlu olduğu, kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılarda izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmayacağı, diğer taraftan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım

Yönetmeliğinde; bağlantı başvurusu için ilgili idareden alınacak yapı ruhsatı veya yapı kullanma izni, ruhsat gerektirmeyen kullanım yerleri için mevzuat kapsamında ilgili mercilerden alınacak izin belgesinin zorunlu olduğu, ayrıca yapılması istenilen bağlantı ve elektrik enerjisi nakil işleminin kamu hizmeti yükümlülüklerini engellediğinin dağıtım şirketi tarafından gerekçeleriyle belgelenmesi durumunda olumsuz olarak değerlendirileceği belirtilmiştir. Dolayısıyla elektrik dağıtım şirketleri tarafından köy yerleşim yerlerindeki yapıların elektrik abonelik işlemleri için özel idarelerden ilgili yapıların “fen, sanat ve sağlık şartlarına” uygunluğu ile ilgili rapor ve gerekli diğer belgelerin istenildiği görülmektedir.

21) Elektrik piyasası faaliyetlerinin, arz güvenliğini ve kamu hizmeti gerekliliklerini sağlayacak uyum

içinde yürütülmesi adına düzenleme, denetleme ve kolluk faaliyetlerinde bulunma işlevlerinin kamu gücüyle yerine getirildiği bir kamu hizmeti faaliyeti olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, elektriğin kamu hizmeti özelliği, “dağıtım” faaliyeti açısından ele alındığında, 6446 sayılı Kanun, dağıtım şirketlerinin lisanslarında belirtilen bölgelerdeki tesislerde yenileme, ikame ve kapasite artırım yatırımlarını yapma, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm sistem kullanıcılarına, eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin elektrik enerjisi dağıtımı ve bağlantı hizmeti sunma yükümlülüğü getirmiştir. Kanunda ve ilgili yönetmeliklerde, “dağıtım’’ faaliyetini yerine getirecek işletmelerin uyması gereken yükümlülükler açıkça düzenlenmiştir. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi doğrudan hizmetin aksamasına yol açacak niteliktedir.

22) Başvuruyla benzer bir uyuşmazlıkta, Yargıtay 13’üncü Hukuk Dairesinin 12/12/2006 tarih ve

2006/11648 Esas, 2006/16248 Karar sayılı ilamında, “İdare, objektif koşullarla ilan ettiği ve tekel durumundaki hizmetler konusunda icabının fert tarafından kabulü halinde sözleşme yapmak ve hizmeti ferde ulaştırmakla görevli olmakla birlikte idarenin sözleşme yapma zorunluluğu, hizmetten yararlanmak isteyen ferdin gerekli koşulları haiz olması ve hizmetin götürülmesinde yasal ve teknik olanaksızlıkların bulunmaması ile sınırlıdır. Davalı idarenin objektif koşullarla ilan ettiği ve tekel durumundaki hizmetlerin yapılması için genel ve devamlı nitelik arz eden icabının, fert tarafından kabulü halinde idare, iltihaki nitelikteki sözleşmeyi, herhangi bir yasal ya da teknik sakınca yoksa yapmakla ve hizmeti ferde

ulaştırmakla görevlidir. Ancak, idarenin bu şekildeki hizmetler konusunda sözleşme yapma zorunluluğu, hizmetten yararlanmak isteyen ferdin gerekli koşulları haiz olması ve hizmetin götürülmesinde yasal ve teknik olanaksızlıkların bulunmaması ile sınırlıdır.”

23) Yine diğer bir Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararında, (13/05/1977 tarih ve 1976/1976 Esas,

1977/480 Karar); “İşin esasına gelince; idarenin objektif koşullarla ilan ettiği ve tekel durumundaki hizmetlerin yapılması için genel ve devamlı bir nitelik arzeden (icabın) fert tarafından kabulü halinde idare iltihaki sözleşmeyi her hangi bir yasa ya da teknik sakınca yoksa hizmeti ferde ulaştırmakla görevlidir.”. gerekçelerine yer verilmiştir.

24) Uyuşmazlığa konu hususun anılan parselde kurulması planlanan mesken tesisi amaçlı enerji bağlantı

talebinin “imar planı çalışması bulunmadığı” gerekçesiyle elektrik dağıtım şirketi tarafından olumsuz olarak değerlendirilmesidir. Bununla ilgili olarak taşınmazın bulunduğu yerleşim yerinin köy olması sebebiyle dağıtım şirketi tarafından Aksaray İl Özel İdaresine taşınmazın imar durumunun, imara uygun yol çalışmasının ne zaman yapılacağının sorulduğu ve İl Özel İdaresi tarafından da herhangi bir imar planı çalışmasının olmadığı bildirilmiştir. Diğer bir şekilde, köy yerleşim yerlerindeki yapıların etüt ve projeler işlerinin 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uyarınca il özel idarelerine bırakıldığı, İmar

Kanununda, köylerde bulunan yapıların etüt ve projelerinin valilikçe onaylanması, muhtarlığa bildirim yapılması ve bu yapıların yöresel doku ve mimari özelliklere fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olması zorunlu olduğu, kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılarda izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmayacağı yasada açıkça belirtilmiştir.

