|
ÖZET: Başvuran, emeklilik işlemleriyle ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu’na yaptığı başvuruda, 15/12/2019 tarihinde maaş aldığını, 19/12/2019’da cezaevine girdiğini ve tahliye sonrası 31/03/2020’de emeklilik dilekçesi verdiğini belirtmiştir. Emekli maaşının 15/07/2020 tarihinde bağlandığını ifade eden başvuran, Milli Eğitim Müdürlüğü ve Ziraat Odası’ndaki hizmet sürelerinin emekli ikramiyesinde dikkate alınmadığını iddia ederek, bu süreler için bir aylık emekli maaşı ve 36 yıl 7 ay üzerinden emekli ikramiyesi talep etmiştir.
Sosyal Güvenlik Kurumu, başvurana emekli aylığı bağlanmasının 15/06/2020 tarihinden itibaren yapılması gerektiğini belirterek, bu tarihten itibaren 3.749,75 TL’lik bir ek ödemenin tahakkuk ettirildiğini bildirmiştir. Ancak, başvuranın Ziraat Odası’ndaki hizmet süreleri için emekli ikramiyesi ödenemeyeceği, çünkü bu kurumun 5434 sayılı Kanun kapsamına girmediği ifade edilmiştir. Vekil öğretmenlik süresinin ise emekliliğe esas hizmet süresi olarak değerlendirildiği ve bu süreler için emekli ikramiyesi ödenmediği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddedilmesine karar verilmiş olup, başvuranın iddialarının hukuka uygun bulunmadığı belirtilmiştir. İlgili idarenin işlemlerinde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. Başvuranın, kararın tebliğ tarihinden itibaren dava açma süresinin devam edeceği de vurgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/15876-S.21.25405
BAŞVURU NO : 2021/11914
KARAR TARİHİ : 08/11/2021
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Emeklilik işlemleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 07/07/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, 15/12/2019 tarihinde maaşını aldığını, 19/12/2019 tarihinde hükümlü olarak cezaevine
girdiğini, tahliye olduktan sonra 31/3/2020 tarihinde emeklilik dilekçesini verdiğini, 15/6/2020 tarihinde emekliye ayrıldığını ancak emekli maaşının 15/7/2020 tarihinden itibaren bağlandığını, öte yandan
Milli Eğitim Müdürlüğünde 6/10/1983 – 5/4/1984 tarihleri arasında vekil öğretmen olarak 4 ay çalıştığını ve 5/4/1984 – 5/10/1989 tarihleri arasında da 1453 gün Ziraat Odası Başkanlığında çalışmasının bulunduğunu, her iki Kurumdaki çalışmasının da 657 sayılı Kanun kapsamında olduğunu, bununla birlikte hizmet birleştirmesi yapmasına rağmen emekli ikramiyesi ödemesinde söz konusu çalışmalarının dikkate alınmadığını belirterek 15/6/2020 – 15/7/2020 tarihleri arası için bir aylık emekli maaşının ve 36 yıl 7 ay üzerinden emekli ikramiyesinin ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünün başvuru
konusuna ilişkin 27/9/2021 tarihli ve sayılı yazısında özetle;
2.1) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 4. maddesi hükmüne göre
5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 2008 yılı Ekim ayı başından önce sosyal güvenlik bakımından 5434
sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışan sigortalılar, emekliler ile bunların dul ve yetimlerinin aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, toptan ödemeleri, ilgi devamı, ihya ve borçlanmaları, diğer ödemeler ve yardımlar ile emeklilik ikramiyeleri hakkında, 5510
Mah. Zeytindalı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA
sayılı Kanun’da aksine bir hüküm belirtilmedikçe, 5510 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılan mülga hükümleri de dâhil olmak üzere 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapıldığı,
2.2) Bu kapsamda, 5434 sayılı Kanun’un mülga 91. maddesi hükmü gereği, halen görevde bulunan kamu
görevlilerinin, emeklilik başvurularını görev yaptıkları kuruma yaptığı ve bunların emekliliği görev yaptıkları kamu idaresinin en yüksek amirinin onayı ile tekemmül ettiği ve ilgililerin emekli aylıklarının da verilen onaya istinaden hizmet aylıklarının kesildiği tarihi takip eden ay başından itibaren başlatıldığı,
2.3) Diğer taraftan, aynı Kanun’un iştirakçilere ödenecek emekli ikramiyesi ile ilgili usul ve esasların
belirlendiği 89. maddesi ile söz konusu madde de bahsi geçen mülga 2829 sayılı Kanun’un 12. maddesinde; gerek tüm hizmetleri Kanun’un 4/1-c bendi kapsamında geçen kişilere gerekse bu kapsamdaki hizmetlerinin yanı sıra farklı bir sigortalılık statüsüne tabi hizmeti bulunanlara ödenecek emekli ikramiyesinin şartlarının belirlendiği, buna göre 5434 sayılı Kanun’a tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda işçi, mevsimlik işçi, geçici işçi vb. statülerde çalışanlara ikramiye ödenebilmesi için bu çalışmalara yukarıda anılan maddelere göre kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya bu mahiyette olmakla birlikte başka bir adla tazminat ödenmediğinin tespitiyle birlikte sigortalıların kamuda geçen çalışmalarının, kıdem tazminatına veya iş sonu tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olmasının gerektiği,
2.4) Söz konusu maddelerde geçen 5434 sayılı Kanun’a tabi daire, kuruluş ve ortaklıkların ise 5434 sayılı
Kanun’un 12. maddesinde düzenlendiği, buna göre ticaret ve sanayi odaları ile ticaret ve zahire borsalarının
5434 sayılı Kanun kapsamında olduğu belirtildiğinin ancak ziraat odalarının bu Kanun kapsamına
alınmadığının anlaşıldığı,
2.5) Öte yandan vekil öğretmenlik hizmetinin; 5434 sayılı Kanun’un mülga 15. maddesinin (f) fıkrası
uyarınca vekillik aylık ve ücretleri üzerinden emeklilik keseneği kesilmek suretiyle fiili hizmet olarak değerlendirilen 5434 sayılı Kanun’a tabi bir hizmet süresi olduğu, vekil öğretmenlik hizmeti sırasında ödenen kesenek ve karşılık tutarları esas alınarak bu hizmetlerin, herhangi bir borçlanma işlemine gerek kalmaksızın, emekliliğe esas fiili hizmet süresi olarak tabi olunan emeklilik yaşı, hizmet süresi gibi emeklilik şartlarında dikkate alındığı, ayrıca aylık bağlama oranının hesabına da dâhil edilerek bağlanacak aylığın ve ödenecek ikramiyenin tutarını etkilediği,
2.6) Bu kapsamda, başvuranın 06/10/1983-15/10/1983, 17/10/1983-26/11/1983, 23/01/1984-05/04/1984
tarihleri arasında Köyü İlkokulunda Kanun’un 4/1-c bendi kapsamında vekil öğretmen olarak görev yaptığı,
2.7) Daha sonra, 02/05/1984-31/10/1984, 08/05/1986-31/12/1986, 01/01/1987-31/12/1987, 15/01/1988-
14/01/1989, 15/01/1989-14/05/1989 ve 15/09/1989-04/10/1989 tarihleri arasında ziraat odası başkanlığında Kanun’un 4/1-a bendi kapsamında çalıştığı,
2.8) Bilahare, 05/10/1989 tarihinde İzmir Ödemiş M Tipi Kapalı-Açık Ceza İnfaz Kurumunda Kanun’un
4/1-c bendi kapsamında göreve başladığı ve 15/12/2019 tarihinde Ödemiş Adli Yargı İlk Derece
Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının 08/01/2020 tarih ve sayılı kararı ile memuriyetinin askıya alındığı, son olarak 15/06/2020 tarihinde göreve başlatılmadan emekliye sevk edildiği,
2.9) Buna göre; başvurana vekil öğretmenlikte geçen 4 ay fiili hizmeti, infaz ve koruma memuru olarak
Kanun’un 4/1-c bendi kapsamında geçen 30 yıl 3 ay fiili hizmeti, 2 ay 21 gün fiili hizmet süresi zammı, 1 yıl 6 ay askerlik borçlanması ve ziraat odası başkanlığında geçen 3 yıl 6 ay 13 gün hizmeti olmak üzere toplamda 35 yıl 10 ay 4 gün hizmeti dikkate alınarak 15/07/2020 tarihinden başlamak üzere emekli aylığı bağlandığı ve emekli ikramiyesine esas (32) tam hizmet yılına karşılık emekli ikramiyesi ödendiği, başvurana yapılan söz konusu ödemelerin ise Temmuz-Aralık/2021 dönemi için belirlenen 0,179797 memur maaş katsayısı üzerinden hesaplandığı,
2.10) Daha sonra yapılan incelemede başvuranın, Ödemiş Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet
Komisyonu Başkanlığının 08/01/2020 tarihli ve sayılı kararı ile kesinleşmiş hapis cezası bulunmasından dolayı cezanın infazına başlanılan 19/12/2019 tarihinden itibaren memuriyetinin askıya alındığının ve bu tarihten itibaren başvurana herhangi bir görev aylığı ödenmediğinin anlaşıldığı,
2.11) Bilahare, başvuran adına 13/05/2020 tarihinde emekliye sevk oluru hazırlandığı, 15/06/2020 tarihinde
kendisine emeklilik tebligatı yapıldığı ve aynı tarihte göreve başlatılmaksızın kurumunca emekliye sevk edildiği, bu kapsamda memuriyetinin askıya alınmasından itibaren tarafına hizmet aylığı ödenmeyen başvurana, emeklilik tebligatının yapıldığı 15/06/2020 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlanması gerektiğinin anlaşıldığı,
2.12) Bu itibarla, 20/08/2021 tarihli ve numaralı işlem ile başvuranın emekli aylığı başlangıç
tarihinin 15/06/2020 olarak düzeltildiği, 15/06/2020 – 15/07/2020 tarihi arasında ödenmesi gereken ek ödeme dâhil 3.749,75 TL’nin başvurana ödenmek üzere tahakkuk ettirildiği, bunun üzerine Kanun’un 4/1c bendi kapsamında emekli olanlara aylık başlangıç tarihindeki katsayılar üzerinden emekli ikramiyesi ödendiğinden, başvuranın aylık başlangıç tarihinin 15/06/2020 tarihi olarak düzeltilmesi nedeniyle OcakHaziran/2021 dönemi için belirlenen 0,165786 katsayısı üzerinden emekli ikramiyesinin yeniden hesaplandığı ve söz konusu tutarın daha düşük çıkması nedeniyle başvurana fazladan ödenen 7.506,21
TL’nin borç çıkartıldığı,
2.13) Ayrıca, başvurana vekil öğretmenlik süreleri dâhil Kanun’un 4/1-c bendine tabi hizmeti, fiili hizmet
süresi zammı ve askerlik borçlanması dikkate alınarak (32) tam hizmet yılına emekli ikramiyesi tahakkuk ettirildiği ancak yukarıda anılan hükümler doğrultusunda ziraat odasının sandıktan faydalanacak kurumlar arasında sayılmaması, dolayısıyla sandığa tabi olmayan bir kurum olması nedeniyle burada görev yaptığı süreler için emekli ikramiyesi ödenmediği, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
/
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5. maddesinin
birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 5434 sayılı mülga Emekli Sandığı Kanunu’nun;
5.1) “Sandıktan Faydalanacaklar” başlıklı 12. maddesinde;
“Bu kanunla tanınan haklardan aşağıda (I) işaretli fıkrada yazılı yerlerde çalışanlardan, Türk uyruğunda olmak ve 18 yaşını bitirmiş bulunmak şartiyle, (II) işaretli fıkrada gösterilenler faydalanırlar.
I – Daire, kurum ve ortaklıklar:
a) Genel bütçeye giren daireler;
b) Katma bütçeli daireler;
c) Özel idareler;
ç) Belediyeler;
d) 26/06/1938 tarihli ve 3460 sayılı kanunda yazılı Murakabe Heyeti ile kuruluş, idare ve murakabeleri aynı kanun hükümlerine tabi Devlet Ekonomi Kurumları ve bunlara bağlı müesseseler (Emniyet Sandığı dahil);
e) Özel kanunlarla kurulmuş ve kurulacak tüzelkişiliği bulunan Devlet kurumları (Kefalet sandıkları dahil);
f) 10/09/1337 tarihli ve 151 sayılı kanuna göre kurulan Ereğli Kömür Bölgesi Amele Birliği;
g) Özel kanunlarla kurulmuş ve kurulacak bankalar;
h) Genel bütçeye giren veya katma bütçeli dairelerle özel idare ve belediyelere bağlı idare ve müesseseler;
i) (h) bendinde yazılı dairelerin döner sermayeli iş ve teşekküleri;
j) Ödenmiş sermayesinin yarısından fazlası yukarda sayılan daire, idare, banka ve kurumlardan birine veya bir kaçına ait ortaklıklarla bunların kendi sermayeleri ile kuracakları diğer ortaklıklar;
k) Ticaret ve sanayi odaları ile ticaret ve zahire borsaları;
l) Bu kanunla kurulan Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı;
Yukarıda yazılı yerlerin hepsine bu kanunda (Kurum) denilmiştir.”
5.2) “İkramiye” başlıklı 89. maddesinde;
“Hizmet sürelerinin tamamı bu Kanun ve/veya 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel
Sağlık Sigortası Kanununun geçici 4 üncü maddesi kapsamında geçenlerden emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanan veyahut toptan ödeme yapılan asker ve sivil tüm iştirakçilere, her tam fiili hizmet yılı için aylık bağlamaya esas tutarın bir aylığı emekli ikramiyesi olarak verilir.
Birinci fıkra kapsamına girmemekle birlikte, bu Kanun ve/veya 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamında hizmeti bulunanlardan mülga 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen
Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanunun 8 inci maddesi uyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden emeklilik, yaşlılık ya da malullük aylığı bağlananlara ise; bu Kanun veya 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi hükümlerine tabi olarak bu Kanuna tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda geçen çalışmalarının, 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinde belirtilen kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması şartıyla emekli ikramiyesi ödenir.
İkinci fıkra uyarınca ödenecek emekli ikramiyesi, bu Kanun veya 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamına giren görevlerde geçen her tam fiili hizmet yılı ile sınırlı olarak bu görevlerden ayrıldıkları tarihteki emeklilik keseneğine esas aylık tutarı üzerinden ve aylığın başlangıç tarihindeki katsayılar dikkate alınarak ödenir. Mülga 2829 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi ile üçüncü fıkrasının son cümlesinin bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz.
Yukarıdaki fıkralara göre mülga 2829 sayılı Kanunun 8 inci maddesi uyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden aylık bağlananlara ödenecek emeklilik ikramiyesinin hesabında bu Kanun veya 5510 sayılı
Kanunun geçici 4 üncü maddesi hükümlerine tabi olarak bu Kanuna tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda geçen ve 1475 sayılı Kanunun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona eren geçmiş hizmet süreleri ve her ne suretle olursa olsun evvelce iş sonu tazminatı veya bu mahiyette olmakla birlikte başka bir adla tazminat ödenen süreleri ile kıdem tazminatı ya da emekli ikramiyesi ödenmiş olan süreleri dikkate alınmaz. Ancak, mülga 2829 sayılı Kanun hükümleri uygulanmış olmakla birlikte, bu Kanun veya 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamında hizmetleri arasında başka bir sigortalılık hali kapsamında çalışması bulunmayanların emekli ikramiyesine esas fiili hizmet sürelerinin hesabında, 1475 sayılı Kanunun 14 üncü maddesindeki şartlar aranmaz.
Emekli ikramiyesinin hesabına esas hizmet süresinin tespitinde dikkate alınmak üzere, emeklilik veya malullük aylığı bağlanması dışında herhangi bir sebeple görevleri sona erenler için, görevin sona erme sebebinin bu durumu kanıtlayan belgelerle birlikte yazılı olarak kuruma bildirilmesi ve bunların özlük dosyasında saklanması zorunludur. Bu zorunluluğa uymayanlar ikinci fıkra hükümlerinden yararlandırılmazlar…
Bu madde gereğince Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenen emekli ikramiyeleri, düzenlenecek fatura üzerine
Sayıştay ve Danıştay başkanları için kendi kurumları, diğerleri için emekliye sevk onayını veren kurum tarafından karşılanır. Özelleştirilen, faaliyeti durdurulan, kapatılan veya tasfiye edilen kamu idareleri tarafından karşılanması gereken emekli ikramiyesi tutarları ise, emekliye sevk onayı aranmaksızın ve faturası karşılığında Hazine tarafından karşılanır. Bu fıkraya göre Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemelerin, fatura düzenlenmesini müteakip iki ay içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna aktarılması zorunludur…”
6) 2829 sayılı mülga Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi
Hakkında Kanun’un “Emekli ikramiyesi” başlıklı 12. maddesinde;
“(…) kendilerine bu Kanunun 8 inci maddesi uyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden aylık bağlananlara, T.C. Emekli Sandığına tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda prim veya kesenek ödemek suretiyle geçen sürelerinin toplamı üzerinden, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre emekli ikramiyesi ödenir. 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak geçen hizmet sürelerine karşılık emekli ikramiyesi ödenebilmesi için, iş sözleşmesinin İş Kanunu hükümlerine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olması; sözleşmeli personel olarak geçen sürelere karşılık olarak emekli ikramiyesi ödenebilmesi için de, hizmet sözleşmesinin ilgili mevzuatına göre iş sonu tazminatına veya aynı mahiyette olmakla birlikte başka bir adla ödenen tazminata hak kazanılmasına uygun olarak sona ermiş olması şarttır.
Ancak, ilgililere, her ne suretle olursa olsun evvelce iş sonu tazminatı veya bu mahiyette olmakla birlikte başka bir adla tazminat ödenen süreler ile kıdem tazminatı ya da emekli ikramiyesi ödenmiş olan süreler, emekli ikramiyesinin hesabında dikkate alınmaz.
Ayrıca, 8 inci maddenin birinci fıkrası gereğince aylık bağlananlara, emekli oldukları son görevlerinden dolayı ilgili bulundukları sosyal güvenlik kurumu kanununun emekli ikramiyesine veya iş kanununun kıdem tazminatına ilişkin hükümleri uygulanır. Bu fıkraya göre emekli ikramiyesi ödenmesinde, birinci fıkra hükümleri de dikkate alınır.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
/
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran bir numaralı paragrafta da ifade edildiği üzere, 15/6/2020 – 15/7/2020 tarihleri arası için bir
aylık emekli maaşının ve 36 yıl 7 ay üzerinden emekli ikramiyesinin ödenmesini talep etmektedir.
9) Somut olayda, başvurana Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından önce 15/07/2020 tarihinden başlamak
üzere emekli aylığı bağlandığı, daha sonra Ödemiş Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu
Başkanlığının 08/01/2020 tarihli ve 2020/12 sayılı kararı ile kesinleşmiş hapis cezası bulunmasından dolayı cezanın infazına başlanılan 19/12/2019 tarihinden itibaren memuriyetinin askıya alındığının, bu tarihten itibaren başvurana herhangi bir görev aylığı ödenmediğinin ve başvuran adına 13/05/2020 tarihinde emekliye sevk oluru hazırlandığının, 15/06/2020 tarihinde kendisine emeklilik tebligatı yapıldığının, aynı tarihte göreve başlatılmaksızın kurumunca emekliye sevk edildiğinin, bu kapsamda memuriyetinin askıya alınmasından itibaren tarafına hizmet aylığı ödenmeyen başvurana, emeklilik tebligatının yapıldığı 15/06/2020 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlanması gerektiğinin anlaşılması üzerine 20/08/2021 tarihli ve 219304 numaralı işlem ile başvuranın emekli aylığı başlangıç tarihinin 15/06/2020 olarak düzeltildiği ve 15/06/2020 – 15/07/2020 tarihi arasında ödenmesi gereken ek ödeme dâhil 3.749,75 TL’nin başvurana ödenmek üzere tahakkuk ettirildiği görülmektedir.
10) Öte yandan başvuranın, Milli Eğitim Müdürlüğünde 6/10/1983 – 5/4/1984 tarihleri arasında vekil
öğretmen olarak 4 ay çalıştığı ve 5/4/1984 – 5/10/1989 tarihleri arasında da 1453 gün Ziraat Odası
Başkanlığında çalışmasının bulunduğu, her iki çalışmasının da 657 sayılı Kanun kapsamında olduğu, bununla birlikte hizmet birleştirmesi yapmasına rağmen emekli ikramiyesi ödemesinde söz konusu çalışmalarının dikkate alınmadığı iddiasının da irdelenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, başvurana vekil öğretmenlik süreleri dâhil Kanun’un 4/1-c bendine tabi hizmeti, fiili hizmet süresi zammı ve askerlik borçlanması dikkate alınarak (32) tam hizmet yılına emekli ikramiyesi tahakkuk ettirildiği anlaşıldığından vekil öğretmen olarak geçen çalışma sürelerine emekli ikramiyesi ödenmediği iddiasının yerinde olmadığı görülmektedir.
11) Diğer taraftan başvuranın Ziraat Odası Başkanlığında geçen çalışma sürelerine emekli ikramiyesi
ödenip ödenemeyeceğine gelince; 2829 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden aylık bağlananların emekli ikramiyesi ödenmesinde esas alınacak çalışmalarının T.C. Emekli
Sandığına tabi daire, kuruluş ve ortaklıklarda prim veya kesenek ödemek suretiyle geçen sürelerden olmasının yasal zorunluluk olduğu, bu doğrultuda 5434 sayılı Kanun’a tabi daire, kuruluş ve ortaklıkların
5434 sayılı Kanun’un 12. maddesinde sayıldığı, buna göre ziraat odalarının 5434 sayılı Kanun kapsamına
alınmadığı anlaşıldığından, sandığa tabi olmayan ziraat odasında görev yaptığı süreler için başvurana emekli ikramiyesi ödenmesine hukuken imkân bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
12) Kurumumuzca yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurana emekli aylığı bağlanması ve emekli
ikramiyesi ödenmesine yönelik Kurum işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliği’nin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6. maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvurunun incelenmesi ve araştırılması kapsamında, Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak idarenin, başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idareden bahse konu ilkeye de uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14) 6328 sayılı Kanun’un 21. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, İzmir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle başvurunun reddine;
Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi