|
ÖZET: Başvuru, emeklilik teşvik primi üzerinden yapılan vergi kesintisi ile ilgilidir. Şikayetçi, 26 yıl Türk Telekom A.Ş.’de çalıştıktan sonra 28.11.2011 tarihinde emekliye ayrıldığını ve bu süreçte kendisine ödenen teşvik priminden vergi kesildiğini belirtmiştir. Vergi dairesi, başvurunun zamanaşımı nedeniyle reddedildiğini ifade etmiştir. Şikayetçi, bu durumun düzeltilmesini talep ederek Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurmuştur.
İlgili idare, başvuruya ilişkin açıklamalarında, şikayetçinin işten ayrılış tarihinin 28.11.2011 olduğunu ve bu tarihten itibaren 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre zamanaşımının dolduğunu belirtmiştir. Başvuruya konu kesintinin iadesi için gerekli şartların sağlanmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca, 7162 sayılı Kanun ve 306 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca, belirli tarihler öncesinde yapılan ödemeler üzerinden kesilen vergilerin iade edilebileceği ancak şikayetçinin durumu için bu şartların geçerli olmadığı vurgulanmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine dair karar vermiştir. İlgili idarelerin işlemlerinin hukuka uygun olduğu ve iyi yönetim ilkelerine riayet edildiği değerlendirilmiştir. Şikayetçi, bu karara karşı İstanbul Vergi Mahkemesinde dava açma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/10068-S.15434
BAŞVURU NO : 2019/8019
KARAR TARİHİ : 11/10/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÜSKÜDAR VERGİ DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜ
Emeklilik nedeniyle verilen teşvik primi üzerinden yapılan
BAŞVURUNUN KONUSU :
vergi kesintisi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 15/04/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi dilekçesinde özetle; 26 yıl Türk Telekom A.Ş de çalıştıktan sonra 28.11.2011 tarihinde kurum teşviki ile emekliye ayrıldığını, emekliliğinde tarafına verilen teşvik priminden vergi kesildiğinden dolayı mağdur olduğunu beyan ederek kesilen verginin tarafına iade edilmesi gerektiği halde vergi dairesi müdürlüğünce zamanaşımı gerekçesiyle talebinin reddedildiğini, iddia ve ifade ederek, söz konusu işlemin düzeltilmesi için gereğinin yapılmasını ve tarafına bilgi verilmesi talebiyle talepleriyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet konusu hakkında Kurumumuzun 15/05/2019 tarih ve … sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Gelir Kanunları Gelir ve
Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğünden alınan 30/05/2019 tarih ve … sayılı yazısında özetle; “…Üsküdar Vergi Dairesi Müdürlüğünden alınan 24/05/2019 tarih ve …sayılı yazısı ve eklerinin tetkikinden, Türk Telekom A.Ş İstanbul II. Bölge Müdürlüğü ile .. arasında yapılan
“İş Sözleşmesinin Anlaşma (İkale) Yolu ile Sone Ermesi ve Sonuçlarına İlişkin Protokol” ile
…’nun 28/11/2011 tarihinde işten ayrıldığı, Türk Telekom A.Ş’nin Emeklilik Ek Ödeme
Bordrosunda da ….’nun 28/11/2011 tarihinde işten ayrıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. Anayasanın Vergi ödevi başlıklı 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konur, değiştirilir veya kaldırılır.” dördüncü fıkrasında; “Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisna ve
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirtiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar Kuruluna verilebilir.”
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Zamanaşımı süreleri” başlıklı 1114 üncü maddesinde; “ Vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergiler zamanaşımına uğrar…”
7. 30/01/2019 tarihli ve 30671 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 18/1/2019 tarihli ve 7162 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 4 üncü maddesi ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa eklenen Geçici 89 uncu maddede;“27/3/2018 tarihinden önce karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan ödemeler ve yardımlar üzerinden tevkif edilerek tahsil edilen gelir vergisi, hizmet erbabının düzeltme zamanaşımı süresi içerisinde tarha yetkili vergi dairelerine başvurmaları ve dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri şartıyla
213 sayılı Vergi Usul Kanununun düzeltmeye ilişkin hükümleri uyarınca red ve iade edilir.”
8. 306 Seri No lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin “27/3/2018 Tarihinden Önce Karşılıklı
Sonlandırma Sözleşmesi veya İkale Sözleşmesi Kapsamında Ödenen Ek Tazminatlar
Üzerinden Kesilen Gelir Vergisinin İadesi” başlıklı 5 inci bölümünün, “İade uygulaması ve düzeltme taleplerine ilişkin yapılacak işlemler” alt başlıklı 12 inci maddesinde; “27/3/2018 tarihinden önce karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları, bonus ödemesi, hizmet ödülü, prim ve ek ödeme gibi çeşitli adlar altında ödenen ek tazminatlar üzerinden kesilen gelir vergisi, hizmet erbabının düzeltme zamanaşımı süresi içerisinde tarha yetkili vergi dairelerine başvurmaları üzerine red ve iade edilecektir.”
…
(4) “213 sayılı Kanunda düzenlenen düzeltme zamanaşımı süresi dolduktan sonra yapılan başvurular üzerine red ve iade yapılması söz konusu değildir. Yeni başvurularda 1/1/2014 tarihinden önceki dönemler zamanaşımına uğradığından, bu dönemlere ilişkin başvurular kabul edilmeyecektir. Düzeltme zamanaşımı süresi içerisinde yapılmış olması şartıyla, maddenin yürürlüğe girdiği 30/1/2019 tarihinden önce yapılan ve düzeltme veya şikâyet aşamasında bulunan düzeltme talepleri üzerine de gerekli red ve iade işlemleri yapılacaktır.” hüküm ve açıklamalarına yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av.HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından, şikayetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusuna ilişkin “Ret
Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden
10. Başvuruya konu uyuşmazlıkta şikâyetçi özetle; 26 yıl Türk Telekom Anonim Şirketinde çalıştığını, 28/11/2011 tarihinde kurum teşviki ile emekliye ayrıldığını, emeklilik dolayısıyla tarafına verilen teşvik primi üzerinden gelir vergisi kesintisi yapıldığını ve bu kesintinin tarafına iade edilmesi gerektiği halde kurum tarafından zamanaşımı beyan edilerek talebinin reddedildiğini, bu durumun düzeltilmesi için gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
11. 7162 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen Geçici 89’uncu madde de, 27/3/2018 tarihinden önce karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan ödemeler ve yardımlar üzerinden tevkif edilerek tahsil edilen gelir vergisinin hizmet erbabının düzeltme zamanaşımı süresi içerisinde tarha yetkili vergi dairelerine başvurmaları ve dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri şartıyla 213 sayılı Vergi Usul Kanununun düzeltmeye ilişkin hükümleri uyarınca red ve iade edileceği şeklinde düzenleme yapılmıştır.
12. 306 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yukarıda anılan madde hükmünden yararlanılabilmesi için karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesinin 27/3/2018 tarihinden önce düzenlenmiş ve ödemenin de bu tarihten önce yapılmış olması ve iade işlemine ilişkin başvurunun Vergi Usul Kanunu kapsamında düzeltme zamanaşımı süresinde yapılması gerektiği, yönünde açıklamalara yer verilmiştir. Bu süre gelir vergisi tevkifatının yapıldığı takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak 5 yıldır.
13. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’ndan alınan 30/05/2019 tarihli cevabi yazıda ve söz konusu yazının ekinde yer verilen Üsküdar Vergi Dairesi Müdürlüğü’nce şikayetçiye hitaben yazılan 24/10/2019 tarih ve … saylı yazıda belirtildiği üzere; Türk Telekom A.Ş
İstanbul II. Bölge Müdürlüğü ile şikayetçi arasında yapılan “İş Sözleşmesinin Anlaşma (İkale)
Yolu ile Sone Ermesi ve Sonuçlarına İlişkin Protokol” ile şikayetçinin 28/11/2011 tarihinde işten ayrıldığı, Türk Telekom A.Ş’nin Emeklilik Ek Ödeme Bordrosunda da şikayetçinin 28/11/2011 tarihinde işten ayrıldığının belirtildiği, tespit edilmiştir.
14. Yukarıdan bu yana tüm açıklananlar, şikayetçinin iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idarece şikayetçinin işten ayrılış tarihinin 28/11/2011 olduğu husus dikkate alınarak, 213 sayılı Vergi
Usul Kanunu’nun 113, 114 ve 126 ncı maddeleri hükümleri gereğince zamanaşımı süreleri dolması nedeniyle uyuşmazlık konusu mezkur talebin reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idarelerden istenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderildiği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerde kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
verme, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun hareket edildiği, değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu
“Ret Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, İstanbul Vergi
Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve ÜSKÜDAR VERGİ DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.