|
ÖZET: Başvuru, Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye ait elektrik faturası borçlarının yapılandırılması talebiyle yapılmıştır. Başvuran, ekonomik zorluklar nedeniyle mevcut aboneliğinin iptal edildiğini ve yeni bir abone numarası ile üretime geçmek istediğini belirtmiştir. Ancak, yeni abonelik için talep edilen güvence bedelinin, mevcut borçtan daha yüksek olması nedeniyle sıkıntı yaşamaktadır. Bu nedenle, güvence bedelinin taksitlendirilmesini veya yeni sözleşmenin iptal edilmesini talep etmektedir.
İdare, başvuranın mevcut fatura borçlarını zamanında ödememesi nedeniyle elektrik sözleşmesinin sonlandırıldığını ve yeni abonelik için güvence bedelinin tahakkuk ettiğini açıklamıştır. Başvuru sahibinin, geçmiş dönem borçları için yasal takip sürecinin başlatıldığı ve mevcut aboneliğin aktif durumda olduğu belirtilmiştir. İlgili mevzuat gereği, zamanında ödenmeyen borçlar nedeniyle taksitlendirme talebinin hukuken mümkün olmadığı ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Başvuranın talep ettiği güvence bedeli ve borçların taksitlendirilmesi yönündeki isteği, idarenin hukuka uygun hareket ettiği gerekçesiyle kabul edilmemiştir. Ayrıca, idarenin başvuruya ilişkin bilgilendirmelerinin eksik olduğu tespit edilmiştir. Başvuranın, bu ret kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2025/1869-S.25.2886
BAŞVURU NO : 2024/10842
KARAR TARİHİ : 19.02.2025
RET KARARI
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : BOĞAZİÇİ ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Elektrik faturası borçlarının yapılandırılması talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 30.08.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza Tic. Ltd şirketi adına yetkili tarafından yapılan başvuruda başvuru sahibi, şirkete ait sayılı aboneliğin var olan faturalarını yaşanan ekonomik sıkıntılardan dolayı iptal edildiğini, var olan borcu ödeyebilmek için yeni abone no ile üretime başlamak istediklerini, ancak bu defa borçtan daha yüksek güvence bedeli çıkması sonucunda çıkmaza girdiklerini, zor durumda kaldıklarını belirterek güvence bedelinin taksitlendirilmesini, yeni sözleşme güvence bedelini taksitlendirme yapılmayacaksa iptalini, var olan eski borcun yapılandırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 03.10.2024 tarih ve S. sayılı şikâyet konusuna ilişkin bilgi/belge isteme yazılarına istinaden CK Boğaziçi Elektrik Perakende Satış A.Ş.’nin 31.10.2024 tarih ve E-.. sayılı yazılarında; 2.1. Başvuru sahibi şirket adına kayıtlı bulunan hesap numaralı tüketim noktası için aboneliğe ait fatura borçlarına ilişkin ödeme yükümlülüklerinin süresinde yerine getirilmemesi nedeniyle
Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesine ilişkin anlaşmanın sonlandırıldığı, ilgili tesisatta, 2024/08 dönem
itibarı ile son kaynak tedariki kapsamında enerji temini sağlamak amacıyla, mevcut 250 kW sözleşme gücü ve “Sanayi” tarife grubu üzerinden hesap numarası ile şirket adına sözleşme kaydı oluşturulduğu ve güvence bedeli tahakkukunun yapıldığı, mevcut durumda yeni oluşturulan hesap numaralı aboneliğe ait güvence bedeli tahakkukuna ilişkin ödeme yükümlülüğünün yerine getirildiği, ancak sonlandırılan hesap numaralı aboneliğe tahakkuk eden 2024/03,04,05,06,07 dönem fatura borçlarına ilişkin ödeme yükümlülüğünün halihazırda yerine getirilmediği, söz konusu borçlara ilişkin ödeme yükümlülüğün yerine getirilmemesi nedeniyle
26.08.2024 tarihinde yasal takip işlemi başlatıldığı, ilgili tüketim noktasında şirket adına kayıtlı bulunan
hesap no’lu aboneliğin faal, enerjinin açık durumda bulunduğu, Açıklamaları yapılmıştır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…. “Piyasaların denetimi ve dış ticaretin düzenlenmesi” başlıklı 167’nci maddesinde, “Devlet, para, kredi, sermaye, mal ve hizmet piyasalarının sağlıklı ve düzenli işlemelerini sağlayıcı ve geliştirici tedbirleri alır; piyasalarda fiili veya anlaşma sonucu doğacak tekelleşme ve kartelleşmeyi önler…” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 18’inci maddesinin 2’nci fıkrasında, “Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.” 6. 30.05.2018 tarihli ve 32782 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici
Hizmetleri Yönetmeliğinde, 6.1. “Güvence bedeli” başlıklı 19’uncu maddesinde, (1) Tedarikçi, (Değişik ibare:RG-14/1/2025-
32782) 9 uncu maddenin birinci fıkrası kapsamındaki tüketiciden elektrik enerjisi ve/veya kapasite
satışına ait ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeme riskine karşılık güvence bedelini anlaşma yapılırken nakit ya da teminat mektubu olarak talep edebilir. Güvence bedelinin peşin ya da taksitlendirme yoluyla alınıp alınmayacağı ve ne zaman talep edileceğine ilişkin hususlar ikili anlaşmada açıkça ifade edilir.
(2) Güvence bedeli talebinde aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınabilir. Tüketicinin; a) Geçmiş 12 aylık fatura dönemine ait ödeme bilgisinin olmaması, b) Fatura ödemelerinin düzensiz olması, c) Zamanında ödenmeyen borçtan elektriğinin kesilmiş olması
/
6.2. “Güvence bedelinin verilme şekli” 27’inci maddesinde, (Değişik:RG-20/2/2021-31401) (1)
Güvence bedeli, nakit ya da Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından teminat vermesi uygun bulunmuş finans kuruluşlarınca düzenlenen süresiz ve kesin teminat mektubu olarak verilebilir.
Ancak mesken tüketici grubundaki tüketiciler güvence bedelini sadece makbuz karşılığında nakit olarak verir. Fatura ödemelerini DBS ile ödemek üzere görevli tedarik şirketinin anlaşmalı olduğu bankalarla sözleşme yapan tüketicilerden güvence bedeli istenmez. Tüketicinin DBS sözleşmesinin sonlanması halinde tüketici tarafından sonlanma tarihinden itibaren 15 gün içerisinde 26 ncı maddeye göre hesaplanan güvence bedeli nakit ya da teminat mektubu olarak görevli tedarik şirketine verilir.
(2) (Değişik:RG-14/1/2025-32782) Nakit olarak verilecek güvence bedelinin tamamının peşin olarak verilmesi esastır. Ancak tüketicinin talebi halinde, güvence bedeli mesken tüketici grubunda bulunan tüketiciler ile kamu ve özel hizmetler sektörü ile diğer tüketici grubunda yer alan üniversiteler, belediyeler ve tarımsal faaliyetler tüketici grubunda yer alan sulama kooperatifleri için aylık iki eşit taksitte, diğer tüketici grupları için ilk taksit peşin, ikinci taksit en az 30 gün sonra tahsil edilir. Görevli tedarik şirketi, bu fıkra kapsamında taksit talebinin olup olmadığını tüketiciye sormakla yükümlüdür.
(4) Mesken tüketici grubu dışındaki tüketicilerden, güvence bedelini daha önce nakit olarak vermiş olanların, talep etmeleri halinde, nakit güvence bedelleri teminat mektubuyla değiştirilir ve güncelleştirilen güvence bedeli 5 iş günü içerisinde tüketiciye iade edilir. Birinci fıkra kapsamında DBS sözleşmesi bulunan tüketicilere talep etmeleri halinde 5 iş günü içerisinde teminat mektubu iade edilir ya da güncelleştirilen güvence bedeli aynı süre içerisinde geri ödenir.
6.3. “Zamanında ödenmeyen borçlar” başlıklı 35’inci maddesinde, (1) Zamanında ödenmeyen borçların tahsiline ilişkin hususlar serbest olmayan tüketicilere ve son kaynak tedariki kapsamındaki tüketicilere uygulanır.
(2) Tüketicinin elektrik enerjisi tüketimine ilişkin ödemelerini son ödeme tarihine kadar yapmaması durumunda görevli tedarik şirketi tüketiciye yazılı olarak en az 5 iş günü ödeme süresini içeren ikinci bildirimde bulunur. Görevli tedarik şirketi yazılı bildirimle birlikte kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanarak tüketiciyi bilgilendirmek zorundadır.
(3) İkinci bildirimde ödeme yükümlülüğünün belirtilen sürede yerine getirilmemesi halinde elektrik enerjisinin kesileceği de belirtilir. Kalıcı veri saklayıcılarından en az biriyle ve yazılı olarak bildirimde bulunulmamış kullanım yerinin elektriği kesilemez.
(4) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Tüketicinin öngörülen ödemelerini, ikinci bildirimde belirtilen süre içerisinde de yapmaması halinde, görevli tedarik şirketinin bildirimi üzerine, bildirim tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içerisinde dağıtım şirketi tarafından kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir ve yerinde yapılan kesme bildiriminin bir örneği kullanım yerine bırakılır. Kesme bildiriminde, kesme tarihine, saatine, mühür veya zaman damgası bilgilerine, endeks değerlerine ve kesmeyi yapan çalışana ait sicil numarasına veya şirket tarafından belirlenen koda yer verilmesi zorunludur. Kesme bildirimi ayrıca kalıcı veri saklayıcısıyla tüketiciye ve tedarikçisine bildirilir. Kesme işleminin sayacın fotoğraflanması ya da sayaç iç bilgileri raporuyla ispatlanması dağıtım şirketinin sorumluluğundadır.
/
(5) İkinci bildirim sonrası kullanım yerinin elektriği kesilen tüketicinin borçlarına ilişkin; a) Tüketicinin birikmiş borçlarını gecikme zamlarıyla birlikte 30 gün içinde ödememesi veya tedarikçi tarafından belirlenen takvim dahilinde ödemeyi taahhüt etmemesi halinde tedarikçi borcun güvence bedelinden mahsup edileceğine ilişkin yazılı ya da kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanarak tüketiciyi bilgilendirmek zorundadır. Zamanında ödemenin yapılmaması halinde;
1) Güncellenmiş güvence bedeli, son ödeme tarihinden itibaren uygulanan gecikme zammını içeren
toplam fatura tutarına eşit veya yüksek ise güncellenmiş güvence tutarı fatura tutarına mahsup edilir.
Mahsup edilen güvence bedeli tutarı ile bu tutarı ödeme yükümlülüğünü yerine getirdiği tarihten itibaren kullanım yerinin elektriğinin bağlanacağına ilişkin bildirim kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanarak ya da yazılı olarak tüketiciye aynı gün içerisinde yapılır.
2) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Güncellenmiş güvence bedeli, son ödeme tarihinden itibaren
uygulanan gecikme zammını içeren toplam fatura tutarından düşük ise güncellenmiş güvence bedeli toplam fatura tutarına mahsup edilir ve tüketiciye aynı gün içerisinde yazılı ve kalıcı veri saklayıcılarından en az biri kullanılarak bildirimde bulunulur. Bildirimde güncellenmiş güvence bedelinin toplam fatura tutarını karşılamadığı, fark tutarın ve güvence bedelinin bildirim tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmesi durumunda elektriğin bağlanacağı, borcun ödenmemesi durumunda sözleşmenin fesih edilebileceği ve muaccel hale gelmiş borcun yasal yollarla tahsiline gidileceğine ilişkin hususlar belirtilir.
b) Tüketicilerin zamanında ödenmeyen borçlarına ilişkin olarak yasal yollara başvurabilmek için elektriğin fiilen kesilmesi ve güvence bedelinin muaccel borçlara mahsup edilmiş olması zorunludur. Bu hükme aykırı olarak yasal yollara başvurulması halinde, yapılan işlemler sonlandırılır. Oluşan masraf ve giderler tüketiciden talep ve tahsil edilemez. (Ek cümle:RG-14/1/2025-32782) Ancak tüketici tarafından kullanım yerinin elektriğinin kesilmesine mukavemette bulunulduğunun kolluk kuvvetleri tarafından tutanak altına alınması veya kolluk kuvvetleri tarafından herhangi bir işlem tesis edilmese dahi şirket tarafından kolluk kuvvetlerine yapılan başvurunun belgelendirilmesi hâlinde yasal yollara başvurmak için fiili kesme şartı aranmaz.
(6) Tüketicilerin zamanında ödenmeyen borçlarına, görevli tedarik şirketi tarafından bu Yönetmelikte belirlenen oranı aşmamak üzere, gecikme zammı uygulanır. Gecikme zammı günlük olarak uygulanır.
(7) Borcun zamanında ödenmemesi nedeniyle elektrik enerjisi kesilmiş olan tüketicinin, birikmiş borçlarını gecikme zamları ile birlikte peşin ödeyerek veya görevli tedarik şirketi tarafından belirlenen takvim dahilinde ödemeyi taahhüt ederek görevli tedarik şirketine başvurması halinde tüketicinin elektrik enerjisi yeniden bağlanır.
(8) Aynı kullanım yerine ait başka tüketicilerin önceki dönemlere ilişkin tüketimlerinden kaynaklanan borçları, yeni tüketicinin üstlenmesi talep edilemez.
(9) Tüketicinin borcu nedeniyle, aynı tüketicinin başka bir perakende satış sözleşmesine konu kullanım yerinin elektriği kesilemez.”
7. Boğaziçi Elektrik Perakende Satış Sözleşmesinde; 7.1. “Faturalama Ve Ödeme” başlıklı 9’uncu maddesinde, (1) Fatura dönemi sonunda ŞİRKET tarafından ödeme bildirimi/fatura (fatura) düzenlenir. Faturada Yönetmelik’te ve ilgili mevzuatta belirtilen unsurlara yer verilir. Fatura, son ödeme tarihinden en az 10 gün önce tüketiciye yazılı olarak gönderilir veya bırakılır. Fatura tüketicinin tercihi doğrultusunda kağıt veya elektronik posta olarak gönderilir. Tüketicinin diğer haberleşme kanallarından en az biri kullanılarak; fatura tutarı, son ödeme tarihi, tesisat ve tüketici numarasını içerecek şekilde fatura hakkında bilgilendirilmesi zorunludur.
Faturasını elektronik posta yoluyla almayı tercih eden tüketicilere fatura hakkındaki bilgilendirme kısa mesaj yoluyla yapılır.
(2) TÜKETİCİ faturada yer alan bedeli; faturada belirtilen ödeme merkez ve kanalları ile süresi içerisinde ödemekle yükümlüdür. Faturalar, kredi kartı ile ödenebilir. Fatura bedelinin kredi kartıyla ödenmesine ilişkin Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla ŞİRKET veya
ŞİRKET’in hizmet alımı yaptığı kişiler tarafından faturaların tahsilatı işlemi sebebiyle tüketicilerden herhangi bir ad altında bedel talep ve tahsil edilemez.
(3) Fatura bedeli, faturada belirtilen son ödeme tarihine kadar ödenmediği takdirde, TÜKETİCİ’ye son ödeme tarihinden itibaren, 6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre belirlenen oranları aşmamak koşuluyla gecikme zammı günlük olarak uygulanır.
(4) TÜKETİCİ’nin, fatura bedelini son ödeme tarihine kadar ödememesi halinde ŞİRKET tarafından tüketiciye hem yazılı olarak hem de kalıcı veri saklayıcılarından en az biri ile ikinci bildirimde bulunulur.
İkinci bildirimde TÜKETİCİ’ye bildirimin yapıldığı tarihten itibaren en az 5 iş günü ödeme süresi tanınır.
Söz konusu bildirimde tüketicinin ödeme yükümlülüğünü belirtilen sürede yerine getirmemesi halinde elektrik enerjisinin kesileceği de bildirilir. Geçmiş dönem borçları için en az 5 iş günü ödeme süresine uymak ve elektriğin kesileceğine ilişkin bilgilendirmeyi sağlamak şartıyla ikinci bildirim fatura ile de yapılabilir. Kalıcı veri saklayıcılarından en az biriyle ve yazılı olarak bildirimde bulunulmamış kullanım yerinin elektriği kesilemez. TÜKETİCİ, ikinci bildirimde belirlenen süre içerisinde de ödeme yapmazsa, ŞİRKET tüketicinin elektriğinin kesilmesi amacıyla TEİAŞ ve/veya ilgili dağıtım şirketine bildirimde bulunur. ŞİRKET’in bildirimde bulunabilmesi için bildirim anında, tüketicinin ödemeleri yapmamış olması gerekir. ŞİRKET’in TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketine elektriğin kesilmesi bildiriminde bulunmasından sonra, TÜKETİCİ’nin yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde bu durum ŞİRKET tarafından TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketine aynı gün içinde bildirilir.
(5) Şirket’in bildirimi üzerine TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketi tarafından kesme bildirimi düzenlemek suretiyle elektrik kesilir.
(6) Borcun zamanında ödenmemesi nedeniyle elektrik enerjisi kesilmiş olan TÜKETİCİ’nin, kesme tarihinden itibaren 30 gün içerisinde, birikmiş borçlarını gecikme zamlarıyla birlikte peşin ödeyerek veya
ŞİRKET tarafından belirlenen takvim dâhilinde ödemeyi taahhüt ederek ŞİRKET’e başvurması halinde, yeni bir perakende satış sözleşmesi yapılmaksızın, tüketicinin elektrik enerjisi, Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yeniden bağlanır.
/
(7) Tüketicinin birikmiş borçlarını gecikme zamlarıyla birlikte 30 gün içinde ödememesi veya ŞİRKET tarafından belirlenen takvim dahilinde ödemeyi taahhüt etmemesi halinde ŞİRKET borcun güvence bedelinden mahsup edileceğini TÜKETİCİ’ye yazılı ya da kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanarak bildirir. Mahsup tarihine kadar işlemiş olan gecikme zammı ile birlikte toplam fatura bedeli güncellenmiş güvence bedelinden mahsup edilir. (a) Güncellenmiş güvence bedeli, son ödeme tarihinden itibaren uygulanan gecikme zammını içeren toplam fatura bedeline eşit veya yüksek ise güncellenmiş güvence bedelinden fatura bedeli mahsup edilir. ŞİRKET mahsup edilen güvence bedeli ile bu bedelin tüketici tarafından ödendiği tarihten itibaren kullanım yerinin elektriğinin bağlanacağını kalıcı veri saklayıcılarından en az biri ile ya da yazılı olarak tüketiciye aynı gün içerisinde bildirir.
(b) Güncellenmiş güvence bedeli, son ödeme tarihinden itibaren uygulanan gecikme zammını içeren toplam fatura bedelinden düşük ise güncellenmiş güvence bedelinden toplam fatura bedeli mahsup edilir.
ŞİRKET tüketiciye aynı gün içerisinde yazılı olarak ve kalıcı veri saklayıcılarından en az biri ile güncellenmiş güvence bedelinin toplam fatura bedelini karşılamadığını, fark bedelin bildirim tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmesi gerektiğini, borcun ödenmemesi durumunda sözleşmenin feshedilebileceğini ve muaccel hale gelmiş borcun yasal yollarla tahsiline gidilebileceğini bildirir. Aynı bildirimde mahsup edilen güvence bedeli ile bu bedelin tüketici tarafından ödendiği tarihten itibaren kullanım yerinin elektriğinin bağlanacağı belirtilir.
(8) TÜKETİCİ’nin işbu Sözleşme’den kaynaklanan borcu nedeniyle, başka bir perakende satış sözleşmesine konu kullanım yerindeki elektriği kesilemez.
(9) Elektrik enerjisinin bağlanması için, TÜKETİCİ tarafından ödenecek kesme-bağlama bedeli, kesmebağlamanın TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketi tarafından ŞİRKET’e bildirimini takip eden bir sonraki döneme ait faturaya yansıtılır. Bu kapsamda; fiilen elektriği kesilmeyen kullanım yerindeki tüketiciden kesme-bağlama bedeli talep edilemez.
(10) Aktif enerji, reaktif enerji, güç, güç aşımı, iletim ve dağıtım sistem kullanımı ile yasal olarak alınması gereken bedeller, ilgili mevzuat ve yürürlükteki ilgili diğer mevzuat hükümlerine göre tahakkuk ettirilerek TÜKETİCİ’den fatura dönemi bazında tahsil edilir.
(11) Sözleşme kapsamında elektrik enerjisi temin eden özel transformatörlü tüketici en az bir fatura dönemi olmak üzere belirteceği fatura dönemlerinde enerji tüketmeyeceğini ŞİRKET’e yazılı şekilde bildirmesi halinde ŞİRKET, yazılı olarak bildirimde bulunarak transformatörün enerjisinin ilgili dağıtım şirketince kesilmesini sağlar. Beyan edilen dönemlere ilişkin faturalandırma yapılmaz. Tüketici, bir takvim yılı içerisinde mücbir sebepler dışında bu kapsamda 2 defadan fazla talepte bulunamaz. Söz konusu talebe ilişkin kesme-bağlama bedeli işlemi takip eden bir sonraki döneme ait ödeme bildirimine yansıtılarak tahsil edilir.
(13) Sözleşmede düzenlenmeyen hususlar bakımından faturaya yapılacak itirazlarda ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır.
7.2. “Güvence Bedeli” başlıklı 12’inci maddesinde, (1) Şirket, Yönetmelikle güvence bedelinden muaf tutulan tüketiciler hariç olmak üzere, Yönetmelikte belirtilen hallerde, TÜKETİCİ’nin elektrik enerjisi
/
fatura bedelini ödememesi ihtimaline karşılık olarak, borcuna mahsup etmek üzere güvence bedeli talep eder.
(2) TÜKETİCİ’ye ait güvence bedeli bilgileri, EK-2’de yer almaktadır.
(3) Güvence bedeli ve fark güvence bedelinin hesaplanması ve verilme şekli ile sözleşmenin sona ermesi, feshi veya sayacın ön ödemeli sayaçla değiştirilmesi halinde güvence bedelinin güncellenmesi ve iadesine ilişkin uygulamalar ile güvence bedelinin ŞİRKET tarafından ne şekilde değerlendirileceği ve güncelleneceği ilgili mevzuata göre yapılır.
(4) Güvence bedeli ve fark güvence bedelinin ilgili mevzuatta öngörülen süre içerisinde ödenmemesi halinde işbu sözleşmenin 9’uncu maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları kapsamında işlem tesis edilir ve 18’inci maddesinin sekizinci fıkrası çerçevesinde sözleşme feshedilebilir. Bu fıkra sözleşmenin 9’uncu maddesinin yedinci fıkrasının (a) bendi kapsamında düzenlenen güncellenmiş güvence bedelinin
ŞİRKET’e ödenmemesi durumunda uygulanmaz.
7.3. “Sözleşmenin Sona Ermesi Ve Feshi” başlıklı 18’inci maddesinde, (1) Sözleşme sonlandırma başvurusu internet üzerinden elektronik imza ile ya da yazılı olarak şahsen yapılabilir. Söz konusu başvuruda, sözleşmenin sona erdirilmek istendiği tarihe yer verilebilir. Bu durumda tüketicinin istediği tarihte sözleşmenin sona ermesi için şirkete yaptığı başvuru tarihi ile sözleşmenin sona ermesini istediği tarih arasında en az 5 günlük süre olmalıdır. Bu başvurular ŞİRKET tarafından, belirtilen tarihin en az 2 gün öncesinden elektriğin kesilmesi için dağıtım şirketine kayıt altına alınmak suretiyle bildirilir. Bunun dışındaki başvurular ŞİRKET tarafından kayıt altına alınmak suretiyle elektriğin kesilmesi için en geç başvuruyu izleyen gün sonunda, dağıtım şirketine bildirilir. Sözleşme, elektriğin kesildiği tarihte sona erer.
(2) Birinci fıkrada belirtilen süre saklı kalmak kaydıyla Sözleşmenin sona erme tarihinden sonraki elektrik tüketimleri, ilgili tüketiciye yansıtılamaz.
(3) ŞİRKET, lisansının iptal edilmesi ya da lisansının sona ermesi hallerinde işbu Sözleşmeden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini ve uhdesindeki teminat ve güvence bedellerini Kurulca belirlenecek usul ve esaslara uygun olarak yeni görevli tedarik şirketine veya son kaynak tedarik şirketine devreder.
(4) Tüketicinin iflasına karar verilmesi veya tasfiye memuru atanması hallerinde işbu Sözleşme, mali sonuçları saklı kalmak kaydıyla sırasıyla iflas veya tasfiye memuru atandığı tarihte sona erer.
(7) TÜKETİCİ’nin, Sözleşmenin 9’uncu maddesinin yedinci fıkrasının (b) bendine göre yapılan bildirimi takip eden 15 gün içinde borcunu ödememesi veya geçerli ödeme taahhüdünde bulunmaması halinde
ŞİRKET sözleşmeyi feshedebilir. Sözleşmenin feshi ile birlikte tüm borçlar muaccel hale gelir.
(8) Taraflardan birisi Sözleşme hükümlerini ihlal ederse, diğer taraf işbu Sözleşme hükümlerine aykırı davranışın ortadan kaldırmasını yazılı olarak ihtar eder. Söz konusu ihlal ile ihlalin ve sonuçlarının giderilmesine dair Sözleşmede ya da ilgili mevzuatta ayrıca belirlenen bir usul bulunmaması halinde, ihlalin 15 gün içinde ihlal eden tarafça ortadan kaldırılmasını ihtar eden taraf bu süre sonunda
Sözleşmeyi feshedebilir. Sözleşmenin feshi ile birlikte tüm borçlar muaccel hale gelir.
/
(9) Sözleşme kapsamında ortaya çıkan borçlar, aksi belirtilmedikçe, vadesinde muaccel hale gelir.
(10) Sözleşme yapılan kullanım yeri için farklı bir kişi tarafından yeni bir Sözleşme başvurusu yapılması halinde ŞİRKET, yeni başvuru sahibinin söz konusu kullanım yerinin kullanım hakkına sahip olduğunu belgelemesi halinde, Sözleşmeyi, mali sonuçları saklı kalmak kaydıyla, fesheder. Sözleşmesi feshedilen
TÜKETİCİ’ye fesih işlemi hakkında en geç işlemin yapıldığı tarihi takip eden gün yazılı ve kalıcı veri saklayıcısıyla bilgi verir.
(11) Sözleşmenin feshi ya da sona ermesi halinde ŞİRKET muaccel alacaklarını sona erme ya da fesih tarihinde güncellenmiş güvence bedelinden tahsil ederek varsa kalan miktarı, Sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içerisinde TÜKETİCİ’nin talep ettiği ödeme şekline göre iade eder.
Güvence bedelinden kalan miktar olmaması halinde alacağının tahsili amacıyla yasal yollara başvuru hakkı saklıdır.
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ÖZCAN YILDIZ’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran özetle şirkete ait sayılı aboneliğin var olan faturalarını yaşanan ekonomik sıkıntılardan dolayı iptal edildiğini, anılan borcu ödeyebilmek için yeni abone no ile üretime başladıklarını, ancak bu defa borçtan daha yüksek güvence bedeli çıkması sonucunda çıkmaza girdiklerini, zor durumda kaldıklarını belirterek güvence bedelinin taksitlendirilmesini, yeni sözleşme güvence bedelinde taksitlendirme yapılmayacaksa iptalini, var olan eski borcun yapılandırılmasını talep etmektedir.
10. Başvuruya konu güvence bedelinin taksitlendirilmesi ve mevcut fatura borçlarının yapılandırılması talebiyle ilgili İdare tarafından fatura borçlarına ilişkin ödeme yükümlülüklerinin süresinde yerine getirilmemesi nedeniyle Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesine ilişkin anlaşmanın sonlandırıldığı, hesap no ile şirket adına yeniden sözleşme kaydı oluşturulduğu ve güvence bedeli tahakkukuna ilişkin ödeme yükümlülüğünün yerine getirildiği, söz konusu borçlara ilişkin ödeme yükümlülüğün yerine getirilmemesi nedeniyle 26.08.2024 tarihinde yasal takip işlemi başlatıldığı anlaşılmaktadır.
11. Somut olay irdelendiğinde, başvuru sahibi şirkete ait işletmesi adına kayıtlı hesap numaralı elektrik aboneliğe tahakkuk eden 2024/04,05,06,07 dönem fatura borçlarına (Toplam 434.305,72 TL Enerji Bedeli) ilişkin ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmediği, söz konusu borçlara ilişkin ödeme yükümlülüğün yerine getirilmemesi nedeniyle 26.08.2024 tarihinde yasal takip işleminin başlatıldığı, Bakırköy Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi Merkezi Takip Sistemi, / Esas sayılı icra takibine konu olduğu, öte yandan anılan şirket adına kayıtlı bulunan hesap numaralı aboneliğin faal, enerjinin açık durumda bulunduğu anlaşılmaktadır.
/
12. Elektrik piyasasının etkin ve verimli olarak hizmet verebilmesi için her şeyden önce lisans sahibi elektrik şirketlerinin verimli bir şekilde çalışmaları borçlarını ödeyebilecek ve alacaklarını tahsil edebilecek durumda olmaları gerektiğinden elektrik piyasalarında abonelik sözleşmelerinden doğan alacakların tahsili İcra ve İflas Kanunu hükümlerinin uygulamasıyla sağlanmaktadır. Vadesi geçen elektrik faturası borcundan dolayı elektrik tedarikçisi abone hakkında yasal takip başlatma ve alacağını icra yoluyla tahsil etme hakkına sahip olup vadesi geçen borçları sebebiyle hakkında yasal takip başlatılan abonelerin borçlarının elektrik dağıtım şirketi tarafından taksitlendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
13. Öte yandan Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 27’nci maddesinin 2’nci bendinde belirtildiği üzere; nakit olarak verilecek güvence bedelinin tamamının peşin olarak verilmesi esastır. Tüketicinin talebi halinde, güvence bedelinin iki eşit taksitte tahsil edileceği, görevli tedarik şirketi tarafından kabul edilmesi halinde, güvence bedelinin ilk taksiti de faturaya yansıtılmak suretiyle tahsil edilebileceği belirtilmiştir. Perakende Satış Sözleşmesi mezkur hükümleri uyarınca da, borcun zamanında ödenmemesi nedeniyle elektrik enerjisi kesilmiş olan tüketicinin kesme tarihinden itibaren 30 gün içerisinde, birikmiş borçlarını gecikme zamlarıyla birlikte peşin ödeyerek veya dağıtım şirketi tarafından belirlenen takvim dâhilinde ödemeyi taahhüt ederek şirkete başvurması halinde, yeni bir perakende satış sözleşmesi yapılmaksızın, tüketicinin elektrik enerjisi, Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yeniden bağlanacağı, tüketicinin birikmiş borçlarını gecikme zamlarıyla birlikte 30 gün içinde ödememesi veya şirket tarafından belirlenen takvim dahilinde ödemeyi taahhüt etmemesi halinde şirketin borcun güvence bedelinden mahsup edileceğini tüketiciye yazılı ya da kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanarak bildireceği, tüketicinin, Sözleşmenin 9’uncu maddesinin yedinci fıkrasının (b) bendine göre yapılan bildirimi takip eden 15 gün içinde borcunu ödememesi veya geçerli ödeme taahhüdünde bulunmaması halinde şirket tarafından sözleşmenin feshi ile birlikte tüm borçlar muaccel hale geleceği açıkça düzenlenmiştir.
14. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.” hükmü bulunmaktadır. Bu hüküm, tacirin öngörülü, konusunu bilen, hukuki ve fiili durumları kavrayabilmesini göstermektedir.
Basiretli iş adamı kavramı iyi niyeti de içine almakla birlikte, iyi niyetten de öte tedbirli bir hareketi, vasat bir şahıstan daha fazla özen gösterme gereğini, ticari hayatın gereklerini ve teamüllerini iyi bilmeyi ve gelecekteki şartları tahmini (öngörmeyi) de ifade etmektedir.
15. Tüm bu açıklamalar ve dosya kapsamına göre Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuruya konu güvence bedeli ve ödenmemiş elektrik borçlarının taksitlendirilmesi talebiyle ilgili olarak aboneliğe ait fatura borçlarına ilişkin ödeme yükümlülüklerinin süresinde yerine getirilmemesi nedeniyle Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesine ilişkin anlaşmanın sonlandırıldığı, sonlandırılan aboneliğe tahakkuk eden fatura borçlarına ilişkin ödeme yükümlülüğünün halihazırda yerine getirilmediği, mezkur güvence bedelinin daha önceden ödenmesi ve icra takibine konu olan ve kesinleşen fatura borçları sebebiyle söz konusu borçların taksitlendirilerek ödeme kolaylığı sağlanması talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından tam ve gerekçeli
/
olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede, hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı tespit edilmiş olup, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanun’un 21. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup yetkili ve görevli mahkemelerde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve CK BOĞAZİÇİ ELEKTRİK PERAKENDE SATIŞ ANONİM
ŞİRKETİNE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi
/