|
ÖZET: Emeklilik veya yaşlılık aylığı alan bireylerin, bu aylıkların kesilmeden belediyelere ait şirketlerde istihdam edilmeleri mümkün değildir. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, bu durumun yasal dayanakları net bir şekilde belirtilmiştir. İlgili mevzuat, belediyeler ve bağlı kuruluşların personel alımına ilişkin usul ve esasları düzenlerken, emeklilik veya yaşlılık aylığı alanların istihdamını yasaklamaktadır.
Personel alımında aranan şartlar arasında, Türk vatandaşı olma, 18 yaşını doldurma, belirli suçlardan mahkum olmama ve askerlik durumu gibi kriterler yer almaktadır. Ayrıca, şirketlerin yıllık toplam personel giderleri, belirlenen oranları aşmamalıdır. Bu bağlamda, emeklilik veya yaşlılık aylığı alanların işe alınması, belirtilen yasal düzenlemeler gereği mümkün değildir. Sonuç olarak, emeklilik veya yaşlılık aylığı alan bireylerin, sermayesinin yarısından fazlası belediyelere ait olan şirketlerde çalıştırılmaları yasal olarak engellenmiştir. Bu durum, hem personel alımında hem de kamu kaynaklarının yönetiminde önemli bir düzenlemeyi ifade etmektedir. |
NOT: Emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta olanlardan bu aylıkları kesilmeden sermayesinin yarıdan fazlasının belediyelere ait olduğu şirketlerde işe başlatılamayacağı
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı: E-53773008-622.02-10923631 11/11/2024
Konu: Görüş (Emeklilik veya Yaşlılık Aylığı Almakta Olanlardan
Bu Aylıkları Kesilmeden Sermayesinin Yarıdan Fazlasının
Belediyelere Ait Olduğu Şirketlerde İşe Başlatılamayacağı)
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: tarihli ve sayılı yazınız.
Belediyeniz şirketine alınacak personelde aranılacak hususlar ile ilgili olarak görüş talep edilen ilgi yazı incelenmiştir.
Bilindiği üzere, İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Kararın;
“Amaç ve Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde, “(1) Bu Usul ve Esasların amacı;
27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 20 nci maddesi kapsamında ki şirketlerde işçilerin işe alımı, işçilere ilişkin personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınırları, ilk defa alınacak işçilere ilişkin belirlenecek ölçütleri esas alarak yıllık sınırlamaları ve bu kapsamdaki alımlar ile harcamaları izlemeye ilişkin usul ve esasları belirlemektir.” hükmü,
“Şirket personelinde aranacak şartlar” başlıklı 4 üncü maddesinde, “(1) Şirketlerde işe alınacaklarda;
5/9/1981 tarihli ve 2527 sayılı Türk Soylu Yabancıların Türkiye’de Meslek ve Sanatlarını Serbestçe Yapabilmelerine, Kamu, Özel Kuruluş veya İşyerlerinde Çalıştırılabilmelerine İlişkin Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla Türk vatandaşı olmak,
18 yaşını tamamlamış olmak,
Affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlardan, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan mahkûm olmamak,
Askerlik durumu itibarıyla;
Askerlikle ilgisi bulunmamak,
Askerlik çağına gelmemiş bulunmak,
Askerlik çağma gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak,
22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamak.
Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak,
İlgili idarelerce ihtiyaç duyulması halinde belirlenecek işin niteliğine uygun özel şartları taşımak,
şartlar aranır…” hükmü,
“Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5 inci maddesinde, “İdarelerin, şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderleri, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamaz. Bu oran büyükşehir belediyelerinde yüzde otuz olarak uygulanır. Yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamaz…” hükmü yer almaktadır.
Ayrıca, 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 30 uncu maddesinde, “…
Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50’sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar.” denilmektedir.
Bu itibarla, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında alınacak işçilerde mezkûr Esaslarda belirtilen şartların sağlanmasının yanı sıra emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta olanların emeklilik veya yaşlılık aylığı kesilmeden işe başlatılamayacağı mütalaa edilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Yerel Yönetimler Genel Müdürü