25) Bununla ilgili olarak imar planları ve uygulamaları, bireyin mülkiyet hakkına; mülkiyetin kullanımını

geciktirerek, önleyerek, düzenleyerek ve hatta mülkiyet hakkına son vererek müdahale edebilmektedir.

İmar planları ve uygulamaları, her şeyden önce mülkiyet hakkı sahiplerinin bireysel çıkarları ile kamu yararı arasında bir denge sağlamalı ve bu dengeyi sürdürmelidir. İmar planlarının yapılması gerekliliği karşısında bu dengenin sağlanmadığı durumlarda ise bireylerin özgürlüğü ile doğrudan ilgili olan mülkiyet hakkının ihlali söz konusu olabilecektir. Yerleşim yerlerinin ve bu yerleşim yerlerindeki yapılaşmaların yöresel doku ve mimari özelliklere fen, sanat ve sağlık kurallarıyla uyum sağlaması için imar planı ve uygulamaları elzemdir. Bu kapsamda kamu yararının gerekleri ile mülkiyet hakkı arasında gözetilmesi gereken adil dengenin sağlanması, mülkiyet hakkının ihlal edilmemesi önem kazanmaktadır.

26) Bu kapsamda dağıtım şirketi tarafından “İmar çalışması bulunmadığı” gerekçesiyle imar planında yol

olan ancak sahada tarla olarak kullanılan yere yapılacak bir hattın yol çalışması esnasında deplasesi (kaldırılması) edilme riski mevcut olup yeniden inşa edilmesi gerekebileceği, yeniden hat/tesis yapılması durumunda kamu kaynakları verimsiz kullanılabilecek ve kamu zararına sebep olacağı, kamu hizmeti yükümlülüğü olan kaynakların verimli kullanılmama riskinin mevcut olması nedeniyle ilgili talebin yerine getirilemediği, enerji talebinin olduğu bölgenin imar planıyla mevcut fiili durumun uyumlu hale gelmesi akabinde imar planına uygun mevcut saha koşullarının sağlanması durumunda talebin karşılanabileceği belirtilmiştir. Bu durumla ilgili Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım

Yönetmeliği hükümleri uyarınca yapılması istenilen bağlantı ve elektrik enerjisi nakil işleminin kamu hizmeti yükümlülüklerini engellediğinin, dağıtım şirketi tarafından gerekçeleriyle belgelenmesi durumunda olumsuz görüş verebileceği, ayrıca bağlantı başvurusu için ilgili idareden alınacak yapı ruhsatı veya yapı kullanma izni arandığı görülmektedir.

27) Buna göre elektrik dağıtım şirketlerinin mezkur yasa ve yönetmelikler gereğince “tüm müşterilere eşit

taraflar arasında ayrım gözetmeksizin yeterli, kaliteli ve sürekli elektrik enerjisi sunmak” zorunda

oldukları, elektrik enerjisi kalitesinin türleri ve tabi olduğu ölçütlerinin ayrıntılı olarak ve yönetmelikle düzenlendiği, dağıtım sistemine bağlantı talebinde bulunan tüm gerçek ve tüzel kişilerin bu taleplerinin karşılanmasının yani bağlantı anlaşması yapılarak hizmet verilmesinin zorunlu olduğu, mevzuatta hangi durumlarda enerji bağlantısının yapılmasını engelleyen gerekçelere açıkça yer verilmiştir.

28) Tekel bir kamu hizmeti olan elektriğin hizmetlerin tüketicilere sunulması aşamasında dağıtım şirketi

ile görevli tedarik şirketleri, tüketicilerin yeterli, güvenli, sürekli ve kolay bir şekilde hizmet almalarını sağlamakla yükümlüdür. Bu kapsamda dağıtım şirketi ve tedarikçi firma hizmetin sağlanması aşamasında hizmetin kesintisiz ve iyi işlemesini sağlamak durumundadır. Somut durumun incelenmesinde dağıtım şirketi tarafından anılan taşınmazın imar durum bilgisiyle ilgili olarak Aksaray İl Özel İdaresi İmar ve

Kentleşme Müdürlüğünün 19/12/2023 tarih ve E. sayılı yazısıyla, taşınmazın halihazırda herhangi bir imar planına konu olmadığı anlaşılmaktadır. Dolasıyla elektrik aboneliği ile ilgili İmar Kanunu hükümleri sabit olup enerji bağlantı yapılması talebinin dağıtım şirketi tarafından taşınmazın imar durumu gerekçesiyle yerine getirilemeyeceği mezkur mevzuat hükümleri cevaz vermektedir.

29) Öte yandan kişilerin mülkiyet hakkının korunmasında ve tekel kamu hizmetlerinden faydalanması

karşısında İmar planı ve uygulamalarının yapılmasının yerleşim yerlerindeki yapılaşmaların yöresel doku ve mimari özelliklere fen, sanat ve sağlık kurallarıyla uyum sağlaması için gereklidir. Yerleşim yerlerinin ve bu yerleşim yerlerindeki yapılaşmaların sağlık ve çevre koşullarına uygun olarak imar plan ve uygulamalarıyla kişilerin katlanmak durumunda kaldığı aşırı külfetin giderilmesi önem arz etmektedir. Bu bağlamda, imar planları yerleşim yerlerinin gelişmesi, büyümesi, yaşanılır ve bayındır hale gelmesini amaçlamaktadır. Sosyal adaletin sağlanabilmesi için hukuk güvenliğinin tesis edilmesinde, toplumsal eşitsizliklerin giderilmesinde imar planı ve uygulamalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Nitekim çarpık kentleşmenin engellenmesi ve sürdürülebilir kalkınmayı desteklemek, yaşam kalitesi yüksek, sağlıklı ve güvenli çevreler oluşturmak üzere imar planı ve uygulamalarında İdarelere büyük sorumluluklar yüklemiştir.

30) Tüm bu açıklamalar ve dosya kapsamına göre Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde;

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, İmar Kanunu, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım

Yönetmeliği ve ilgili mevzuat uyarınca her ne kadar Elektrik Dağıtım Şirketi tarafından İl Özel İdaresi tarafından imar çalışması yapılmadığı gerekçesiyle başvuruya konu enerji talebinin yerine getirilmemesi işleminde elektrik dağıtım şirketlerinin mezkur yasa ve yönetmelikler gereğince “tüm müşterilere eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin yeterli, kaliteli ve sürekli elektrik enerjisi sunmak” zorunda oldukları, elektrik dağıtım şirketinin Yönetmelik’teki mesafe sınırlarını sağlayacak şekilde dağıtım şebekesini genişletmek üzere gerekli yatırımı gerçekleştirmekle yükümlü olup nitekim Elektrik Piyasası

31) İmar planları ve uygulamalarının zamanında yapılmamasının her şeyden önce Anayasada belirtilen

mülkiyet hakkının ihlal edebileceği, nitekim başvuru sahibinin taşınmazının kamu hizmeti olan enerji bağlantı yapılmamasının önünde imar plan eksikliği olduğu hususunun dikkate alındığında başvuranın enerji bağlantı talebinin karşılanmamasında hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı değerlendirilmiş olup başvuranın tekel bir kamu hizmeti olan bağlantı talebi için öngörülen imar çalışmasının tamamlanması ve en kısa sürede enerji bağlantısının sağlanması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

32) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede, hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı tespit edilmiş olup, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

33) “Özgür Birey, Güçlü Toplum; Daha Demokratik Bir Türkiye” vizyonu doğrultusunda 2 Mart

2021 tarihinde kamuoyu ile paylaşılan ve KDK raporlarının eylem planında dikkate alındığı ifade

edilen İnsan Hakları Eylem Planı’nda da vurgulandığı üzere hukuk devletinin temel ilkelerinden biri hukuk güvenliği ilkesidir. Bu ilkeye göre, hukuk kuralları hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, öngörülebilir, anlaşılır ve uygulanabilir olmalı, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı da koruyucu birtakım güvenceler içermelidir. Öngörülebilirlik ilkesi, hukuk güvenliği ilkesi ile de doğrudan bağlantılıdır.

Bireyler, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların kamu otoritesine hangi müdahale yetkisini sağladığını, önceden bilecek durumda olmalıdır. Hukuki öngörülebilirliğin tam olarak sağlandığı bir sistem aynı zamanda bireylere hukuk kurallarının mutlaka hayata geçirileceği güvencesini verir. Hukuk, kişilerin makul ve haklı beklentilerini öngörülebilir kurallarla karşıladığı ölçüde güven verir. Bireylerin haklı beklentilerinin hukukun koruması altında olabilmesi için idarenin işlemlerine karşı yapılan başvurularda bireylere hızla ve tatmin edici cevap verilmesi, bürokrasinin azaltılması ve idareden kaynaklanan sebeplerle hukuka aykırı olan işlemin maliyetinin kişilere yüklenmemesi gerekmektedir. (İnsan Hakları Eylem Planı, s. 44-45)

34) Ayrıca, 2018/13 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi hükümlerince kamu hizmetlerin süratli ve

en iyi şekilde sunulması, devlet ve millet bütünleşmesini zedeleyen davranışlardan kaçınılması gerekmekte olup, kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan tüm başvuruların anında incelenerek takip edilmesi, talebin ilk başvuru yerinde neticelendirilmesine özen gösterilerek, başvuru sahibine yapılan işlemler hakkında gecikmeksizin nihai ve kesin bilgi verilerek, başvuruların süratli ve doğru sonuçlandırılması amacıyla gerekli tüm tedbirlerin alınması idarelerin sorumluluğundadır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

35) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca tavsiye

kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Aksaray İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE, /

Başvuranın enerji bağlantı talebine konu taşınmazın imar planı çalışmasına dahil edilmesi ve elektrik bağlantısının ivedi olarak sağlanması hususunda AKSARAY VALİLİĞİ ve MERAM ELEKTRİK

DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

Kararın BAŞVURANA, AKSARAY VALİLİĞİ ve MERAM ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL

MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,

6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Aksaray Valiliği ile Meram Elektrik

Dağıtım Anonim Şirketi tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi