|
ÖZET: Başvuran, 2010-2014 yılları arasında İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nde memur olarak çalışmış ve 2014 yılında emekli olmuştur. Başvuruda, emekli maaşının yanlış hesaplandığını ve 2015 yılındaki seyyanen zamdan yararlanamadığını belirterek, bu durumun düzeltilmesini talep etmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu, başvuranın emeklilik işlemlerinin 5510 sayılı Kanun çerçevesinde yapıldığını ve hesaplamaların yasal düzenlemelere uygun olduğunu ifade etmiştir.
Sosyal Güvenlik Kurumu, başvuranın 5510 sayılı Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamında emekli olduğunu ve bu nedenle 2016 yılı başında yapılan 100 TL’lik seyyanen zamdan yararlanamayacağını belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın emeklilik süresi ve maaş hesaplamaları ile ilgili işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği yönünde öneride bulunmuştur. Sonuç olarak, başvuranın emeklilik işlemlerinin hukuka uygun olduğu ve seyyanen zam talebinin yasal düzenlemeler gereği karşılanamayacağına karar verilmiştir. Başvuranın, idarenin kararına itiraz etme hakkı bulunmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/12367-S.21.19847
BAŞVURU NO : 2021/5049
KARAR TARİHİ : 25/08/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Emeklilik statüsü ve seyyanen zam uygulaması hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 03/03/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza (T.C. Kimlik No: tarafından yapılan başvuruda, 2010 ile 2014 yılları arasında İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde memur olarak görev yaptığı, 2014 yılının
Nisan ayında bu kurumdan emekli olduğu, emekli aylığının hatalı hesaplanarak mağdur edildiği ayrıca
2015 yılının Temmuz ve Ağustos aylarında emeklilere tanınan 100-TL tutarındaki seyyanen zam
uygulamasından faydalandırılmadığı, emekli maaşının kanuna uygun olarak hesaplanmadığı ifade edilerek yanlış hesaplama nedeniyle oluşan zararın faiziyle birlikte tazmini ve 100-TL tutarındaki seyyanen zam uygulanmasından faydalandırılma talep edilmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi-belge isteme yazısına istinaden Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünden alınan cevabi yazı ve eklerinin tetkikinden özetle;
2.1. 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 2008 yılının Ekim ayı başından sonra ilk defa kamu görevlisi olarak çalışmaya başlayanlar ile bu tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi çalışması bulunanların, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi (4/ l-c) kapsamında sigortalı sayıldığı ve anılan Kanunun geçici 4 üncü maddesi hükmü ile de 2008 yılının Ekim ayı başından önce 5434 sayılı Kanuna tabi hizmeti bulunanlar hakkında 5510 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılan hükümleri de dâhil olmak üzere 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılacağı, buna karşılık ilk defa 2008 yılının Ekim ayı başından sonra 4/1-c bendi kapsamında kamu görevlisi olanlar hakkında ise
5510 sayılı Kanuna göre işlem yapılacağının hüküm altına alındığı,
2.2. Diğer taraftan, ilk defa 2008 yılı Ekim ayı başından sonra 4/1-(c)bendi kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlayanlardan bu tarihten önce Kanunun 4/1-(a) ve/veya 4/1-(b) bendi kapsamında çalışmaları bulunanlar hakkında yapılacak işlemleri düzenleyen 5510 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin yedinci fıkrası gereği 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce aynı Kanunun 4/1-(a) ve/veya 4/1-(b) bendi kapsamında sigortalı olup ilk defa 2008 yılı Ekim ayı başından sonra Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamında çalışmaya başlayanlardan, mülga 2829 sayılı Kanuna göre son 7 yıllık fiili hizmet süresi içinde 4/1-(c)
bendi kapsamındaki çalışması daha fazla olanlara geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı,
2.3. Başvuranın emeklilik sicil dosyasının tetkikinde, başvuranın 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında 12 yıl 7 ay 22 gün ve 4/l-(b) bendi kapsamında 11 yıl 3 ay 16 gün hizmeti bulunmakta iken
Muğla ili ilçe Milli Eğitim Müdürlüğünde 06/09/2010 tarihinde 4/l-(c) bendi kapsamında Memur olarak görevine başlayıp söz konusu görevi yürütmekte iken 31/03/2014 tarihinde isteği ile emekliye sevk edildiği, emeklilik işlemlerinde 5510 sayılı Kanunun 4/l-(a) ve 4/l-(b) bendi kapsamındaki diğer hizmet süreleri birleştirildiği, Muğla Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesince düzenlenen 14/02/2012 tarihli ve
452 sayılı sağlık kurulu raporunun Kurumları Sağlık Kurulunca incelenerek 05/08/2014 tarihli ve
sayılı karar ile çalışma gücü kayıp oranının %40 olduğuna karar verilmesi üzerine, 29/08/2014 tarihli ve sayılı işlem ile 5510 sayılı Kanunun 4/l-(a) bendi kapsamında 12 yıl 7 ay 22 gün, 4/l-(b) bendi kapsamında 11 yıl 3 ay 16 gün ve 4/l-(c) bendi kapsamında 3 yıl 7 ay hizmeti olmak üzere toplam 27 yıl 6 ay 8 gün hizmet süresine karşılık görevi ile ilişiğinin kesildiği tarihi takip eden aybaşı olan 15/04/2014 tarihinden geçerli olmak üzere mülga 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre son yedi yıllık hizmet süresi içerisinde fazla olan 4/l-(c) bendi kapsamında 5510 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesine göre hesaplanan yaşlılık aylığının bağlandığı ve (3) tam yılına karşılık emekli ikramiyesi tahakkuk ettirildiği,
2.4. 5510 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin yedinci fıkrasına göre 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olup, Kanunun yürürlük tarihinden sonra aylık talebinde bulunanlardan farklı sosyal güvenlik kurumlarına ya da 5510 sayılı Kanunda belirtilen sigortalılık hallerinden birden fazlasına tabi olanlar bakımından; aylık bağlanmasına esas alınacak kanunun hüküm altına alındığını, bu kapsamda ilk defa 2008 yılı Ekim ayı başından sonra 5510 sayılı Kanunun 4/l-(c) bendi kapsamında çalışmaya başlayan ve anılan Kanunun yürürlük tarihinden önce geçen 4/1-(a) ve 4/1-(b) bendi kapsamında geçen hizmet süreleri birleştirilen başvurana söz konusu Kanunun geçici 2 nci maddesinde belirtilen karma yönteme göre yaşlılık aylığı bağlanması ve ödenen yaşlılık aylığı tutarlarında herhangi bir yanlışlık bulunmadığı,
2.5. 5510 sayılı Kanunun “Gelir ve aylıkların düzeltilmesi, yükseltilmesi, alt sınırı, ödenmesi ve yoklama işlemleri” başlıklı 55 inci maddesi gereği 5510 sayılı Kanuna göre bağlanan aylıklar her yılın Ocak ve
Temmuz ödeme tarihlerinden geçerli olmak üzere, bir önceki altı aylık döneme göre Türkiye istatistik
Kurumu tarafından açıklanan en son temel yıllı tüketici fiyatları genel indeksindeki değişim oranı kadar artırılarak yükseltilmekte olduğunu, diğer taraftan, 25/6/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri
Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 11/04/2012 tarihli ve 28261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 04/04/2012 tarihli ve 6289 sayılı Kanunun 18 inci maddesi ile değişik “Toplu sözleşmenin kapsamı” başlıklı 28 inci maddesi ile de 5510 sayılı Kanunun 4/l-(c) bendi kapsamında aylık
bağlananların aylıklarının, Kanunun 4/l-(a) ve4/l-(b) bendi kapsamında aylık bağlananlarının aylık artışlarına ilişkin hükümleri düzenleyen 55 inci maddesi ikinci fıkrasına göre değil, toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayılarındaki artış dikkate alınarak artırılacağı hüküm altına alındığını, 5510 sayılı Kanunun, 25/12/2015 tarihli ve 6655 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile eklenen geçici 67 nci maddesi ile de 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalı ve hak sahiplerine 2016 yılı başından önce bağlanmış olan gelir ve aylıklar, 2016 yılı Ocak ödeme döneminden geçerli olmak üzere 100,-TL tutarında artışa tabi tutulduğu, madde kapsamına göre 4/l-(c) bendi kapsamında aylık alan sigortalılar ile hak sahiplerinin geçici 67 nci maddesi kapsamındaki artışlardan yararlandırılamadığı, 4/1-(c) bendi kapsamında yaşlılık aylığı bağlanan ilgilinin herhangi bir yasal düzenleme yapılmadıkça anılan madde hükmünden yararlandırılmasına imkân bulunmadığı, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 16/06/2006 tarihli ve 26200 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve
Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun; 5.1. Geçici 2 nci maddesinin; 1 inci fıkrası; “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı, 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu
Kanunla mülga 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı kanunlara tabi olanlara bağlanacak yaşlılık
aylıkları aşağıdaki şekilde hesaplanır:
a) Sigortalının bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen sürelerdeki prim ödeme gün sayılarına veya fiilî hizmet süresine ait aylık; bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki kanun hükümlerine göre, aylık talep tarihindeki toplam prim ödeme gün sayısı veya fiilî hizmet süresi üzerinden, bu Kanunun yürürlük tarihi itibarıyla hesaplanacak aylığının bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadarki prim ödeme gün sayısı veya fiilî hizmet süresi ile orantılı bölümü, aylık talep tarihine kadar geçen yıllar için, her yıl gerçekleşen güncelleme katsayısı ile çarpılarak hesaplanır.
b) Sigortalının bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra geçen sürelerdeki prim ödeme gün sayılarına ait aylığı, aylık talep tarihindeki toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden 29 uncu madde hükümlerine göre hesaplanacak aylığının, bu Kanunun yürürlük tarihinden sonraki prim ödeme gün sayısına orantılı bölümü kadardır. Ancak, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 3600 prim gün sayısını doldurmamış olan sigortalıların yaşlılık aylığı bağlama oranının hesabında, sigortalının Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
sonra geçen ve Kanunun yürürlük tarihinden önceki prim gün sayısını 3600 güne tamamlayan hizmet sürelerinin her 360 günü için % 3 oranı esas alınır.
c) Aylık, (a) ve (b) bentlerine göre hesaplanan kısmî aylıkların toplamından oluşur. Aylıklar ayrıca 29 uncu maddenin son fıkrasına göre artırılarak belirlenir. ”
7 nci fıkrası; “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı veya iştirakçi olup, bu Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten sonra aylık talebinde bulunanlardan, farklı sosyal güvenlik kurumlarına ya da bu Kanunda belirtilen sigortalılık hallerinden birden fazlasına tabi olanlara aylık bağlanmasına esas alınacak kanun, bu Kanunla mülga 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre tespit olunur ve bunlar hakkında, bu Kanunun geçici maddelerindeki hükümler uygulanır. Ancak, bunlardan bu Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamına girmeyenlere 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz. Bu Kanunla mülga 2829 sayılı
Kanuna göre 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanması gerekenlerden, bu Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamına girmeyenler için, bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri esas alınır. (a) bendi hükümlerinin uygulamasına esas alınacak kanun, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendi kapsamında geçen süreler hariç, bu Kanunla mülga 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenir.
Bu Kanuna tabi hizmetlerle 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine tabi sandıklarda geçen hizmetlerin birleştirilmesinde de bu fıkra hükümleri esas alınmak suretiyle bu Kanunla mülga 2829 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.” 5.2. “Önceki mevzuat hükümlerinin uygulanması” başlıklı Geçici 4 üncü maddesinin 4 üncü fıkrası;
“Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır…. ” 5.3. “Yaşlılık sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartları” başlıklı 28 inci maddesinin 5 inci fıkrası;
“Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucularının sağlık kurullarınca usûlüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu, Kurum Sağlık Kurulunca çalışma gücündeki kayıp oranının; a) % 50 ilâ % 59 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar, en az 16 yıldan beri sigortalı olmaları ve 4320 gün, b) % 40 ilâ % 49 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar, en az 18 yıldan beri sigortalı olmaları ve 4680 gün, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak şartıyla ikinci fıkranın (a) bendindeki yaş şartları aranmaksızın yaşlılık aylığına hak kazanırlar. Bunlar 94 üncü madde hükümlerine göre kontrol muayenesine tâbi tutulabilirler.
/
Bakanlıkça tespit edilen maden işyerlerinin yeraltı işlerinde sürekli veya münavebeli olarak en az 20 yıldan beri çalışan sigortalılar için ikinci fıkrada belirtilen yaş şartı 50 olarak uygulanır. 55 yaşını dolduran ve erken yaşlanmış olduğu tespit edilen sigortalılar, yaş dışındaki diğer şartları taşımaları halinde yaşlılık aylığından yararlanırlar.
(Ek fıkra: 17/4/2008-5754/16 md.) Emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunanların, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, prim ödeme gün sayıları toplamına eklenir ve eklenen bu süreler emeklilik yaş hadlerinden de indirilir.
(Değişik fıkra: 17/4/2008-5754/16 md.) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen yaşlılık aylıklarından yararlanabilmek için, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalının çalıştığı işten ayrıldıktan, (b) bendinde belirtilen sigortalının sigortalılığa esas faaliyete son verip vermeyeceğini beyan ettikten sonra yazılı istekte bulunmaları, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen sigortalıların ise istekleri üzerine yetkili makamdan emekliye sevk onayı alındıktan sonra ilişiklerinin kesilmesi şarttır.” 5.4. “Gelir ve aylıkların düzeltilmesi, yükseltilmesi, alt sınırı, ödenmesi ve yoklama işlemleri” başlıklı
55 inci maddesi;
“Bu Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıklar, her yılın Ocak ve Temmuz ödeme tarihlerinden geçerli olmak üzere, bir önceki altı aylık döneme göre Türkiye istatistik Kurumu tarafından açıklanan en son temel yıllı tüketici fiyatları genel indeksindeki değişim oranı kadar artırılarak belirlenir.” 5.5. Geçici 67 nci maddesi; “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalı ve hak sahiplerine; a) 2016 yılı başından önce bağlanmış gelir ve aylıklar;
1) 2016 yılı Ocak ödeme döneminde Kanunun 55 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre artırılır ve bu şekilde
belirlenen gelir ve aylıklar dosya bazında ödenmesi gereken miktar esas alınmak kaydıyla 2016 yılı Ocak ödeme döneminden geçerli olmak üzere 100 TL tutarında ayrıca artırılır.
2) 2016 yılı Temmuz ödeme döneminden geçerli olmak üzere, 55 inci maddeye göre 2016 yılı Temmuz ayı
ödeme dönemine ait artış oranında artırılarak ödenir.
b) 2016 yılında bağlanacak malullük, yaşlılık veya ölüm aylıklarının 27 nci, 29 uncu, 33 üncü ve geçici 2 nci maddelere göre 2016 yılı Ocak ayı itibarıyla hesaplanan aylık tutarları, (a) bendinde belirtilen şekilde artırılarak ödenir.
c) İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan gelirlere esas günlük kazanç hesabına giren;
1) Son takvim ayı 2016 yılının birinci yarısına ait olanlara bağlanacak gelirler birinci fıkranın (a) bendinin
(1) numaralı alt bendine göre, /
2) Son takvim ayı 2016 yılının ikinci yarısına ait olanlara bağlanacak gelirler sadece birinci fıkranın (a)
bendinin (2) numaralı alt bendine göre, artırılarak ödenir.
d) Birinci fıkranın (a) bendinin (1) numaralı alt bendine göre yapılacak artış tutarı;
1) İş kazaları ve meslek hastalıkları sigortasından sürekli iş göremezlik geliri almakta olanlara, gelir
bağlanmasına esas olan sürekli iş göremezlik derecesi oranında,
2) Ölüm dosyalarında hak sahiplerinin hisseleri oranında,
3) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünü %50 oranının altında kaybetmesi
nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış iken ölenlerden, ölümü iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olmayanların hak sahiplerine, sigortalıya gelir bağlanmasına esas olan sürekli iş göremezlik derecesi üzerinden tespit edilen artış tutarı hak sahiplerinin hisseleri oranında,
4) Yabancı ülkelerle akdedilen sosyal güvenlik sözleşmeleri uyarınca kısmi gelir veya aylık alanlara,
ülkemiz mevzuatına tabi olarak geçen prim ödeme gün sayılarının, sosyal güvenlik sözleşmesine göre nazara alınan toplam prim ödeme gün sayısına olan oranına göre, uygulanır.
e) Birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen şekilde artırılan gelir ve aylıklar, 2016 yılında bu maddede belirtilen artışlar dışında 55 inci maddeye göre ayrıca artırılmaz.” 6. 27/5/1983 tarih ve 18059 sayılı Resmi Gazete yayımlanan 24/5/1983 tarihli mülga 2829 sayılı Sosyal
Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanunun;
6.1. “Hizmet sürelerinin birleştirilmesi” başlıklı 4 üncü maddesinde:
“Kurumlara tabi çeşitli işlerde çalışmış olanların hizmet süreleri, aynı tarihlere rastlamamak kaydıyla bu
Kanuna göre aylık bağlanmasına hak kazanıldığında birleştirilir. Ancak, hizmet süreleri toplamının aylık bağlanmasına yeterli olmaması halinde, bu Kanun hükümleri uygulanmaz.” 6.2. “Aylığı Bağlayacak Kurum ” başlıklı 8 inci maddesinde;
“Birleştirilmiş hizmet süreleri toplamı üzerinden, ilgililere; son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde fiili hizmet süresi fazla olan kurumca, hizmet sürelerinin eşit olması halinde ise eşit hizmet sürelerinden sonuncusunun tabi olduğu kurumca, kendi mevzuatına göre aylık bağlanır ve ödenir.
Ancak, malullük, ölüm, 5434 sayılı T. C. Emekli Sandığı Kanununa göre yaş haddinden re ‘sen emekli olma, süresi kanunla belirlenen vazifelere atanma veya seçilme ve bağlı oldukları kurumun kanunla değiştirilmesi hallerinde ilgililere hizmet sürelerinden sonuncusunun tabi olduğu kurumca, kendi mevzuatına göre aylık bağlanır.” 7. 25/6/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun
11.04.2012 tarihli ve 28261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 04/04/2012 tarihli
ve 6289 sayılı Kanunun; 7.1. “Toplu sözleşmenin kapsamı” başlıklı 28 inci maddesi;
/
“8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa göre aylık ödenmekte olanların aylıklarının hesabında da toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayıları esas alınır. 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılık hali esas alınarak bağlanan yaşlılık, malullük veya ölüm aylıklarında yapılacak artışlar hakkında 5510 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin ikinci fıkrası uygulanmaz ve bu aylıklar toplu sözleşme hükümlerine göre belirlenen aylık ve taban aylık katsayılarındaki artış dikkate alınarak artırılır.”
Hükmüne amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan değerlendirmede, başvuran hakkında idare tarafından tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durumun olmadığı değerlendirildiğinden, ret kararı verilmesine ilişkin öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. 1 numaralı paragrafta yer verildiği üzere; başvuran 2010 ile 2014 yılları arasında İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğünde memur olarak görev yaptığını, 2014 yılının Nisan ayında bu kurumdan emekli olduğunu, emekli aylığının hatalı hesaplanarak mağdur edildiğini, ayrıca 2015 yılının Temmuz ve Ağustos aylarında emeklilere tanınan 100-TL tutarındaki seyyanen zam uygulamasından faydalandırılmadığını beyan ederek emekli maaşının kanuna uygun olarak hesaplanmasını ve emeklilere tanınan 100-TL tutarındaki seyyanen zam uygulamasından faydalanmayı talep etmektedir.
10. Sosyal Güvenlik Kurumunca özetle, başvuranın 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında 12 yıl
7 ay 22 gün ve 4/l-(b) bendi kapsamında 11 yıl 3 ay 16 gün hizmeti bulunmakta iken Muğla ili ilçe
Milli Eğitim Müdürlüğünde 06/09/2010 tarihinde 4/l-(c) bendi kapsamında Memur olarak görevine başlayıp söz konusu görevi yürütmekte iken 31/03/2014 tarihinde isteği ile emekliye sevk edildiği, emeklilik işlemlerinde 5510 sayılı Kanunun 4/l-(a) ve 4/l-(b) bendi kapsamındaki diğer hizmet süreleri birleştirildiği, Muğla Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesince düzenlenen 14/02/2012 tarihli ve 452 sayılı sağlık kurulu raporunun Kurumları Sağlık Kurulunca incelenerek 05/08/2014 tarihli ve sayılı karar ile çalışma gücü kayıp oranının %40 olduğuna karar verilmesi üzerine, 29/08/2014 tarihli ve sayılı işlem ile 5510 sayılı Kanunun 4/l-(a) bendi kapsamında 12 yıl 7 ay 22 gün, 4/l-(b) bendi kapsamında
11 yıl 3 ay 16 gün ve 4/l-(c) bendi kapsamında 3 yıl 7 ay hizmeti olmak üzere toplam 27 yıl 6 ay 8 gün
hizmet süresine karşılık görevi ile ilişiğinin kesildiği tarihi takip eden aybaşı olan 15/04/2014 tarihinden geçerli olmak üzere mülga 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre son yedi yıllık hizmet süresi içerisinde fazla olan 4/l-(c) bendi kapsamında 5510 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesine göre hesaplanan yaşlılık aylığının bağlandığı ve (3) tam yılına karşılık emekli ikramiyesi tahakkuk ettirildiği, 5510 sayılı Kanunun, 25/12/2015 tarihli ve 6655 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile eklenen geçici 67 nci maddesi ile de 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalı ve hak sahiplerine 2016 yılı başından önce bağlanmış olan gelir ve aylıklar, 2016 yılı Ocak ödeme döneminden geçerli olmak üzere 100,-TL tutarında artışa tabi tutulduğu, madde kapsamına göre 4/l-(c) bendi kapsamında aylık alan sigortalılar ile hak sahiplerinin geçici 67 nci maddesi kapsamındaki artışlardan yararlandırılamadığı, 4/1-(c) bendi kapsamında
yaşlılık aylığı bağlanan ilgilinin herhangi bir yasal düzenleme yapılmadıkça anılan madde hükmünden yararlandırılmasına imkân bulunmadığı belirtilmiştir.
11. Başvuruya ilişkin yapılan incelemede; başvuran ile Sosyal Güvenlik Kurumu arasındaki ihtilafın, ilk defa 06/09/2010 tarihinde memur kadrosuna atanan başvuranın emekli aylığının hesaplanması ve 2016 yılı Ocak ödeme döneminden geçerli olmak üzere başvuranın emekli aylığında 100-TL tutarında artışa gidilmemesi işlemlerin hukuka uygun olup olmadığı noktasında düğümlendiği görülmektedir.
12. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 01/10/2008 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Kanun ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası açısından tüm çalışanlar tek çatı altına alınmış bu kapsamda yapılan düzenleme ile 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendinin işçileri, 4/1-(b) bendinin Bağ-Kurluları ve 4/1-(c) bendinin de memurları ifade ettiği görülmektedir. Bu bilgiler ışığında Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası açısından 01/10/2008 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamında ilk defa göreve başlayanlara 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı
Kanunu hükümlerinin uygulanmasına imkân bulunmamakta, 01/10/2008 tarihinden itibaren 5510 sayılı
Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamında ilk defa göreve başlayanların emekli maaşı ve ikramiyesi hesaplanırken
5510 sayılı kanunun ilgili hükümleri uygulanmaktadır.
13. Somut olay kapsamında; başvuranın 5510 sayılı Kanunun 4/l-(a) bendi kapsamında 12 yıl 7 ay 22 gün, 4/l-(b) bendi kapsamında 11 yıl 3 ay 16 gün ve 4/l-(c) bendi kapsamında 3 yıl 7 ay hizmeti olmak üzere toplam 27 yıl 6 ay 8 gün hizmet süresine karşılık görevi ile ilişiğinin kesildiği tarihi takip eden aybaşı olan 15/04/2014 tarihinden geçerli olmak üzere mülga 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre son yedi yıllık hizmet süresi içerisinde fazla olan 4/l-(c) bendi kapsamında 5510 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesine göre yaşlılık aylığının bağlanması işleminde mevzuata ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.
14. Diğer yandan; başvuranın 2015 yılının Temmuz ve Ağustos aylarında emeklilere tanınan 100-TL tutarındaki seyyanen zam uygulamasından faydalandırılma talebi hakkında yapılan değerlendirmede ise; 25/12/2015 tarihli ve 6655 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile eklenen geçici 67 nci maddesi ile 5510 sayılı
Kanunun 4/1-(a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalı ve hak sahiplerine 2016 yılı başından önce bağlanmış olan gelir ve aylıklar, 2016 yılı Ocak ödeme döneminden geçerli olmak üzere 100-TL tutarında artışa tabi tutulduğu anlaşılmıştır. İlgili kanun maddesi 100-TL tutarında artışa tabi tutulacak emeklilik statülerini 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalı ve hak sahipleri olarak belirlemiştir. Başvuranın 4/1-(c) bentleri kapsamında emekli olması nedeniyle ilgili kanun maddesi kapsamına alınmaması işleminde mevzuata ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Başvurana, 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında 12 yıl 7 ay 22 gün, 4/l-(b) bendi kapsamında 11 yıl 3 ay 16 gün, 4/l-(c) bendi kapsamında 3 yıl
7 ay olmak üzere toplam 27 yıl 6 ay 8 gün hizmet süresi neticesinde yaşlılık aylığının bağlandığı, başvuranın
5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 2008 yılının Ekim ayı başından sonra ilk defa kamu görevlisi olarak
çalışmaya başlaması nedeniyle hakkında 5510 sayılı Kanuna göre işlem yapılabileceği, başvuranın 4/1-(c)
bendi kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başladığı tarihten önce Kanunun 4/1-(a) ve/veya 4/1-(b) bendi
kapsamında çalışmaları hakkında yapılacak işlemleri düzenleyen 5510 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin yedinci fıkrası gereği mülga 2829 sayılı Kanuna göre işlem yapılması gerektiği ve bu nedenle görevi ile ilişiğinin kesildiği tarihi takip eden aybaşı olan 15/04/2014 tarihinden geçerli olmak üzere son yedi yıllık hizmet süresi içerisinde fazla olan 4/l-(c) bendi kapsamında 5510 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesine göre hesaplanan yaşlılık aylığının bağlanmasının gerektiği, açıklanan gerekçelerle idare tarafından gerçekleştirilen emekli aylığı bağlama işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı, başvuranın 100TL tutarındaki seyyanen zam talebine ilişkin olarak seyyanen zam uygulamasına ilişkin yasal düzenlemenin 4/1-(a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalı ve hak sahiplerini kapsar şekilde düzenlendiği, başvuranın 4/1-(c) bentleri kapsamında emekli olması nedeniyle ilgili kanun maddesi kapsamına alınmaması işleminde mevzuata ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/