|
ÖZET: Başvuran, 2006 yılında uzman doktor unvanı yerine doktor unvanı ile emekli olduğunu ve bu durumun emekli maaşı ile kıdem tazminatında eksik hesaplamalara yol açtığını iddia etmiştir. CİMER üzerinden yaptığı başvuru sonucunda unvanının düzeltildiğini, ancak bu düzeltmenin ardından eksik ödenen tutarların yasal faiziyle birlikte kendisine ödenmesini talep etmiştir. Başvurusu üzerine Sosyal Güvenlik Kurumu, unvan değişikliğinin ardından yapılan ilave ödemelerdeki farkın kendisine yansıtıldığını, ancak emekli aylığı ve ikramiyesinde herhangi bir fark oluşmadığını belirtmiştir.
Sosyal Güvenlik Kurumu, başvuranın emeklilik sicil dosyasını inceleyerek, 2006 yılında sehven doktor unvanı ile emekli edildiğini, ancak uzman doktor ve doktor unvanları arasında ek gösterge açısından bir fark bulunmadığını ifade etmiştir. Ayrıca, başvuranın sosyal güvenlik destek primine tabi çalışması nedeniyle ilave ödemeden yararlanamadığı, ancak unvanının düzeltilmesiyle birlikte eksik ödemelerin kendisine yapıldığını açıklamıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan inceleme sonucunda başvuranın iddialarının hukuka uygun olmadığını ve emekli aylığı ile ikramiyesindeki hesaplamalarda herhangi bir hatanın bulunmadığını değerlendirmiştir. Bu nedenle başvurunun reddine karar verilmiştir. Başvuran, kararın tebliğinden itibaren yargı yoluna başvurabilecektir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/12415-S.24.18803
BAŞVURU NO : 2024/9385
KARAR TARİHİ : 14.11.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın uzman doktor yerine doktor ünvanı üzerinden emekli edilmesi nedeniyle kıdem tazminatı ve emekli maaşının eksik hesaplanan kısmının yasal faiziyle tarafına ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 30.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; fizik tedavi rehabilitasyon uzmanı olarak emekli olduğu 15/10/2006 tarihinde tarafına uzman doktor yerine doktor ünvanı üzerinden aylık bağlandığını, CİMER üzerinden yaptığı başvuru sonucunda ünvanının uzman doktor olarak düzeltildiğini, 29/05/2023 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumu Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına iletmiş olduğu dilekçesinde ünvanının düzeltilmesinden sonra katsayı farkından dolayı eksik hesaplanan kıdem tazminatı ve emekli maaşı tutarının yasal faizi ile hesabına yatırılmasını talep ettiğini, söz konusu başvurusuna yanıt alamadığını, bir sene sonra CİMER kanalı ile yeniden başvuruda bulunmasına karşın ek ödemeniz yatırılmaktadır diye bir yanıt aldığını belirterek ünvanının yanlış belirlenmesinden kaynaklı eksik yatan kıdem tazminatı ve emekli maaşı tutarının yasal faizi ile tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 27/08/2024 tarih ve – – sayılı bilgi ve belge isteme yazısına cevaben Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünce gönderilen 27/09/2024 tarih ve – – – sayılı yazıda ilgili
mevzuatına da yer verilmek suretiyle özetle:
2.1. Bilindiği üzere, 5510 sayılı Kanun’un geçici 4’üncü maddesi uyarınca uygulanmaya devam edilen
5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu kapsamında olanların emekli aylıklarının hangi unsurlardan
