|
ÖZET: Bu karar, bir Zabıta Memuru olan başvuranın hususi damgalı pasaport talebinin reddine ilişkin hukuki bir değerlendirmeyi içermektedir. Başvuran, emekli olduğu tarihte (17.01.2003) 5. kadro derecesinden emekli olduğunu ve 2016’daki mevzuat değişikliği ile 3. dereceye yükselebilme hakkı kazandığını öne sürerek pasaport talep etmiştir. Ancak, ilgili mevzuat gereğince hususi damgalı pasaportlar, yalnızca 1., 2. ve 3. derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolardan emekli olanlara verilmektedir.
Kararda, başvuranın emekli olduğu tarihte 5. derece kadroda bulunması nedeniyle, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun Ek-4’üncü maddesinde belirtilen şartları taşımadığı ve dolayısıyla hususi damgalı pasaport alma hakkının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durum, başvuranın emeklilik sürecinde kadro derecesinin yükseltilmesinin kazanılmış hak teşkil etmeyeceği ve başvuranın talebinin hukuka uygun bir şekilde reddedildiği anlamına gelmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/15244-S.22.23347
BAŞVURU NO : 2022/8648
KARAR TARİHİ : 28/11/2022
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : AFYONKARAHİSAR İL NÜFUS VE VATANDAŞLIK
MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Hususi damgalı pasaport verilmesine ilişkin talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 16/06/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi vekili tarafından Kurumumuza verilen dilekçede özetle; müvekkili ( emekli olmadan önce çalıştığı son kurum olan Bayat Belediyesi’nden 5.kadro derece ile emekli olduğunu, müvekkili hakkında T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’ndan alınan yazıda da kıdem yılının 25 yıl olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin; emekli olduğu gün (17.01.2003) geçerli olan mevzuat bakımından 5.kadro derecesinden emekli olabildiğini, 22 Mayıs 2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan ‘Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına
Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik ”in 8.maddesinde Belediye ve Bağlı
Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Memur Kadro Kütüğünde değişiklik yapıldığını, Zabıta Memuru olan müvekkilinin kadrosu hakkında 3. dereceye yükselebilme hakkı getirildiğini, hizmet vermiş olduğu kurumda 25 yıl görev yaptığını, 657 sayılı Kanun incelendiğinde müvekkilinin 3.derece kadroyu hak ettiğinin açık olduğunu ifade ve iddia ederek, müvekkili hakkında hususi pasaport çıkartılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumumuzca şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla
07.07.2022 tarih ve sayılı yazımız ile bilgi-belge talebinde bulunulmuş olup,
Afyonkarahisar Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü’nden alınan 17.08.2022 tarih ve sayılı yazısında özetle, “…T.C. kimlik numaralı in Avukatı nın 28.04.2022 tarihli müdürlüğümüze vermiş olduğu dilekçesine verilen ilgi b) sayılı cevabi yazımızda 5682 Sayılı Pasaport Kanununun 14. Maddesi A) fıkrası kapsamında ve
İkinci Nesil Pasaport Uygulama Talimatında “Emekli veya çekilme nedeniyle hususi damgalı pasaport başvurusunda bulunan hak sahiplerinden bir defaya mahsus mensubu bulunduğu kurum tarafından düzenlenmiş unvanı ve kadro derecesini gösterir resmi belge getirmesi istenecek, tereddüt edilmesi halinde belge hak sahibinden yeniden talep edilecektir” şeklinde belirtilmesi üzerine in emekli olduğu kurumdan yetkili kişi tarafından tanzim edilen belgede; “Birinci, İkinci ya da Üçüncü” kadro derecesinin belirtilmesi halinde vatandaşlarımızın Hususi Damgalı Pasaport taleplerinin yerine getirildiği bilgisi verilmiştir.
İlgi a) sayılı yazınıza binaen müdürlüğümüzce bahse konu şahsın emekli olduğu kurum olan Bayat
Belediyesinden ilgi c) sayılı yazımızla kadro durumu sorulmuş alınan ilgi ç) sayılı cevabi yazıda şahsın kadro derecesi 5 olarak belirtilmiştir. Konu ile ilgili Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğümüzden de ilgi d) sayılı yazımızla görüş istenilmişse de sınırlı sürede geri dönüş sağlanmamıştır.
Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı ilgili kanun ve yönetmelikler kapsamında müracaatçının Hususi
Damgalı Pasaport talebi yerine getirilememektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, “İnceleme ve araştırma” başlıklı 20 inci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
5. 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun:
5.1. 14’üncü maddesinin “A” fıkrasında; “Hususi damgalı pasaportlar; birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ile birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına; diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ve
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulu üyeleri için, T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilme ve emekli keseneklerinin bu derecelerden kesilmesi şartı aranmaz. Bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara da bu nevi pasaport verilir…”,
5.2. 14’üncü maddesinin “C” fıkrasında; “Hususi ve Hizmet Damgalı Pasaportlar: Talep edenin mensup bulunduğu makamın yetkili amirinin başvurusu üzerine İçişleri Bakanlığınca verilir. Bu nev’i pasaportlar aynı şart dâhilinde İçişleri Bakanlığının muvafakati ve Dışişleri Bakanlığının vereceği talimat üzerine, Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilik ve elçiliklerince de verilebilir… Emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanların hususi damgalı pasaport alabilmeleri için durumlarını gösteren belgelerle, doğrudan İçişleri Bakanlığına müracaat etmeleri lazımdır. Hususi damgalı pasaportlar altı aydan az olmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca belirlenecek sürelerde; hizmet damgalı pasaportlar altı aydan az olmamak kaydıyla pasaport sahibinin görevinin müddetine göre İçişleri
Bakanlığınca tespit edilecek süre için geçerli olmak üzere tanzim edilir…”,
5.3. Ek 4’üncü maddesinde; “Devlet memuru olarak 1’inci, 2’nci ve 3’üncü derece kadrolarda bulunup da Hususi Damgalı Pasaport almaya hakkı olan Devlet memurları ile subay ve astsubayların taşıdıkları unvan ve/veya rütbeleri taşımakla beraber 1’inci, 2’nci ve 3’üncü derece kadroları almadan emekli olan veya ayrılanlardan Devlet memuriyetindeki hizmet süreleri, taşıdığı unvan ve/veya rütbeleri itibariyle bugün Hususi Damgalı Pasaport almaya hak kazananlar emsal alınmak suretiyle bunlara da Hususi
Pasaport verilir.”,
6. 14/08/2014 tarihli ve 29088 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Pasaport Kanunu’nun
Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin:
6.1. “Hususi pasaport” başlıklı 7’nci maddesinde; “(1) Hususi pasaport; Kanunda belirtilen şartları taşıyanlara altı aydan az olmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca tespit edilecek sürelerde, yurt içinde
İçişleri Bakanlığının vereceği yetkiye göre Valilikler, yurt dışında ise İçişleri Bakanlığının muvafakati ve
Dışişleri Bakanlığının talimatı ile dış temsilcilikler vermeye yetkilidir. (2) Hususi pasaport alacaklarda en az lise veya dengi okul mezunu olma şartı aranır.”,
6.2. “Pasaport müracaatlarının alınması” başlıklı 15’inci maddesinde; “… (2) Hususi, hizmet ve umuma mahsus pasaportlar İçişleri Bakanlığı adına valiliklerce verilir. Valiler, bu yetkilerini vali yardımcılarına, kaymakamlara, il veya ilçe birimlerine devredebilir. (3) Hususi ve hizmet pasaportlarının müracaat işlemleri, yurt içinde sadece il emniyet müdürlüklerince, yurt dışında ise İçişleri Bakanlığının muvafakati ve Dışişleri Bakanlığının talimatı ile dış temsilciliklerce yapılır…”,
6.3. “Pasaport müracaatında gerekli belgeler” başlıklı 16’ncı maddesinde; “(1) Pasaport alacak kişinin bizzat müracaatı esastır. İlgiliden durumuna göre aşağıdaki belgeler istenir: a) T.C. Kimlik
Numarası bulunan nüfus cüzdanı. b) Son altı ay içerisinde çekilen 2 adet biyometrik fotoğraf. c) Pasaport değerli kâğıt bedeli ödendi makbuzu. ç) Umuma mahsus pasaportlar için harç bedeli ödendi makbuzu. d)
Ergin olmayanlar ve kısıtlılar için muvafakat belgesi. e) Kısıtlılar için veli, vasi veya kayyum kararı. f)
Varsa daha önce alınmış geçerliliği olan pasaport. g) Diplomatik, hususi ve hizmet pasaportları için talep formu. ğ) Hak sahibinden dolayı diplomatik, hususi veya hizmet pasaportu alacak ergin olan çocukları için öğrenci belgesi. h) Hak sahibinden dolayı diplomatik pasaport alacak ergin çocuklar için taahhütname belgesi. ı) Diplomatik pasaport alacak resmi unvan sahibi için atama, görevlendirme veya olur belgesi. i)
7 yaşını bitirmiş müracaat sahiplerinden polis makamlarınca verilen parmak izi alındı belgesi. (2) Birinci
fıkranın (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen belgeler konsolosluklarda yapılan işlemlerde istenmez. Teknolojik gelişmelere bağlı olarak farklı belgelerin istenmesi veya bu belgelerin elektronik ortamda teyit edilmesi ile bunların geçerliliği genelge ile düzenlenir.”,
6.4. “Pasaport müracaatına ve tanzimine ait usul ve esaslar” başlıklı 19’uncu maddesinde; “(1)
Kanunun uygulanması ile pasaport ve pasaport yerine geçerli belgelerin düzenlenmesine ait bu
Yönetmelikte belirtilmeyen hususlar ayrıca Bakanlıkça çıkarılacak genelgeler ile düzenlenir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Şikayetçi vekili, Kararın 1. Nolu paragrafında, “I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ” başlıklı bölümünde yer verilen gerekçelere istinaden özetle; Zabıta Memuru olan müvekkilinin emekli olduğu gün (17.01.2003) geçerli olan mevzuat bakımından 5.kadro derecesinden emekli olabildiğini, 2016 yılında yapılan mevzuat değişikliği ile kadrosu hakkında 3. dereceye yükselebilme hakkı getirildiğini, hizmet vermiş olduğu kurumda 25 yıl görev yaptığını, 657 sayılı Kanun incelendiğinde müvekkilinin 3.derece kadroyu hak ettiğinin açık olduğunu ifade ve iddia ederek, müvekkili hakkında hususi pasaport çıkartılmasını talep etmektedir.
9. Kanunda belirlenmiş yetkili makamlarca verilen ve sahiplerine milli hudutlardan diğer ülkelere geçmeyi sağlayan ve geçilen diğer hudutta, milli hudutlar içerisinde kullanılan kimlik belgesinin yerini tutan belge şeklinde tanımlanan pasaportlar, 5682 sayılı Pasaport Kanununun 12’nci maddesine göre Diplomatik (Siyah) Pasaport, Hususi Damgalı (Yeşil) Pasaport, Hizmet Damgalı (Gri) Pasaport, Umuma Mahsus (Kırmızı) Pasaport ve e-Pasaport adı altında 5 gruba ayrılmaktadır
10. Kararın “İlgili Mevzuat” başlıklı bölümünde de açıklandığı üzere, hususi damgalı pasaportlar, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14’üncü maddesinin (A) fıkrasına göre, “devlet memuru/diğer kamu görevlisi” olarak, birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan/sözleşmeli olarak çalıştırılan, diğer ifadeyle bu kadro derecelerinde “bilfiil” çalışmakta olan veya bu kadro derecelerinde “devlet memuru/diğer kamu görevlisi” olarak görev yapmakta iken emekliye ayrılmış/çekilmiş olan kişilere, buna ilaveten belli şartları taşımaları halinde anılan Kanun maddesinde sıralan şahıslara verilebilmektedir.
Nitekim Pasaport Kanunu’nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in “Hususi pasaport” başlıklı 7’nci maddesinde de, hususi damgalı pasaportların ancak Kanunda belirtilen şartları taşıyanlara verileceği açık olarak belirtilmiştir.
11. Ayrıca, ilgili Yönetmeliğin “Pasaport müracaatında gerekli belgeler” başlıklı 16’ncı maddesinden, “diplomatik, hususi ve hizmet pasaportları için talep formu”nun pasaport müracaatı sırasında sunulması gereken belgeler arasında yer aldığı görülmektedir. Hususi Damgalı Pasaport Talep Formu incelendiğinde ise, formda “hak sahibi personelin” çalışma durumuna ilişkin bir bölümün yer aldığı ve hak sahibinin “kadro derecesi”nin de belirtildiği, bu kısmın Birim Amiri tarafından imzalanarak onaylanması gerektiği anlaşılmaktadır. Nitekim hususi damgalı pasaportlar, umuma mahsus pasaportlardan farklı olarak, sadece belli kişilere, belli şartları taşımaları halinde ita edilebilen bir pasaport türüdür.
12. Uyuşmazlık konusu somut olay incelendiğinde;
/
12.1. Şikayetçi vekilinin özetle, ‘müvekkili emekli olmadan önce çalıştığı son kurum olan Bayat Belediyesi’nden 5.kadro derece ile emekli olduğunu, müvekkili hakkında T.C. Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığı’ndan alınan yazıda da kıdem yılının 25 yıl olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin emekli olduğu gün (17.01.2003) geçerli olan mevzuat bakımından 5.kadro derecesinden emekli olabildiğini, 2016 yılında yapılan mevzuat değişikliği ile Zabıta Memuru olan müvekkilinin kadrosu hakkında 3. dereceye yükselebilme hakkı getirildiğini, 657 sayılı Kanun incelendiğinde müvekkilinin 3.derece kadroyu hak ettiğinin açık olduğu’ iddiasına karşılık,
12.2. İdarenin cevabi yazısında özetle, ‘ilgi a) sayılı yazınıza binaen müdürlüğümüzce bahse konu şahsın emekli olduğu kurum olan Bayat Belediyesinden ilgi c) sayılı yazımızla kadro durumu sorulmuş alınan ilgi ç) sayılı cevabi yazıda şahsın kadro derecesi 5 olarak belirtilmiştir.’ yönünde açıklamalarda bulunulduğu anlaşılmıştır.
13. Pasaport Kanunu’nun ek 4’üncü maddesi incelendiğinde, söz konusu madde hükmünün “Devlet memuru olarak 1’inci, 2’nci ve 3’üncü derece kadrolarda bulunup da Hususi Damgalı Pasaport almaya hakkı olan Devlet memurları ile subay ve astsubayların taşıdıkları unvan ve/veya rütbeleri taşımakla beraber 1’inci, 2’nci ve 3’üncü derece kadroları almadan emekli olan veya ayrılanlardan Devlet memuriyetindeki hizmet süreleri, taşıdığı unvan ve/veya rütbeleri itibariyle bugün Hususi Damgalı
Pasaport almaya hak kazananlar emsal alınmak suretiyle bunlara da Hususi Pasaport verilir.” şeklinde olduğu; diğer ifadeyle ek 4’üncü madde ile getirilen imkândan, taşıdıkları unvan bakımından zaten birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunup da hususi damgalı pasaport almaya hakkı olan, fakat bu kadroları alamadan emekli olmuş/ayrılmış olanların yararlanabileceği anlaşılmaktadır.
14. Şikâyetçinin emekliye ayrıldığı 17.01.2003 tarih itibari ile beşinci derece kadro ile emekliye ayrıldığı hususu dikkate alındığında, şikayetçinin emekli olduğu tarihteki kadro derecesinin Kanunun Ek4 üncü maddesinde yer alan şartları taşımadığı, diğer bir ifadeyle başvuranın ek 4’üncü maddede belirtilen derecelerdeki bir kadroda hiç bulunmadığı, bu nedenle de ilgili maddedeki öngörülen şartları taşımadığı için hususi damgalı pasaport alma hakkının bulunmadığı tespit edilmiştir.
15. Kurumumuza daha önceden yapılan benzer konudaki şikâyet başvurularının inceleme sürecinde; “Devlet memuru olarak 1’inci, 2’nci ve 3’üncü derece kadrolarda bulunup da Hususi Damgalı Pasaport almaya hakkı olan Devlet memurları ile subay ve astsubayların taşıdıkları unvan ve/veya rütbeleri taşımakla beraber 1’inci, 2’nci ve 3’üncü derece kadroları almadan emekli olan veya ayrılanlardan Devlet memuriyetindeki hizmet süreleri, taşıdığı unvan ve/veya rütbeleri itibariyle bugün Hususi Damgalı
Pasaport almaya hak kazananlar emsal alınmak suretiyle bunlara da Hususi Pasaport verilir.” hükmünü içeren ek 4’üncü maddenin, İçişleri Bakanlığı’nın farklı birimlerince farklı şekilde yorumlanabildiği görülmüştür.
16. Bu çerçevede, Kurumumuzca, ilgili İdarelerin (İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliği, Emniyet Genel
Müdürlüğü, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, Devlet Personel Başkanlığı) görüşleri dikkate alınarak yapılan inceleme ve araştırma sonucunda 18/07/2018 tarihli Kısmen Tavsiye Kısmen Ret
Kararları hazırlanmış olup bu kararlarda; başvuru sahiplerinin emekliye ayrıldıkları sırada, birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunmadıkları, diğer ifadeyle yükselebilecekleri en yüksek kadro derecesinin zaten beş olduğunu dikkate alarak, Pasaport Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince hususi damgalı pasaport taleplerinin reddi gerektiği; diğer taraftan, İçişleri Bakanlığı Hukuk
Müşavirliği tarafından başvuru sahiplerine hususi damgalı pasaport verilmesine ilişkin olumlu görüş bildirilmişken, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından söz konusu taleplerin reddedilmesinin, 5682 sayılı Kanun’un ek 4’üncü maddesine ilişkin görüş ve uygulama birliği
olmadığını, diğer ifadeyle Pasaport Kanunu’nun ek 4’üncü madde hükmünün Bakanlık birimlerince farklı yorumlandığını gösterdiği, bu durumun ise uygulamada farklılıklar oluşturarak mağduriyetlere sebebiyet verebileceği sonucuna vararak, “İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliği ile İçişleri Bakanlığı Nüfus ve
Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü arasında 5682 sayılı Pasaport Kanununun ek 4’üncü maddesi hususunda görüş birliği sağlanarak uygulamada oluşabilecek farklılıkların mağduriyetlere sebebiyet vermemesini teminen gerekli çalışmaların yapılması” hususunda İçişleri Bakanlığı’na tavsiyede bulunulması yönünde karar vermiştir.
17. Kurumumuzun bu Kararı üzerine ise, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel
Müdürlüğü’nce, Pasaport Kanunu’nun ek 4’üncü maddenin uygulanması ile ilgili tereddütleri gidermek amacıyla, 81 İl Valiliğine gönderdiği 04/09/2018 tarihli talimat yazısı yazıldığı ve bu yazıda; “… Kamu Denetçiliği Kurumu’nun yukarıda açıklanan kararı doğrultusunda; Pasaport Kanunu’nun ek 4’üncü maddesi ile birinci, ikinci veya üçüncü derece kadro hakkı olduğu halde kendilerine kadro verilememiş kamu görevlilerine hususi damgalı pasaport verilmesinin öngörüldüğü, birinci, ikinci veya üçüncü derece kadroda belirtilen unvanlarda çalıştığı halde kendilerine çeşitli sebeplerle kadro verilemeden emeklilik veya çekilme sebepleri ile görevinden ayrılmış olanlar ile kendilerine kadro verilenler arasındaki eşitliğin sağlanmaya çalışıldığı, kadrosuzluktan doğabilecek haksızlığın giderilmesinin amaçlandığı değerlendirilmektedir. Buna göre; birinci, ikinci veya üçüncü derece kadrolarda bulunup da bu kadroları almadan emekli olmuş veya ayrılmış olan Devlet memurları ile subay/astsubaylara, hizmet süreleri, taşıdıkları unvan ve/veya rütbeleri itibariyle bugün hususi damgalı pasaport almaya hak kazananların emsal alınması suretiyle Pasaport Kanunu’nun ek 4’üncü maddesi kapsamına girenlere hususi damgalı pasaport verilmesini 81 İl Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık
Müdürlüğünden, Kamu Denetçiliği Kurumunun ilgi tarihli kararı ekte gönderilmiş olup gerekli değerlendirmenin yapılmasını Hukuk Müşavirliği ve T.C. Merkez Bankasından arz ve rica ederim.” ifadelerine yer verdiği görülmüştür. Bu yazıdan, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nce, Kurumumuzun bir önceki paragrafta belirtilen Kararı doğrultusunda işlem yapıldığı anlaşılmıştır.
18. Şikâyetçinin iddiaları, idarenin konuya ilişkin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; şikayetçinin Bayat
Belediyesi’nden beşinci kadro derecesiyle 17.01.2003 tarihi itibarıyla emekliye ayrıldığı, şikayetçinin emsallerinin kadro derecelerinin şikayetçinin emekli olmasından sonra yükseltilmesinin şikayetçi açısından kazanılmış hak teşkil etmeyeceği, ilgili Kanun hükmünde hak sahipliliğinin belirlenmesinde dikkate alınması gereken kriterin “kadro derecesi” olduğu, başvuranın görev yaparken
5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun Ek-4’üncü maddede belirtilen birinci, ikinci ve üçüncü derece
kadrolarda hiç bulunmadığı hususları dikkate alındığında; başvuranın, 5682 sayılı Kanunun Ek-4 üncü maddesindeki öngörülen şartları taşımadığı anlaşılmış olup, şikayetçinin hususi damgalı pasaport talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
20. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu “Ret
Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, ilgili idarenin işlem ya da eylemine karşı Afyonkarahisar İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN
REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN VEKİLİNE ve AFYON VALİLİĞİ İL NÜFUS VE VATANDAŞLIK
MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi