Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Başvuran, Ankara’nın Mamak ilçesinde ikamet ettiği konutunda yaşadığı elektrik kesintileri nedeniyle Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.’den tazminat talep etmiştir. Ekim 2018’de yer altı kablosunda yapılan bir çalışma sonrasında, bölgede elektrik kesintisi olmamasına rağmen, başvuranın da içinde bulunduğu üç binada sürekli elektrik kesintileri yaşanmıştır. Yaklaşık 50-60 kişi, bu durumdan sekiz ay boyunca etkilenmiş ve ilgili şirkete defalarca şikayette bulunmuşlardır. Ancak, yapılan bakım onarım çalışmaları yeterli olmamış ve sorun çözülmemiştir.

Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş., başvuranın iddialarını yanıtlayarak, 2018’deki arızanın onarıldığını ve sonrasında yaşanan kesintilerin bu arızayla ilgili olmadığını belirtmiştir. Ayrıca, 2019 yılında bakım çalışmaları yapılmış ve kesintilerin sıklığı ile ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirmeler yapılmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda, başvuranın yaşadığı kesintilerin mevzuatta belirtilen eşik değerlerin altında kaldığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. İlgili mevzuat gereği, başvuranın tazminat talebinin karşılanması için yeterli bir sebep bulunmadığı belirtilmiştir. Ayrıca, idarenin başvurana hangi mercilere itiraz edebileceği konusunda bilgi vermemesi, iyi yönetim ilkelerine aykırı olarak değerlendirilmiştir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/2919-S.20.4722

BAŞVURU NO : 2019/14732

KARAR TARİHİ : 24/02/2020

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın konutunda yaşanan elektrik kesintileri nedeniyle tazminat talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 27/08/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran özetle, … Mah. … Sok … Akdere Mamak/ANKARA adresinde ikametgâh ettiğini, ( Abone: …, Sözleşme Hesap No: … Tekil Kod / Tesisat No:… Müşteri No: …) Ekim 2018 tarihinde EGE 13 trafosu ile binalarını besleyen elektrik panosuna gelen yer altı kablosunda çalışma yapıldığını, akabinde bölgede elektrik kesintisi olmamasına rağmen kendi bölgelerinde binaları da dâhil olmak üzere toplam 3 binada mütemadiyen elektrik kesintisi yaşandığını, yaklaşık 3 binada ikamet eden 50-60 kişinin 8 ay boyunca mağdur olduğunu, yaşanan bu mağduriyetten ilgili şirketin sorumlu olduğunu, elektrik kesintilerinin çok sık yaşanması ve bölgede elektrik kesintisi olmamasına rağmen bina elektriğinin sürekli olarak kesilmesinin hayatlarını olumsuz şekilde etkilediğini, yaşanan bu arızaları Başkent Elektrik Dağıtım AŞ’ye defalarca bildirmelerine rağmen arızaların kesin ve kalıcı şekilde çözüme kavuşturulması taleplerine istinaden herhangi bir bakım onarım çalışması yapılmamasının durumu gözler önüne serdiğini, yaşanan bu elektrik kesintilerinde tüketici olarak kendilerinin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, bu süre zarfında EPDK’ya 4 defa şikâyet ilettiklerini ve

Başkent Elektrik Dağıtım AŞ’nin bakım-onarım çalışması yaptığını, arızaların giderildiği yönünde beyanlarda bulunulduğunu, ancak arızaların çözüme kavuşturulmasının yaklaşık olarak 8 ay sürdüğünü, neticede Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş firmasına bakım onarım çalışması yapılması ve arızanın giderilmesi için bildirimlerine rağmen arızaların giderilmediğini, arızanın yer altındaki kablonun tamir edilmesi ile düzeltildiğini ancak bu sorunun çözüme kavuşturulmasının 8 veya 9 ay sürdüğünü ifade ederek yaşanan bu mağduriyeti ilgili şirketin karşılamasını, firmanın bu sorumsuzluğuna istinaden cezalandırılmasını ve kendisine tazminat verilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.’ nin konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 02/05/2019 tarih … sayılı yazısı ve eklerinden özetle;

2.1. Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu’na iletilen 07/10/2019 tarih ve … sayılı cevap yazısı ile gerekli açıklamaların yapıldığını ve söz konusu yazıda da ifade edildiği üzere; 2.2. 2018 yılı Ekim ayında ilgili adreste yeraltı kablosunda çalışma yapılıp yapılmadığına ilişkin durum incelendiğinde 17/10/2018 tarihinde şebeke kablosunda arıza oluştuğu ve onarımı yapıldığı bilgisi alındığı, 2.3. Söz konusu çalışma sonrası elektrik kesintilerinin arttığına ilişkin husus incelendiğinde, bu durumun 17/10/2018 tarihinde meydana gelen kesinti ile ilgisi olmadığı, 2.4. Bölgede yapılan ve yapılacak olan bakım çalışması durumları incelendiğinde, başvuranın enerji aldığı trafoya 2019 yılında bakım çalışmasının yapıldığı, saha dağıtım kutusunda 2018 yılında bakım çalışmasının gerçekleştirildiğinin tespit edildiği, sonraki bakım çalışması tarihlerinin 2020 yılı olarak belirlendiği, 2.5. 01/01/2018-05/09/2019 tarih aralığı için başvuru sahibinin etkilendiği kesinti listesinin;

Bildirime KESİNTİ

KESİNTİ NEDENİNE Başlama Tarihi ve SONA ERME TARİHİ VE

Göre SÛRESİ

İLİŞKİN AÇIKLAMA Zamanı ZAMANI

İl İlçe

(SAAT)

219788500 ANK MAMAK Şalter Arıza-Eko. Bildirimsiz 16.10.2018 12:11:37 16 10 2018 14:27 49 2.270

(BH7)-

219812097 ANK MAMAK KabloKopma/Sıynlm Bildirimsiz 17.10 2018 09 28 58 17 10 2018 12:19 20 2.839

ARA Ömür (6)

220026846 ANK MAMAK Kablo Başlığı… Bildirimsiz 20.11.2018 17:17:26 20.11.2018 18:32:42 1,254

ARA a.. Onur

224430507 ANK MAMAK Ayarcı Arıza-Eko. Bildirimsiz 28 11 2018 10:16:09 28.11 2018 16 07 46 5,860

ARA

224679836 MAMAK Bildirimsiz 10.12.2018 23:41:68 11.12.2018 0148 00 2,101

ANK Şalter Arıza-Aşırı

ARA Ömür

225350783 ANK MAMAK Sigorta Arıza- Bildirimsiz 18.12.2018 08:61:48 18 12 2018 12:22 25 3,510

ARA Yük

225413617 ANK MAMAK Sigorta Arıza-Aşırı Bildirimsiz 21.12.2018 08:33:46 21.12 2018 10:02:06 1,472

ARA Eko.Ömür

8000034725 ANK MAMAK Aşırı Yük-Şalter Bildirimsiz 31.12.2018 08:02 59 31.12 2018 09:16 37 1,230

ARA Yük

8000042998 ANK MAMAK SCADA- MANEVRA Bildirimsiz 06.01.2019 02:50:23 06.01 2019 05:17 İS 2,450

ARA Arıza

8000058029 ANK MAMAK Olumsuz Hava Bildirimsiz 16.01.2019 01:17:28 16.012019 01 37:32 0,330

ARA

8000069957 MAMAK Bildirimsiz 23.01.2019 11:42:12 23 01 2019 13 37:S7 1,920

ANK Aşırı Yük-Şalter

ARA Şartları..

8000083802 MAMAK SCADA MANEVRA Bildirimsiz 04.02.2019 10:19 19 04 02 2019 11 05:22 0,770

ANK

ARA Arıza

KopmaySifttlma/Set

8000083912 ANK MAMAK SCADA MANEVRA Bildirimsiz 04.02.2019 11:45:02 04 02 2019 11:51:33 0,100

ARA

ıim

8000132984 ANK MAMAK Ekonomik Ömür-… Bildirimsiz 22.03.2019 20 46 55 22 03 2019 22:58 20 2,200

ARA

8000154930 ANK MAMAK Aşırı Yük-Sigorta Bildirimsiz 12.04.2019 09.57:32 12 04.2019 11:05:45 1,137

ARA

8000160070 ANK MAMAK Bakım İhtiyacı… Bildirimli 19.04.2019 09 43 37 19 04.2019 15:46:07 6,042

ARA Arıza

8000799421 ANK MAMAK 3.Şahıs Kaynaklı… Bildirimsiz 16.07.2019 12:14:32 16 07.2019 15:11:31 2,950

ARA

8000308266 ANK MAMAK 3.Şahıs Kaynaklı Bildirimsiz 21.07.2019 12:50:40 21.07 2019 15:00:28 2,163

ARA Hatar KaMo

ARA h……..Hatar – Kablo

Kopma/Siyıılnvı şeklinde olduğu, Hatan

Açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.

KOD NO

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.

5. 21/12/2012 tarihli ve 28504 sayılı Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin

Hizmet Kalitesi Yönetmeliği’nin; 5.1. “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “ (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) AG: Etkin şiddeti 1000 Volt ve altındaki gerilim seviyesini,…

f) Bildirimli kesinti: Önceden bildirimi yapılan ve dağıtım veya iletim sisteminde programlanmış bir müdahale nedeniyle meydana gelen kesintiyi, g) Bildirimsiz kesinti: Önceden bildirimde bulunulmayan kesintiyi,…

ff) OG: Etkin şiddeti 1000 Voltun üstünden 36 kV’a kadar olan (36 kV dahil) gerilim seviyesini,… ifade eder.”

5.2. “Kullanıcılara ödenecek tazminatın hesaplanması ve ödenmesi” başlıklı 16 ncı maddesinde; “(1) Bildirimsiz kesintiler için Tablo 9’da belirlenen sınır değerler aşıldığında dağıtım şirketi bu maddede belirlenen esaslar çerçevesinde kullanıcıya başvurusuna gerek duyulmaksızın tazminat öder. Tazminata hak kazanan her bir kullanıcıya yapılacak ödeme, ait olduğu yılı takip eden yılın Nisan ayından itibaren başlatılır ve tamamlanıncaya kadar müteakip dönemlerde yapılır. Ödeme, dağıtım (Mülga ibare:RG-31/3/2016-29670) (…)

bedellerinden mahsup edilmek suretiyle, aboneliğin iptali halinde ise def’aten gerçekleştirilir.

(2) Kullanıcılara TKSÜRE gerçekleşmelerine göre ödenecek tazminat miktarı aşağıdaki

formüle göre hesaplanır:

……

OT: Tüketicilerde, ilgili kullanıcının tazminata esas takvim yılı için (aboneliğin 1 yıldan kısa olması durumunda abonelik süresi için) hesaplanan kWh/saat olarak saatlik ortalama talebini, üreticilerde ise ilgili kullanıcının tazminata esas takvim yılı için (aboneliğin 1 yıldan kısa olması durumunda abonelik süresi için) hesaplanan kWh/saat olarak şebekeye verdiği saatlik ortalama enerji miktarını, …

(3) Kullanıcılara TKSAYI gerçekleşmelerine göre ödenecek tazminat miktarı aşağıdaki

formüle göre hesaplanır:

…

5.3. TABLO-9 EŞİK KESİNTİ SÜRESİ VE SAYILARI

EŞİK DEĞER KESİNTİ İMAR ALANI İMAR ALANI

ADI SINIFI İÇİNDEKİ DIŞINDAKİ

KULLANICILAR KULLANICILAR İÇİN

İÇİN

AG OG AG OG

ESURE (Saat) 48 24 72 36

Bildirimsiz

ESAYI (Kez) 56 56 72 72

ESURE (Saat) 24 16 32 24

Bildirimli

ESAYI (Kez) 6 4 8 6

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı

Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran Ekim 2018 tarihinden itibaren binalarını besleyen elektrik panosuna gelen yer altı kablosunda çalışma yapıldığını, 8 ay boyunca iki günde bir elektrik kesintisi yaşandığını ve bu durumun hayatlarını olumsuz etkilediğini ifade ederek yaşadığı mağduriyetin ilgili şirket tarafından karşılanarak tarafına tazminat verilmesini ve firmanın bu sorumsuzluğuna istinaden cezalandırılması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.

8. Konuyla ilgili yapılan yazışmalar kapsamında; Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. Gnel

Müdürlüğünden gelen yazıdan anlaşıldığı üzere; 17/10/2018 tarihinde şebeke kablosunda arıza oluştuğu ve onarımın yapıldığı bilgisinin alındığı, daha sonra yaşanan kesintilerin 17/10/2018 tarihinde meydana gelen kesinti ile ilgisi olmadığı, başvuranın enerji aldığı trafoya

2019 yılında bakım çalışmasının yapıldığı, saha dağıtım kutusunda 2018 yılında bakım

çalışmasının gerçekleştirildiğinin tespit edildiği, sonraki bakım çalışması tarihlerinin 2020 yılı olarak belirlendiği açıklamalarına yer verildiği anlaşılmıştır.

9. İlgili mevzuatın incelenmesinden Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet

Kalitesi Yönetmeliği’nin kullanıcılara ödenecek tazminatın hesaplanması ve ödenmesi hususuna yer verilen 16 ncı maddesinde bildirimsiz kesintiler için Tablo 9’da belirlenen sınır değerler aşıldığında dağıtım şirketinin bu maddede belirlenen esaslar çerçevesinde başvurusuna gerek duyulmaksızın kullanıcıya tazminat ödeyeceğine yer verildiği, bu kapsamda kararın 7.3.

nolu paragrafında yer verilen Toblo-9 daki eşik kesinti süre ve sayıları ve kararın 2.4. nolu paragrafında yer verilen başvuranın hanesinde yaşadığı kesintiler birlikte değerlendirildiğinde, imar alanı içindeki kullanıcı içinde yer alan başvuranın AG(Etkin şiddeti 1000 Volt ve altındaki gerilim seviyesi)değeri ile kesinti sınıfı bakımından “bildirimsiz” sürenin 01/01/201805/09/2019 tarih aralığında 48 saatin altında(40,598 saat), “bildirimli” sürenin 24 saatin altında(6,042 saat) ve bildirimsiz kesinti sayısının 56 nın altında(17 tane) ve bildirimli kesinti sayısının ise 6 nın altında(1 tane) olduğu yapılan değerlendirme neticesinde anlaşılmış olup başvurana tazminat ödenmesini gerektirecek bir hususa rastlanamamıştır.

10. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın yaşadığı elektrik kesintilerinin ilgili mevzuatta yer verilen eşik değerlerin altında kalması nedeniyle başvuranın tazminat talebi ile ilgililerin cezalandırılması talebinin idarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 11. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmelik’in “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara Asliye Hukuk Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve BAŞKENT ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL

MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi