|
ÖZET: Başvuran, Dicle Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’ne ait elektrik faturasının yüksek geldiğini ve bu durumun önceki aylara göre daha fazla tüketim yapmadığı halde meydana geldiğini iddia ederek, faturanın yeniden incelenmesini talep etmiştir. Başvuru, 10 Kasım 2021 tarihinde yapılmış olup, başvuranın itiraz ettiği faturaların tutarları sırasıyla 10.004,07 TL ve 10.327,30 TL olarak belirtilmiştir. Başvuran, elektrik tüketiminde herhangi bir hata olabileceğini öne sürerek, ilgili faturaların düzeltilmesini istemiştir.
Dicle Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi, başvuranın iddialarını değerlendirerek, faturalamanın Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’ne uygun şekilde yapıldığını ve herhangi bir usulsüzlük tespit edilmediğini belirtmiştir. Yapılan incelemelerde, başvuranın son bir yıl içindeki elektrik tüketim miktarlarının da yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvurunun reddedilmesi gerektiği yönünde öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun hukuka ve hakkaniyete uygunluğunu değerlendirerek, Dicle Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’nin işlemlerinde herhangi bir aykırılık bulunmadığını belirtmiştir. Başvuranın itirazı, ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde, yüksek fatura iddiasının geçerli olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru, belirtilen gerekçelerle reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/5073-S.22.7749
BAŞVURU NO : 2021/19284
KARAR TARİHİ : 13/04/2022
RET KARARI
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : DİCLE ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Elektrik faturasının incelenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 10/11/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Yetkili olduğu, tesisat numarası olan
“ Ticaret Limited Şirketine” ait elektrik faturasının çok yüksek geldiğini, yüksek faturanın geldiği ay içinde daha önceki aylara göre daha fazla tüketim yapmadığını fakat gelen elektrik faturasının önceki aylara göre çok yüksek olduğunu, elektrik faturasında hata olmasının muhtemel olduğunu, fatura kodu ve olan ağustos ve eylül ayına ait elektrik faturalarının tekrar incelenerek gerekli düzeltmenin yapılmasını ve mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 27/12/2021 tarih ve sayılı bilgi/belge isteme yazılarına istinaden Dicle Elektrik
Perakende Satış Anonim Şirketinin 18/02/2022 tarih ve sayılı yazılarında; 2.1. Şikâyete konu dönem faturaları Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 33/1 maddesinin “Faturalamada, dağıtım şirketi tarafından okunan birbirini takip eden iki dönem arasındaki endeks farkının çarpan faktörü ile çarpımı sonucu bulunan değer tüketicinin elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.” Hükmüne uygun olarak tüketim noktasından yapılan dönem tüketimlerinden düzenlendiği tespit edilmiş olduğu ve mevzuata aykırı bir durum olmadığı, /
2.2. Konuyla ilgili şirkete 23.09.2021 tarihinde yapılan başvuru için 28.09.2021 tarihinde, 31.08.2021 tarihinde yapılan başvuru için 13.09.2021 tarihli EPDK vasıtasıyla şirkete ulaşan konuyla ilgili olarak
21.10.2021 tarih ve sayılı yazı ile yazılı olarak bilgi verildiği,
2.3. Şirketin iş süreçlerini başta Elektrik Piyasası Kanunu, ilgili mevzuatlar ve EPDK tarafından yayınlanan mevzuatlar çerçevesinde düzenlendiğinden ve herhangi bir hata veya usulsüzlük bulunmadığından farklı bir işlem tesis edilemeyeceği, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” , 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanununun ‘Dağıtım faaliyeti’ 9’uncu maddesinde, “(1) Dağıtım faaliyeti, lisansı kapsamında, dağıtım şirketi tarafından lisansında belirlenen bölgede yürütülür. Dağıtım şirketi, lisansında belirlenen bölgede sayaçların okunması, bakımı ve işletilmesi hizmetlerinin yerine getirilmesinden sorumludur.” 6. 30436 sayılı ve 30/05/2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici
Hizmetleri Yönetmeliğinin
6.1.“Faturalarda ve faturalandırmaya esas unsurlarda hata tespiti” başlıklı 36’ncı maddesinde; “(1)
Bu madde kapsamındaki hatalar; çarpan hatası, sayacın hatalı okunması ve tüketim miktarının hatalı hesaplanmasına bağlı dağıtım şirketi kaynaklı ya da yanlış tarife ile diğer bedellerin hatalı hesaplanmasına bağlı tedarikçi kaynaklı hatalardır. Mükerrer ödeme bildirimi de bu fıkra kapsamında değerlendirilir.
(2) Bu madde kapsamındaki hatalara karşı, tüketici tarafından ödeme bildiriminin yapıldığı tarihten itibaren bir yıl içerisinde tedarikçiye itiraz edilebilir. İtirazın yapılmış olması ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İtiraza konu tüketim bedeli ile tüketicinin bir önceki tüketim döneminde ödemiş olduğu tüketim bedeli arasındaki farkın yüzde otuzdan fazla olması durumunda tüketici, bir önceki dönem tüketim bedeli kadarını son ödeme tarihine kadar ödeyebilir. Bu durumda tüketiciye 35 inci madde hükümleri uygulanmaz.
(3) İtiraz, tedarikçi tarafından başvuru tarihini izleyen en geç 10 iş günü içerisinde incelenerek sonuçlandırılır.
(4) İtirazın dağıtım şirketini ilgilendiren hususlarla ilgili olduğunun tespit edilmesi halinde, itiraz tedarikçi tarafından geliş tarihinden itibaren 2 iş günü içerisinde dağıtım şirketine iletilir. Dağıtım şirketi itirazın kendisine ulaştığı tarihten itibaren 5 iş günü içerisinde inceleme sonuçlarını tedarikçiye bildirir. İnceleme sonuçları tedarikçi tarafından 3 iş günü içerisinde tüketiciye yazılı olarak bildirilir…”
6.2. ‘Sayacın doğru tüketim kaydetmemesi halinde tüketim miktarının tespiti’ başlıklı 37 nci maddesinde, “(1) Sayacın arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde, tüketici veya dağıtım şirketi tarafından sayacın kontrolü talep edilebilir. Bu kapsamda sayacın, tüketicinin kusuru dışında herhangi bir nedenle eksik veya fazla tüketim kaydettiğinin ya da hiç tüketim kaydetmediğinin; a)
Sayaç dışı bir unsurdan kaynaklanması ve bu durumun dağıtım şirketince yerinde yapılan incelemede teknik olarak tespit edilmesi, b) (Değişik bent: 20.02.2021 – 31401 s. R.G. Yön./16. md.)Sayaçtan kaynaklanması ve bu durumun sanayi ve teknoloji il müdürlüğünden alınan sayaç muayene raporunda teknik olarak tespit edilmesi, durumlarında eksik veya fazla tüketime ilişkin hesaplama yapılır.
(2) (Değişik fıkra: 20.02.2021 – 31401 s. R.G. Yön./16. md.) Bu madde kapsamında yapılan hesaplamalarda; öncelikle varsa tüketicinin aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketim değerleri yoksa sayaç değişim tarihinden sonraki ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait günlük ortalama tüketim değerleri dikkate alınarak hesaplama yapılır. Bu iki tespitin yapılamaması durumunda benzer özelliklere sahip kullanım yerlerinin tüketimleri dikkate alınarak geçmiş dönem tüketimleri hesaplanır. Kullanım amacı tarımsal sulama olan tüketicilerin hesaplamalarında, tarım il/ilçe müdürlükleri ve resmî kurumlardan alınan belgeler ile yerinde yapılan tespitlere göre ürün belirlenerek, ürün karakteristiğine uygun hesaplama yapılabilir.” (3) (Değişik fıkra: 20.02.2021 – 31401 s. R.G. Yön./16. md.) Bu madde kapsamında düzenlenen faturaya esas süre, dağıtım şirketinin ve/veya tedarikçinin lehine olması ve doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde, 180 günü geçemez. Söz konusu bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde ise faturaya esas sürenin başlangıcı olarak, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan sayaç kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemlerinden en son işlem tarihi esas alınır. Ancak bu süre hiçbir şekilde
90 günü geçemez. (4) Bu madde kapsamında, sayaç, sayaç değiştirme tutanağı düzenlenerek değiştirildiği
tarihten itibaren en geç 10 iş günü içerisinde ilgili Bilim Sanayi İl Müdürlüğüne gönderilir. Bilim Sanayi
İl Müdürlüğünden alınan rapora istinaden 10 iş günü içerisinde ilgili dağıtım şirketi tarafından eksik veya fazla tüketime ilişkin fark ve bu farka ilişkin belgeler ilgili tedarikçiye gönderilir. İkinci fıkra kapsamında sayaç değişim tarihinden sonraki ödeme bildirimine esas ilk iki dönem tüketim miktarının ortalaması alınarak hesaplama yapılması gerekiyorsa ilgili belgeler bu sürenin bitiminden itibaren 10 iş günü içerisinde tedarikçiye gönderilir. Tedarikçi eksik veya fazla tüketime ilişkin bildirimi 3 iş günü içerisinde faturalandırarak tüketiciye gönderir. … (11) (Ek fıkra: 20.02.2021 – 31401 s. R.G. Yön./16. md.) Bu madde kapsamında düzenlenecek olan faturalar normal tüketim faturasından ayrı olarak düzenlenir.” hükümleri yer almaktadır.