oluşacağının ve ne şekilde hesaplanacağının anılan Kanun’un 41 ve ek 70’inci maddelerinde belirlendiği, 2.2. Buna göre, emekli aylıklarının her iki maddede belirtilen beş unsur olan; gösterge aylığı, ek gösterge aylığı, taban aylığı, kıdem aylığı, emeklilik tazminatı unsurlarından oluştuğu, 2.3. Böylece, aylık bağlanacağı tarihte yürürlükte bulunan memur maaş ve taban aylığı katsayıları esas alınmak suretiyle yukarıda yer alan unsurlar dikkate alınarak “Emekli Aylığı Bağlanmasına Esas Aylık” tutarı bulunmakta olup bu tutarın Aylık Bağlama Oranı ile çarpılarak bağlanacak emekli aylığının hesap edildiği, 2.4. Anılan 41’inci madde uyarınca aylık bağlama oranlarının 25 hizmet yılı için %75, fazla her tam hizmet yılı için %1 fazlası ve eksik her tam hizmet yılı için %1 eksiği üzerinden belirlendiği, 2.5. Diğer yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 43’üncü maddesinin (b) bendinde; ek göstergenin tanımı yapılarak bu Kanun’a tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıklarının 657 sayılı Kanun’a ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanacağının düzenlendiği, 2.6. Buna göre, emekli aylığının hesabına esas ek göstergelerin iştirakçilerin görev ünvanı ve kazanılmış hak aylığı derecelerinin esas alınması suretiyle tespit edildiği, 2.7. Bu kapsamda, 657 sayılı Kanun’a ekli (I) sayılı ek gösterge cetvelinin “III-Sağlık Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (a) bendinde; Uzman Tabip, Tabip, Diş Hekimi, Uzman Veteriner Hekim, Veteriner Hekim, Eczacı, Biyolog, Tıpta Uzmanlık Tüzüğünde belirtilen dallarda uzmanlık belgesi alanlar veya bu dallarda uzmanlık ünvanını doktora aşaması ile kazanmış bulunanlardan 1’inci derecede bulunanlara +3.600 ek gösterge uygulanması düzenlenmişken 05/07/2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7417 sayılı
Kanun’la yapılan düzenleme sonrasında 15/01/2023 tarihinden itibaren bahse konu ek göstergenin +4.200 rakamına çıkarıldığı, 2.8. Görüleceği üzere, doktor ve uzman doktorlar arasında ek gösterge yönünden bir fark bulunmadığı, 2.9. Bununla birlikte, 03/08/2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7146 sayılı Kanun ile 5434 sayılı
Kanun’a ek 84’üncü maddenin eklendiği, burada tabip veya diş tabipliğinden emekli olup makam tazminatı ödenmesine hak kazanamamış olanlardan uzman olanlara +17.000 gösterge rakamının, uzman olmayanlara
+13.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda her ay ilave ödeme alacağının hüküm altına alındığı, 2.10. Ancak aynı maddenin devamında bu ilave ödemeden yararlanacaklardan sosyal güvenlik destek primi ödemek suretiyle çalışanlar dâhil herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olarak çalışanların ilave ödemelerinin kesileceği hükmüne yer verildiği, 2.11. Söz konusu uygulama ile tabip ve diş tabibi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli aylıklarına 01/01/2019 tarihinden itibaren ilave ödeme yapılmaya başlandığı, 7411 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonrasında 01/07/2022 tarihinden itibaren “+17.000” ibaresinin “+26.000” şeklinde, “+13.000” ibaresinin
“+20.000” şeklinde değiştirilmiş olup mevcut durumda bu göstergeler üzerinden yukarıda ünvanı sayılanların aylıklarına ilave ödeme gerçekleştirildiği,
2.12. Tüm bu açıklamalar kapsamında başvuranın emeklilik sicil dosyasının tetkikinde; 2.12.1. 11/01/1982 tarihinde SSK İzmir Buca Hastanesinde tabip olarak göreve başladığı, 2.12.2. Karşıyaka Devlet Hastanesinde fizik tedavi uzmanı olarak çalışmaktayken 04/08/2006 tarihinde emeklilik talebinde bulunduğu, 2.12.3. Çalıştığı kurum tarafından 29/06/2006 tarihinde göreviyle ilişiğinin kesilmesi üzerine 4/1-(c) bendi kapsamında geçen 24 yıl 5 ay 14 gün fiili hizmeti, 3 ay 15 gün fiili hizmet süresi zammı ve 4/1-(b) bendi kapsamında geçen 7 yıl 4 ay 24 gün hizmet olmak üzere toplamda 32 yıl 1 ay 23 gün üzerinden 1’inci derece 4’üncü kademe ve +3.600 ek gösterge rakamı dikkate alınarak 15/10/2006 tarihinden itibaren tarafına emekli aylığı bağlandığı ve fiili hizmet süresi zammı dâhil 4/1-(c) bendi kapsamında geçen 24 tam hizmet yılına karşılık emekli ikramiyesi tahakkuk ettirildiği, 2.12.4. 7146 sayılı Kanun ile 5434 sayılı Kanun’a eklenen ek 84’üncü madde uyarınca 01/01/2019 tarihinden itibaren doktor ve uzman doktorlara ilave ödeme gerçekleştirilse de ilgilinin bu tarihte sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışması nedeniyle ilave ödemeden yararlandırılmadığı, 2.12.5. 7417 sayılı Kanun kapsamında 15/01/2023 tarihinden itibaren emekli aylığına esas ek göstergesinin
+4.200 rakamına yükseltildiği, 2.12.6. Adı geçenin 14/04/2023 tarihli CİMER başvurusu ile kendisine doktor ünvanı üzerinden ilave ödeme yapıldığı ancak uzman doktor olması nedeniyle bu ödemenin yanlış ve eksik ödendiğini belirtmesi üzerine yapılan incelemelerde ünvanının sistemde sehven doktor olarak girildiği, esasen uzman doktor olduğunun görüldüğü, bu kapsamda sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmasına son verdiği 07/01/2023 tarihini takip eden ay başı olan 01/02/2023-01/07/2023 tarihleri arasında doktor ve uzman doktor arasındaki ilave ödeme farkından kaynaklı eksik ödenen 13.010,50 TL tutarındaki ilave ödemenin kendisine ayrıca tahakkuk ettirildiği ve bu tarihten sonra ilave ödemelerinin uzman doktor ünvanı esas alınarak yapılmaya devam edildiği, 2.13. Başvuran CİMER üzerinden yapmış olduğu tarihli başvuruda, ünvanının uzman doktor olarak düzeltilmesinden sonra emekli ikramiyesinin ve emekli aylığının da yükseltilmesi gerektiğini belirtmiş ise de doktor ile uzman doktor ünvanları arasında ek gösterge yönünden bir fark bulunmadığı, dolayısıyla emekli aylığında ve emekli ikramiyesinde herhangi bir fark oluşmadığından bu kapsamda herhangi bir işlem yapılamadığı, yalnızca emekli aylığına ek 84’üncü madde kapsamında ilave olarak ödenen tutarda oluşan fark nedeniyle eksik ödendiği tespit edilen tutarın tahakkuk ettirilerek kendisine ödendiği, düzeltmeden sonraki ilave ödemelerinin da buna göre devam ettirildiği, 2.14. Tüm bu açıklamalar kapsamında 5434 sayılı Kanun’un ek 84’üncü maddesi kapsamında 01/01/2019 tarihinden geçerli olarak ödenmeye başlanan ilave ödeme dışında uzman doktor ünvanı kapsamında ilgiliye yapılan emekli aylığı ve emekli ikramiyesi ödemelerinde herhangi bir farklılığın oluşmasının kanunen mümkün olmadığı, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; “Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun
4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır. Bu fıkra kapsamına girenlerden 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 10 uncu maddesi kapsamında bulunanların emekli kesenekleri ile kurum karşılıklarının hesabında, işgal ettikleri kadrolar için ilgili mevzuatında belirlenen unsurlar esas alınır.”, 6. 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun; 6.1. Mülga 41’inci maddesinde; “a) Emekli, adi malullük ve vazife malullüğü aylıklarının hesaplanmasında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 43 üncü maddesinde yer alan gösterge tablosu ve personel kanunlarındaki ek göstergeler esas alınır.
b) Emekli, adi malullük ve vazife malullüğü aylıkları,(a) fıkrasına göre tespit edilen rakamların her yıl
Bütçe Kanununda tespit edilen katsayı ile çarpılması sonunda bulunacak tutarın fiili ve itibari hizmet toplamı 25 yıl olanlara %75’i, 25 yıldan az olanlara her tam yıl için %1 eksiği, fazla olanlara da her tam yıl için %1 fazlası üzerinden bağlanır.
Fiili ve itibari hizmet toplamındaki ay kesirleri tam ay sayılır. Yıl kesirlerinin her ayı için emekli aylığı bağlanmasına esas aylık tutarının %1’inin 12′ de biri emekli aylığına ayrıca eklenir.
Bağlanacak aylıkların toplamı, emekli ve adi malullük aylıklarında emekli aylığı bağlanmasına esas aylıklarının %100’ünü geçemez. Vazife malullüğü aylıkları hakkında bu tahdit uygulanmaz.”, 6.2. Ek 70’inci maddesinde; “a) (Mülga: 31/5/2006-5510/106 md.)
b) (Yeniden düzenlenen bent:1/7/2022-7417/2 md.) Zam, tazminat ve ödenekler ile benzeri ödemeler toplamına karşılık gelmek üzere en yüksek Devlet memuru aylığı (ek gösterge dahil) brüt tutarının;
– Ek göstergesi 8400 ve daha yüksek olanlarda % 255’ine, – Ek göstergesi 7800 (dahil) – 8400 (hariç) arasında olanlarda % 215’ine, – Ek göstergesi 7000 (dahil) – 7800 (hariç) arasında olanlarda % 195’ine,
– Ek göstergesi 5400 (dahil) – 7000 (hariç) arasında olanlarda % 165’ine, – Ek göstergesi 3600 (dahil) – 5400 (hariç) arasında olanlarda % 145’ine, – Ek göstergesi 2800 (dahil) – 3600 (hariç) arasında olanlarda % 85’ine, – Diğerlerinde % 55’ine, tekabül eden miktarı, emeklilik keseneğine ve kurum karşılığına tabi tutulur.”, 6.3. 03/08/2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7146 sayılı Kanun’la eklenen ek 84’üncü maddesinde (7411 sayılı Kanun ile değiştirilen son hali); “Bu Kanuna göre tabip veya diş tabibi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olup, aylıklarıyla birlikte makam tazminatı ödenmesine hak kazanamamış olan tabip ve diş tabiplerinden ilgili mevzuatına göre uzman olanlara (26.000) gösterge rakamının, uzman olmayanlara (20.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda her ay emekli aylıklarıyla birlikte ilave ödeme yapılır.
(…)
Bu madde kapsamında ilave ödemeden yararlanacaklardan, sosyal güvenlik destek primi ödemek suretiyle çalışanlar dâhil herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olarak çalışanların ilave ödemeleri, çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ay başından itibaren kesilir. Bu ödemeden yararlanma şartlarını kaybedenler en geç bir ay içinde durumu Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlüdürler.
Zamanında bildirimde bulunmayanlara yapılan ödemeler kanuni faiziyle birlikte geri alınır. Bu fıkra uyarınca ilave ödemeleri kesilenlerin, çalışmalarının sona erdiği tarih yazılı istek tarihi kabul edilerek ilave ödemeleri, çalışmalarının sona erdiği tarihi takip eden ay başından itibaren yeniden ödenmeye başlanır.”, 7. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun; 7.1. “Göstergeler” başlıklı 43’üncü maddesinin (B) bendinde; “Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurumların 1, 2, 3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz.”, 7.2. Ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetveli’nin “III-Sağlık Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (a) bendinde (7417 sayılı Kanun ile değiştirilen son hali); III- SAĞLIK HİZMETLERİ SINIFI Derece Ek Göstergeler
1 4200
2 3600
a) Uzman Tabip, Tabip, Diş Hekimi, Uzman Veteriner
3 2800
Hekim, Veteriner Hekim, Eczacı, Biyolog, Tıpta
Uzmanlık Tüzüğünde belirtilen dallarda uzmanlık 4 2200 belgesi alanlar veya bu dallarda uzmanlık unvanını
5 1900
doktora aşaması ile kazanmış bulunanlar
6 1750
7 1550
8 1450
hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvuran hakkında tesis edilen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durumun bulunmadığı değerlendirildiğinden, Ret Kararı verilmesine ilişkin hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran özetle; 2006 yılında uzman doktor yerine doktor ünvanı üzerinden emekli edildiğini, CİMER üzerinden yaptığı başvuru sonucunda ünvanının uzman doktor olarak düzeltildiğini, ancak geçen süre içerisinde yanlış belirlenen ünvanından dolayı emekli aylıkları ve emekli ikramiyesi tutarında önemli bir fark oluştuğunu belirterek yanlış ünvan üzerinden emekli olmasından kaynaklı eksik ödenen aylık ve ikramiye farkı tutarının yasal faiziyle tarafına ödenmesini talep etmektedir.
10. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından özetle; 2006 yılında başvurana emekli olurken sehven uzman doktor yerine doktor ünvanı üzerinden emekli aylığı bağlandığı, daha sonrasında getirilen bir düzenlemeyle
2019 yılından itibaren doktor ve uzman doktorlara ünvana bağlı farklı katsayılar üzerinden ilave ödeme
yapılmaya başlandığı, ancak ilgilinin söz konusu tarihte sosyal güvenlik destek primine tabi çalışması nedeniyle ilave ödemeden yararlandırılmadığı, çalışmasına son verdiği 07/01/2023 tarihini takip eden ay başından itibaren kendisine doktor ünvanı üzerinden ilave ödeme yapıldığı, ancak adı geçenin 14/04/2023 tarihinde ünvanının uzman doktor şeklinde düzeltilmesi talebiyle CİMER kanalıyla yapmış olduğu başvuruya istinaden ünvanının uzman doktor şeklinde düzeltilerek yapılan ilave ödemelerdeki fark tutarının tarafına yansıtıldığı, bununla birlikte başvuranın uzman doktor ünvanına bağlı olarak emekli aylığı ve emekli ikramiyesi tutarında oluşan farkın da tarafına ödenmesi talebinde bulunduğu, fakat doktor ile uzman doktor ünvanları arasında ek gösterge yönünden bir fark bulunmadığından bahse konu farkın oluşmadığı belirtilmiştir.
11. Bu çerçevede başvuru konusu somut uyuşmazlığın; başvuranın emekliliğe esas ünvanının uzman doktor yerine sehven doktor şeklinde belirlenmesinden dolayı emekli aylığı ve emekli ikramiyesi tutarında bir fark oluşup oluşmadığı hususunda ortaya çıktığı görülmektedir.
12. Başvuruya konu olay ve olgulara bakıldığında:
12.1. Başvuran, 11/01/1982 tarihinde SSK İzmir Buca Hastanesinde doktor olarak göreve başlamıştır.
Karşıyaka Devlet Hastanesinde fizik tedavi uzmanı olarak çalışmakta olan başvuranın 04/08/2006 tarihinde emeklilik talebinde bulunması üzerine anılan idare tarafından 29/06/2006 tarihinde göreviyle ilişiği kesilmiştir. Başvuranın, 4/1-(c) statüsünde geçen (24 yıl 5 ay 14 gün) fiili hizmeti ile (3 ay 15 gün) fiili hizmet süresi zammı ve 4/1-(b) kapsamında geçen (7 yıl 4 ay 24 gün) fiili hizmeti olmak üzere toplam 32 yıl 1 ay 23 gün hizmet süresi ile 1’inci derecenin 4’üncü kademesi ve +3.600 ek gösterge rakamı dikkate alınarak 15/10/2006 tarihinden itibaren doktor ünvanı üzerinden tarafına emekli aylığı bağlanmıştır. Ayrıca fiili hizmet süresi zammı dâhil 4/1-(c) kapsamında geçen 24 tam hizmet yılına karşılık (32.712,07 TL tutarındaki) emekli ikramiyesi kendisine tahakkuk ettirilmiştir.
12.2. Diğer yandan, 03/08/2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanıp 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren
7146 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesi ile 5434 sayılı Kanun’a eklenen ek 84’üncü madde uyarınca; doktor
ve uzman doktor ünvanı üzerinden emekli olmakla birlikte makam tazminatı ödemesine hak kazanamayanlardan uzman olanlara +17.000 ve uzman olmayanlara +13.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda her ay emekli aylıklarıyla beraber ilave ödeme yapılacağı hükme bağlanmıştır.
12.3. Fakat söz konusu düzenlemenin beşinci fıkrasında; sosyal güvenlik destek primi ödemek suretiyle çalışanlar dâhil herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olarak çalışanların anılan ilave ödemeden yararlanamayacağı belirtilmiştir.
12.4. Devamında ise 23/06/2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7411 sayılı Kanun’un ikinci maddesiyle, bahsedilen ilave ödemeye esas gösterge rakamları uzmanlar için +26.000 ve uzman olmayanlar için +20.000 şeklinde değiştirilmiştir.
12.5. Bakıldığında ilave ödeme düzenlemesinin uygulanmaya başladığı 01/01/2019 tarihinde başvuranın 4/1-(a) statüsünde sosyal güvenlik destek primi ödemek suretiyle bir işte çalıştığı ve 07/01/2023 tarihinde bu işten ayrıldığı görülmektedir. Bu nedenle, başvuranın işten ayrıldığı tarihi takip eden ay başı olan 01/02/2023 tarihi itibarıyla ilave ödemeden yararlanmaya başladığı görülmektedir.
12.6. Bunun dışında, 05/07/2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanıp 15/01/2023 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 7417 sayılı Kanun’un ilgili hükümleriyle 657 sayılı Kanun’a ekli (I) sayılı Ek Gösterge
Cetveli’nde yapılan değişiklikler uyarınca; “III-Sağlık Hizmetleri Sınıfı” başlığının (a) bendinde yer alan
“uzman tabip, tabip, diş hekimi, uzman veteriner hekim, veteriner hekim, eczacı, biyolog, Tıpta Uzmanlık
Tüzüğü’nde belirtilen dallarda uzmanlık belgesi alanlar veya bu dallarda uzmanlık ünvanını doktora aşaması ile kazanmış bulunanlar”ın 1’inci derecenin 4’üncü kademesi karşılığındaki ek göstergesi “+3.600” rakamından “+4.200” rakamına yükseltilmiştir. Dolayısıyla başvuranın emekli aylığı hesaplamasında tabi olduğu ek gösterge +4.200 rakamına çıkarılmıştır.
12.7. Başvuran 14/04/2023 tarihinde CİMER üzerinden yapmış olduğu başvuruda; kendisinin uzman hekim olarak emekli olduğunu, 2023/Şubat ayından itibaren tarafına yapılan ilave ödeme tutarlarının doktor ünvanı üzerinden belirlendiğini, söz konusu eksik ödeme tutarlarının uzman doktor ünvanı üzerinden yeniden hesaplanarak tarafına iadesini talep etmiştir. Bunun üzerine, SGK tarafından 31/05/2023 tarihli aylık düzeltme kararıyla başvuranın doktor olarak girilmiş olan ünvanı uzman doktor şeklinde değiştirilerek
başvurana 01/02/2023-01/06/2023 tarihleri arasında yapılan ilave ödemelerde oluşan 13.010,55 TL tutar farkı kendisine tahakkuk ettirilmekle beraber bundan sonraki ilave ödemelerin uzman doktor ünvanı için öngörülen +26.000 gösterge rakamı üzerinden ödenmesi sağlanmıştır.
12.8. Daha sonrasında başvuranın tarihinde Kurumumuza yapmış olduğu işbu başvuruda; uzman doktor yerine sehven doktor ünvanı üzerinden emekli edildikten sonra 31/05/2023 tarihli aylık düzeltme kararının ardından emekli ikramiyesi ile o tarihe kadar ödenen emekli aylıklarının eksik ödendiğini belirterek söz konusu farkın tarafına yasal faiziyle ödenmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.
13. Başvuruya konu somut uyuşmazlığın esasına bakıldığında:
13.1. Başvuranın 15/10/2006 tarihinde emekliye ayrıldığında ünvanının sehven uzman doktor yerine doktor olarak girildiği, bu nedenle kendisine 01/02/2023-01/06/2023 tarihleri arasında yapılan ilave ödemelerin
+26.000 yerine +20.000 gösterge rakamı üzerinden ödendiği ortadadır. Buna karşın, başvuranın 14/04/2023 tarihli CİMER başvurusuna istinaden idare tarafından söz konusu yanlışlık düzeltilerek aylık düzeltme kararı sonucunda eksik ödenen ilave ödeme tutarı kendisine yansıtılmıştır.
13.2. Bununla birlikte, 657 sayılı Kanun’a ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetveli’nin “III-Sağlık Hizmetleri
Sınıfı” başlığının (a) bendinden görüleceği üzere; başvuranın emekli olduğu 15/10/2006 tarihinden ünvanının uzman doktor şeklinde düzeltildiği 31/05/2023 tarihine kadar emekli aylığı ve emekli ikramiyesinin hesaplanmasına esas olan ek gösterge rakamında (15/01/2023 tarihine kadar +3.600 ve sonrasında +4.200) uzman doktor ve doktor ünvanları açısından herhangi bir farkın oluşmadığı anlaşılmaktadır.
13.3. Yani her ne kadar idare tarafından yapılan bir yanlışlık nedeniyle başvuranın ünvanı uzman doktor yerine doktor olarak belirlenmiş olup söz konusu yanlışlığın başvuranın emeklilik tarihinden çok sonra düzeltilmesi yoluna gidilmiş olsa da bundan kaynaklı ilave ödeme tutarı üzerinden oluşan zarar geciktirilmeksizin idarece giderilmekle beraber emekli aylığı ve emekli ikramiyesi ödemeleri açısından ise herhangi bir zararın doğmadığı görülmektedir.
14. Bu kapsamda yukarıda yapılan açıklamalar, başvuranın iddiası ile idarenin beyanları ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın uzman doktor yerine sehven doktor ünvanı üzerinden emekli edilmesinden kaynaklı emekli aylığı ve emekli ikramiyesi tutarlarında herhangi bir fark oluşmadığı görüldüğünden bu doğrultuda emeklilik işlemlerine yönelik idare tarafından tesis edilen işlemlerde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunamadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvurunun incelenmesi ve araştırılması kapsamında Kurumumuzca gönderilen bilgi ve belge isteme yazısına süresi içerisinde cevap verildiğinden “makul sürede karar verme” ilkesine uygun davranılmakla beraber idarelerin başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği gösterilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ile “kararların
gerekçeli olması” ilkelerine uygun davranılmadığı anlaşılmış olup bundan sonra idarelerden bahse konu ilkelere uygun davranması beklenilmektedir.
16. Ayrıca, başvurana 2006 yılında emekli aylığı bağlanmış olmakla birlikte emeklilik işlemlerinde yapılan yanlışlığın ancak başvuranın talebi üzerine 2023 yılında düzeltilmiş olduğu görülmektedir. Somut olayda idarenin kusurundan kaynaklı başvuranın emekli aylığıyla beraber aldığı ilave ödemelerde oluşan zarar giderilmiş ve bunun dışında emekli aylığı ve ikramiyesinde herhangi bir farklılık doğmamış olmasına karşın böyle bir durumun oluşması ihtimali göz önüne alındığında, yapılan hatalı işlemin üzerinden geçen zamana bağlı olarak sigortalılar aleyhine ağır ve ölçüsüz bir zarar doğabileceğinden idarenin bundan sonraki işlemlerinde “kanunlara uygunluk” ve “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun şekilde daha dikkatli ve titiz hareket etmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu Ret Kararı’nın başvurana tebliği tarihinden itibaren ilgili idarenin işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi