|
ÖZET: Başvuranın, Jandarma Genel Komutanlığından emekli olduktan sonra Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) yaptığı intibak işlemleriyle ilgili başvurusu, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incelenmiştir. Başvuran, 31 Mayıs 2010 tarihinde Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesinden mezun olmasına rağmen, emeklilik işlemlerinin tamamlanmasının ardından intibak işlemlerinin hatalı yapıldığını iddia etmektedir. Başvuru, SGK’nın müvekkiline bağladığı emekli aylığının, eğitim durumu göz önünde bulundurulmadan belirlendiği gerekçesiyle reddedilmiştir.
Jandarma Genel Komutanlığı, başvuranın emeklilik işlemlerinin, görevdeyken mezuniyet belgesinin ibraz edilmemesi nedeniyle intibak işlemlerinin yapılamayacağını belirtmiştir. İlgili mevzuat, emekli olduktan sonra yapılan başvurular için intibak işlemlerinin düzenlenmediğini ifade etmektedir. Başvuranın, emeklilik tarihinden önce eğitim durumunu kuruma bildirmemesi, intibak işlemlerinin gerçekleştirilmesini engellemiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın intibak taleplerinin hukuka uygun olmadığına karar vermiştir. Başvuranın, SGK’ya yaptığı başvurunun reddedilmesi üzerine, yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. Bu durum, başvuranın eğitim durumu ile ilgili intibak işlemlerinin, görevdeyken yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/2957-S.24.4711
BAŞVURU NO : 2023/15395
KARAR TARİHİ : 14.03.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : İntibak işlemleri hk.
BAŞVURU TARİHİ : 25.09.2023
I. . BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran vekili özetle: müvekkilin 26/07/2010 tarihinde Jandarma Genel Komutanlığından emekli olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından müvekkile yaş haddi dolayısıyla 01/12/2013 tarihinden itibaren üçüncü derece, ikinci kademe 2200 ek gösterge ve 25 yıl 7 ay hizmeti karşılığında 1.508,97 TL aylık bağlanmasına rağmen müvekkilin intibak işlemlerinin hatalı olduğunu, söz konusu hatalı işlemin müvekkilin 31/05/2010 tarihinde – diploma numarası ile Anadolu Üniversitesi İşletme
Fakültesinden mezun olmasına rağmen anılan yüksek öğrenim mezuniyeti sebebiyle intibak işlemlerinin bir derece ilave edilerek yapılması gerekmekteyken, mevcut eğitim durumu dikkate alınmaksızın emeklilik işlemleri tamamlanmasından kaynaklandığını hatalı yapılan intibak işlemlerinin düzeltilmesi amacıyla
SGK’ ya yapılan başvurunun Jandarma Genel Komutanlığına iletilmesinin ardından Jandarma Genel
Komutanlığınca, ilgili yasal düzenlemede personellerinin emekli olduklarından sonra yapılacak işlemlerine dair bir düzenleme bulunmadığını ileri sürülerek reddedildiğini belirterek SGK’ ya başvuru tarihinden itibaren müvekkilin derece/kademe ilerlemesinin gerçekleştirilmesi yönünde Tavsiye Kararı verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 20/10/2023 tarihli ve S. sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (SGK) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 23.11.2023 tarihli ve E- sayılı yazıda ilgili mevzuat hükümlerine yer verilmek suretiyle özetle; 2.1. Başvuranın Siirt İl Jandarma Komutanlığı emrinde Astsubay Kıdemli Başçavuş olarak görev yapmakta iken disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle 5434 sayılı Kanunun mülga 39/e maddesi uyarınca
26.07.2010 tarihinde Kurumunca resen emekliye sevk edildiği,
2.2. Jandarma Genel Komutanlığının 27.08.2010 tarihli ve – sayılı yazısı ekinde ilgilinin emeklilik belgelerinin SGK’ ya gönderildiği, anılan yazı ekinde yer alan Hizmet Belgesinde adı geçenin iki yıllık yüksek öğrenim niteliğindeki Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Jandarma Meslek
Eğitimi Bölümünden 05.06.2006 tarihinde mezun olduğu, buna ilişkin intibak işlemlerinin 21.07.2006 tarihinde yapıldığı, 2.3. Bunun üzerine, her ne kadar 25 hizmet yılı koşulunu tamamlamış ise de tabi olduğu emeklilik yaşını
03.11.2013 tarihinde tamamlayacak olan ilgiliye bu tarihten sora Kurumumuza başvuruda bulunması
halinde emekli aylığı bağlanabileceğinin 02.12.2010 tarihli ve sayılı yazımız ile bildirildiği, 2.4. Başvuranın SGK kayıtlarına 08.11.2013 tarihinde geçen 04.11.2013 tarihli dilekçesi ile emeklilik işlemlerinin başlatılmasını talep etmesi üzerine, 27.01.2014 tarihli ve sayılı işlem ile iki yıllık yüksek okul mezuniyetine göre 3 üncü derecenin 2 nci kademesi intibakı ve (+2200) ek gösterge rakamı üzerinden 5510 sayılı Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamındaki toplam 25 yıl 6 ay 8 gün hizmet süresine karşılık 01.12.2013 tarihinden geçerli olmak üzere emekli aylığı bağlandığı ve (25) tam hizmet yılına karşılık emekli ikramiyesinin tahakkuk ettirildiği, 2.5. Bilahare, ilgilinin emekli aylığına esas derece ve kademesine; 926 sayılı Kanunun geçici 38 inci madde hükmü uyarınca iki kademe, aynı Kanunun geçici 49 uncu madde hükmü uyarınca bir kademe, ilave edilmiş ve söz konusu derece ve kademesi; 2 nci derecenin 2 nci kademesine ulaşmış olup, ilgiliye halihazırda 2 nci derecenin 2 nci kademesi intibakı ve (+3600) ek gösterge rakamı üzerinden emekli aylığının ödenmekte olduğu, 2.6. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun, ilgilinin görevinden ayrıldığı tarihte yürürlükte bulunan 137 nci maddesi; “… Rütbe kıdemliliği ve kademelere göre, … c) Astsubaylar hakkındaki gösterge tabloları Ek-VIII sayılı cetvelde gösterilmiştir. Yükseköğrenim yapmış olan astsubayların intibakları; …Bu intibaklar personelin fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulunu bitirdiğine dair resmi belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihteki derece ve kademelerine…, 4 yıl süreli yüksek öğrenim için 1 derece ilave edilerek yapılır.” hükmünü amir olup, söz konusu hüküm ile görevde olan personelin, mezuniyetini gösterir belgeyi görev yaptığı kuruma ibrazı üzerine intibakının yapılacağı düzenlenmekte olup, gerek 926 sayılı Kanunda gerekse 5434 ve 5510 sayılı Kanunlarda görevinden ayrılarak emekliye sevk edilenlerin intibaklarının yapılacağına dair herhangi bir hükmün bulunmadığı, 2.7. 926 sayılı Kanunun; “XIII Kademe ilerlemesinde aylığa hak kazanma:” başlıklı 147 nci maddesi; “Subay ve astsubaylar kademe ilerlemesinde onay metninde yazılı tarihi takip eden aybaşından itibaren
kademe maaşına müstahak olurlar.” hükmünü, “XIV Rütbe terfiinde ve kıdemlilik aylığa hak kazanma:” başlıklı 148 inci maddesi; “Rütbe terfi veya rütbe kıdemliliği onanan subay ve astsubaylar onay metninde yazılı yükselme tarihini takibeden aybaşından itibaren yeni rütbe veya kıdemliliğin birinci kademe aylığına hak kazanırlar. Ancak, her yıl 30 Ağustos Zafer Bayramı günü rütbe terfii veya rütbe kıdemliliği onanan subay ve astsubaylara rütbe terfii veya rütbe kıdemliliğinin onaylandığı tarihten itibaren, takip eden aybaşına kadar olan döneme ait aylık farkları kıst olarak ödenir.” hükmünü amir olup, bu hükümler ile de astsubayların SGK’ ya gönderilmesi gereken kesenek ve kurum karşılığı veya prim tutarlarının ve buna bağlı olarak emeklilik haklarının hesaplanmasında dikkate alınan kademe ilerlemesi veya rütbe terfi aylığına, onay metninde yazılı tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanacakları düzenlendiği, 2.8. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” başlıklı (A) bendinin 12/d fıkrası ile aynı Kanunun “Derece değişikliğinde aylığa hak kazanma:” başlıklı 167 nci maddesi hükümleri incelendiğinde: 657 sayılı Kanuna tabi memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak üst öğrenimi bitirenlerin yeniden memuriyete dönmeleri halinde aynı üst öğrenime tahsillerine ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitiren emsallerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak şartıyla, bitirdikleri üst öğrenimin hizmete başlangıç derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet sürelerinin tamamı değerlendirilerek intibakının yapılması gerekmekte olup, görevinden ayrılarak emekliye sevk edilenlerin de bir üst öğrenimi bitirmeleri halinde 657 sayılı Kanun uyarınca intibaklarının yapılacağına dair herhangi bir hükme yer verilmediği, 2.9. Bu çerçevede başvuranın, görev yaptığı kurumuna herhangi bir belge ibrazında bulunmadığı ve resen emekliye sevk edilerek göreviyle ilişiğinin kesildiği 26.07.2010 tarihinden önce 31.05.2010 tarihinde mezun olduğu dört yıllık lisans öğreniminin intibakında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususunda görev yaptığı Jandarma Genel Komutanlığı yetkili olup, anılan kurumca başvurucunun intibakında herhangi bir değişiklik yapılmaksızın ilgilinin emekli aylıklarının sonradan bitirdiği yüksek okul öğrenimine göre Kurumumuzca ödenmesine imkan bulunmadığı, 2.10. Başvuranın emeklilik işlemlerine esas intibakının 31.05.2010 tarihinde mezun olduğu Anadolu
Üniversitesi İşletme Bölümündeki dört yıllık lisans öğrenimine göre düzeltilmesine yönelik taleplerinin gereği yapılmak ve yapılan işlem sonucundan ilgiliye ve SGK’ ya bilgi verilmek üzere Jandarma Genel
Komutanlığına gönderilmesine rağmen anılan Kurumdan: “üst öğrenimi bitirenlerin emekli olduktan sonra yapmış oldukları başvurular kapsamında intibaklarının yeniden belirleneceğine dair 926 sayılı Kanunda herhangi bir düzenleme bulunmaması nedeniyle ilgilinin talebi kapsamında intibak işlemi yapılmasına imkan bulunmadığının” bildirildiği, 2.11. Başvuran ile SGK arasında şikayet konusu yapılan idari işleme ilişkin olarak yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı, Açıklamalarına yer verilmiştir.
3. Kurumumuzun 20/10/2023 tarihli ve S. sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben
İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı tarafından gönderilen 30/10/2023 tarihli ve Esayılı yazıda; 3.1. Başvuranın 26.07.2010 tarihinde Jandarma Genel Komutanlığından ilişiğinin kesildiği, 3.2. Astsubayların öğrenim intibakının 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 137’nci maddesinde yer alan “(…) Rütbe kıdemliliği ve kademelere göre, … c) Astsubaylar hakkındaki gösterge
/
tabloları Ek-VIII sayılı cetvelde gösterilmiştir. Yükseköğrenim yapmış olan astsubayların intibakları; …Bu intibaklar personelin fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulunu bitirdiğine dair resmi belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihteki derece ve kademelerine…, 4 yıl süreli yüksek öğrenim için 1 derece ilave edilerek yapılır.”.(…)” hükmüne göre yapılmakta olduğu, 3.3. Jandarma Genel Komutanlığı arşiv kayıtlarında yapılan incelemede adı geçenin Jandarma Genel
Komutanlığı emrinde görev yaptığı süre içerisinde intibak müracaatına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge tespit edilmediği, 3.4. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanun’un 137’nci maddesinde astsubayların öğrenim intibak işlemlerinin nasıl yapılacağı belirtilmiş olup, madde içerisinde görevde olan personel hakkında yapılacak olan işlemler açıklanmış, ancak emekli olunduktan sonra yapılacak başvurular ile ilgili bir düzenleme bulunmadığı, 3.5. Başvuranın yükseköğrenim mezuniyet bilgisi ile hangi tarihte anılan bilgiyi kuruma ibraz ettiğinin bilgisinin verilmesi ile ilgili; Jandarma Genel Komutanlığı arşiv kayıtlarında yapılan incelemede adı geçenin Jandarma Genel Komutanlığı emrinde görev yaptığı süre içerisinde intibak müracaatına ve mezuniyet bilgisinin ibrazına ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı, Kuruma ilettiği dilekçe ve öğrenim belgesinden de anlaşılacağı üzere personel emekli olduktan sonra müracaatını 20 Ekim 2022 tarihinde dilekçe ile Sosyal Güvenlik Kurumu Kamu Görevlileri Emeklilik İşlemleri Daire Başkanlığına yaptığının anlaşıldığı, 3.6. Başvuranın Jandarma Genel Komutanlığı bünyesine katıldıktan sonra bitirmiş olduğu öğrenimi ile ilgili işlemler (önlisans öğrenim intibakı, lisans öğrenim intibakı,vs.) 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanun hükümleri gereği, görevde oldukları süre içerisinde fakülte veya yüksek okulu bitirdikleri takdirde, mezun olduklarına dair resmî belgeyi ibraz edip kurumuna müracaatı halinde yapıldığından hukuka aykırı bir işlemin olmadığı, 3.7. Başvuran ile Jandarma Genel Komutanlığı arasında başvuru konusu yapılan işleme ilişkin olarak yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlığın veya herhangi bir idari davanın olmadığı,
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 6. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun, ilgilinin görevinden ayrıldığı tarihte yürürlükte bulunan 137 nci maddesi; “(…)Astsubaylar hakkındaki gösterge tabloları EK-VIII/A ve EKVIII/C sayılı cetvellerde gösterilmiştir. Yükseköğrenim yapmış olan astsubayların intibakları; 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun Genel İdare Hizmetleri Sınıfında aynı yüksek öğrenimi bitirenler için tespit
edilen derece ve kademelerden hizmete başlamış kabul edilerek yapılır. Bu intibaklar personelin fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulunu bitirdiğine dair resmi belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihteki derece ve kademelerine, 2 yıl süreli yüksek öğrenim için 1 kademe, 3 yıl süreli yüksek öğrenim için 2 kademe, 4 yıl süreli yüksek öğrenim için 1 derece ilave edilerek yapılır. 2 ve 3 yıl süreli yüksek öğrenimini tamamlayarak intibakları yapılmış olanların, daha sonra lisans öğrenimini tamamlamaları halinde intibak işlemleri bir defaya mahsus olmak üzere tekrar yapılır. Yüksek öğrenimden dolayı bir defadan fazla yapılan intibak işlemleri toplamı 1 dereceden fazla olamaz, 5 yıl ve üzerindeki öğrenimlerin
4 yıldan fazlası için kademe verilmez.(Değişik: 9/8/1983-KHK-499/20 md.) Fakülte, yüksekokul veya
meslek yüksekokullarını bitirdikten sonra astsubay sınıf okulunu bitirip astsubay nasbedilenlerin yüksek öğrenim intibakları astsubay çavuşluğa nasıplarında yapılır. Yüksek öğrenim intibakı yapılan astsubayların sonraki rütbelerinin ve rütbe kademeliliklerinin ilk kademeleri, intibak yoluyla verilen derece ve kademe miktarı kadar fazladır.(2)(Ek: 28/5/2003-4861/9 md.) (Değişik üçüncü paragraf:30/6/20227415/6 md.) Astsubay meslek yüksek okulu mezunları ve kendi veya Milli Savunma Bakanlığı nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okulunu bitirerek temel askerlik eğitiminde başarılı olup astsubay çavuşluğa nasbedilenler, EK-VIII/A ve EK-VIII/C sayılı cetvellere göre başlangıç kademelerine bir kademe ilave edilerek 9 uncu derecenin ikinci kademesinden göreve başlarlar. Bunlar görevde oldukları süre içerisinde lisans tamamlama eğitimi yaptıkları veya en az dört yıl ve daha fazla süreli bir fakülte veya yüksek okulu bitirdikleri takdirde, mezun olduklarına dair resmî belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihteki derece ve kademelerine iki kademe ilâve edilerek intibakları yapılır. Birden fazla fakülte veya yüksek okul öğrenimi dikkate alınmaz. Bu şekilde intibakı yapılan astsubayların sonraki rütbelerinin ve rütbe kademeliliklerinin ilk kademeleri intibak yolu ile verilen kademe miktarı kadar fazladır. (…)”, 6.1. 926 sayılı Kanunun; “XIII – Kademe ilerlemesinde aylığa hak kazanma:” başlıklı 147 nci maddesi; “Subay ve astsubaylar kademe ilerlemesinde onay metninde yazılı tarihi takip eden aybaşından itibaren kademe maaşına müstahak olurlar.” hükmünü, – “XIV – Rütbe terfiinde ve kıdemlilik aylığa hak kazanma:” başlıklı 148 inci maddesi; “Rütbe terfi veya rütbe kıdemliliği onanan subay ve astsubaylar onay metninde yazılı yükselme tarihini takibeden aybaşından itibaren yeni rütbe veya kıdemliliğin birinci kademe aylığına hak kazanırlar. Ancak, her yıl 30 Ağustos Zafer Bayramı günü rütbe terfii veya rütbe kıdemliliği onanan subay ve astsubaylara rütbe terfii veya rütbe kıdemliliğinin onaylandığı tarihten itibaren, takip eden aybaşına kadar olan döneme ait aylık farkları kıst olarak ödenir.” 7. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı Geçici 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrası; “Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu
Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır.” 8. 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun 8.1. Mülga Ek 18 inci maddesi; “Sosyal Sigortalar Kanununa tabi görevlerde bulunduktan sonra iştirakçi olanların emeklilik keseneklerine, Personel Kanunları gereğince kazanılmış hak olarak aldıkları derece ve kademe aylıkları üzerine sigorta primi ödemek sureliyle geçirdikleri sürelerin, her yılı bir
/ kademe ilerlemesine ve tahsil durumlarına göre her 2, 3,4 veya 5 yılı bir derece yükseltilmesine esas olacak şekilde eklenerek bulunacak derece ve kademe aylığı esas alınır.
Bunların, Personel Kanunlarına göre kazanılmış hak olarak aldıkları kademelerin ilerletildiği veya derecelerin yükseltildiği sürece, emeklilik keseneğine esas kademeleri ilerletilir ve dereceleri yükseltilir.
Ancak, bunların emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükseltilmesi için tahsil durumları itibariyle
Personel Kanunları hükümlerine göre, en son yükseltilecekleri ve bir derece en az geçirilmesi gereken yıl sayısı kadar kademeden emeklilik keseneği ödemiş olmaları şarttır.
Şu kadar ki, 18 inci yaşın ikmalinden önce veya iştirakçi oldukları tarihteki tahsil derecelerinden daha aşağı bir tahsil derecesinde sigorta primi ödemek suretiyle geçirdikleri süreler dikkate alınmaz.
Sigorta primi ödemek suretiyle geçen sürelerin, Personel Kanunları hükümlerine göre memuriyette geçmiş sayılmak suretiyle, kazanılmış hak derece ve kademelerinin tesbitinde değerlendirilen kısımları, bu madde uyarınca, emeklilik keseneğine esas aylığın teshilinde ayrıca nazara alınmaz.”,
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret
Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran vekili özetle, müvekkilin 31/05/2010 tarihinde – diploma numarası ile Anadolu
Üniversitesi İşletme Fakültesinden mezunu olmasına rağmen anılan yükseköğrenim mezuniyeti sebebiyle intibak işlemleri yapılmadan emeklilik işlemlerinin tamamlandığını belirterek SGK’ ya başvuru tarihinden itibaren müvekkilin derece/kademe ilerlemesinin gerçekleştirilmesi yönünde Tavsiye Kararı verilmesini talep etmektedir.
10.1. Sosyal Güvenlik Kurumu’nca özetle; Başvuranın öğrenim intibak işlemlerinin 926 sayılı Türk
Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun, ilgilinin görevinden ayrıldığı tarihte yürürlükte bulunan 137 nci maddesi kapsamında yürütüldüğü, bu bağlamda söz konusu hüküm ile görevde olan personelin, mezuniyetini gösterir belgeyi görev yaptığı kuruma ibrazı üzerine intibakının yapılacağının düzenlenmekte olduğu, gerek 926 sayılı Kanunda gerekse 5434 ve 5510 sayılı Kanunlarda görevinden ayrılarak emekliye sevk edilenlerin intibaklarının yapılacağına dair herhangi bir hükmün bulunmadığı, öte yandan 926 sayılı
Kanunun 147 nci ve 148 inci maddeleri gereğince; Astsubayların SGK’ ya gönderilmesi gereken kesenek ve kurum karşılığı veya prim tutarlarının ve buna bağlı olarak emeklilik haklarının hesaplanmasında dikkate alınan kademe ilerlemesi veya rütbe terfi aylığına, onay metninde yazılı tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanacakları düzenlendiği belirtilerek ilgilinin emekli aylıklarının sonradan bitirdiği öğrenimine göre ödenmesine imkan bulunmadığı ifade edilmiştir.
11. Jandarma Genel Komutanlığı’nca özetle; Başvuranın 26.07.2010 tarihinde Jandarma Genel
Komutanlığından ilişiğinin kesildiği, Astsubayların öğrenim intibakının 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanununun 137’nci maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde yapıldığı, anılan hükümde, görevde olan personel hakkında yapılacak olan işlemlerin açıklandığı, ancak emekli olunduktan sonra
/ yapılacak başvurular ile ilgili bir düzenleme bulunmadığı, Jandarma Genel Komutanlığı arşiv kayıtlarında yapılan incelemede adı geçenin Jandarma Genel Komutanlığı emrinde görev yaptığı süre içerisinde intibak müracaatına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge tespit edilmediği, bu itibarla Astsubayların öğrenim intibakı
926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanun hükümleri gereği, görevde oldukları süre içerisinde
fakülte veya yüksek okulu bitirdikleri takdirde, mezun olduklarına dair resmî belgeyi ibraz edip kurumuna müracaatı halinde yapıldığından hukuka aykırı bir işlemin olmadığı ifade edilmiştir.
12. Bu çerçevede uyuşmazlığın, başvuranın görevdeyken (31/05/2010 tarihinde) bitirmiş olduğu
Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesine ilişkin diplomayı açıkta iken (görevden ilişiği kesildikten sonra)
SGK’ ya ibraz etmesi neticesinde başvuranın intibak işlemlerine esas alınıp alınamayacağı noktasında düğümlendiği görülmektedir.
13. Jandarma Genel Komutanlığı’nda astsubay olarak görev yapmakta olan başvuranın 31.05.2010 tarihinde dört yıllık lisans öğreniminden mezun olduğu, görev yaptığı kurumuna eğitim durumu intibakı kapsamında herhangi bir belge ibrazında bulunmadığı, akabinde 26.07.2010 tarihinde re’sen emekliye sevk edilerek göreviyle ilişiğinin kesildiği, ayrıca başvuranın SGK’ ya hitaben yazdığı ve SGK kayıtlarına
08.11.2013 tarihinde geçen 04.11.2013 tarihli dilekçesinin 3 no.lu paragrafında: “re’sen emekliliğe sevk
edilmeden önce 31.05.2010 tarihinde mezun olduğu Anadolu Üniversitesi İşletme Bölümü diplomasının derece/kademe ve ikramiye yönünden değerlendirilmesini” talep ettiği görülmektedir.
14. Başvuranın intibakının belirlenmesine yönelik yapılan incelemede; intibak işlemleri bakımından başvuranın mesleği itibariyle Astsubayların intibak işlemlerinin 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanununun, ilgilinin görevinden ayrıldığı tarihte yürürlükte bulunan 137 nci maddesi; “…astsubayların intibakları; …Bu intibaklar personelin fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulunu bitirdiğine dair resmi belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihteki derece ve kademelerine…, 4 yıl süreli yüksek öğrenim için 1 derece ilave edilerek yapılır.” hükmü olduğu ve anılan hüküm uyarınca görevde olan personel hakkında yapılacak olan işlemlerin açıklandığı, ancak görevle ilişiği kesildikten sonra yapılacak başvurular ile ilgili bir düzenleme bulunmadığı, somut olayda Jandarma Genel Komutanlığı arşiv kayıtlarında yapılan incelemede başvuranın Jandarma Genel Komutanlığı emrinde görev yaptığı süre içerisinde intibak müracaatına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge tespit edilemediği anlaşılmaktadır.
15. Öte yandan başvuranın intibak işlemleri bakımından görevdeyken bitirdiği lisans eğitimine ilişkin diplomasını çalıştığı Kurumu olan Jandarma Genel Komutanlığına ibraz etmediğinden eğitim durumu sebebiyle yükselebileceği derece/kademeye ilişkin keseneğin de Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilemediği anlaşılmaktadır.
16. Bu itibarla başvuranın kanunun amir hükmü kapsamında görevdeyken bitirdiği lisans eğitimine ilişkin diplomasını intibak işlemleri kapsamında çalıştığı kuruma ibraz etmemesi sebebiyle intibak işlemleri kapsamında başvurana yönelik tesis edilen işlemlerin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye
/
verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
18. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu
Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvuranın taleplerinin REDDİNE, Kararın BAŞVURANA, JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞINA ve SOSYAL GÜVENLİK
KURUMU BAŞKANLIĞINA TEBLİĞİNE;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi