|
ÖZET: Başvuran, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) emekli ikramiyesi talebinde bulunmuş, ancak başvurusu olumsuz sonuçlanmıştır. Başvuru, 4/a ve 4/c hizmet sürelerinin birleştirilmesi ile 01/04/2016 tarihinde emekli olma sürecine dayanmakta olup, başvuranın 5434 sayılı Kanun kapsamında emeklilik şartlarını taşımadığı belirtilmiştir. Başvuran, 1978-1997 yılları arasında kamuda çalıştığı döneme ait emekli ikramiyesi talep etmektedir.
Sosyal Güvenlik Kurumu, başvuranın 21/07/1997 tarihinde görevinden ayrıldığını ve 5510 sayılı Kanun kapsamında çalışmaya devam ettiğini belirtmiştir. Başvuranın emeklilik süreci, 5434 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde değerlendirilmiş, emekli ikramiyesi ödenebilmesi için gerekli şartların sağlanmadığı sonucuna varılmıştır. 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi uyarınca, emekli ikramiyesi talebinin kabul edilmesi için hizmet akdinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona ermesi gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddedilmesine karar verilmiş, başvuranın talebinin hukuka uygun olmadığı belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, hukuka aykırılık tespit etmemiştir. Başvuran, bu karara itiraz edebilir ve yargı yoluna başvurabilir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/8753-S.21.14099
BAŞVURU NO : 2021/973
KARAR TARİHİ : 10/06/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Başvuranın tarafına emekli ikramiyesi ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 14/01/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda başvuran özetle; 4/a ve 4/c deki hizmetlerini birleştirerek SGK’dan 1261 gün son prim ödenme ile 4/a dan 01/04/2016 tarihinde emekli olduğunu, 4/a dan emekli olduğunda 4/c den emeklilik şartlarını taşımadığını, bu sebeple emeklilik ikramiyesi için yaptığı başvurusuna idarenin olumsuz cevap verdiğini, 5434 sayılı Kanun kapsamında 08/09/1999 tarihinden önce çalışmaya başlayanlar için 506 sayılı Kanunun Geçici 81 inci maddesinde öngörülen en az 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme sayısının istenildiğini, hâlbuki aynı Kurumun emeklilik tahsis yazısında; 4/a da toplanıp birleşen hizmetlerinin 2000 yılı öncesi 6251 gün, 2000-2008/10 dönemi arası 342 gün, 2008/10 sonrası için 924 gün olmak üzere toplam 7517 günle emekli olduğunu belirttiğini, eğer son
1261 gün prim ödememiş olsa idi emekli sandığından 05/04/2018 tarihinde emekli olacağını ve emekli
ikramiyesi alacağını, fakat emekliliğine 2 yıl olduğu için kendisinin de 4/a dan 1261 günü tamamlayarak 4/a dan emekli olduğunu belirterek, 1978-1997 yılları arasında kamuda çalıştığı dönem için tarafına emekli ikramiyesi ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Kurumumuzun 18/01/2021 tarihli ve – -S. sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünden alınan cevabi yazı ve eklerinin tetkikinden özetle; 2.1. Başvurucunun, Milli Savunma Bakanlığına bağlı 500. İs. Ana Depo ve Fabrika Komutanlığı emrinde
Sivil Memur olarak görev yapmakta iken 21/07/1997 tarihinde on günden fazla görevine devam etmemesi nedeniyle görevinden çekilmiş sayıldığı, bilahare 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) ve 4/1-(b) bentleri kapsamında çalışmaya başlayan ve 01/04/2016 tarihinden geçerli olmak üzere birleştirilmiş hizmet süreleri üzerinden 4/1-(a) bendi kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
2.2. Anayasa Mahkemesinin 09/07/2011 tarihli ve 27989 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 12.05.2011 tarihli ve E.No:2010/81, K.No:2011/78 sayıl kararı ile, 5997 sayılı Bazı Kanunlarda ve 190 Sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 14 üncü maddesiyle, 5434 sayılı
Kanununun 89 uncu maddesinin değiştirilen birinci fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “Son defa bu
Kanun veya 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi hükümlerinin uygulanmasını gerektiren görevlerde çalışmakta iken emekliye ayrılan ve” bölümün Anayasa’ya aykırı olduğuna ve “İPTALİNE” karar verilmiş ve iptal kararında kararın yürürlüğüne ilişkin olarak herhangi bir süre verilmediği ve 12/05/2011 tarihli iptal kararının 09/07/2011 tarihinden itibaren yürürlüğe girdiği, 2.3. 26/01/2012 tarihli ve 28185 sayılı Resmi Gazete’de yayımlan 17/01/2012 tarihli ve 6270 sayılı Türkiye
Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1 inci maddesi ile 5434 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin değiştirildiğini, buna göre 5434 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereği mülga 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen
Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanunun 8 inci maddesi uyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden emeklilik, yaşlılık ya da malullük aylığı bağlananlara emekli ikramiyesi ödenebilmesi için 5434 sayılı Kanun veya 5510 yılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi hükümlerine tabi olarak 5434 sayılı Kanuna tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda geçen çalışmalarının, 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinde belirtilen kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması gerektiği, 2.4. 1475 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (4) numaralı alt bendine göre kıdem tazminatına hak kazanmaya ilişkin şartlardan birisi, işçilerin hizmet akitlerinin bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla son bulması olarak belirlenmiş iken, 08/09/1999 tarihinden itibaren emekliliğe hak kazanmak için kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşın veya kademeli olarak belirlenmiş emeklilik yaşının doldurulmuş olmasının gerekmesi nedeniyle anılan 14 üncü maddeye 4447 sayılı Kanunun 45 inci maddesi ile “506 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle, ” hükmü eklendiği, 2.5. Dolayısıyla, iş akdinin yalnızca yaşlılık aylığı bağlanması içi öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile iş akdini sonlandıranlara kıdem tazminatı ödenmesine ilişkin hüküm ve uygulamalar ilk defa 08/09/1999 tarihinde itibaren başladığı, 2.6. 08/09/1999 tarihinden sonra en az 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme gün sayısı bulunmakta iken görevine son verilenler, kendi istekleri ile görevlerinden ayrılmış sayılamayacaklarından, yani kıdem tazminatı ödenmesine hak kazanacak şekilde görevden ayrılmış sayılmayacaklarından emekli ikramiyesine hak kazanamayacakları, 2.7. Başvuranın emeklilik sicil dosyasının tetkikinde; ilgilinin Milli Savunma Bakanlığına bağlı 500. İs.
Ana Depo ve Fabrika Komutanlığı emrinde Sivil Memur olarak görev yapmakta iken 21/07/1997 tarihinde on günden fazla görevine devam etmemesi nedeniyle görevinden çekilmiş sayıldığı, bilahare 5510 sayılı
Kanunun 4/1-(a) ve 4/1-(b) bentleri kapsamında çalışmaya başladığı ve 01/04/2016 tarihinden geçerli olmak üzere birleştirilmiş hizmet süreleri üzerinden 4/1-(a) bendi kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı, 2.8. 5434 sayılı Kanuna tabi 5510 sayılı Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamında çalışmakta iken, 08/09/1999 tarihinden önce 21/07/1997 tarihinde çekilmiş sayılarak görevinden ayrılan, 01/04/2016 tarihinden geçerli olmak üzere birleştirilmiş hizmet süreleri üzerinden 4/1-(a) bendi kapsamında yaşlılık aylığı bağlanan ilgiliye 1475 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca kıdem tazminatına hak kazanma koşullarına uygun
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
biçimde sona ermeyen süreleri için emekli ikramiyesi ödenmesine Kanunen imkân bulunmadığı, ayrıca, başvurucunun Kurum kayıtlarına 09/07/1985 tarihinde geçen 05/07/1985 tarihli dilekçesi ile hizmetlerinin birleştirilmesi talebinde bulunduğu, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 9/11/1982 tarihli ve 17863 Mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti
Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
, 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 27/5/1983 tarih ve 18059 sayılı Resmi Gazete yayımlanan 24/5/1983 tarihli mülga 2829 sayılı Sosyal
Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun’un; 5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi; “Bu Kanunun amacı; çeşitli sosyal güvenlik kurumlarına tabi olarak geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesi suretiyle ilgililerin sosyal güvenliklerinin sağlanması usul ve esaslarının düzenlenmesidir.” 5.2. “Hizmet sürelerinin birleştirilmesi” başlıklı 4 üncü maddesi; “Kurumlara tabi çeşitli işlerde çalışmış olanların hizmet süreleri, aynı tarihlere rastlamamak kaydıyla bu Kanuna göre aylık bağlanmasına hak kazanıldığında birleştirilir. Ancak, hizmet süreleri toplamının aylık bağlanmasına yeterli olmaması halinde, bu Kanun hükümleri uygulanmaz.” 5.3. “Aylığı bağlayacak kurum” başlıklı 8 inci maddesi; “Birleştirilmiş hizmet süreleri toplamı üzerinden, ilgililere; son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde fiili hizmet süresi fazla olan kurumca, hizmet sürelerinin eşit olması halinde ise eşit hizmet sürelerinden sonuncusunun tabi olduğu kurumca, kendi mevzuatına göre aylık bağlanır ve ödenir. Ancak, malullük, ölüm, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununa göre yaş haddinden re’sen emekli olma (Ek ibare: 27/1/2000 – 4505/1 md.) süresi kanunla belirlenen vazifelere atanma veya seçilme ve bağlı oldukları kurumun kanunla değiştirilmesi hallerinde ilgililere hizmet sürelerinden sonuncusunun tabi olduğu kurumca, kendi mevzuatına göre aylık bağlanır.” 6. 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun; “İkramiye” başlıklı mülga 89 uncu maddesinin (Değişik: 17/1/2012-6270/1 md.) birinci fıkrası; “Hizmet sürelerinin tamamı bu Kanun ve/veya 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 4 üncü maddesi kapsamında geçenlerden emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanan veyahut toptan ödeme yapılan asker ve sivil tüm iştirakçilere, her tam fiili hizmet yılı için aylık bağlamaya esas tutarın bir aylığı emekli ikramiyesi olarak verilir.”, ikinci fıkrasında “…Birinci fıkra kapsamına
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
girmemekle birlikte, bu Kanun ve/veya 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamında hizmeti bulunanlardan mülga 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin
Birleştirilmesi Hakkında Kanunun 8 inci maddesi uyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden emeklilik, yaşlılık ya da malullük aylığı bağlananlara ise; bu Kanun veya 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi hükümlerine tabi olarak bu Kanuna tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda geçen çalışmalarının,
1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinde belirtilen kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına
uygun olarak sona ermiş olması şartıyla emekli ikramiyesi ödenir.”, 7. 25/08/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun “Kıdem tazminatı” başlıklı 14 üncü maddesin birinci fıkrasında; “Bu Kanununa tabi işçilerin hizmet akitlerinin, 1. İşveren tarafından bu Kanunun 17 nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında, 2. İşçi tarafından bu Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca, 3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla, 4. Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla; 5. 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle, Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.” hükmüne amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ C. ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; şikâyete konu edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, 4/a ve 4/c deki hizmetlerini birleştirerek SGK’dan 1261 gün son prim ile 4/a dan 01/04/2016 tarihinde emekli olduğunu, 4/a dan emekli olduğunda 4/c den emeklilik şartlarını taşımadığını, SGK’nın emeklilik tahsis yazısı ile; 4/a da toplanıp birleşen hizmetlerinin 2000 yılı öncesi 6251 gün, 2000-2008/10 dönemi arası 342 gün, 2008/10 sonrası için 924 gün olmak üzere toplam 7517 günle emekli olduğunun belirtildiğini, emekliliğine 2 yıl olduğu için kendisinin de 1261 günü tamamlayarak 4/a dan emekli olduğunu belirterek, 1978-1997 yılları arasında kamuda çalıştığı dönem için tarafına emekli ikramiyesi ödenmesini talep etmektedir.
/
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
10. Emekli ikramiyesi 5434 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinde düzenlenmiş olup söz konusu maddenin ikinci fıkrasında mülga 2829 sayılı Kanunun 8 inci maddesi uyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden emeklilik, yaşlılık ya da malullük aylığı bağlananlara emekli ikramiyesi ödenebilmesi için 5434 sayılı
Kanun veya 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi hükümlerine tabi olarak 5434 sayılı Kanuna tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda geçen memuriyet hizmet sürelerinin, 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinde belirtilen kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması gerektiği kurala bağlanmıştır.
11. İdareden Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; 11.1. Başvuranın Milli Savunma Bakanlığına bağlı 500. İs. Ana Depo ve Fabrika Komutanlığı emrinde
Sivil Memur olarak görev yapmakta iken 21/07/1997 tarihinde on günden fazla görevine devam etmemesi nedeniyle görevinden çekilmiş sayıldığı, bilahare 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) ve 4/1-(b) bentleri kapsamında çalışmaya başladığı ve 01/04/2016 tarihinden geçerli olmak üzere birleştirilmiş hizmet süreleri üzerinden 4/1-(a) bendi kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı belirtilmiştir.
11.2. Başvurucunun 05/07/1985 tarihli dilekçesi ile hizmetlerinin birleştirilmesi talebinde bulunduğu anlaşılmakta olup, ilgiliye ait hizmet süreleri ise;
İŞ YERİ NO İŞ YERİ ÜNVANI GİRİŞ AYRILIŞ GÜN SAYISI
TARİHLERİ
38355.34 Teknik İzalasyon AŞ 26.08.1974 01.01.1975 119 (18 yaş altı)
(özel)
7343.03 Kale Kiremit (özel) 01.07.1976 30.09.1976 90 (18 yaş üstü)
11486.43 Ömer Ünver (özel) 01.05.1978 30.05.1978 20
7045.03 Kozanoğlu İnş. (özel) 01.06.1978 31.07.1978 60
6867.03 Şeker Fabrikası (resmi) 13.09.1979 – 22.03.1980 187
6867.03 Şeker Fabrikası (resmi) 25.08.1980 -28.10.1980 62
6867.03 Şeker Fabrikası (resmi) 13.08.1982- 25.02.1983 190
6867.03 Şeker Fabrikası (resmi) 24.08.1983 – 11.02.1984 166
401.03 TCDD Fab. Müd. 13.02.1984 – 07.04.1984 53
(resmi)
11186413.35 İzmir Çalışması 17.08.2001 – 09.10.2001 54
11189712.35 İzmir Çalışması 25.10.2001- 08.11.2001 15
1001497.03 Orhan Mermer (özel) 28.05.2005 – 02.07.2005 36
1022971.03 Tuna İnş (özel) 07.06.2006- 07.07.2006 31
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
1025548.03 Batu Mekan (özel) 29.12.2007- 05.06.2008 158
1031817.26 Es Tic. (özel) 07.01.2010- 26.03.2010 81
1322 Toplam
Gün
Başvurucunun, 5510 sayılı Kanunun 4/1-(c) kapsamındaki hizmet süreleri ise; Hizmet başlama-bitiş tarihi Hizmet süresi 01/12/1978-30/02/1979 3 ay 04/11/1980-04/07/1982 1 yıl 8 ay 01/05/1984-14/08/1996 12 yıl 3 ay 14 gün 15/01/1997-14/08/1997 7 ay
TOPLAM HİZMET SÜRESİ 14 yıl 9 ay 14 gün
Şeklinde olduğu anlaşılmaktadır.
12. 2829 sayılı Kanunun 8 inci maddesi uyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden emekli aylığı bağlandığı anlaşılan başvurana emekli ikramiyesi ödenebilmesi, 5434 sayılı Kanunun 89 uncu maddesi uyarınca memuriyet hizmet sürelerinin, 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinde belirtilen kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması halinde mümkündür.
13. 1475 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde, hizmet akdinin işveren tarafından ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller dışında herhangi bir sebeple feshedilmesi, işçi tarafından sağlık sebepleriyle veya ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller sebebiyle veya zorlayıcı sebeplerle feshedilmesi, muvazzaf askerlik sebebiyle feshedilmesi, bağlı bulunulan kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla feshedilmesi, işçinin yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi isteği ile işten ayrılması, işçi kadın ise evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile hizmet akdini sona erdirmesi veya hizmet akdinin işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde kıdem tazminatına hak kazanılacağı öngörülmektedir.
14. 1475 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı alt bendine göre; 08/09/1999 tarihinden önce çalışmaya başlayanlar için aylığa hak kazanma koşullarından yaş dışında en az 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme gün sayısı (Görevlerinden 08.09.1999 tarihinden sonra ayrılmak şartıyla), 08/09/1999 tarihinden sonra çalışmaya başlayan ve bu tarihten sonra, 506 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaş koşulu dışında kalan sigortalılık süresi ile prim ödeme gün sayısı koşullarını yerine getirmek suretiyle iş akdini kendi istekleri ile sonlandıranlar kıdem tazminatından yararlandırıldıklarından, aynı esaslar kamu görevlileri hakkında da uygulanmak suretiyle emekli ikramiyesinin ödenebileceği belirtilmiştir.
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
15. Ayrıca, yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile iş akdini sonlandıranlara kıdem tazminatı ödenmesine ilişkin hüküm, 08/09/1999 tarihinden itibaren yürürlüğe girdiği için bu tarihten önce en az 15 yıllık sigortalılık süresi ve
3600 prim ödeme gün sayısı bulunmakta iken ayrılanlar kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde
görevlerinden ayrılmış kabul edilmeyeceklerinden, benzer durumdaki yani 08/09/1999 tarihinden önce en az 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 prim ödeme gün sayısı bulunmakta iken istifa eden kamu görevlilerinin emekli ikramiyesinden yararlandırılmalarının mümkün olmayacağı anlaşılmaktadır.
16. Başvuranın Milli Savunma Bakanlığına bağlı 500. İs. Ana Depo ve Fabrika Komutanlığı emrinde 5434 sayılı Kanuna tabi 5510 sayılı Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamında Sivil Memur olarak görev yapmakta iken 21/07/1997 tarihinde on günden fazla görevine devam etmemesi nedeniyle görevinden çekilmiş sayıldığı, 01/04/2016 tarihinden geçerli olmak üzere birleştirilmiş hizmet süreleri üzerinden 4/1-(a) bendi kapsamında yaşlılık aylığı bağlanan ilgiliye 1475 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca kıdem tazminatına hak kazanma koşullarına uygun biçimde sona ermeyen süreleri için emekli ikramiyesi ödenmesine Kanunen imkan bulunmadığı anlaşılmaktadır.
17. 5434 sayılı Kanunun 89 uncu maddesi uyarınca memuriyet hizmet süresi 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinde belirtilen kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermemiş olanlara emekli ikramiyesi tahakkuk ettirilmemesine ilişkin husus Kurumumuzca daha önceden (2020/77053)
no’lu dosyada değerlendirilerek; kamudaki hizmetlerin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona ermediğinden 5434 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ikramiye tahakkuk ettirilmemesi yönünde idare tarafından yapılan işlemde hukuka aykırı bir durum tespit edilmediği hususunda Ret Kararı verilmiştir.
18. İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; birleştirilmiş hizmet süreleri üzerinden emekli aylığı bağlanan başvurana 5434 sayılı
Kanunun 89 uncu maddesi uyarınca 1978-1997 yılları arasında kamuda çalıştığı dönemin 1475 sayılı İş
Kanununun 14 üncü maddesinde belirtilen kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermediği gerekçesiyle emekli ikramiyesi ödenmemesi yönünde ilgili idare tarafından tesis edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilmemiş olup, başvurucunun talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
B. İyi Yönetim İlkelerine Uygunluk Yönünden Değerlendirme 19. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr