|
ÖZET: Başvuran, 15 Eylül 2018 tarihinde emekli olduğunu ve emekli ikramiyesinin hesaplanmasında Gençlik ve Spor Bakanlığı’nda çalıştığı sürelerin göz önünde bulundurulmadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir. Bakanlık, başvuranın ilgili kayıtlarında herhangi bir bilgi bulunmadığını ve bu nedenle talebin karşılanamayacağını ifade etmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu ise, emekli ikramiyesinin ödenebilmesi için başvuranın çalıştığı sürelerin kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olması gerektiğini vurgulamıştır.
Başvuranın Gençlik ve Spor Bakanlığı’ndaki iş akdinin, Milli Savunma Bakanlığı’na geçişi sırasında kendi isteğiyle sona erdiği kabul edilmiştir. Bu durum, başvuranın emekli ikramiyesinin hesaplanmasında dikkate alınmaması gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın başvuranın özlük dosyasını uygun şekilde saklamadığı tespit edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin kısmen kabul edilip kısmen reddedilmesine karar vermiştir. Bakanlığa, personel özlük dosyalarının kayıt altına alınması ve arşivlenmesi konusunda tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/6816-S.10382
BAŞVURU NO : 2019/3201
KARAR TARİHİ : 05/08/2019
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
Başvurana ödenen emekli ikramiyesi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 11/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; 15/9/2018 tarihinde emekli olduğunu, emekli ikramiyesinin hesaplanması sırasında Gençlik ve Spor Bakanlığında işçi olarak çalıştığı sürelerin dikkate alınmadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gençlik ve Spor Bakanlığının konuya ilişkin bila tarih ve … sayılı yazısı ve eklerinde özetle; Bakanlığın mevcut kayıtlarının tetkikinde, adı geçene ait herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, ilgili hakkında çözüme yönelik herhangi bir işlem tesis edilemediği belirtilmiştir.
3. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının konuya ilişkin 15/04/2019 tarih ve … sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
3.1. 5434 sayılı Kanuna tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda; işçi, mevsimlik işçi, geçici işçi vb.
statülerde çalışan emeklilerin, bu sürelerinin emekli ikramiyesi ödenmesi sırasında dikkate alınabilmesi ve ilgililere ikramiye ödenebilmesi için gerek sigortalılıklarının kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona erip ermediğinin, gerekse kamu kurumlarında sigortalı geçen söz konusu sürelere kıdem tazminatı ödenip ödenmediğinin tevsik edici bilgi ve belgeler (ayrılış nedenini ve kıdem tazminatı ödenip ödenmediğini gösterir her türlü bilgi ve belge)
çerçevesinde tespit edilmesi ve gerekse de kıdem tazminatı ödenmesi gereken çalışma süresinin en az bir tam yıl olması gerektiği,
3.2. Başvuranın emekli sicil dosyasının tetkikinde; ilgilinin Milli Savunma Bakanlığı
Osmangazi Askerlik Şube Başkanlığı emrinde Personel İşlem Uzmanı olarak görev yapmakta iken 16/08/2018 tarihinde isteği üzerine emekliye sevk edilmesi üzerine 12/09/2018 tarihli ve … sayılı işlem ile 5510 sayılı Kanunun 4/1-( c) bendi kapsamında 23 yıl 9 ay fiili hizmeti ve 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında 2 yıl 2 ay 29 gün hizmeti olmak üzere 25 yıl
11 ay 29 gün hizmetine karşılık 1 inci derece 4 üncü kademe +(2200) ek gösterge intibakı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
üzerinden 15/09/2018 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlandığı ve (23) tam hizmet yılına karşılık emekli ikramiyesi tahakkuk ettirildiği,
3.3. Başvuranın Ankara Sıhhiye Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğünün 24/09/2018 tarihli yazısında belirtilen, Gençlik Spor Bakanlığında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında 23/07/1990-31/12/1990 tarihleri arasında 160 gün, 17/02/1991-14/01/1992 tarihleri arasında
346 gün, 24/02/1992-31/12/1992 tarihleri arasında 295 gün ve 08/02/1993-14/02/1993 tarihleri
arasında 7 gün olmak üzere toplam 808 gün (2 yıl 2 ay 28 gün) hizmet süresinin ne şekilde sona erdiğinin ve bu sürelere kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya bu mahiyette başka bir adla herhangi bir tazminatın ödenip ödenmediğinin Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel
Müdürlüğünden bildirilmesinin 08/10/2018 tarihli yazı ile talep edildiğinin, Gençlik ve Spor
Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğü Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığından alınan bila tarihli ve … sayılı yazıda, Genel Müdürlük arşivlerinde ilgiliye ait herhangi bir bilgi veya belgeye rastlanılmadığının bildirildiği, bu durum üzerine başvura hitaben yazılan 20/11/2018 tarihli yazıda emekli ikramiyesi yönünden işlem yapılamadığı, söz konusu Bakanlıkta geçen çalışmaların ne şekilde sona erdiğine ve bu sürelere herhangi bir tazminat ödenip ödenmediğine dair bilgi veya belgenin Kuruma gönderilmesi halinde emekli ikramiyesi yönünden durumun yeniden inceleneceğinin bildirildiği,
3.4. Başvuranın Gençlik ve Spor Bakanlığında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında geçen toplam 2 yıl 2 ay 28 gün hizmetinin hangi statüde geçtiği (mevsimlik işçi, geçici işçi, sözleşmeli personel vb.), söz konusu çalışmaların ne şekilde sona erdiği ve bu sürelere karşılık herhangi bir ad altında tazminat ödenip ödenmediği yönünde herhangi bir bilgi veya belgeye rastlanılmadığı ilgili Bakanlıkça bildirildiğinden, 1475 sayılı İş Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona erip ermediği tespit edilemeyen bu sürelere de Kurumca emekli ikramiyesi tahakkuk ettirilmesine kanunen imkân bulunmadığı ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin
Birleştirilmesi Hakkında Kanun’un “Emekli ikramiyesi” başlıklı 12 nci maddesinde; “(…) kendilerine bu Kanunun 8 inci maddesi uyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden aylık bağlananlara, T.C. Emekli Sandığına tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda prim veya kesenek ödemek suretiyle geçen sürelerinin toplamı üzerinden, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı
Kanunu hükümlerine göre emekli ikramiyesi ödenir. 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak geçen hizmet sürelerine karşılık emekli ikramiyesi ödenebilmesi için, iş sözleşmesinin İş Kanunu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
hükümlerine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olması; sözleşmeli personel olarak geçen sürelere karşılık olarak emekli ikramiyesi ödenebilmesi için de, hizmet sözleşmesinin ilgili mevzuatına göre iş sonu tazminatına veya aynı mahiyette olmakla birlikte başka bir adla ödenen tazminata hak kazanılmasına uygun olarak sona ermiş olması şarttır.
Ancak, ilgililere, her ne suretle olursa olsun evvelce iş sonu tazminatı veya bu mahiyette olmakla birlikte başka bir adla tazminat ödenen süreler ile kıdem tazminatı ya da emekli ikramiyesi ödenmiş olan süreler, emekli ikramiyesinin hesabında dikkate alınmaz.
Ayrıca, 8 inci maddenin birinci fıkrası gereğince aylık bağlananlara, emekli oldukları son görevlerinden dolayı ilgili bulundukları sosyal güvenlik kurumu kanununun emekli ikramiyesine veya iş kanununun kıdem tazminatına ilişkin hükümleri uygulanır. Bu fıkraya göre emekli ikramiyesi ödenmesinde, birinci fıkra hükümleri de dikkate alınır.”,
7. 1475 sayılı Mülga İş Kanunu’nun “Kıdem tazminatı” başlıklı 14 üncü maddesinde; “1. İşveren tarafından bu Kanunun 17 nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında, 2. İşçi tarafından bu Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca, 3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyle, 4. Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla; 5. 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle,
Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.
İşçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları süreler göz önüne alınarak hesaplanır. İşyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır. 12/7/1975 tarihinden, itibaren işyerinin devri veya herhangi bir suretle el değiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren sorumludur. Ancak, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır. 12/7/1975 tarihinden evvel işyeri devrolmuş veya herhangi bir suretle el değiştirmişse devir mukavelesinde aksine bir hüküm yoksa işlemiş kıdem tazminatlarından yeni işveren sorumludur.
İşçinin birinci bendin 4 üncü fıkrası hükmünden faydalanabilmesi için aylık veya toptan ödemeye hak kazanmış bulunduğunu ve kendisine aylık bağlanması veya toptan ödeme yapılması için yaşlılık sigortası bakımından bağlı bulunduğu kuruma veya sandığa müracaat etmiş olduğunu belgelemesi şarttır. İşçinin ölümü halinde bu şart aranmaz.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
T.C. Emekli Sandığı Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanununa veya yalnız Sosyal Sigortalar
Kanununa tabi olarak sadece aynı ya da değişik kamu kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesi suretiyle Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanan işçiye, bu kamu kuruluşlarında geçirdiği hizmet sürelerinin toplamı üzerinden son kamu kuruluşu işverenince kıdem tazminatı ödenir.
Yukarıda belirtilen kamu kuruluşlarında işçinin hizmet akdinin evvelce bu maddeye göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona ermesi suretiyle geçen hizmet süreleri kıdem tazminatının hesabında dikkate alınmaz.
Ancak, bu tazminatın T.C. Emekli Sandığına tabi olarak geçen hizmet süresine ait kısmı için ödenecek miktar, yaşlılık veya malullük aylığının başlangıç tarihinde T.C. Emekli Sandığı
Kanununun yürürlükteki hükümlerine göre emeklilik ikramiyesi için öngörülen miktardan fazla olamaz.
Bu maddede geçen kamu kuruluşları deyimi, genel, katma ve özel bütçeli idareler ile 468 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan kurumları kapsar…”
8. 5434 sayılı Mülga Emekli Sandığı Kanunu’nun “İkramiye” başlıklı 89 uncu maddesinde; “Hizmet sürelerinin tamamı bu Kanun ve/veya 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 4 üncü maddesi kapsamında geçenlerden emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanan veyahut toptan ödeme yapılan asker ve sivil tüm iştirakçilere, her tam fiili hizmet yılı için aylık bağlamaya esas tutarın bir aylığı emekli ikramiyesi olarak verilir.
Birinci fıkra kapsamına girmemekle birlikte, bu Kanun ve/veya 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamında hizmeti bulunanlardan mülga 2829 sayılı Sosyal Güvenlik
Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanunun 8 inci maddesi uyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden emeklilik, yaşlılık ya da malullük aylığı bağlananlara ise; bu Kanun veya 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi hükümlerine tabi olarak bu Kanuna tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda geçen çalışmalarının, 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinde belirtilen kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması şartıyla emekli ikramiyesi ödenir.
İkinci fıkra uyarınca ödenecek emekli ikramiyesi, bu Kanun veya 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamına giren görevlerde geçen her tam fiili hizmet yılı ile sınırlı olarak bu görevlerden ayrıldıkları tarihteki emeklilik keseneğine esas aylık tutarı üzerinden ve aylığın başlangıç tarihindeki katsayılar dikkate alınarak ödenir. Mülga 2829 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi ile üçüncü fıkrasının son cümlesinin bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz.
Yukarıdaki fıkralara göre mülga 2829 sayılı Kanunun 8 inci maddesi uyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden aylık bağlananlara ödenecek emeklilik ikramiyesinin hesabında bu
Kanun veya 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi hükümlerine tabi olarak bu Kanuna tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda geçen ve 1475 sayılı Kanunun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona eren geçmiş hizmet süreleri ve her ne suretle olursa olsun evvelce iş sonu tazminatı veya bu mahiyette olmakla birlikte başka bir
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
adla tazminat ödenen süreleri ile kıdem tazminatı ya da emekli ikramiyesi ödenmiş olan süreleri dikkate alınmaz. Ancak, mülga 2829 sayılı Kanun hükümleri uygulanmış olmakla birlikte, bu
Kanun veya 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamında hizmetleri arasında başka bir sigortalılık hali kapsamında çalışması bulunmayanların emekli ikramiyesine esas fiili hizmet sürelerinin hesabında, 1475 sayılı Kanunun 14 üncü maddesindeki şartlar aranmaz.
Emekli ikramiyesinin hesabına esas hizmet süresinin tespitinde dikkate alınmak üzere, emeklilik veya malullük aylığı bağlanması dışında herhangi bir sebeple görevleri sona erenler için, görevin sona erme sebebinin bu durumu kanıtlayan belgelerle birlikte yazılı olarak kuruma bildirilmesi ve bunların özlük dosyasında saklanması zorunludur. Bu zorunluluğa uymayanlar ikinci fıkra hükümlerinden yararlandırılmazlar…
Bu madde gereğince Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenen emekli ikramiyeleri, düzenlenecek fatura üzerine Sayıştay ve Danıştay başkanları için kendi kurumları, diğerleri için emekliye sevk onayını veren kurum tarafından karşılanır. Özelleştirilen, faaliyeti durdurulan, kapatılan veya tasfiye edilen kamu idareleri tarafından karşılanması gereken emekli ikramiyesi tutarları ise, emekliye sevk onayı aranmaksızın ve faturası karşılığında Hazine tarafından karşılanır. Bu fıkraya göre Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemelerin, fatura düzenlenmesini müteakip iki ay içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna aktarılması zorunludur…”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan değerlendirmede, başvuranın, kendisine emekli ikramiyesi ödenmesi talebinin reddine, başvuran ve diğer personele ilişkin özlük dosyalarının uygun şartlarda kayıt altına alınması ve arşivlenmesi konusuna ilişkin öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Başvuran, 13/07/190-15/02/1993 tarihleri arasında Gençlik ve Spor Bakanlığında işçi statüsünde çalıştığı dönemlerin emekli ikramiyesinde dikkate alınmaması nedeniyle yaşadığı mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir.
11. Gerek kıdem tazminatı gerekse de emekli ikramiyesi ortak bir deyimle çalışmaların karşılığı olarak ödenen toplu bir meblağı ifade etmektedir. Her iki ödemenin gerçekleşmesi için de çalışma ilişkisinin belirli şartları taşıyarak son bulması gerekmektedir. Nitekim 1475 sayılı
Kanun’un 14 üncü maddesi ile 5434 sayılı Kanun’un 89 uncu maddesi her iki toplu ödemenin de ne zaman, hangi şartlar altında yapılacağını düzenlemektedir. Ancak farklı hukuki statülere tabi kişileri ilgilendiren bu düzenlemeler, çeşitli sosyal güvenlik kurumlarına tabi olarak geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesi suretiyle ilgililerin sosyal güvenliklerinin sağlanmasını amaçlayan, 2829 sayılı Kanun’un 12 nci maddesinde öngörülen farklı sosyal güvenlik
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
sistemlerine tabi çalışmaların birleştirilmesi durumunda ödenecek emekli ikramiyesi konusunda kesişmektedirler. Özetle ifade etmek gerekirse mezkur düzenleme, 5434 sayılı
Kanun’a göre emekli aylığı bağlanan kişilerden, 5434 sayılı Kanun’a tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda işçi statüsünde çalışmış olanların bu hizmet sürelerine karşılık emekli ikramiyesi ödenebilmesi için, iş ilişkisinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona ermiş ve kişilere kıdem tazminatı veya bu mahiyette başka bir ödemenin yapılmamış olmasını gerektirmektedir.
12. Somut olayımızda, başvuranın beyanından ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden; 13/07/1990-14/02/1993 Gençlik ve Spor Bakanlığında çalışılan sürelerin geçici işçi statüsünde gerçekleştiği, yine Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden başvuranın 15/02/1993 tarihinde Milli Savunma Bakanlığı
Harita Genel komutanlığında 4/1-(c ) statüsünde göreve başladığı tespit edilmektedir.
Başvuranın Gençlik ve Spor Bakanlığından Milli Savunma Bakanlığına geçişinin yapıldığı sırada çalışma statüsünde de değişiklik olmuş olup, geçici işçi statüsünden memur statüsüne geçişi yapılmıştır. Bu statü değişikliği ile başvuran her ne kadar kendisi için daha güvenceli bir hukuki statüye geçmeyi amaçlamakta ise de bu statü değişikliğinin gerçekleşebilmesi için başvuranın Gençlik ve Spor Bakanlığı ile olan geçici işçi statüsündeki iş ilişkisini sona erdirmesi gerekmektedir. Çünkü başvuranın statü değişikliği; naklen atama, kurum içi sınav, yönetmelik veya genel kurul kararı ile yapılmamış olup, açıktan atama şeklindeki memur alımı sınavı ile Gençlik ve Spor Bakanlığından ayrı bir kamu kurumu olan Milli Savunma
Bakanlığında gerçekleşmiştir. Başvuranın aynı anda iki farklı kurumda farklı statülerde çalışmasının mümkün olmaması nedeniyle tercih yapması gerekmektedir. Bu noktada tartışılması gereken konu başvuran 4/1-(c ) statüsünde Milli Savunma Bakanlığına ataması yapılırken daha önce Gençlik ve Spor Bankalığında geçici işçi statüsünde olan iş akdinin kendi isteği ile sonlandırılıp sonlandırılmadığı durumudur. Başvuranın Milli Savunma Bakanlığına 4/1-( c) statüsünde geçişinin yapılması, tamamen kendi isteği ile katılmış olduğu bir sınav sonucunda gerçekleşmiş olup bu geçiş işleminin gerçekleşebilmesi, başvuranın işçi statüsünde görev yapmış olduğu Gençlik ve Spor Bakanlığı ile olan iş ilişkisinin sonlandırılmasını gerektirmektedir. Her ne kadar Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından başvuranın iş akdini kendi isteği ile sonlandırdığını gösterir herhangi bir bilgi ve belge Kurumumuza sunulmamış olsa da, başvuruya konu olayda başvuranın Milli Savunma Bakanlığına 4/1-(c ) statüsünde geçişinin yapılması ile birlikte, daha önceki çalışma yeri olan Gençlik ve Spor Bakanlığı ile olan iş sözleşmesini başvuranın kendi isteği ile sonlandırdığını kabul etmemiz gerekmektedir.
13. Bütün bu değerlendirmelerle birlikte, başvuranın işçi olarak çalıştığı sürelerin emekli ikramiyesi ödenmesinde dikkate alınabilmesi için 7. Paragrafta da belirtildiği üzere işçinin iş akdinin 1475 sayılı Mülga İş Kanunu’nun “Kıdem tazminatı” başlıklı 14 üncü maddesinde yer alan koşullara uygun olarak sonlanması ve bu sürelere ilişkin kıdem tazminatı veya bu mahiyette bir ödemenin yapılmamış olması gerekmektedir. Başvuranın Gençlik ve Spor
Bakanlığındaki işçi statüsünden Milli Savunma Bakanlığına memur statüsüne geçişi ile birlikte
Gençlik ve Spor Bakanlığından olan iş akdinin kendi isteği ile sonlanmış sayılacağından kıdem tazminatı veya emekli ikramiyesinin hesaplanması sırasında bu sürelerin dikkate alınmamasını gerekmektedir.
14. Tüm bu açıklamaların yanı sıra tüm kamu kurum ve kuruluşlarından, bünyelerinde çeşitli statülerde görev yapan personele ait özlük dosyalarını özenli bir şekilde kayıt altında tutmaları ve bunları muhafaza etmeleri beklenmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarından da tespit edildiği üzere toplam 808 gün hizmeti bulunan bir personele dair Gençlik ve Spor Bakanlığı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
nezdinde herhangi bir kaydının bulunmaması ilgili bakanlığın özlük dosyalarını muhafaza etme yükümlülüğüne uygun davranmadığını göstermektedir.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 14/02/1993 tarihinde
Gençlik ve Spor Bakanlığı ile olan geçici iş ilişkisini sonlandırdığı, ertesi gün olan 15/02/1993 tarihinde Milli Savunma Bakanlığında güvence olarak daha iyi statü sayılabilecek memuriyete başladığı anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında başvuran ile
Gençlik ve Spor Bakanlığı arasındaki iş ilişkisinin sonlandırılmasında idarenin herhangi bir kusurlu iş ve işlemi tespit edilmemiştir. Dolayısı ile 1475 sayılı Mülga İş Kanunun 14 üncü maddesi uyarınca başvurana idare tarafında kıdem tazminatını ödenmesini gerektirir bir husus tespit edilmemektedir. Başvuranın emekli ikramiyesinin hesaplanmasında anılan dönemlerin dikkate alınmamasında hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Ayrıca bu durumun yanı sıra Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarından Gençlik ve Spor
Bakanlığında geçici işçi statüsünde görev yaptığı kesin olarak tespit edilen başvurana dair herhangi bir bilgi ve belgenin ilgili kurum tarafından muhafaza edilip arşivlenmemiş olmasının hukuka ve iyi yönetim ilkelerine uygun olmayacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvurunun incelenmesi ve araştırılması kapsamında, Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin İdare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak İdarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Ankara İş Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KISMEN KABULÜ KISMEN
REDDİNE,
Başvuranın emekli ikramiyesinin hesaplanması sırasında geçici işçi statüsünde görev yaptığı sürelerinin dikkate alınması talebinin Reddine, Başvuran ve diğer personele ilişkin özlük dosyalarının uygun şartlarda kayıt altına alınması ve arşivlenmesi konusunda GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI’NA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI’NA tebliği, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.