6.3. ‘Sayaç ve sayaca erişim’ başlıklı 50’nci maddesinde, “(1) Tüketicinin aktif ve reaktif elektrik enerjisi tüketimi ile güç ölçümleri; ilgili mevzuat uyarınca tesis edilen sayaçlar ve uygun şekilde tesis edilmiş ölçüm sistemleri kurulmak suretiyle ölçülür.
(2) Tüketici, kullanım yerine ait sayaç ve/veya ölçüm sistemlerine müdahale etmemek, dağıtım şirketin sayaç ve/veya ölçüm sistemlerine erişimini engellememekle mükelleftir.” 6.4. ‘Sayaç kontrolü’ başlıklı 51’nci maddesinde, (1) Sayacın arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde, ilgili tüzel kişi veya tüketici tarafından sayacın kontrolü talep edilebilir. Bu talep,
dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından 11/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümleri çerçevesinde karşılanır. Sayacın doğru tüketim kaydettiğinin tespiti halinde sayaç kontrol bedeli talep sahibi tarafından karşılanır. Tüketicinin sayaç kontrol talebinden itibaren 10 iş günü içerisinde ilgili dağıtım şirketi tarafından sayaç sökülerek değiştirilir. Sayaç değiştirme tutanağının bir örneği kullanım yerine bırakılır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir.
(2) 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ve bu Kanuna ilişkin ikincil mevzuat çerçevesinde periyodik muayene sebebiyle değiştirilmesi gereken tüketici mülkiyetindeki sayaç, dağıtım şirketi tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen standartları taşıyan ve dağıtım şirketi mülkiyetinde olan bir sayaç ile değiştirilir. Eski sayacın ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen standartları taşıması halinde, söz konusu sayacın dağıtım şirketince tekrar kullanılabilmesi için periyodik muayeneden geçirilmesi zorunludur.
(3) Arızalanan, hasar gören veya ilgili mevzuat çerçevesinde değiştirilmesi gereken sayaç yerine dağıtım şirketi tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen standartları taşıyan ve dağıtım şirketinin mülkiyetinde olan bir sayaç takılır.
(4) Birinci fıkra kapsamında belirtilen bedeller dışında, bu madde kapsamında yapılacak sayaç değişimi ve diğer işlemler ile ilgili olarak, tüketiciden herhangi bir ad altında bedel talep edilemez ve tüm maliyetler ilgili dağıtım şirketi tarafından karşılanır.
(5) Bu madde çerçevesinde yapılan işlemlerde kesme bağlama bedeli alınmaz.
(6) Bu madde çerçevesinde sayacın yerinden sökülmesi durumunda; sökülen sayacın yerine dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından, asgari sökülen sayacın fonksiyonlarını yerine getirecek nitelikte bir sayaç takılır. Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan bilgileri içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir. Bu madde kapsamında tüketicinin mülkiyetindeki sayacın değiştirilmesi halinde, eski sayaç dağıtım şirketince, işletme ve bakım hizmetleri karşılığında, iz bedelle tüketiciden devralınır.” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi Arif DÜLGER tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Dicle Elektrik
Dağıtım Anonim Şirketinin başvurana yönelik gerçekleştirdiği idari iş ve eylemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, yetkili olduğu, tesisat numarası olan “
Ticaret Limited Şirketine” ait elektrik faturasının çok yüksek geldiğini, yüksek faturanın geldiği ay içinde daha önceki aylara göre daha fazla tüketim yapmadığını fakat gelen elektrik faturasının önceki aylara göre çok yüksek olduğunu, elektrik faturasında hata olmasının muhtemel olduğunu, ilgili elektrik faturasının tekrar incelenerek gerekli düzeltmenin yapılmasını talep etmektedir.
9. Başvuranın itiraz ettiği ilk faturanın ) 10.004,070 TL (09/07/2021-07/08/2021 Dönemi), ikinci faturanın ( ) ise 10.327,30 TL (07/08/2021-10/09/2021 Dönemi) olduğu görülmüştür.
Başvuranın 1 yıllık diğer faturalarına bakıldığında ise, küsuratlarına yer verilmeksizin Mayıs dönemi 200
TL, Haziran dönemi 6700 TL, Eylül dönemi 7900 TL, Ekim dönemi 5300 TL olduğu tespit edilmiştir.
10. Konu hakkında ilgili İdareden gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, Faturalamada, dağıtım şirketi tarafından okunan birbirini takip eden iki dönem arasındaki endeks farkının çarpan faktörü ile çarpımı sonucu bulunan değer tüketicinin elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edileceği maddesi uyarınca mevzuata aykırı bir durumun olmadığı ve usulsüzlük bulunmadığından farklı bir işlem tesis edilemediği görülmektedir.
11. 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 9’uncu maddesi uyarınca sayaç okunması, bakım ve işletilmesinin ilgili dağıtım şirketinin sorumluluğunda olduğu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri
Yönetmeliğinin 37 nci maddesinde, sayacın arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde, tüketici veya dağıtım şirketi tarafından sayacın kontrolü talep edilebileceği, sayacın, tüketicinin kusuru dışında herhangi bir nedenle eksik veya fazla tüketim kaydettiğinin ya da hiç tüketim kaydetmediğinin; sayaç dışı bir unsurdan kaynaklanması ve bu durumun dağıtım şirketince yerinde yapılan incelemede teknik olarak tespit edilmesi 51’nci maddesinde ise, sayacın arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde, ilgili tüzel kişi veya tüketici tarafından sayacın kontrolü talep edilebileceği, bu talebin dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından 11/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümleri çerçevesinde karşılanacağı, sayacın doğru tüketim kaydettiğinin tespiti halinde sayaç kontrol bedeli talep sahibi tarafından karşılanacağı, belirtilmiştir.
12. Anılan mevzuat hükümleri kapsamında, görevli dağıtım şirketi olan Dicle Elektrik Dağıtım Şirketince
15.10.2021 tarih ve sayılı tespit formu ile yerinde yapılmış olduğu incelemede; ölçü
bölmesinde bulunan sayaca ait çarpan hatası, sayacın hatalı okunması ve tüketim miktarının hatalı hesaplanmasına bağlı dağıtım şirketi kaynaklı ya da yanlış tarife ile diğer bedellerin hatalı hesaplanmasına bağlı tedarikçi kaynaklı hata ve mükerrer ödeme olmadığı tespit edildiği, bu kapsamda Elektrik Piyasası
Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 33/1 maddesi hükmü kapsamında, itiraza konu tahakkuk eden faturalarda herhangi bir hata olmadığı, tüketim değerinin doğru olduğu tespit edildiği anlaşılmaktadır.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, Sayacın doğru tüketim kaydetmemesi halinde tüketim miktarının nasıl tespit edileceğinin yukarıda yer verilen mevzuatta açıkça düzenlendiği, sayacın arıza şüphesi ile kontrolünün talep edildiği, kontrol sonucunda sayacın hatalı ölçüm yaptığına dair bir tespite rastlanmadığı ve mezkur yönetmelik hükümleri doğrultusunda işlem yapıldığı anlaşılmıştır. Ayrıca başvuranın şirketinin son 1 yıl içindeki elektrik faturalarının incelenmesi neticesinde yüksek fatura geldiği iddiasında bulunulan aylardaki elektrik kullanım miktarının da yüksek olduğu dolayısıyla kullanılan kWh oranla gelen elektrik faturasında bir yanlışlık olmadığı bundan ötürü başvuranın talebinin ilgili idarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi”
/
ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede, hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı tespit edilmiş olup, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; başvuranın faturaya itirazı ile ilgili olarak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Başvuru” başlıklı 68 inci maddesi kapsamında İlçe
Tüketici Hakem Heyetine başvuru yolu, “Karar ve karara itiraz” başlıklı 70 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tüketici hakem heyetinin kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Tüketici Hakem
Heyetinin bulunduğu yerdeki Tüketici Mahkemesine itiraz yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve DİCLE ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİNE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi