|
ÖZET: Başvuran, Türkiye Denizcilik İşletmesi Trabzon Liman İşletme Müdürlüğü’nde çalışırken özelleştirme nedeniyle iş akdinin sona erdiğini, ardından 4/C geçici işçi statüsünde Trabzon İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nde çalışmaya başladığını belirtmiştir. 2018 yılından itibaren 4/B statüsünde görev yaparken, 52 yaşında emekli olması gerekirken, 5510 sayılı Kanun’un geçici 95. maddesi uyarınca 50 yaşında resen emekli edildiğini ifade etmiştir. Başvuran, benzer durumda olan diğer kamu çalışanlarının emekli edilmediğini, bu durumun hukuka aykırı olduğunu belirterek, emeklilik işleminin iptali ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı, başvuranın emeklilik işleminin 5510 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri çerçevesinde gerçekleştirildiğini ve talebinin karşılanamayacağını belirtmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın durumu ile ilgili mevzuat hükümlerini incelemiş ve başvuranın emekliliğinin yasal çerçevede yapıldığını tespit etmiştir. Bu nedenle, başvuranın talebinin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve bu karar, başvurana ve Milli Eğitim Bakanlığı’na tebliğ edilmiştir. Başvuran, bu karara karşı Trabzon İdare Mahkemesi’nde dava açma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/1580-S.24.2557
BAŞVURU NO : 2023/17177
KARAR TARİHİ : 13.02.2024
RET KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Emeklilik işleminin iptali ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesi taleplidir.
BAŞVURU TARİHİ : 27.10.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Türkiye Denizcilik İşletmesi Trabzon Liman İşletme Müdürlüğünde çalışmaktayken
yapılan özelleştirme sonucunda 2005 yılında iş akidinin feshedildiğini, 2006 yılında yapılan düzenlemeyle 4/C geçici işçi statüsünde Trabzon İl Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde çalışmaya başladığını, 2018 yılından beri 657 sayılı Kanun kapsamında 4/B statüsünde çalıştığını, 7433 sayılı Kanun uyarınca memur kadrosuna geçmeyerek sözleşmeli statüde çalışmaya devam etme kararı aldığını, kendisi gibi mevzuatta belirtilen süreyi tamamlamış olan personellerin, ön bilgilendirme yapılmaksızın, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından resen emekliye sevk edildiğini, 52 yaşında emekli olması gerekirken pirim gününü doldurması nedeniyle, EYT olarak bilinen 5510 sayılı Kanunun geçici 95 inci maddesi kapsamında değerlendirilerek
50 yaşında resen emekli edildiğini, söz konusu geçici 95 inci madde düzenlemesinden yararlanmanın isteğe
bağlı olduğunu ve yapılan hatanın düzeltilmesi gerektiğini, ayrıca aynı şartları taşıyan ve farklı kamu kurumlarında çalışanların resen emekli edilmeyip çalışmaya devam etmekte olduklarını, örneğin; Sağlık
Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görüş yazısına istinaden, Sağlık Bakanlığı bünyesindeki benzer durumdaki personellerin çalışmaya devam ettiklerini, kamu kurumları arasında farklı uygulamaların hukukla bağdaşmadığını ifade etmiş olup Trabzon İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 11.04.2023 tarihli ve
‘Emeklilik İşlemlerine Esas Sözleşmelerinin Feshi’ konulu işlemin iptali ile yeniden göreve başlatılmasını ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 14.11.2023 tarihli ve / -S. sayılı yazısına istinaden Trabzon Valiliği
İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen 30.11.2023 tarihli ve E- – sayılı yazı ve eklerinde özetle; adı geçen hakkında Bakanlık Personel Genel Müdürlüğünün
11.04.2023 tarihli ve E- – – sayılı yazısında belirtilen, Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 9 uncu maddesi “…Bu madde kapsamında istihdam edilecek personelin sözleşmeleri, 5510 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yaşlılık veya malullük aylığına hak kazandıkları tarihte sona erer. Söz konusu tarih kurumlarınca Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından talep edilir…” hükmü çerçevesinde, ilgili Kurum ile gerekli yazışmalar yapılarak emekliliğe sevk işlemi gerçekleştirildiği, Bakanlık tarafından gönderilen Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve
Prensipler Genel Müdürlüğünün E- – – sayılı ‘Görüş (Sözleşmeli PersonelEmeklilik)’ konulu yazısında belirtilen hükümler çerçevesinde başvuranın talebinin karşılanmasının mümkün olmadığı belirtilmiş ve talep edilen veriler yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
5.1) “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinin (B) fıkrasının yedinci paragrafında “(Ek paragraf:
20/11/2017-KHK-696/17 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/17 md.) Özelleştirme uygulamaları sebebiyle iş akitleri kamu veya özel sektör işverenince feshedilen ve 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme
Uygulamaları Hakkında Kanun kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil hakkı bulunmayan personel de bu fıkra kapsamında yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanıncaya kadar istihdam edilebilir. Bu kapsamda istihdam edileceklerin sayısı, öğrenim durumlarına göre çalışma şartları ve bunlara ödenecek ücretler ile diğer hususlar Cumhurbaşkanınca belirlenir.”,
5.2) Geçici 43 üncü maddesinin altıncı fıkrasında (Ek: 20/11/2017-KHK-696/18 md.; Aynen kabul:
1/2/2018-7079/18 md.) “4 üncü maddenin mülga (C) fıkrasının ikinci paragrafı kapsamında yer alanlardan sözleşmeli personel pozisyonlarına atananların istihdam süreleri hiçbir şekilde sosyal güvenlik kurumlarından yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihi geçemez.”,
5.3) Geçici 48 inci maddesinde (Ek:19/1/2023-7433/3 md.) “Kamu kurum ve kuruluşlarının merkez ve
taşra teşkilatı ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda; bir yıldan az süreli, ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi zamanlı çalışanlar ile yükseköğretim kurumlarının araştırmageliştirme projelerinde proje süreleriyle sınırlı olarak çalışanlar hariç olmak üzere; a) 28/11/2022 tarihi itibarıyla;
1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası,…
uyarınca vizelenmiş veya ihdas edilmiş sözleşmeli personel pozisyonlarında çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar; /
pozisyonlarının vizeli olduğu teşkilat ve birimde,… 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine tabi kurumlar bakımından bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I)
sayılı cetvelde yer alan bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı unvanlı memur kadrolarına, diğer kurumlar bakımından bu kurumların kadro cetvellerinde yer alan aynı unvanlı memur kadrolarına, pozisyon unvanlarıyla aynı unvanlı memur kadrosu olmaması hâlinde ise ilgisine göre aynı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin eki (I) sayılı cetvelde veya kurumların kadro cetvellerinde yer alan kadro unvanlarıyla sınırlı olmak ve sözleşmeli personel pozisyonlarına ilişkin vize ve ihdas cetvellerindeki nitelikler dikkate alınmak suretiyle Cumhurbaşkanınca belirlenen memur kadrolarına,…
bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde kurumlarınca atanırlar…
Bu maddenin uygulamasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Cumhurbaşkanlığı yetkilidir.”,
6) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 95 inci maddesinin
birinci fıkrasında (Ek:1/3/2023-7438/1 md.) “Bu maddenin yürürlük tarihinden sonra aylık bağlanması için talepte bulunanlardan 506 sayılı Kanunun geçici 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi, 1479 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2925 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi ve 5434 sayılı Kanunun geçici 205 inci maddesi hükümlerine göre yaşlılık veya emekli aylığı bağlanacak olanlar, söz konusu hükümlerde yaş dışındaki diğer şartları taşımaları halinde yaşlılık veya emekli aylığından yararlanırlar. Bu fıkra esas alınarak geriye dönük herhangi bir ödeme yapılmaz ve geriye dönük hak talep edilemez.”,
7) 122 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Kamu personelinin statü değişikliğinde süre” başlıklı 3 üncü maddesinde “(1) 22/6/1965 tarihli ve 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında
Kanunun geçici 20 nci maddesinde, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun geçici 48 inci ve geçici 50 nci maddelerinde ve 11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 17 nci maddesinde yer alan başvuru süreleri 31/3/2023 (bu tarih dâhil) tarihine kadar, atanma süreleri 28/4/2023 (bu tarih dâhil) tarihine kadar uzatılmıştır.”,
8) Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 9 uncu maddesinde (Ek:26/3/2018-
2018/11587) “24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde özelleştirme programına alınan kuruluşların (iştirakler hariç) kısmen veya tamamen satışı nedeniyle kamu tüzel kişiliğinin sona ermesi, devredilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması, tasfiye edilmesi halinde veya diğer sebeplerle bu kuruluşlarda programa alınma tarihi itibarıyla
İş Kanunu hükümlerine tabi daimi işçi statüsünde istihdam edilen ve 4046 sayılı Kanunun değişik 22 nci maddesine göre nakil hakkı bulunmayan personelden iş sözleşmesi özelleştirme tarihinden önce kamu tarafından veya özelleştirme tarihinden sonra özel sektör tarafından kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirilenler 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında istihdam edilir…
Bu madde kapsamında istihdam edilecek personelin sözleşmeleri, 5510 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yaşlılık veya malullük aylığına hak kazandıkları tarihte sona erer. Söz konusu tarih kurumlarınca Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanlığından talep edilir…” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde hazırlanan Ret Karar Önerisi,
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Trabzon İl Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde 2018 yılından beri 657 sayılı Kanun kapsamında İdari
Destek Görevlisi (4/B) olarak çalıştığını, 7433 sayılı Kanun uyarınca memur kadrosuna geçmeyerek sözleşmeli statüde çalışmaya devam etme kararı aldığını, kendisi gibi mevzuatta belirtilen süreyi tamamlamış olan personellerin, ön bilgilendirme yapılmaksızın, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından resen emekliye sevk edildiğini belirten başvuran tarafından; 5510 sayılı Kanunun geçici 95 inci maddesi düzenlemesinden yararlanmanın isteğe bağlı olduğundan bahisle, emeklilik işleminin iptali ile yeniden göreve başlatılması ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesi talep edilmektedir.
11) T.C. Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün E-
– – sayılı, ‘Görüş (Sözleşmeli Personel-Emeklilik)’ konulu ve Hazine ve Maliye
Bakanlığına hitaplı yazılarında; ilgili düzenlemelere yer verilmiş, 657 sayılı Kanunun geçici 48 inci maddesinin uygulamasında uygulama birliğinin sağlanması ve oluşabilecek tereddütlerin giderilmesi amacıyla hazırlanan 28.02.2023 tarihli ve sayılı Genel Yazının “Atama” başlıklı bölümünde; “657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasının yedinci paragrafı kapsamında istihdam edilenler ile aynı
Kanunun geçici 43 üncü maddesi kapsamında anılan Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamındaki sözleşmeli personel pozisyonlarına geçirilenlerden; 28/11/2022 tarihinde çalışmakta olup 26/1/2023 tarihi itibarıyla sözleşmesi devam eden ve anılan Kanunun geçici 48 inci maddesinde belirtilen süreler içerisinde başvuruda bulunanlar, 26/1/2023 tarihinden önce yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmış olmamaları kaydıyla memur kadrolarına atanacaklardır.” ifadelerine yer verildiği belirtilmiş, 31.03.2023 tarihli ve – ( – sayılı yazı ile 657 sayılı Kanunun geçici 48 inci maddesi kapsamında memur kadrolarına atanmayı; – Talep eden personelin 26.01.2023 tarihi itibarıyla, – Talep etmeyen personelin 26.01.2023 tarihi ve sonrasında, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmış olup olmadığına bakılırken, 7438 sayılı Kanun hükümlerinin dikkate alınıp alınmayacağı hususlarında görüş talep edildiğinin anlaşıldığı ifade edilerek belirtilen hüküm ve açıklamalar muvacehesinde; “1) 657 sayılı Kanunun geçici 48 inci maddesi kapsamında memur kadrolarına atanmayı ilgili mevzuatta yer alan usul ve esaslara uygun olarak, talep eden personelin 26.01.2023 tarihi itibarıyla yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmış olup olmadığının tespiti yapılırken mezkûr tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerinin esas alınması gerektiği, bir başka ifade ile söz konusu tespit yapılırken 03.03.2023 tarihinde yürürlüğe giren 7438 sayılı Kanun hükümlerinin dikkate alınmaması gerektiği,
2) 657 sayılı Kanunun geçici 48 inci maddesi kapsamında memur kadrolarına atanmayı talep etmeyen
personelin; – 26.01.2023 (dahil) ila 03.03.2023 (hariç) tarihleri arasında yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmış olup olmadığının tespiti yapılırken, 03.03.2023 tarihinden önce yürürlükte olan mevzuat hükümlerinin esas alınması gerektiği, bir başka ifade ile söz konusu tespit yapılırken 03.03.2023 tarihinde yürürlüğe giren 7438 sayılı Kanun hükümlerinin dikkate alınmaması gerektiği, – 03.03.2023 tarihi ve sonrasında yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmış olup olmadığının tespiti yapılırken, 7438 sayılı Kanun hükümlerinin dikkate alınarak işlem tesis edilmesi gerektiği mütalaa edilmektedir.” şeklinde görüş bildirildiği anlaşılmaktadır.
12) T.C. Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün E-
– – sayılı, ‘Görüş (Sözleşmeli Personel-Emeklilik)’ konulu ve Milli Eğitim
Bakanlığına hitaplı yazılarında; konuya ilişkin düzenlemelere yer verilmiş, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası ile mezkûr Kanunun geçici 43 üncü maddesi kapsamında idari büro görevlisi veya
/
idari destek görevlisi ünvanlı sözleşmeli personel pozisyonlarında görev yapan personel hakkında 7438 sayılı Kanunun 1 inci maddesi hükümleri uyarınca tesis edilmesi gereken işlemler hususunda, 23.10.2023 tarihli ve E- – – sayılı yazıyla görüş talep edildiği belirtilmiş, Bu kapsamda, istihdam süreleri yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihlerle sınırlı olan söz konusu personelin istihdamına bu aylıkları almaya hak kazandıkları tarihler itibarıyla devam edilmesinin mer’i mevzuatımız çerçevesinde mümkün bulunmadığının mütalaa edildiği yönünde görüş bildirildiği anlaşılmaktadır.
13) Dosya kapsamından;
13.1) Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 81 İl Valiliğine dağıtımlı olan 11.04.2023
tarihli ve sayılı yazısında; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 9 uncu maddesi düzenlemesi çerçevesinde, il emrinde görev yapan ilgili personelden kadroya geçmeyenlerin emeklilik, yaşlılık ya da malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihlerin (EYT dahil) Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığından talep edilerek bildirilen tarih itibarıyla sözleşmelerinin feshedilmesi gerektiğinin belirtildiği,
13.2) Trabzon Sosyal Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 10.04.2023 tarihli ve sayılı yazısında;
Ortahisar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 07.04.2023 tarihli yazısı eki listede isimleri belirtilen kişilerin emekliliğe hak kazanıp kazanmadığına ilişkin bilgilerin gönderildiğine, 18.03.1991 işe giriş tarihli başvuranın -25 yıllık süre ve 5525 gün koşulu tamamlandığından- yazı tarihi itibariyle emekliliğe hak kazanmış olduğuna yer verildiği,
13.3) Başvurana ilişkin 15.05.2023 tarihli ve kodlu (Emeklilik veya toptan ödeme nedeniyle) Sigortalı
İşten Ayrılış Bildirgesi düzenlendiği,
13.4) Başvuranın Trabzon Sosyal Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne hitaplı 06.10.2023 tarihli ve
sayılı dilekçesinde, EYT kapsamında resen emekliye sevk edildiğinden emekliye sevk edildiği tarih itibarıyla geriye dönük maaşlarının ve kıdem tazminatının ödenmesi hususunu belirttiği, ayrıca 10.11.2023 tarihinde yaşlılık aylığı talebinde bulunduğu,
13.5) T.C. Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün 03.11.2023
tarihli ve E- – – sayılı görüş yazılarının, Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel
Müdürlüğünün 09.11.2023 tarihli ve sayılı yazısı ekinde 81 İl Valiliğine gönderildiği görülmektedir.
14) 657 sayılı Kanunun; 4 üncü maddesinin (B) fıkrasının yedinci paragrafında, özelleştirme uygulamaları
sebebiyle iş akitleri kamu veya özel sektör işverenince feshedilen ve 4046 sayılı Kanun kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil hakkı bulunmayan personelin de bu fıkra kapsamında yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanıncaya kadar istihdam edilebileceği düzenlemesine yer verilmiş;
26.01.2023 tarihli ve 32085 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7433 sayılı Kanunun 3
üncü maddesiyle 657 sayılı Kanuna eklenen Geçici 48 inci madde ile kamu kurum ve kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda çalışan sözleşmeli personelin -talepte bulunanlardan belirtilen şartları haiz olanların- memur kadrolarına atanmalarına ilişkin düzenleme getirilmiş, söz konusu maddenin uygulamasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye
Cumhurbaşkanlığının yetkili olduğuna hükmedilmiştir.
15) 03.03.2023 tarihli ve 32121 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7438 sayılı Kanunun
1 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen Geçici 95 inci maddenin birinci fıkrasında; bu maddenin
yürürlük tarihinden sonra aylık bağlanması için talepte bulunanlardan ilgili Kanun hükümlerine göre yaşlılık veya emekli aylığı bağlanacak olanların, söz konusu hükümlerde yaş dışındaki diğer şartları taşımaları halinde yaşlılık veya emekli aylığından yararlanacakları hususu düzenlenmiştir.
/
16) Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 9 uncu maddesinde ise söz konusu madde
kapsamında istihdam edilecek personelin sözleşmelerinin, 5510 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yaşlılık veya malullük aylığına hak kazandıkları tarihte sona ereceği, söz konusu tarihin kurumlarınca Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanlığından talep edileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
17) Somut olayda; yukarıda bahsi geçen düzenlemeler gereğince Ortahisar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü
tarafından, Trabzon Sosyal Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden ilgililerin emekliliğe hak kazanıp kazanmadığına ilişkin bilgiler talep edilmiş ve 25 yıllık süre ile 5525 gün koşulunu tamamlamış olan başvuranın yazı tarihi olan 10.04.2023 tarihi itibariyle emekliliğe hak kazanmış olduğunun anlaşılması üzerine başvurana ilişkin 15.05.2023 tarihli Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesi düzenlenmiş ve kişinin emeklilik işlemleri yapılmıştır.
18) Buna göre; yaşlılık aylığı bağlanmadan önce 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası
kapsamında sözleşmeli personel statüsünde olan başvuranın, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanıncaya kadar istihdam edilebileceği, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin
Esasların Ek 9 uncu maddesinde de söz konusu madde kapsamında istihdam edilecek personelin sözleşmelerinin, 5510 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yaşlılık veya malullük aylığına hak kazandıkları tarihte sona ereceğinin düzenlendiği, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca memur ve diğer kamu görevlilerine ilişkin mevzuat hükümlerinin uygulanmasını izlemek, uygulama birliğini sağlayıcı tedbirleri almak, uygulamayı yönlendirmek ve ortaya çıkacak tereddütleri gidermekle görevli olan Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün konuya ilişkin görüşleri çerçevesinde de 657 sayılı Kanunun geçici 48 inci maddesi kapsamında memur kadrolarına atanmayı talep etmeyen başvuranın, 5510 sayılı Kanunun
Geçici 95 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 03.03.2023 tarihi ve sonrasında yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmış olup olmadığının tespiti yapılırken, 7438 sayılı Kanun hükümlerinin dikkate alınarak işlem tesis edilmesi gerektiği, nitekim başvuranın yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmış olup olmadığının tespitinin 03.03.2023 tarihi sonrasında yapılmış olduğu, dolayısıyla ilgili düzenlemeler gereğince istihdam süresi yaşlılık aylığı almaya hak kazandığı tarihle sınırlı olan başvuranın istihdamına, yaşlılık aylığı almaya hak kazandığı tarih itibarıyla devam edilemeyeceği anlaşılmakla idare tarafından bahsi geçen düzenlemeler ve görüşler çerçevesinde işlem tesis edilmiş olduğu değerlendirilmiştir.
19) Diğer taraftan, 5510 sayılı Kanunun Geçici 95 inci maddesinde aylık bağlanması için talepte
bulunulmasından bahsedilmişse de konuya ilişkin yürürlükte olan mevzuattan, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta olanların, ilgili düzenlemeler uyarınca, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanıncaya kadar istihdam edilebileceği anlaşılmaktadır.
20) Ayrıca, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesinin beşinci fıkrasının ikinci
cümlesinde ve geçici 24 üncü maddesinin birinci fıkrasının dördüncü cümlesinde yer alan “Bunların istihdam süreleri hiçbir şekilde sosyal güvenlik kurumlarından emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihi geçemez.” düzenlemesi 7438 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlükten kaldırılmış olan söz konusu düzenlemelerin; 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel statüsünde görev yapmakta olanlara ilişkin değil, anılan düzenlemede sayılan kamu idareleri bünyesinde ilgili hükümler uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 04.12.2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlardan, maddede sayılan şartları taşımaları kaydıyla sürekli işçi kadrolarında istihdam edilenlere ilişkin olduğu, dolayısıyla sürekli işçi kadrolarına geçirilenlerin istihdam sürelerine sınırlama
/
getiren düzenlemelerin yürürlükten kaldırılmasından sürekli işçi kadrolarında istihdam edilen personellerin yararlanacağı, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel statüsündeki personellerin yararlanamayacağı, zira sözleşmeli personellerin istihdam süresine dair sınırlayıcı düzenlemelerin halen yürürlükte olduğu anlaşılmıştır.
21) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın emeklilik işleminin iptali ile yeniden
göreve başlatılması ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesi talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
22) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde gönderildiği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Trabzon İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/