Elektrik direğinin deplase edilmesi talebi (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuru, Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından Polatlı’da bir arsanın yanına dikilen elektrik direğinin, mevzuat gereği 1 metre yana kaydırılması talebine ilişkindir. Başvuran, direğin bahçe tel örgüsüne temas etmesi nedeniyle can ve mal güvenliğinin tehlikede olduğunu belirterek, direğin kaydırılmasını istemiştir. Ancak, Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş., ilgili mevzuat çerçevesinde yapılan incelemeler sonucunda direğin kamusal alanda bulunduğunu ve kaydırılmasının mümkün olmadığını ifade etmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuru sahibinin iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, başvurunun reddine karar vermiştir. Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili yönetmelikler doğrultusunda, elektrik direğinin yerinin mevzuata uygun olduğu ve başvuranın talebinin karşılanamayacağı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, mülkiyet hakkının sınırlanması durumunda kamu yararının gözetilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Sonuç olarak, başvuru, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuş, başvurunun reddi kararı alınmıştır. Başvuru sahibi, bu karara karşı idare mahkemesinde dava açma hakkına sahiptir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/3906-S.24.6150

BAŞVURU NO : 2023/16895

KARAR TARİHİ : 05.04.2024

RET KARARI ,TCKN:

BAŞVURUYA KONU İDARE : BAŞKENT ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ

Elektrik direğinin deplase edilmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 23.10.2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuru sahibi özetle; Başkent Elektrik Dağıtım

A.Ş. tarafından 08.11.2022 tarihinde, ( Mahallesi, Ada no: parsel no: Polatlı) arsasının hemen yanına bahçe duvarına bitişik olacak şekilde elektrik direği dikildiğini, mevzuat gereği 1 metre yana kaydırılmasını ilgililerden talep ettiğini fakat talebinin karşılanmadığını ve hemen akabinde direğin dibine beton dökülerek enerji tellerinin bağlandığını, direğin bahçe tellerine temas etmesinden ötürü can ve mal güvenliğinin risk altında olduğunu iddia ve ifade ederek bahsi geçen elektrik direğinin bahçede ki tel örgüye temas etmeyecek şekilde yarım metre dahi olsa kaydırılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun 05.12.2023 tarih ve S. sayılı şikâyet konusuna ilişkin bilgi/belge isteme yazılarına istinaden Başkent Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’nin 16.01.2024 tarih ve E. sayılı yazısında; 2.1. Elektrik Piyasası Kanunu’nun “Dağıtım faaliyeti” başlıklı 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasına göre,

24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde

yapılan özelleştirme sonrası elektrik dağıtım tesislerinin iyileştirilmesi, güçlendirilmesi ve genişletilmesi için yapılan yatırımların mülkiyetinin kamuya ait olduğu, 2.2. Kamu hizmeti niteliği taşıması nedeniyle düzenleyici tarafından sıkı kurallara bağlanan elektrik dağıtım faaliyetinin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun ikincil mevzuatı olan Elektrik Piyasası

Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği ile EPDK tarafından yayımlanan usul ve esaslarda belirtilen

/

standartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiği, gerçek veya tüzel kişilerin, dağıtım sistemine bağlantı ve sistem kullanım talepleri, Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından eşit taraflar arasında ayrım gözetilmeksizin karşılandığı, bu kapsamda 2022 yılı içerisinde Ankara ili, Polatlı ilçesi, Üçpınar Mahallesi, Merkez bölgesinden Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye ulaşan enerji talebine istinaden mer’i mevzuat doğrultusunda yapılan inceleme sonucu bağlantı görüşü verildiği, bağlantı görüşü uyarınca Elektrik

Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin 10,10/A ve 10/B maddeleri ile belirlenen usul izlenerek AG dağıtım şebekesi kamusal alanda tesis edilerek Başkent Elektrik Dağıtım Anonim Şirketine ulaşan dağıtım sistemine bağlantı talebinin karşılandığı, 2.3. Başvurucunun deplasesini talep ettiği direğin kamusal alana tesis edilmesinin sebebinin mer’i mevzuat kapsamında şebeke yatırımlarının uzun vadede sorun yaratmayacak şekilde gerçekleştirilebilmesi olduğu, şebeke yatırımı kapsamında tesis edilen direğin deplasesine ilişkin talebinin, 28.11.2015 tarihli Resmi

Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Dağıtım Sistemi Yatırımlarına İlişkin Usul ve

Esaslar (bundan sonra “usul ve esaslar” olarak anılacaktır.) kapsamında gerçekleştirilmesi gerektiği, 2.4. İlgili düzenlemeler doğrultusunda; Polatlı Belediyesi’nden alınan kazı izni dahilinde bölgede mevcut bulunan yollar ve imar planları kullanılarak yatırım programı kapsamında tesis edilen, henüz ekonomik ömrünü doldurmamış ve dahi kamusal alana tesis edilen AG direğinin Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.

tarafından başka bir yere nakledilmesi ya da bahçe telleri ile teması kesecek kadar yana kaydırılmasının mümkün olmadığı, 2.5. Şikâyete istinaden, Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. kamulaştırma birimi tarafından gerekli ölçümlerin yapıldığı, AG şebeke direğinin kamusal alanda kaldığı ve vatandaşın parsel sınırında bulunan tel fensin parsel sınırından dışarı sarkması suretiyle AG direğine temas ettiği tespitinin yapıldığı, Açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının ‘Mülkiyet hakkı’ başlıklı 35’inci maddesinde; “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.” 3.1. ‘Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ”; ‘İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzelkişiliği’ başlıklı 123’ üncü maddesinde; “İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir…”; hükmünü amirdir.

4. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin 17’ nci maddesinde; “hiç kimsenin keyfi olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılamayacağı” düzenlenmiştir.

5. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 1 No’lu Ek Protokol’ün “Mülkiyetin korunması” başlıklı 1’inci maddesinde; “Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun

/

genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir.” şeklinde bir düzenlemeye gidilmiştir.

6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun; ‘Kurumun Görevi’ başlıklı 5’ inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”; 7. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun ‘Mülkiyet hakkının içeriği’ başlıklı 683’üncü maddesinde, “Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir.” 8. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun; 8.1. ‘Kapsam’ başlıklı 2’ nci maddesinde; “(1) Bu Kanun; elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı, toptan veya perakende satışı, ithalat ve ihracatı, piyasa işletimi ile bu faaliyetlerle ilişkili tüm gerçek ve tüzel kişilerin hak ve yükümlülüklerini kapsar.” 8.2. ‘Dağıtım’ başlıklı 9’ uncu maddesinin 6. fıkrasına göre; “24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı

Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde yapılan özelleştirme sonrası elektrik dağıtım tesislerinin iyileştirilmesi, güçlendirilmesi ve genişletilmesi için yapılan yatırımların mülkiyeti kamuya aittir. Özelleştirilen elektrik dağıtım tesis ve varlıklarına ilişkin her türlü işletme ile yatırım planlaması ve uygulamasında onay ve değişiklik yetkisi Kurula aittir. Dağıtım hizmetinin bu Kanunda öngörülen nitelikte verilmesini sağlayacak yatırımların yapılması esastır. Kurum dağıtım faaliyetlerini yönlendirir, izler ve denetler. Kurul tarafından onaylanmış yatırımlar, belirlenen sürede ve nitelikte gerçekleştirilmediği takdirde 16 ncı madde hükümleri uygulanır.” 9. 30.11.2000 tarihli ve 24246 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri

Yönetmeliği’ nin; 9.1. ‘Kuvvetli Akım Tesislerinin Güvenliği’ başlıklı 5’inci maddesinde; “Kuvvetli akım tesisleri her türlü işletme durumunda, cana ve mala herhangi bir zarar vermeyecek ve tehlike oluşturmayacak bir biçimde yapılmalıdır…” 9.2. ‘Uzaklıklar’ başlıklı 44’ üncü maddesinde; “i) Hava hattı iletkenleri ile yanından geçtikleri yapıların en çıkıntılı bölümleri arasında, en büyük salınım konumunda en az Çizelge-5’te verilen yatay uzaklık bulunmalıdır.”

Çizelge 5- Hava hattı iletkenlerinin en büyük salınımlı durumda yapılara olan en küçük yatay uzaklıkları

Hattın izin verilen en yüksek sürekli Yatay uzaklık m işletme gerilimi kV 0-1 (1 dahil) 1

/

1-36 (36 dahil) 2 36-72,5 (72,5 dahil) 3 72,5-170 (170 dahil) 4 170-420 (420 dahil) 5 9.3. ‘İletkenler’ başlıklı 46’ ncı maddesinde; “a) İletkenlerin en büyük zorlanmaları: 1) Hava hatlarında kullanılacak iletkenlerin en büyük çekme zorlanmaları, iletkenin kopma dayanımının %45’ini geçmeyecektir. 2) Hava hatlarında kullanılacak iletkenlerin +15øC’da rüzgarsız durumda çekme zorlanmaları iletkenin kopma dayanımının %15’ini geçmeyecektir. Ancak titreşimi söndürücü önlemler alındığında bu değer %22’ye kadar arttırılabilir. 3) Küçük aralıklı hatlarda (müşterek direkli hatlar dahil),

10 mm2 kesitli bakır iletkenler için 12 kg/mm2 ve 21 mm2 alüminyum iletkenler için 7 kg/mm2 ‘lik en büyük

çekme gerilmesi esas alınarak +5øC için hesaplanan salgılara paralel olacak şekilde öteki iletken gerilme ve salgılarına göre hazırlanacak çizelgeler kullanılacaktır. Büyük aralıklı hatlarda -5 øC’da iki kat buz yükü alınarak askı noktalarında iletkenin en büyük gerilmesinin, kopma dayanımının %70’ini aşmadığı doğrulanacaktır.”

Çizelge-8 Hava hattı iletkenlerinin en büyük salgı durumunda üzerinden geçtikleri yerlere olan en küçük düşey uzaklıkları

Hattın izin verilen en yüksek sürekli işletme

İletkenlerin üzerinden geçtiği yer gerilimi (kV)

0-1 (1 dahil) 1-17,5 36 72,5 170 420

En küçük düşey uzaklıklar (m)

Üzerinde trafik olmayan sular (suların en 4,5* 5 5 5 6 8,5 kabarık yüzeyine göre)

Araç geçmesine elverişli çayır, tarla, otlak vb. 5* 6 6 6 7 9,5

Araç geçmesine elverişli köy |ve şehir içi 5,5* 7 7 7 8 12 yolları

Şehirlerarası karayolları 7 7 7 7 9 12

Ağaçlar 1,5 2,5 2,5 3 3 5

Üzerine herkes tarafından çıkılabilen düz 2,5 3,5 3,5 4 5 8,7 damlı yapılar

Üzerine herkes tarafından çıkılmayan eğik 2 3 3 3,5 5 8,7 damlı yapılar

Elektrik hatları 2 2 2 2 2,5 4,5

Petrol ve doğal gaz boru hatları 9 9 9 9 9 9

Üzerinde trafik olan sular ve kanallar (bu 4,5 4,5 5 5 6 9 uzaklıklar suların en kabarık düzeyinden geçebilecek taşıtların en yüksek noktasından ölçülecektir.)

/

İletişim (haberleşme) hatları 1 2,5 2,5 2,5 3,5 4,5

Elektriksiz demiryolları (ray 7 7 7 7 8 10,5 demirinden ölçülecektir)

Otoyollar 14 14 14 14 14 14 10. 03.7.2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar İmar

Yönetmeliğinin; 10.1. ‘Yapılaşmada idarenin yükümlülükleri’ başlıklı 26’ncı maddesinde, “1) İdareler; tasarrufu altındaki yol, meydan, otopark, park, yaya bölgesi, kaldırım gibi yerler ile bunlar üzerindeki kamu hizmetlerinin yürütülebilmesi için, TSE standartlarına ve ilgili mevzuatına göre, (2) Birinci fıkrada belirtilenlerin ve her türlü altyapının yapımı ve kullanımı ile bakım ve onarımı sırasında yaya sirkülasyonunun engellenmemesi, engellilerin erişiminin, can ve mal güvenliğinin sağlanması zorunludur.” 10.2. Yine mezkûr Yönetmeliğin ‘Kamu alanlarında yapılacak yapılarda ruhsat’ başlıklı 56’ncı maddesinde, “(5) Kamuya ait alanlarda kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan veya yaptırılacak olan; karayolu, demiryolu, liman, yat limanı ve benzeri ulaşım tesisleri, bunların tamamlayıcı niteliğindeki trafik ve seyir kuleleri, çekek yeri, iskele, açık ve kapalı barınak, tersane, tamir ve bakım istasyonları, tünel, köprü, menfez, baraj, hidroelektrik santrali, rüzgâr ve güneş enerji santrali, sulama ve su taşıma hatları, su dolum tesisleri, arıtma tesisleri, katı atık depolama ve transfer tesisleri ile atık ayrıştırma tesisleri, her tür ve nitelikteki enerji, haberleşme ve iletişim istasyonları ve nakil hatları, doğal gaz ve benzeri boru hatları, silo, dolum istasyonları, rafineri gibi enerji, sulama, tabii kaynaklar, ulaştırma, iletişim ve diğer altyapı hizmetleri ile ilgili tesisler ve bunların müştemilatı niteliğinde olan kontrol ve güvenlik üniteleri, trafo, eşanjör, elavatör, konveyör gibi yapılar, bu işleri yapmak üzere geçici olarak kurulan beton ve asfalt santralleri, yapı ruhsatına tabi değildir. (6) Beşinci fıkradaki yapı ve tesislerin projelerinin ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca incelenerek onaylanmış olması, denetime yönelik fenni mesuliyetin üstlenilmiş olması ve inşasına başlanacağının, ilgili yatırımcı kamu kurum ve kuruluşu tarafından mülkiyete ilişkin bilgiyle birlikte yazılı olarak ilgili idareye bildirilmesi gerekir. Bu yapılarda sorumluluk ilgili kamu kurum ve kuruluşunundur.” 11. 28.1.2014 tarihli ve 28896 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem

Kullanım Yönetmeliğinin; 11.1. ‘Bağlantı görüşü’ başlıklı 10/A maddesinde (Ek:RG-1/6/2017-30083); (1) Gerçek veya tüzel kişilerin, dağıtım sistemine bağlantı talebinin dağıtım şirketi tarafından bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde karşılanması esastır. (2) Bağlantı için yapılan başvuru, dağıtım şirketi tarafından,

4 üncü madde ile bu maddede yer alan hükümler çerçevesinde dağıtım sisteminin mevcut durumuna göre

genişleme yatırımı veya yeni yatırımın gerekli olması hususları da dikkate alınarak değerlendirilir. (3)

Dağıtım sistemine bağlanmak ve dağıtım sistemini kullanmak suretiyle elektrik enerjisi üretim faaliyetinde bulunmak isteyen tüzel kişinin dağıtım sistemine bağlantısı hakkındaki bağlantı görüşü; önlisans süreci kapsamında Kurum tarafından yazılı olarak istenmesi üzerine bu Yönetmelik, Elektrik Piyasası Lisans

Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde oluşturularak bildirilir.

Dağıtım şirketi tarafından bağlantı görüşünün oluşturulması ve sisteme bağlantı yapılmasında sırasıyla

/

yerli kömüre, yenilenebilir enerji kaynaklarına ve diğer kaynaklara dayalı üretim tesislerine öncelik tanınır. Diğer hallerde, elektrik piyasası mevzuatında başka özel bir düzenleme olmaması durumunda başvuru sırasına göre işlem yapılır. (4) (Değişik:RG-9/5/2021-31479) Bağlantı talebinde bulunulan tüketim tesisleri açısından; a) Dağıtım şirketince yapılacak inceleme neticesinde başvuru tarihinden itibaren yedi iş günü içerisinde, beşinci fıkra hükümleri dikkate alınarak belirlenen bağlantı talebinin karşılanabileceği makul bir süreyi ve gerekçelerini içeren bağlantı görüşü başvuru sahibine yazılı veya kullanıcının talep etmesi halinde elektronik olarak bildirilir. Söz konusu bağlantı görüşünde; öngörülen bağlantı tarihine veya bağlantı anlaşmasının imza tarihinden itibaren öngörülen bağlantı süresine, bağlantı gerilim seviyesine, tesis edilmesi gereken dağıtım tesisleri ve/veya bağlantı hattının kapsamına, bunlara ilişkin tarafların yükümlülükleri ile öngörülen bağlantı hattına göre bağlantı bedeline ve hat katılımına ilişkin bilgilere yer verilir. Bağlantı görüşünün geçerlilik süresi (Değişik ibare:RG-9/11/2023-

32364) doksan günden az olamaz. (5) (Değişik:RG-9/5/2021-31479) Tüketici niteliğindeki başvuru

sahibinin bağlantı talebi aşağıdaki şartlar dahilinde karşılanır: a) Meskun mahal içinde bulunan kullanım yerlerine yönelik bağlantı taleplerinin, bağlantı anlaşmasının imzalandığı tarihten itibaren; 1) Sadece AG bağlantı hattının gerekli olduğu durumlarda iki ay, 2) Mevcut AG şebekesinde kapasite artışı veya ilave tesis yapılması gereken durumlar ile mevcut dağıtım transformatörü tesisinde güç artışı yapılması gereken durumlarda dört ay, 3) Yeni bir dağıtım transformatörü veya dağıtım merkezi yapılması gereken durumlarda altı ay, 4) Sadece OG bağlantı hattının gerekli olduğu durumlarda dört ay, 5) OG bağlantı hattı dışında, iki km’ye kadar OG şebeke tesis edilmesi gereken durumlarda altı ay, 6) OG bağlantı hattı dışında, iki km’den daha uzun OG şebeke tesis edilmesi gereken durumlarda on sekiz ay, içinde karşılanması esastır. b) Bağlantı için gerekli tesislere ilişkin olarak kazı izni gereken durumlarda, (a)

bendinde belirlenen ilgili süreye iki ay ilave edilir ve varsa kazı yasağı uygulanan dönem bağlantı tarihinin belirlenmesinde dikkate alınır. c) Bağlantı için gerekli olan dağıtım transformatörü veya dağıtım merkezinin tesis edilebileceği uygun yerin mevcut olmaması halinde (a) bendindeki ilgili süreye altı ay ilave edilir. Ancak gerekli yerin kullanıcı tarafından tahsis edilmesi halinde bu süre ilavesi yapılmaz. ç) Bağlantı talebinin karşılanması için yapılması gereken tesis yatırımı (a) bendinde belirtilenlerden iki veya daha fazlasını içeriyorsa bağlantı talebinin karşılanmasında (a), (b) ve (c) bentleri dikkate alınarak belirlenen sürelerden uzun olanı esas alınır. d) (b) ve (c) bentlerinde yer alan izin ve süreçler açısından, dağıtım şirketinin süresi içerisinde ve uygun şekilde ilgili kamu kurumuna başvuru yapmış olması şartıyla; ilgili kamu kurumunda gerçekleşecek işlem sürecinde yaşanacak olası gecikmeler nedeniyle (b) ve (c)

bentlerinde belirlenen sürelerin aşılması halinde, aşan süre kadar (a) bendindeki sürelere ekleme yapılır.

e) Meskun mahal dışında bulunan kullanım yerlerine yönelik bağlantı talepleri kullanıcının bağlantı başvurusunda bulunduğu tarihten itibaren en geç (Değişik ibare:RG-9/11/2023-32364) 3 yıl içinde karşılanır. f) Başvuru sahibinin dağıtım sistemine bağlanmak istediği tarihin bu madde hükümlerine göre belirlenen tarihten daha sonra olması halinde bağlantı, başvuru sahibinin dağıtım sistemine bağlanmayı öngördüğü tarihe kadar yapılır. g ) (Değişik:RG-9/11/2023-32364)Meskun mahal içinde bulunan ve bağımsız bölüm bazında kurulu gücü 160 kW’a kadar olan tarımsal faaliyet haricindeki kullanım yerlerine ait bağlantı talepleri AG’den karşılanır. Bu fıkra kapsamında mesken haricindeki bağlantı talepleri, başvuru sahibinin OG seviyesinden enerji talebine ilişkin yazılı başvurusu olması kaydıyla OG’den karşılanabilir. ğ) (g) bendi kapsamı dışındaki diğer durumlarda bağlantı yapılacak gerilim seviyesi mevcut şebeke koşulları ve planlamalara göre dağıtım şirketi tarafından belirlenir. h ) (Değişik:RG-9/11/202332364)AG dağıtım şebekesi bulunmayan mevcut yerleşim yerlerinin ilk kez yerleşime açılan genişleme

alanlarında bağlantı taleplerinin AG seviyesinden karşılanabilmesi için bir dağıtım transformatöründen beslenebilecek şekilde tarımsal faaliyet haricinde en az beş kullanım yerine ilişkin bağlantı başvurusunun yapılmış olması gerekir. ı) (Değişik:RG-9/11/2023-32364) Ruhsata tabi olmayan kuyudan veya akarsu, gölet ve benzeri diğer su kaynaklarından tarımsal faaliyet yapma amaçlı bağlantı talepleri ile yapı ruhsatına tabi olmayan baz istasyonları ve benzeri bağlantı taleplerine, mevcut AG şebekesinin uygun olması ve yeni yatırım gerekmemesi durumunda olumlu görüş verilir. Bağlantı talebinin mevcut dağıtım şebekesinde yapılacak kapasite artışı ile karşılanabilir olması durumunda kullanıcının söz konusu kapasite artış yatırımının maliyetini üstlenmesi halinde bağlantı talebi karşılanır. (6) (Ek:RG-9/5/2021-31479)

(Değişik:RG-9/11/2023-32364)Meskun mahal dışında bulunan kullanım yerlerinde bağlantı taleplerinin

AG seviyesinden karşılanabilmesi için bir dağıtım trafosundan beslenebilecek şekilde en yakın dağıtım şebekesine, tarımsal faaliyete dayalı talepler hariç, fiili şebeke güzergahına göre uzaklığı iki km’ye kadar olan kullanım yerleri için en az beş ve uzaklığı beş km’ye kadar olan kullanım yerleri için en az on kullanım yerine ilişkin bağlantı başvurusunun yapılmış ve akabinde bağlantı anlaşması imzalanmış olması gerekir.

Bu kapsamda bulunan kullanım yerlerine ilişkin bağlantı hattı mesafesi her bir kullanım yeri için iki yüz metre olarak uygulanır. (7) (Ek:RG-9/5/2021-31479) (Değişik:RG-9/11/2023-32364)Bir OG kullanıcısına ait transformatörden ilgili transformatör malikinin muvafakati ile; a) Meskun mahal dışında bulunan, b)

Meskun mahal içerisinde bulunan ve ilgili OG kullanıcısı ile aynı veya bitişik parselde yer alan, en fazla beş kullanım yerine ayrı kullanıcı olarak müstakil ölçü sistemi ile bağlantı yapılabilir. Bu durumda söz konusu transformatör ortak kullanım haline gelen tesis olarak değerlendirilmez ve bu transformatörden bağlı kullanıcılar OG kullanıcısı olarak kabul edilir. Bu durumdaki bir tesise altıncı kullanıcının bağlanacak olması durumunda söz konusu tesisin ortak kullanım haline geldiği kabul edilir ve 37 nci madde kapsamında işlem yapılır. Ancak ortak kullanıma konu edilmesi talep edilen tesisin özel mülkiyette yer alması ve arızaya anında müdahale için uygun fiziksel koşulların olmaması durumunda söz konusu tesis devralınmayabilir. (8) (Ek:RG-8/9/2022-31947) (Değişik:RG-9/11/2023-32364)OG seviyesindeki tarımsal faaliyet amaçlı bağlantı taleplerinde, birden fazla talebin bulunması ve şebeke yatırımının gerekmesi halinde, bu kapsamda tesis edilen bağlantı hatları, tarımsal bağlantı hattı olarak kabul edilir. Bu çerçevede, tarımsal bağlantı hattı tesis edilmesi için, fiili şebeke güzergâhına göre uzaklığı iki km’ye kadar olan kullanım yerleri için en az iki ve uzaklığı beş km’ye kadar olan kullanım yerleri için en az beş kullanım yerine ilişkin bağlantı başvurusunun yapılmış ve akabinde bağlantı anlaşması imzalanmış olması gerekir.

Bu kapsamda bulunan kullanım yerlerine ilişkin tarımsal bağlantı hattı mesafesi her bir kullanım yeri için beş yüz metre olarak uygulanır. Bu çerçevede, ortak kullanıma konu şebeke unsurları ilgili dağıtım şirketi tarafından tesis edilir. Tarımsal bağlantı hattının yapılacağı taşınmazlar için söz konusu taşınmaz malikinin muvafakatinin verilmiş olduğu kabul edilir. (9) (Ek:RG-8/9/2022-31947) Sekizinci fıkra kapsamında tesis edilen tarımsal bağlantı hattı, geçici kabulünün tamamlanması ile birlikte herhangi bir işleme gerek kalmaksızın dağıtım tesisi niteliğini haiz olur. Talep halinde bu hattan yeni bağlantı görüşleri verilir.

11.2. ‘Bağlantı hattı’ başlıklı 10/B maddesinde (Ek:RG-1/6/2017-30083) (Değişik:RG-9/5/202131479); “( 1) (Değişik:RG-8/9/2022-31947)Bağlantı talebine konu yerin tüketim tesisi olması halinde ilgili tüketim tesisinin dağıtım şebekesine bağlantısının sağlanması amacıyla tesis edilecek bağlantı hattının, kullanım yerinin bulunduğu kullanıcı mülkiyetindeki arazi sınırları dışında kalan kısmı; a) Meskun mahal içinde bulunan OG kullanıcıları için beş yüz metreden, b) Meskun mahal içinde bulunan AG kullanıcısı

/

için altmış metre, birden fazla kullanıcı olması halinde yüz yirmi metreden, c) (Değişik:RG-9/11/202332364)Meskun mahal içinde bulunan ve bağlantı anlaşmasında yer alan gücü 50 kW üstünde olan veya meskun mahal dışında bulunan AG kullanıcıları için iki yüz metreden, fazla olamaz. Bu mesafeleri aşan kısımlar, dağıtım tesisi çerçevesinde yapılır. (2) Bağlantı talebine konu yerin meskun mahal dışında olduğu ve bağlantı görüşünün OG seviyesinden verildiği tüketim tesisleri için bağlantı hattının uzunluğuna ilişkin herhangi bir mesafe sınırı uygulanmaz. (3) Birinci ve ikinci fıkralarda yer verilen bağlantı hattı, tercih etmesi halinde kullanıcı tarafından tesis edilebilir. Bu durumda ilgili kullanıcı tarafından bağlantı bedeli ödenmez. Bunun tercih edilmemesi durumunda kullanıcı tarafından bağlantı bedeli ödenir ve bağlantı hattı dağıtım şirketi tarafından tesis edilir. (4) Üretim tesisleri için bağlantı hattının uzunluğuna ilişkin herhangi bir mesafe sınırı uygulanmaz. (5) Üretim tesisleri için bağlantı hattının bağlantı bedelinin ödenmesini müteakip dağıtım şirketi tarafından tesis edildiği durumlarda gerekmesi halinde taşınmaz teminin gerektirdiği ödemeler, orman ve yol geçiş izinleri ile kazı bedeli gibi zorunlu bedeller ilgili kullanıcı tarafından karşılanır. Bağlantı hattının üreticiler tarafından tesis edileceği durumlarda gerekmesi halinde taşınmaz temini dosyalarının hazırlanması, taşınmaz temininin gerektirdiği ödemeler, orman ve yol geçiş izinleri ile kazı bedeli gibi zorunlu bedellerin karşılanması kullanıcıya ait olup kamulaştırma ve izin işlemleri dağıtım tesisine ilişkin usuller uyarınca gerçekleştirilir. (6) Bağlantı hattının birinci, ikinci ve dördüncü fıkralar kapsamında kullanıcı tarafından tesis edilecek olması halinde, dağıtım şirketi ile kullanıcı arasında, bağlantı hattının tesisine, kullanım haklarına ve devrine ilişkin bir tesis yapım sözleşmesi imzalanır. Sekizinci fıkra kapsamındaki bağlantı hattı enerjilendirme tarihinden itibaren beş yıl sonra, diğer bağlantı hatları enerjilendirme tarihinde herhangi bir işleme gerek kalmaksızın dağıtım şirketine devredilmiş kabul edilir. Tesis yapım sözleşmesinde buna ilişkin hükme yer verilir. Bağlantı hattına ilişkin projeyi hazırlama sorumluluğu kullanıcıya aittir, bununla birlikte dağıtım şirketi tarafından hazırlanarak kullanıcıya verilebilir. (7) Altıncı fıkra kapsamında tesis edilen bağlantı hattına ilişkin geçici kabul işlemleri, yetkinin dağıtım şirketinde olduğu durumlarda tesisin kabule hazır olduğuna dair kullanıcı tarafından dağıtım şirketine yapılan bildirimden itibaren on beş gün içerisinde yapılır ve sonucu kullanıcıya bildirilir. Kabul yetkisinin dağıtım şirketi dışında üçüncü bir tarafa ait olması durumunda ise dağıtım şirketi tesisin kabule hazır olduğuna dair kullanıcı tarafından dağıtım şirketine yapılan bildirimden itibaren beş gün içinde yetkili kurum/kuruluşa geçici kabul başvurusunda bulunur. (8) Meskun mahal dışında bulunan ve bağlantı görüşünün OG seviyesinde verildiği tüketim tesislerine ilişkin beş yüz metreden uzun OG bağlantı hatları ile üreticilerin dağıtım şebekesine bağlantısı için tesis edilen bağlantı hatları, enerjilendirme tarihinden itibaren beş yıl boyunca bağlantı hattı niteliğini korur ve bu süre sonunda dağıtım şebekesi kapsamına alınır. Bağlantı hatlarının işletme ve bakımı, tesislerin enerjilendirilmesinden itibaren dağıtım şirketinin sorumluluğundadır. (9) Bağlantı hatlarından, bağlantı hattını tesis eden veya bağlantı bedeli ya da hat katılım bedeli ödeyen kullanıcının muvafakatine gerek olmaksızın diğer gerçek veya tüzel kişiler faydalandırılabilir. Bağlantı hattının dağıtım şebekesi kapsamına alınmasına kadar geçen sürede bu hattan diğer gerçek veya tüzel kişilerin bağlantı taleplerinin karşılanması durumunda, mevcut bağlantı hattına bağlanması öngörülen yeni kullanıcı/kullanıcılar tarafından söz konusu bağlantı hattını tesis eden veya bu hatta ilişkin olarak bağlantı bedeli veya hat katılım bedeli ödeyen kullanıcıya/kullanıcılara bağlantı güçleri ve bağlantının sağlanacağı mesafeye bağlı olarak belirlenen hat katılım bedeli ödenir. Hat katılım bedelinin belirlenmesi ve ödenmesine ilişkin usul ve esaslar bağlantı bedeline ilişkin tarife düzenlemelerinde yer alır. (10) Kullanıcının bağlantısı için gerekli olmakla birlikte bağlantı hattı dışında kalan dağıtım tesisi kapsamındaki tesisler dağıtım şirketlerince tesis edilir. Bu

/

kapsamdaki tesisler için 21 inci madde çerçevesinde işlem yapılabilir. (11) (Değişik:RG-9/11/202332364)Kullanıcının geçici olarak dağıtım sistemini kullanmak istemesi durumunda, geçici bağlantı, bağlantı noktasına kadar tesislerin tamamının kullanıcı tarafından yapılması ve işletme, bakım, onarım ve yenileme işlerinin kullanıcıya ait olması şartıyla gerçekleştirilir. Söz konusu tesislerden bir başka kullanıcının dağıtım sistemine bağlanmak istemesi halinde geçici tesisin sahibi tarafından muvafakat verilmesi koşuluyla üçüncü şahıslar yararlandırılabilir. Söz konusu geçici bağlantı hattının enerjilendirme tarihinden itibaren beş yıl sonra başka bir kullanıcının geçici bağlantı hattı üzerinden dağıtım sistemine bağlanmak istemesi ve bağlantı talebinin dağıtım şirketi tarafından uygun bulunması halinde, geçici bağlantı hattı dağıtım şebekesi kapsamına iz bedelle devralınır. Kullanıcının geçici bağlantı ihtiyacı ortadan kalktıktan sonra dağıtım şirketinin de ihtiyacının olmadığı tesisler kullanıcı tarafından sökülür.

(12) Bağlantı hatlarının ilgili tüketim tesisinin bulunduğu kullanıcı mülkiyetindeki arazi sınırları içinde kalan kısmı için, bu kısımdan söz konusu arazi dışındaki başka bir kullanıcı beslenmediği sürece kamulaştırma işlemi yapılmasına gerek yoktur. Kullanıcı tarafından bu kapsamdaki tesislerin deplasesi talep edildiğinde masrafların kullanıcı tarafından karşılanması kaydıyla aynı mülkiyet sınırları içerisinde deplase işlemi gerçekleştirilebilir. Bağlantı hatlarının bunun dışındaki kısımları için gerekmesi halinde özel mülkiyetlere ilişkin kullanım izni veya muvafakat alınması kullanıcının, alınan izin veya muvafakatın tapuya tescili veya şerhine ilişkin işlemler ise dağıtım şirketinin sorumluluğundadır. Kullanıcı tarafından izin veya muvafakatın alınamadığı durumlarda veya başka sebeplerle gerekmesi halinde kamulaştırma ve izin işlemleri dağıtım tesisine ilişkin usuller uyarınca gerçekleştirilir. (13) Tüketim tesisleri için tesis edilecek bağlantı hattına ilişkin kazı izin işlemleri elektrik dağıtım şirketi tarafından yürütülür. Bu durumda kazıya ilişkin ilgili kurum ve kuruluşlara ödenen bedeller nedeniyle oluşacak maliyetler dağıtım şirketi tarafından kullanıcıya yansıtılır.” 11.3. ‘Tadilat’ başlıklı 26’ ncı maddesinde, (1) “Bağlantı anlaşmasında belirlenen sahaya özgü teknik ve fiziki şartlarda işletme esnasında herhangi bir değişiklik veya yenilemenin, anlaşmanın her iki tarafını da etkilemesi durumunda, değişiklik ya da yenileme işlemi tadilat olarak kabul edilir. (5) Tadilat talebinin kullanıcı tarafından yapılması halinde, iletim veya dağıtım sisteminde kapasite artışı yatırımı gerektiren tadilatlarda, bağlantı noktasına kadar olan kısmın maliyeti TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından, bağlantı noktasından itibaren kullanım yerine kadar olan kısmın maliyeti ise kullanıcı tarafından karşılanır. Diğer hallerde oluşan maliyetler kullanıcı tarafından karşılanır.” 12. 28 Kasım 2015 tarihli ve 29546 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Piyasası Dağıtım

Sistemi Yatırımlarına İlişkin Usul ve Esaslarının; 12.1. ‘Tanımlar’ başlıklı 4’ üncü maddesinde; Ekonomik ömür: “e) Bir varlığın işletmeye ekonomik fayda sağlaması beklenen tahmini süreyi”, 12.2. ‘Şebeke Yatırımları’ başlıklı 10’ uncu maddesinde; “(2) Birinci fıkranın (f) bendi kapsamında, mevcut dağıtım tesislerindeki deplase işlerine ait yatırım harcamaları; deplasesi talep edilen dağıtım tesisinin kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmış olması halinde veya ilgili mevzuatta açık hüküm bulunması haricinde, deplase talebini yapan gerçek veya tüzel kişi tarafından karşılanacak olup ön kabulden geçmiş yatırım harcaması olarak değerlendirilmez. Mevcut dağıtım tesisinin ilgili kurum ve kuruluşların bilgisi veya izni dahilinde yapılmaması durumunda deplase işlemine ait masrafların ilgili

/

dağıtım şirketi tarafından karşılanması aksi durumda ise ilgili kurum ve kuruluşlarca karşılanması esas 1 olup ön kabulden geçmiş yatırım harcaması olarak değerlendirilmez. (4) Müstakil yatırım projesi hazırlanarak dağıtım sisteminde ekonomik ömrünü tamamlaması nedeni ile yenilenecek olan varlıklara (ölçü transformatörleri hariç trafolar, modüler hücreler, açık şalt hücrelerdeki adi ayrıcı-topraklı ayrıcıyük ayırıcısı-kesiciler, harici veya dahili AG dağıtım panoları) ilişkin ekonomik ömür, 30 yıl olarak alınır.

Aydınlatma armatürleri (lambası ile komple) için ekonomik ömür, 10 yıl olarak alınır.” 13. Dağıtım Tesislerinin Deplase/İptaline İlişkin Uygulanacak Usul ve Esaslar’da, ‘Deplase/İptal

Süreç ve Maliyetlerine Dair Esaslar’ başlıklı 8’nci maddesinde;

“(5) Deplasesi/iptali yapılacak dağıtım tesisinin isabet ettiği mevcut ve yeni yerinin mülkiyet/irtifak/intifa/kiralama/tahsis/kullanım hakkının tapu tescil ve imar planı tadilatı işlemlerine ilişkin tüm bedel ve masraflar talep sahibi tarafından karşılanır.

(6) Kamunun kullanımına ait yerlerde (kaldırım, yol kenarı v.b.) bulunan alçak gerilim dağıtım tesisleri (iki adet direk veya bir adet saha dağıtım kutusu veya bir adet abone bağlantı hattı ve bunların müştemilatı)

için deplase işlemleri bu usul ve esaslar kapsamında dağıtım şirketi tarafından yapılır.

(7) Dağıtım tesisinin yeni yerine deplase işlemlerinin tamamlanıp geçici kabul ve taşınmaz malın tapuda tescil işlemleri sonuçlandırılıncaya kadar ve deplase/iptaline karar verilen dağıtım tesisi toplatılıncaya kadar, mevcut dağıtım tesisi ile ilgili olarak tapuda TEDAŞ veya daha önce elektrik dağıtım faaliyetlerini yürütmüş Kurum/Şirketler adına tescilli mülkiyet, irtifak, intifa, kiralama vb. tüm haklar korunur.”

Düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

14. Başvuru sahibinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden 15. Başvuran, arsasının hemen yanına bahçe duvarına bitişik olacak şekilde elektrik direği dikildiğini, mevzuat gereği 1 metre yana kaydırılmasını ilgililerden talep ettiğini fakat talebinin karşılanmadığını iddia ve ifade ederek bahsi geçen elektrik direğinin bahçede ki tel örgüye temas etmeyecek şekilde yarım metre dahi olsa kaydırılmasını talep etmektedir.

16. Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. ise, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin 10, 10/A ve 10/B maddeleri ile belirlenen usul izlenerek AG dağıtım şebekesinin kamusal alanda tesis edilerek bağlantı talebinin karşılandığı, Polatlı Belediyesi’nden alınan kazı izni dahilinde bölgede mevcut bulunan yollar ve imar planları kullanılarak elektrik direğinin konulduğu, Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.

kamulaştırma birimi tarafından gerekli ölçümlerin yapıldığı, AG şebeke direğinin kamusal alanda kaldığı

/

ve vatandaşın parsel sınırında bulunan tel fensin parsel sınırından dışarı sarkması suretiyle AG direğine temas ettiği tespitinin yapıldığını ifade etmiştir.

17. Başvuru dosyası incelendiğinde; Uyuşmazlığın, arsasının hemen yanına konulan elektrik direğinin yana kaydırılması talebi karşısında; ilgili idarenin, elektrik direğini koydukları yer itibariyle ilgili mevzuata uygun olduğu ve yapılan ölçümlerde direğin kamusal alanda kaldığı ve bundan ötürü direğin yana kaydırılması talebinin mümkün olmadığı noktasında düğümlendiği anlaşılmaktadır.

18. Bilindiği üzere, Anayasanın 35’inci maddesinde, herkesin mülkiyet hakkına sahip olduğu ve bu hakkın ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabileceği hüküm altına alınmış olup, kamu makamlarınca mülkiyet hakkına müdahalede bulunulurken temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasanın 13’üncü maddesinin de göz önünde bulundurulması gerekmekte olup, anılan madde uyarınca temel hak ve özgürlükler, demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olmaksızın Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Dolayısıyla mülkiyet hakkına yönelik müdahalenin Anayasaya uygun olabilmesi için müdahalenin kanuna dayanması, kamu yararı amacı taşıması ve ayrıca ölçülülük ilkesi gözetilerek yapılması gerekmektedir (AYM, B.No:2017/24715, K.T.: 20/9/2018).

19. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 1 No’lu Ek Protokolün 1 inci maddesi ve AİHM’in söz konusu maddeye ilişkin verdiği kararlara bakıldığında; üç temel ilkenin işaret edildiği görülmektedir. Söz konusu ilkeler; mülkiyete saygı, mülkiyetten yoksun bırakılmama, mülkiyetin kullanımının belli şartlarda devletlerce kısıtlanabileceğidir. Anayasamızın 35’ inci maddesi de bu ilkelerle paralel şekilde hüküm ifade etmektedir. Nitekim Anayasa Mahkemesi’ de kararlarında “AİHM’nin yargı kararlarının uygulanmasının geciktirilmesini yahut hiç uygulanmamasını mülkiyete saygı ve mülkten barışçıl yararlanma hakkına müdahale” olarak kabul etmektedir.

20. Medeni Kanunumuzda malikin sahip olduğu şey üzerinde hukuk düzeninin sınırları içinde dilediği gibi kullanım hakkı olduğu, tasarrufta bulunabileceği, tasarrufunu engelleyecek her türlü haksız el atmanın engellenmesini isteme hakkına sahip olduğu açıkça belirtilmiştir. Esasen Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ile Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğinde belirtildiği üzere kamu hizmeti olarak sayılabilecek elektrik iletim ve dağıtım faaliyetinin Kamuya ait alanlarda kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılmasının ön görüldüğü, bunu icra ederken de cana ve mala herhangi bir zarar vermeyecek ve tehlike oluşturmayacak bir biçimde yapılmasının gerekliliği vurgulanmıştır. Öte yandan bağlantı görüşlerinin, Elektrik Piyasası

Kanununa ve buna bağlı olarak 28 Ocak 2014 tarih ve 28896 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin 26’ıncı maddesi uyarınca da sahaya özgü teknik ve fiziki şartlarda herhangi bir değişiklik, yenileme vb. tadilatlardan kaynaklı maliyetlerin kullanıcı tarafından karşılanacağı açıkça ifade edilmiştir. Mezkûr Yönetmeliğin 10/A ve 10/B maddeleri uyarınca gerçek veya tüzel kişilerin, dağıtım sistemine bağlantı talebinin dağıtım şirketi tarafından bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde karşılanmasının esas olduğu, bağlantı için yapılan başvurunun dağıtım şirketi tarafından ilgili hükümler çerçevesinde dağıtım sisteminin mevcut durumuna göre genişleme yatırımı veya yeni yatırımın gerekli olması hususları da dikkate alınarak değerlendirileceği, tüketim tesisleri için tesis edilecek bağlantı hattına ilişkin kazı izin işlemlerinin elektrik dağıtım şirketi tarafından yürütüleceği belirtilmiştir.

21. Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğinde, Kuvvetli akım tesislerinin cana ve mala herhangi bir zarar vermeyecek ve tehlike oluşturmayacak şekilde yapılacağının belirtildiği, hava hattı iletkenleri ile yanından geçtikleri yapıların en çıkıntılı bölümleri arasında yukarıdaki çizelge 5 de belirtilen yatay

/

uzaklığın (0-1 kV için 1 metre) bulunması gerektiği, yine mezkur yönetmelikte yer alan yukarıda tablo halinde gösterilen çizelge-8 de, hava hattı iletkenlerinin en büyük salgı durumunda üzerinden geçtikleri yerlere olan düşey uzaklığın 0-1 kV (1 dahil) ( hattın izin verilen en yüksek sürekli işletme gerilimi ) için en düşük düşey mesafe 2m olarak düzenlenmiştir.

22. Elektrik Piyasası Dağıtım Sistemi Yatırımlarına İlişkin Usul ve Esaslar da; mevcut dağıtım tesislerindeki deplase işlerine ait yatırım harcamaları; deplasesi talep edilen dağıtım tesisinin kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmış olması halinde veya ilgili mevzuatta açık hüküm bulunması haricinde, deplase talebini yapan gerçek veya tüzel kişi tarafından karşılanacağı, mevcut dağıtım tesisinin ilgili kurum ve kuruluşların bilgisi veya izni dahilinde yapılmaması durumunda deplase işlemine ait masrafların ilgili dağıtım şirketi tarafından karşılanması gerektiği, müstakil yatırım projesi hazırlanarak dağıtım sisteminde ekonomik ömrünü tamamlaması nedeni ile yenilenecek olan varlıklara (ölçü transformatörleri hariç trafolar, modüler hücreler, açık şalt hücrelerdeki adi ayrıcı-topraklı ayrıcı-yük ayırıcısı-kesiciler, harici veya dahili

AG dağıtım panoları) ilişkin ekonomik ömrün 30 yıl olarak alınacağı, aydınlatma armatürleri (lambası ile komple) için ise ekonomik ömrün 10 yıl olarak alınacağı belirtilmiştir. Bununla birlikte Dağıtım

Tesislerinin Deplase/İptaline İlişkin Uygulanacak Usul Ve Esaslarda; deplasesi/iptali yapılacak dağıtım tesisinin isabet ettiği mevcut ve yeni yerinin mülkiyet/irtifak/intifa/kiralama/tahsis/kullanım hakkının tapu tescil ve imar planı tadilatı işlemlerine ilişkin tüm bedel ve masrafların talep sahibi tarafından karşılanacağı ifade edilmiştir.

23. Elektrik üretimi ve dağıtımının tehlikeli faaliyet kapsamında olması nedeniyle bu amaca hizmet eden tüm organizasyon ile teknik cihazların kişilerin yaşamı ve vücut bütünlüklerinin korunmasına ilişkin gerekliliklere uygun ve güvenli şekilde yerleştirilmesi yükümlülüğü bulunmaktadır. Bununla birlikte bu tür tesis ve yapıların taşınmazdan yararlanmasını engellememesi, taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkının ihlal edilmemesi önem arz etmektedir.

24. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuatın birlikte değerlendirilmesi neticesinde;

24.1. Somut olayda, başvuranın arazisinin hemen bitişiğinde elektrik direğinin yer aldığı, 1 metre yana kaydırılması talep edilen mevcut elektrik direğinin kamusal alanda yer aldığı ve elektrik direğinin kamu hizmeti olan elektrik dağıtım faaliyetinin icrasında kullanılmak üzere yapıldığı,

24.2. Elektrik Piyasası Dağıtım Sistemi Yatırımlarına İlişkin Usul ve Esaslarda elektrik direğinin ekonomik ömrünü tamamlayarak yenilenmesi için ilgili mevzuat gereği 30 yıl geçmesi gerektiği, deplase talep edilmesi hususunda ise, deplasesi talep edilen dağıtım tesisinin kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmış olması halinde veya ilgili mevzuatta açık hüküm bulunması haricinde, deplase talebini yapan gerçek veya tüzel kişi tarafından karşılanacağının hüküm altına alındığı, Dağıtım Tesislerinin Deplase/İptaline İlişkin

Uygulanacak Usul Ve Esaslar’ da deplasesi yapılacak dağıtım tesisinin isabet ettiği mevcut ve yeni yerinin mülkiyet/irtifak/intifa/kiralama/tahsis/kullanım hakkının tapu tescil ve imar planı tadilatı işlemlerine ilişkin tüm bedel ve masrafların da talep sahibi tarafından karşılanacağının ifade edildiği,

24.3. Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğinde, kuvvetli akım tesislerinin cana ve mala herhangi bir zarar vermeyecek ve tehlike oluşturmayacak biçimde yapılması gerektiğinin belirtildiği, ilgili idare olan

Başkent Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi kendisine ulaşan enerji talebi doğrultusunda ve mer’i mevzuat çerçevesinde, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinde belirtilen usulleri izleyerek gerekli kazı iznini Polatlı Belediyesinden almak suretiyle bağlantı talebini karşıladığı, mezkûr

Yönetmeliğin 44’üncü Maddesinde, hava hattı iletkenleri ile yanından geçtikleri yapıların en çıkıntılı bölümleri arasında, en büyük salınım konumunda verilen yatay uzaklığın çizelge-5 de belirtildiği üzere 1 metre olması gerektiği fakat burada kast edilen yapının elektrik direğinin konulduğu yer olmadığı, hava hattı tellerinin anlaşılması gerektiği, hava hattı tellerinin de salınım dan sonra karşısında en az 1 metre kalması gereken bir yapı olmadığı, yine çizelge-8 de gösterildiği üzere hava hattı iletkenlerinin en büyük salgı durumunda üzerinden geçtikleri yerlere olan düşey uzaklığın 0-1 kV için en düşük düşey mesafesinin 2m olarak belirtildiği ve bu mesafenin sağlandığı ayrıca Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Polatlı

Belediyesi yetkilileri tarafından yapılan ölçüm, yerinde inceleme ve çekilen fotoğraflar neticesinde başvuranın bahçesini çevreleyen tel fensin kamusal alan içerisinde yer alan elektrik direğine temas ettiğinin görüldüğü, ilgili mevzuatın incelenmesi ile birlikte Polatlı Belediyesi ve Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.’ nin göndermiş olduğu fotoğraflar eşliğinde yapılan somut inceleme ile birlikte değerlendirme yapılması neticesinde başvuranın arazisinin yanına Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından konulmuş olan elektrik direğinin ilgili mevzuata aykırı olmadığı, bu hususta hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 25. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6. maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyet başvurusunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgeler bakımından idare tarafından süresi içerisinde işlem tesis edildiği; böylece “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranıldığı görülmüştür.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

26. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA VE BAŞKENT ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Sadettin KALKAN

Kamu Başdenetçisi V.