Emekli ikramiyesinin hesaplanmasında kıdem tazminatı ödenen hizmet sürelerinin dikkate alınmaması talebi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2019/6670-S.10139

BAŞVURU NO : 2019/5021

KARAR TARİHİ : 01/08/2019

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın emekli ikramiyesinin tekrar hesaplanması ve eksik tutarın kendisine ödenmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 27/02/2019

I.BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuran, 30 yıl üstü hizmeti olanlar için ödenecek ikramiye talebiyle Sosyal Güvenlik

Kurumu Başkanlığına müteaddit defalar başvuruda bulunduğunu, başvurusuna verilen cevabi yazıda ise özetle kendisinin 21/10/1974-30/10/1980 tarihleri arasında 5 yıl 10 ay 10 gün (2110 gün) resmi sigortalı hizmetlerinin kıdem tazminatı ödenerek sona ermesi sebebiyle 5434 sayılı

Emekli Sandığı Kanunu’nun 89’uncu maddesi uyarınca emekli ikramiyesinin hesabında dikkate alınamayacağının ifade edildiğini, kendisinin 1980 sonrasında memuriyete geçirildiğini, bazı arkadaşlarına ihbar tazminatı ile birlikte ödeme yapılırken kendisine böyle bir ödeme yapılmadığını ifade etmiş; emekli ikramiyesinin hesaplanmasında 1974-1980 arasında geçen hizmetlerinin de hesaba katılmasını talep etmiştir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu hususa ilişkin olarak Kurumumuz tarafından 27/03/2019 tarih ve … sayılı yazı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından bilgi ve belge talep edilmiş olup; söz konusu talebimize Kurum tarafından gönderilen 26/04/2019 tarih ve …sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’ndan mühendis olarak görev yapmakta iken kendi isteği ile 16/07/2008 tarihinde emekliye sevk edilen ve 15/08/2008 tarihinden itibaren emekli aylığı almaya hak kazanan başvuranın 21/10/1974 -30/10/1980 tarihleri arasında hizmetlerinin emekli ikramiyesinin hesaplanmasında dikkate alınması hususunda yaptığı başvurunun incelendiği; 2.2. Başvuranın emeklilik tarihinde yürürlükte olan 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’nun

“ikramiye” başlıklı 89’uncu maddesinde, emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanan veyahut toptan ödeme yapılan asker ve sivil tüm iştirakçilere, her tam fiili hizmet yılı için aylık bağlamaya esas tutarların bir aylığı emekli ikramiyesi olarak verileceği ve emekli ikramiyesinin hesabında 30 fiili hizmet yılından fazla sürelerin nazara alınamayacağı,

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

2.3. Başvuranın emekli olduğu tarihte yürürlükte bulunan mülga 2829 sayılı Sosyal Güvenlik

Kuruluşlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkındaki Kanununun “emekli ikramiyesi” başlıklı 12’nci maddesinde “ Son defa T.C. Emekli Sandığına tabi görevlerden emekliye ayrılan ve kendilerine bu Kanunun 8’inci maddesi uyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden aylık bağlananlara, T.C. Emekli Sandığına tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda prim veya kesenek ödemek suretiyle geçen sürelerinin toplamı üzerinden, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı hükümlerine göre emekli ikramiyesi ödenir. 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak geçen hizmet sürelerine karşılık emekli ikramiyesi ödenebilmesi için, iş sözleşmesinin İş Kanunu hükümlerine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olması; sözleşmeli personel olarak geçen sürelere karşılık olarak emekli ikramiyesi ödenebilmesi için de, hizmet sözleşmesinin ilgili mevzuatına göre iş sonu tazminatına veya aynı mahiyette olmakla birlikte başka bir adla ödenen tazminata hak kazanılmasına uygun olarak ödenmesi şarttır.

Ancak, ilgililere, her ne suretle olursa olsun evvelce iş sonu tazminatı veya bu mahiyette olmakla birlikte başka bir adla tazminat ödenen süreler ile kıdem tazminatı ya da emekli ikramiyesi ödenmiş olan süreler, emekli ikramiyesinin hesabında dikkate alınmaz.

Ayrıca, 8’inci maddenin birinci fıkrası gereğince aylık bağlananlara, emekli oldukları son görevlerinden dolayı ilgili bulundukları sosyal güvenlik kurumu kanununun emekli ikramiyesine veya iş bu kanunun kıdem tazminatına ilişkin hükümler uygulanır. Bu fıkraya göre emekli ikramiyesi ödenmesinde birinci fıkra hükümleri dikkate alınır.” hükmünü amir olduğu ifade edilmiştir.

2.4. Bu madde ile kendilerine 2829 sayılı Kanunun 8’inci maddesi uyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden aylık bağlananlara, T.C. Emekli Sandığına tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda prim veya kesenek ödemek suretiyle geçen sürelerinin toplamı üzerinden, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre emekli ikramiyesi ödeneceği, ancak, ilgililere, her ne suretle olursa olsun evvelce kıdem tazminatı veya emekli ikramiyesi ödenmiş sürelerin, emekli ikramiyesinin hesabında dikkate alınmayacağının düzenlendiği, 2.5. Yukarıda yer alan açıklamalar kapsamında emekli sicil dosyasının tetkikinde ilgilinin 16/07/2008 tarihinde isteği üzerine emekliye sevk edilmesi üzerine 15/08/2008 tarihinden itibaren ilgiliye Kurum tarafından 26/08/2008 tarihli işlem ile 27 yıl 4 ay 14 gün 4/1-(c )

kapsamındaki fiili hizmeti, 5 yıl 8 ay 28 gün 4/1-(a) kapsamındaki çalışması olmak üzere toplam 33 yıl 1 ay 12 gün üzerinden 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre emekli aylığı bağlandığı, ve ilgilinin emekli olduğu tarihte emekli ikramiyesine ilişkin yürürlükte olan mevzuat hükümleri kapsamında 30 yıl üstü sürelere ikramiye ödenmediğinden ve daha önce ilgilinin 21/10/1974-30/10/1980 tarihleri arasındaki 4/1-(a) kapsamındaki çalışma süresine kıdem tazminatı ödendiğinden, bu süreler emekli ikramiyesine esas hizmet süresinden düşülmek suretiyle ilgilinin (24) tam hizmet yılına karşılık emekli ikramiyesi tahakkuk ettirildiği, ayrıca Kurumun 16/11/2011 tarihli işlemiyle ilgilinin 4/1-(a) kapsamındaki hizmet süresinin 5 yıl 10 ay 10 gün olarak düzeltildiğini, 2.6. Öte yandan, 27/01/2017 tarihli ve 29961 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6770 sayılı Kanun ile 5434 sayılı Kanuna eklenen geçici 226’ncı maddesi ile 07/01/2015 tarihinden önce emekli olan ve emekli oldukları tarihteki hükme bağlı sınırlama nedeniyle 30 yılı geçen sürelerine emekli ikramiyesi ödenmeyenlerin 30 yılı aşan her tam hizmet yılı için,

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

görevlerinden ayrıldıkları tarihteki emekli keseneğine esas aylık unsuları üzerinden aylıklarının başlangıç tarihindeki katsayılar ve emekli ikramiyesi ödenmesine esas hükümler dikkate alınarak emekli ikramiyesi ödenmesine imkan tanındığından, Kurumun 12/04/2019 tarihli işlemi ile ilgilinin emekli ikramiyesi veya kıdem tazminatı ödenmemiş olan (3) tam hizmet yılına karşılık 5434 sayılı Kanunun geçici 226’ncı maddesi uyarınca emekli ikramiyesi tahakkuk ettirildiğinin anlaşıldığı, 2.7. Bu sebeple başvuranın 21/10/1974-30/10/1980 tarihleri arasında İzmir Büyükşehir

Belediye Başkanlığında 4/1-(a) kapsamında geçen çalışma sürelerine kıdem tazminatı ödendiğinden, söz konusu sürelerin ayrıca emekli ikramiyesi hesabında değerlendirilmesine kanunen imkan bulunmadığı, 2.8. Başvuranın söz konusu çalışma dönemine ilişkin kıdem tazminatı ödendiğine dair evrakın 14/07/2008 tarih ve … sayılı yazı ile Kuruma gönderildiği, 2.9. İhbar tazminatına ilişkin hususun yasal olarak iş sözleşmesini sonlandırmak isteyen tarafın

4857 sayılı İş Kanunu’nun 17’nci maddesi uyarınca uymakla yükümlü olduğu bildirim

sürelerine uymadığında karşı tarafa ödediği bir tazminat olduğu, Kurum tarafından yapılan iş ve işlemlerin bu husus ile bir ilgisinin olmadığı, ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “(…) Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler(…)”hükmüne yer verilmektedir.

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinde “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir (…)” hükmü yer almaktadır.

5. 5434 sayılı Kanun’un 89’uncu maddesi “Hizmet sürelerinin tamamı bu Kanun ve/veya 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici

4 üncü maddesi kapsamında geçenlerden emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı

bağlanan veyahut toptan ödeme yapılan asker ve sivil tüm iştirakçilere, her tam fiili hizmet yılı için aylık bağlamaya esas tutarın bir aylığı emekli ikramiyesi olarak verilir…” 6. 2829 sayılı “Sosyal Güvenlik Kuruluşlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin

Birleştirilmesi Hakkındaki Kanunun “emekli ikramiyesi” başlıklı 12’nci maddesinde “

Son defa T.C. Emekli Sandığına tabi görevlerden emekliye ayrılan ve kendilerine bu Kanunun 8’inci maddesi uyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden aylık bağlananlara, T.C. Emekli

Sandığına tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda prim veya kesenek ödemek suretiyle geçen sürelerinin toplamı üzerinden, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı hükümlerine göre emekli ikramiyesi ödenir. 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak geçen hizmet sürelerine karşılık emekli

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

ikramiyesi ödenebilmesi için, iş sözleşmesinin İş Kanunu hükümlerine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olması; sözleşmeli personel olarak geçen sürelere karşılık olarak emekli ikramiyesi ödenebilmesi için de, hizmet sözleşmesinin ilgili mevzuatına göre iş sonu tazminatına veya aynı mahiyette olmakla birlikte başka bir adla ödenen tazminata hak kazanılmasına uygun olarak ödenmesi şarttır.

Ancak, ilgililere, her ne suretle olursa olsun evvelce iş sonu tazminatı veya bu mahiyette olmakla birlikte başka bir adla tazminat ödenen süreler ile kıdem tazminatı ya da emekli ikramiyesi ödenmiş olan süreler, emekli ikramiyesinin hesabında dikkate alınmaz.

Ayrıca, 8’inci maddenin birinci fıkrası gereğince aylık bağlananlara, emekli oldukları son görevlerinden dolayı ilgili bulundukları sosyal güvenlik kurumu kanununun emekli ikramiyesine veya iş bu kanunun kıdem tazminatına ilişkin hükümler uygulanır. Bu fıkraya göre emekli ikramiyesi ödenmesinde birinci fıkra hükümleri dikkate alınır.”

IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin, somut olayda başvuranın talebini yerine getirmemesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu tespit edildiğinden, talebin reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 21/10/1974-30/10/1980 tarihleri arasında yürüttüğü hizmetlere ilişkin olarak kendisine emekli ikramiyesi ödenmediğini, memuriyete geçirilmesinin akabinde söz konusu döneme ilişkin olarak kendisine kıdem tazminatı ödenmesi sebebiyle söz konusu hesaplamanın yapılmadığını, ancak aynı durumda olan diğer kişilere ihbar tazminatı ödenmesine rağmen kendisine bu ödemenin yapılmadığını ifade ederek; emekli ikramiyesinin hesaplanmasında söz konusu dönemin de dikkate alınmasını talep etmiştir.

9. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kuruluşlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin

Birleştirilmesi Hakkındaki Kanununun 12’nci maddesi uyarınca daha önce hizmet ilişkisi kapsamında yürütülen hizmetlere ilişkin olarak kıdem tazminatı ödenmesi durumunda kişilerin emeklilik ikramiyesi hesaplarında söz konusu sürelerin dikkate alınmayacağı düzenlenmiştir.

10. Nitekim bilgi ve belgelerin incelenmesi ve başvuran ile yapılan görüşmeler neticesinde başvurana 21/10/1974-30/10/1980 tarihleri arasında yürütmüş olduğu hizmetlere ilişkin olarak kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı, bu itibarla yasal olarak söz konusu sürelere ilişkin emeklilik ikramiyesi hesaplamasının yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

11. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 2008 yılında emekliliğe ayrıldığı, toplamda 33 yıl 1 ay 12 gün hizmet süresinin bulunduğu, 21/10/1974-30/10/1980 tarihleri arasında yürütmüş olduğu hizmet süresinin 5 yıl 8 ay 28 gün olarak belirlendiği, söz konusu sürelere ilişkin olarak başvurana kıdem tazminatı ödemesi yapılması sebebiyle emeklilik işlemleri sırasında hesaplanan emeklilik ikramiyesinin hesaplanmasında söz konusu

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

sürelerin dikkate alınmadığı; Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından yapılan iş ve işlemlerde hukuka ve hakkaniyete bir aykırılık tespit edilememesi sebebiyle söz konusu başvurunun reddi yönünde karar verilmesi sonuç ve kanaatine varılmıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

12. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup anılan Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup

Ankara İş Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI’NA tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.