|
ÖZET: Yasal düzenlemelere göre, yaşlılık aylığına hak kazanan sigortalılara, yazılı talep tarihinden sonraki ay başından itibaren aylık bağlanır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun ilgili maddeleri, “ay” kavramını tanımlamakta ve aylıkların bağlanma tarihini belirlemektedir. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği de bu süreci destekleyici hükümler içermektedir. Örneğin, kamu işçileri için emeklilik talebinin, işten ayrılış tarihini takip eden ayın 15’inden itibaren geçerli olacağı belirtilmiştir.
Başvuranın durumu incelendiğinde, emeklilik talebinin 14 Ekim 2016 tarihinde yapıldığı, ancak Sosyal Güvenlik Kurumu’na işten ayrılış bildirim tarihinin 18 Ekim 2016 olduğu görülmektedir. Başvuran, 21 Ekim 2016 tarihinde tahsis talebinde bulunmuş ve aylığı 15 Kasım 2016 tarihinden itibaren bağlanmıştır. Bu süreçte, başvuranın geç başvuru yapması nedeniyle aylığın geç bağlandığı tespit edilmiştir. Kurumun işlemlerinde herhangi bir hata bulunmadığı ve başvuranın mağduriyetinin, kendi geç başvurusundan kaynaklandığı değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın emeklilik tarihinin geç bildirilmesi nedeniyle yaşadığı mağduriyetin, yasal çerçevede bir sorun oluşturmadığı ve başvurunun reddedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğunu ve başvuranın yükümlülüklerini yerine getirmediğini vurgulamıştır. |
birinci fıkrasının “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen sigortalılardan yaşlılık aylığına hak kazananlara, yazılı istek tarihinden sonraki ay başından itibaren aylık bağlanır” hükmünü amir olduğu, 2.2.Yine aynı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesine göre “Bu Kanunun uygulanmasında ay kavramı ücretleri; her ayın 15’inde ödenen 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılar için, ayın 15’inden ertesi ayın 15’ine kadar geçen, diğer sigortalılar için ise ayın 1’i ilâ sonu arasında geçen ve otuz gün olarak değerlendirilen süreyi” ifade ettiği .
2.3.Ayrıca, 12/ 5/ 2010 tarihli ve 27579 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sosyal Sigorta, İşlemleri
Yönetmeliğinin “Yaşlılık aylığının başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanması” başlıklı 57 nci maddesinin birinci fıkrasında da “Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b)
bentlerinde belirtilen sigortalılardan yaşlılık aylığına hak kazananlara, yazılı istek tarihinden sonraki ay başından itibaren aylık bağlanır .” hükmünün yer aldığı, 2.4.Diğer taraftan, 2011/ 58 sayılı Genelgenin “Yaşlılık Sigortası” başlıklı Üçüncü Bölümünün
“Yaşlılık aylığının başlangıcı” alt başlığı altında, Kanunda “ay” kavramının tanımının yapılmış olduğu, son defa kamu kurum ve kuruluşlarında çalışmakta iken işinden ayrılarak emeklilik talebinde bulunan 4/ 1-(a) kapsamındaki sigortalıların yaşlılık aylıklarının emeklilik talep tarihlerini takip eden ayın 15 inden itibaren geçerli olmak üzere bağlanacağının hüküm altına alındığı, 2.5.Bu itibarla, numaralı tahsis dosyası üzerinde yapılan incelemede; adı geçenin işten ayrılış bildirgesinin Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel
Müdürlüğünce 14/ 10/ 2016 tarihinden itibaren verildiği, ancak şahsın Kurumları evrak kayıtlarına 21/ 10/ 2016 tarihinde giren “Tahsis Talep ve Beyan Taahhüt Belgesi” ile aylık talebinde bulunması üzerine bu tarihi takip eden aybaşı olan (kamu işyeri için) 15/ 11/ 2016 tarihinden itibaren yaşlılık aylığının başlatıldığının tespit edilmiş olduğu, Kurumlarınca yapılan işlemlerde herhangi bir hata bulunmadığı, 3. Kurumumuzun 09/ 08/ 2017 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben
Gençlik ve spor Bakanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu (KYK) İstanbul İl
Müdürlüğü tarafından gönderilen 21/ 08/ 2017 tarihli ve sayılı yazı ve eklerinde özetle :
3.1.Adı geçen personelin, 30.09.2016 tarihli dilekçesi ile 14.10.2016 tarihinde emekliye ayrılmak istediğini beyan ettiği, söz konusu dilekçe ekinde Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı İstanbul
Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkezi’nden elden almış olduğu emekliliğe hak kazandığının tespiti ile ilgili yazıyı da sunduğu, 3.2.İlgilinin başvurusu üzerine aynı gün Genel Müdürlükleri İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı’na emeklilik talebi nedeniyle iş akdinin feshi için yazı yazıldığı, Genel Müdürlük Makamının
06.10.2016 tarih ve sayılı Olurunun 07.10.2016 tarih ve Kurum
Belge Numaralı cevabi yazı ve İl Müdürlüklerine gönderildiği, 14.10.2016 tarihinde isteğinin kabulü ile ilgili yazının başvurana tebliğ edildiği, Sosyal Güvenlik Kurumu’na Sigortalı Hesap Fişi ile İşten
Ayrılış Bildirgesinin yasal süresi içinde elektronik ortamda gönderildiği, 3.3.Başvuranın ilk emekli aylığını aldıktan sonra Kurumlarına gelerek, bir aylık eksik maaş aldığını söyleyerek yardım istediğini, Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkezi’nin emeklilik işlemleri servisine
2 / 8yönlendirilerek konu ile ilgili oradan bilgi almasının istendiği, Unkapanı Sosyal Güvenlik
Merkezi’nce kendisine emekli olduğu tarih olan 14.10.2016 tarihinde değil de daha sonra tahsis talebinde bulunduğu gerekçesiyle Ekim maaşının ödenemeyeceği, mahkemeye başvurarak dava açsa dahi kazanamayacağının söylendiği, bunun üzerine birimlerince de Unkapanı Sosyal Güvenlik
Merkezi ile telefonla görüşüldüğü, “Kamu işçilerinin maaş ödeme dönemleri ayın 15 inci günü ile takip eden ayın 14 üncü günü olduğu için, emekli olan personelin en son ayın 14 üncü günü (eğer hafta sonu ise, önceki iş günü olan Cuma günü) şahsen başvurarak tahsis talebinde bulunmaları gerektiği, söz konusu tarihten sonra yapılan başvuru neticesinde maaşın bir ay geç bağlandığı”nın söylendiği, 3.4.Adı geçen personelin konuyla ilgili Kurumlarına vermiş olduğu 24.02.2017 tarihli dilekçesine
27.02.2017 tarihinde, 27.02.2017 tarihli dilekçesine ise 01.03.2017 tarihinde posta yolu ile cevap
verildiği, 3.5.Ayrıca; Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkezi’ne bu konuda Kurumlarının hatalı işlem tesis edip etmediğiyle ilgili detaylı bilgi almak üzere emekli personel ile birlikte gidildiği, Kurum işlemlerinin hatalı olmadığı, şahsi müracaatın geç yapılmış olduğu söylenmiş ise de kendisinin bu görüşmeden tatmin olmayarak daha yetkili birisi ile görüşmek istemesi üzerine ikinci kez kendisi ile birlikte
Personel Şefinin de gittiği, Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkezi’ndeki yetkili Şube Müdürü ile de görüşüldüğü, “Yaşlılık aylığının bağlanabilmesi için sigortalının Sosyal Güvenlik Merkezi’ne şahsen başvurarak Tahsis Talep ve Beyan Taahhüt Belgesini vermesi gereklidir .” yanıtının alındığı, başvurana 30.09.2016 tarihli ilk başvurusunda Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı İstanbul Sosyal
Güvenlik İl Müdürlüğü Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkezi’nden elden verilen yazının (EK- 2)
altında yapması gerekenler “NOT : EMEKLİ OLUR YAZISI ALDIKTAN SONRA İZLENECEK
YOL” başlığı altında iki madde halinde belirtildiği, 3.6.Yukarıda anlatılan tüm işlemlerin Kurumlarına başvuru yapan emekli işçi personelleri ile aynı tarihte emekli olan işçi personelleri . için de yapıldığı, sözlü ve yazılı olarak, Kurumlarının geç bildirim yapmasından dolayı bir maaşını eksik alarak mağdur edildiğini, emekli olabilir yazısını almak için 30.09.2016 tarihinde Sosyal Güvenlik
Merkezi’ne ilk başvurduklarında da kendilerine emekli oldukları gün müracaat etmeleri ile ilgili bir şey söylenmediğini ifade etse de; diğer emekli personelleri .’nin, Sosyal Güvenlik Merkezi’nden
“emeklilik tarihinizden yedi sekiz gün önce buraya mutlaka uğrayın” dediklerini hatırladığını, mevcut durumlarını ise “ancak biz unuttuk” şeklinde ifade ettiğini, 3.7.Sonuç olarak Kurumlarının, personelinin mağduriyetine sebep olabilecek yanlış ya da eksik bir işlem tesis etmemiş olduğu, İfade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü yer almaktadır .
.
3 / 85. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” denmektedir .
6. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun; 6.1.“Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrası; “Bu kanunun uygulanmasında;
… 14) (Değişik : 17/ 4/ 2008- 5754/ 1 md.) Ay : Ücretleri; her ayın 15’inde ödenen 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılar için, ayın 15’inden ertesi ayın 15’ine kadar geçen, diğer sigortalılar için ise ayın 1’i ilâ sonu arasında geçen ve otuz gün olarak değerlendirilen süreyi, … ifade eder .” 6.2. “Yaşlılık aylığının başlangıcı ve kesilmesi” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrası; “4 üncü maddenin birinci fıkrasının; a) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen sigortalılardan yaşlılık aylığına hak kazananlara, yazılı istek tarihinden sonraki, … ay başından itibaren aylık bağlanır .” 7. 12/ 5/ 2010 tarihli ve 27579 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri
Yönetmeliğinin “Yaşlılık aylığının başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanması” başlıklı 57 inci maddesinin birinci fıkrası ; ( 1) Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının; a) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen sigortalılardan yaşlılık aylığına hak kazananlara, yazılı istek tarihinden sonraki,… ay başından itibaren aylık bağlanır .” 8. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’nın 2011/ 58 sayılı Genelge’sinin “Yaşlılık Sigortası” başlıklı Üçüncü Bölümünün 8.1.“Yaşlılık aylığı başvurusu” alt başlığı; Sigortalılara yaşlılık sigortasından aylık bağlanabilmesi için; 4/ 1-(a) sigortalılarının çalıştığı işten ayrıldıktan, … sonra kendisinin veya varsa vekilinin Tahsis
Talep ve Beyan Taahhüt Belgesi ile Kurumun ilgili ünitesine başvurması şarttır .
Tahsis talep dilekçesine, sigortalının bir adet belgelik fotoğrafı eklenecektir . 4/ 1-(a)
sigortalılarından ilgili döneme ait aylık prim ve hizmet belgesi henüz Kuruma verilmemiş olanlar için sigortalı işten ayrılış bildirgesinin verilmesi beklenecek ve işveren tarafından bu belge Kuruma e-sigorta yoluyla gönderildikten sonra aylık bağlama işlemi sonuçlandırılacaktır . Sigortalı ile hak sahiplerinden kesinlikle hesap fişi istenmeyecektir .
8.2. “Yaşlılık aylığının başlangıcı” alt başlığı; “Sigortalıların aylıkları, genel kural olarak yazılı istek tarihinden sonraki aybaşından başlatılacaktır . (Özel sektör için ayın 1’i, kamu sektörü için ayın 15’i)
… 4.8. Kanunda “ay” kavramının tanımı yapılmış olup, son defa kamu kurum ve kuruluşlarında çalışmakta iken işinden ayrılarak tahsis talebinde bulunan 4/ 1-(a) sigortalılarının yaşlılık aylıkları
.
4 / 8yukarıda sayılan durumlarda belirtilen tarihleri (rapor, tahsis talep, geçici iş göremezlik süresinin
sona erdiği tarih ile hizmet borçlanması, hizmet ihyası ve/veya isteğe bağlı sigorta prim tutarının ödendiği tarih) izleyen ayın 15 inden itibaren geçerli olmak üzere bağlanacaktır .” hükmünü amirdir .
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan değerlendirmede , başvuran hakkında tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durumun olmadığı değerlendirildiğinden, ret kararı verilmesine ilişkin öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu İstanbul İl Müdürlüğünde kamu işçisi olarak 35 yıl görev yaptığını, 14/ 10/ 2016 tarihinde emekli olmak için Kurumuna müracaatı üzerine emeklilik işlemlerinin başlatıldığını ancak Kurumunun ilgili fesih bildirimini Sosyal Güvenlik
Kurumuna 18/ 10/ 2016 tarihinde yapması nedeniyle bu tarih itibarıyla emekli olduğunu, bu nedenle
Ekim 2016 dönemi emekli aylığını alamadığını, söz konusu emekli aylığının ödenmesi için
Kurumuna, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ve Devlet Denetleme Kurumuna başvuruda bulunduğunu belirterek ödenmeyen emekli aylığının tarafına ödenerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
10.1. Dosya safahatından; başvurucuya, 30/ 09/ 2016 tarihinde yaptığı müracaat üzerine SGK
Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkezinin 30/ 09/ 2016 tarihli ve sayılı yazısı ile “ 506 s.k.
geçici 81/A” maddesine göre emekliliğe hak kazandığının tespit edildiğinin bildirildiği, başvuranın, Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkezinden aldığı emeklilik durum belgesini ekinde sunduğu aynı günlü ( 30/ 09/ 2016) dilekçesi ile 14/ 10/ 2016 tarihi itibarıyla emekliye ayrılma talebinde bulunduğu, KYK İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı’nın 6/ 10/ 2016 tarihli ve sayılı Olur ’u ile başvuranın isteğinin kabulünün ve iş akdinin 14/ 10/ 2016 tarihinden itibaren feshinin uygun görüldüğü, KYK
İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı’nın 7/ 10/ 2016 tarihli ve 78169 sayılı hizmet belgesinin başvurana teslim edilmesine dair yazısının 14/ 10/ 2016 tarihinde başvuran tarafından “hizmet belgemin aslını elden teslim aldım” şeklinde imza karşılığı tebellüğ edildiği, başvurana ait Sigortalı İşten Ayrılış
Bildirgesinin işten ayrılış tarihinin 14/ 10/ 2016 olduğu kaydıyla 18/ 10/ 2016 tarihinde yasal süresi içerisinde SGK’ya bildirildiği, başvuranın kendisine aylık bağlanmasına ilişkin talebini içeren
“Tahsis Talep ve Beyan Taahhüt Belgesinin” SGK kayıtlarına 21/ 10/ 2016 tarihinde girdiği ve kendisine tahsis talep tarihini takip eden ay başı olan 15/ 11/ 2016 tarihinden başlamak üzere emekli aylığı bağlandığı anlaşılmaktadır .
10.2. Başvuranın bu tarihten sonra emeklilik tarihinin geç bildirilmesi ve emeklilik işlemleri hakkında yeterince bilgilendirilmemesi nedeniyle kendisine 1 ay geç emekli aylığı bağlandığı, bu nedenle mağdur olduğu ve söz konusu aylık tutarının tarafına ödenmesi talebiyle KYK’ya ve
SGK’ya müteaddit defalar başvuruda bulunduğu, başvurularının bir kısmında kendisiyle aynı durumda olan bir mesai arkadaşının daha bulunduğunu ifade ettiği görülmektedir .
.
5 / 811. Bu çerçevede uyuşmazlığın, başvuranın emeklilik tarihinin Kurumunca SGK’ya geç bildirilmesi
nedeniyle kendisinin de geç tahsis talebinde bulunduğu noktasında düğümlendiği anlaşılmaktadır .
12. Dosya kapsamı ve içeriğindeki bilgi-belgelerden, emeklilik işlemlerinin başlangıç aşamasında
Unkapanı SGM tarafından düzenlenen 30/ 09/ 2016 tarihli emeklilik durum belgesinde emeklilik yazısı aldıktan sonra izlenecek yolun kalın ve büyük harflerle “NOT : EMEKLİ OLUR YAZISI
ALDIKTAN SONRA İZLENECEK YOL ” başlığı altında yine kalın ve büyük harflerle “1-
ALMIŞ OLDUĞUNUZ YAZIYI İŞYERİNİZİN MUHASEBE (İNSAN KAYNAKLARI)
SERVİSİNE TESLİM EDİNİZ . 2- İŞYERİNİZDEN ALACAĞINIZ İŞTEN ÇIKIŞ
BELGESİYLE BERABER MERKEZİMİZ 1. KATTA BULUNAN 404 NOLU ODAYA
EMEKLİLİK MÜRACAATINDA BULUNUNUZ” şeklinde açıklandığı, emeklilik işlemlerinde kullanmak üzere hizmet belgesinin Kurumunca başvurana 14/ 10/ 2016 tarihinde imza karşılığı teslim edildiği, başvuranın İşten Ayrılış Bildirgesinin işten ayrılış tarihinin 14/ 10/ 2016 olduğu belirtilmek suretiyle 18/ 10/ 2016 tarihinde yasal süresi içerisinde düzenlendiği , başvuranın aylık bağlanması talebiyle 21/ 10/ 2016 tarihinde SGK’ya başvurduğu ve kendisine başvurusunu takip eden ay başı olan 15/ 11/ 2016 tarihinden başlamak üzere yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmaktadır .
13. Gerek 5510 sayılı Kanun’da (paragraf 6.2) gerek SSİY’de (paragraf 7) gerekse SGK’nın 2011/ 58 sayılı Genelgesinde (paragraf 8.2) 4/ 1-(a) kapsamındaki sigortalılara yazılı istek tarihini takip eden ay başından itibaren (Özel sektör için ayın 1’i, kamu sektörü için ayın 15’i) aylık bağlanacağı açık şekilde düzenlenmiştir . Aynı genelgede, Kanunda “ay” kavramının tanımının yapılmış olduğu, son defa kamu kurum ve kuruluşlarında çalışmakta iken işinden ayrılarak tahsis talebinde bulunan 4/ 1-(a) sigortalılarının yaşlılık aylıklarının yukarıda sayılan durumlarda belirtilen tarihleri (rapor, tahsis talep , geçici iş göremezlik süresinin sona erdiği tarih ile hizmet borçlanması, hizmet ihyası ve/veya isteğe bağlı sigorta prim tutarının ödendiği tarih) izleyen ayın 15 inden itibaren geçerli olmak üzere bağlanacağı belirtilmiştir .
14. Yine, 2011/ 58 sayılı Genelgede 4/ 1-(a) kapsamında çalışan sigortalılarının kendilerine aylık bağlanabilmesi için çalıştıkları işten ayrıldıktan sonra kendilerinin veya varsa vekillerinin Tahsis
Talep ve Beyan Taahhüt Belgesi ile Kurumun ilgili ünitesine başvurmasının şart olduğuna yer verilmiş olup Kuruma tahsis talebinde bulunmanın 4/ 1-(a) kapsamındaki sigortalıların yükümlülüğünde olduğu düzenlenmiştir .
14.1. Diğer taraftan, sigortalıların çalıştıkları işten ayrıldıktan sonra Kuruma yaptıkları tahsis başvurularının, ilgili döneme ait aylık prim hizmet belgesi Kuruma verilmemişse işten ayrılış bildirgesi düzenlenmeksizin tamamlanmayacağı düzenlenmiştir . Ancak, bu hükmün esasen aylığın başlangıç tarihini değil aylık bağlama işlemlerinin sonuçlanma aşamasını düzenlediği anlaşılmaktadır . Genelgede, Aylık Prim Hizmet Belgesi ya da İşten Ayrılış Bildirgesinin yasal süresi içerisinde verilmemesinin aylığın başlangıç tarihini değiştireceğine ya da Aylık Prim Hizmet Belgesi ya da İşten Ayrılış Bildirgesinin sigortalının işten ayrıldığı gün verilmemiş olmasının aylık tahsis talebinde bulunmaya engel teşkil edeceğine dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir . Yani, sigortalıların çalıştıkları işten ayrılmış (hizmet akitlerinin sona erdirilmiş) olmaları şartıyla söz konusu belgelerin SGK’ya henüz verilmemiş olması aylık bağlanma talebinde bulunmalarının önünde bir engel teşkil etmemektedir .
15. Sonuç olarak, başvuranın işten ayrılışının/emeklilik tarihinin Kurumu tarafından SGK’ya yasal
6 / 8süresi içerisinde bildirildiği, Kurumunun, başvuranın 14/ 10/ 2016 tarihi itibarıyla tahsis talebinde
bulunabilmesini sağlayacak tüm işlemleri yerine getirmiş olduğu, bu aşamadan sonra yapılması gereken tahsis talebi başvurunda bulunma yükümlülüğünün sigortalıda olduğu, başvurana 15/ 10/ 2016 tarihi yerine 15/ 11/ 2016 tarihinden itibaren aylık bağlanmasının idarenin hatasından kaynaklanmayıp başvuranın tahsis talebi başvurusunu kendisinin geç yapmasından kaynaklandığı anlaşıldığından, başvuranın emeklilik tarihinin geç bildirilmesi nedeniyle aylığının geç bağlandığı yönündeki şikayetiyle ilgili olarak idarece yapılmış işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı , yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir .
17. Diğer taraftan, şikâyet başvurusunun inceleme aşamasında, hizmet akdinin emeklilik nedeniyle sonuçlandırılması talebini işyerlerine bildirmek için sigortalılar tarafından SGK’nın ilgili ünitelerinden alınan emeklilik durum belgelerinde, söz konusu yazı alındıktan sonra izlenecek yolun başvurucuların dikkatini çekecek şekilde belirtildiği (paragraf 12) görülmüş olmakla beraber;
SGK’ya yazılı başvuru tarihinin bağlanacak aylıkların başlangıç tarihine olan belirleyici etkisi ve bilgi eksikliğinden kaynaklanan sebeplerle geç yapılacak bir başvurunun sigortalı aleyhine ortaya çıkarabileceği olası maddi kayıplar dikkate alındığında, emeklilik durum belgelerinde SGK’ya yazılı başvuru tarihi ile bağlanacak aylıkların başlangıç tarihi arasındaki ilişkiyi gösterir bir açıklamanın da eklenmesinin başvuru sürecinin önemi hakkında sigortalıların dikkatini çekerek bilgilendirmeye ve ortaya çıkabilecek mağduriyetleri önlemeye katkısı olacağı değerlendirilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, İstanbul İş Mahkemesine yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA, SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA ve YÜKSEK ÖĞRENİM KREDİ
VE YURTLAR KURUMU İSTANBUL İL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
.
7 / 8Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi