Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Başvuran, Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası’nda uzman olarak görev yaptığı dönemde, emekli olduktan sonra ek göstergesinin 3000’den 2200’e düşürüldüğünü iddia ederek, bu durumun düzeltilmesini talep etmiştir. Başvuru, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan incelemeler sonucunda, başvuranın emeklilik işlemlerinin 5434 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde değerlendirildiği belirtilmiştir. İlgili mevzuat gereği, başvuranın emekli olduğu tarihteki unvanı ve görevine uygun olarak belirlenen ek gösterge rakamının 2200 olarak tespit edildiği ifade edilmiştir.

Sosyal Güvenlik Kurumu, başvuranın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ve Teknik Hizmetler Sınıfı’nda görev yapmadığı için 3000 ek gösterge uygulanamayacağını bildirmiştir. Ayrıca, 7417 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemeler sonucunda başvuranın ek göstergesinin 2800’e yükseltildiği, ancak 3000 ek göstergeye hak kazanmadığı sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede, başvurunun reddedilmesi yönünde karar alınmıştır.

Sonuç olarak, başvuranın talebi, ilgili mevzuat ve yapılan incelemeler doğrultusunda hukuka uygun bulunmuş ve başvurunun reddine karar verilmiştir. Başvuranın, Sosyal Güvenlik Kurumu’na karşı yasal yollara başvurma hakkı saklıdır.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/6562-S.23.10837

BAŞVURU NO : 2022/17681

KARAR TARİHİ : 30/05/2023

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankasında uzman olarak görev yapmış

BAŞVURUNUN KONUSU :

başvuranın ek göstergesi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 01/12/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran özetle, Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankasında 1. derece kadrolu olarak Uzman pozisyonunda çalışmakta iken 7147 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi ve 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesi uyarınca özlük ve mali hakları korunarak 18/12/2019 tarihinde İçişleri Bakanlığına atandığını, 16/09/2022 tarihinde ise emekli olduğunu, Kalkınma Bankası personelinden işletme lisans eğitimi alıp ekonomi alanında yüksek lisans eğitimi alanlara 3000 ek gösterge uygulanacağının düzenlendiğini, kendisinin de bu şartları taşıdığını, nitekim gerek İçişleri Bakanlığına atanmadan önce gerekse atandıktan sonra hakkında 3000 ek gösterge uygulandığını ancak emekli olmasının ardından ek göstergesinin 2200 olarak değiştirildiğini belirterek ek göstergesinin 3000 olarak düzeltilmesini talep edilmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (SGK) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 12/05/2023 tarihli ve sayılı yazıda ilgili mevzuat hükümlerine

ayrıntılarıyla yer verilerek özetle:

2.1. 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi gereği başvuran hakkında kaldırılan hükümleri de dahil

5434 sayılı Kanunun uygulanmaya devam edildiği,

2.2. 5434 sayılı Kanunun mülga ek 30 uncu maddesinde “İştirakçilerin, emeklilik keseneğine esas olan derece ve kademelerinin mevzuata uygunluğu Sandıkça incelenir, eksik gönderilen kesenek ve karşılık farkları kurumlarından tahsil, fazla gönderilen kesenek ve karşılıklar kurumlarına iade edilir. Sandıkça mevzuata uygun olarak tespit olunacak derece ve kademe üstündeki derece ve kademe aylığı üzerinden

emeklilik keseneği kesilmiş olması, iştirakçilere emeklilik bakımından bir hak sağlamaz.” hükmüne yer verildiği, 2.3. 5434 sayılı Kanunun mülga ek 48 inci maddesi gereği aylıklarını personel kanunlarına göre almayan iştirakçiler hakkında genel idare hizmetleri (GİH) sınıfında görev yapan genel müdürler için belirlenen ek gösterge rakamını geçmemek üzere, ifa ettikleri görevleri itibariyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri sınıflardaki benzer görevlerin aynı kadro, unvan ve derecesi için belirlenmiş olan ek göstergelerin uygulanacağının düzenlendiği, 2.4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 43 üncü maddesinin (B) bendinde ek gösterge rakamlarının nasıl hesaplanacağının, yine 657 sayılı Kanuna ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde de kadro görev unvanları tek tek sayılmak suretiyle derecelerine göre unvanlar hakkında hangi ek gösterge rakamlarının esas alınarak işlem yapılacağı hükme bağlandığı, 2.5. Bu kapsamda, başvuranın emekliye sevk edildiği tarihte yürürlükte bulunan 657 sayılı Kanuna ekli

I sayılı cetvelin; “I. Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün i) bendinde, bu sınıfa dahil olup unvanı sayılmayanlardan yüksek öğrenim mezunlarının 1. Derece için “2200”, “II. Teknik Hizmetler Sınıfı” bölümünün b) bendinde, “en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte ve yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Jeolog, Hidrojeolog, Hidrolog, Jeomorfolog, Jeofizikçi, Fizikçi, Matematikçi, İstatistikçi, Yöneylemci (hareket araştırmacısı), Matematiksel İktisatçı, Ekonomici ve Kimyager unvanını almış olanlarla Teknik Yüksek Öğretmen Okulu mezunlarının” 1. Derece için “3000”, Yine “II. Teknik Hizmetler Sınıfı bölümünün” c) bendinde, bu sınıfa dahil olup unvanı sayılmayanlardan yüksek öğrenim mezunlarının 1. Derece için “2200” ek gösterge rakamından yararlandırılacağı düzenlendiği, 2.6. Söz konusu ek göstergelerden yararlanma şartlarına yönelik olarak; 07/03/1996 tarihli ve 22573 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Maliye Bakanlığının 142 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel

Tebliğinin 7 nci maddesinde; ilgililerin bitirdikleri son öğrenime ilişkin diplomaları kuruma verdiklerinde

657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin Ortak Hükümler başlıklı (A) bölümünün (12/d) bendine göre,

intibaklarının tebliğ tarihinden geriye dönük ödeme yapılmamak kaydıyla, görev yapmakta oldukları kadro unvanlarının ek göstergesinden yararlandırılmaları, kadro unvanında herhangi bir değişiklik olmadığı sürece bitirdikleri üst öğrenime ilişkin diplomada yer alan unvan dikkate alınarak ek gösterge uygulanmasının mümkün olmadığı, aynı maddenin son paragrafında ise; Biyologlar için dereceler itibariyle öngörülen ek göstergeden, ancak Biyolog kadrosuna atanması halinde yararlandırılmasının mümkün olacağı açıkça belirtildiği, 2.7. Yine konu ile ilgili olarak, 25/03/2008 tarih ve 26827 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Danıştay

İçtihatları Birleştirme Kurulunun, Mühendis unvanına sahip olmakla beraber 657 sayılı Devlet Memurları

Kanunu hükümleri uyarınca Teknik Hizmetler Sınıfında görev yapanların ek gösterge rakamlarının tespitinde, tahsil durumlarının değil, kadro unvanının esas alınması gerektiği hakkında 07/12/2007 tarih ve sayı ile karar verildiği,

2.8. Bilahare, 24/10/2018 tarihli ve 30575 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 11/10/2018 tarihli ve 7147 sayılı Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunun

8 inci maddesi ile 4456 sayılı Kanun yürürlükten kaldırıldığı, Kanunun geçici 1 inci maddesi gereği;

2.9. Banka hizmetlerini yapan personelin Kanunun yürürlüğe girdiği 24/10/2018 tarihinden sonra 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre iş sözleşmesi ile istihdam edileceği ve bu personelin 5510 sayılı

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacağı, Bankanın yeniden yapılanma sürecinde, 4857 sayılı Kanuna tabi çalışmak istemeyen personelin 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesine göre; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca başka kurum ve kuruluşlara nakil işlemlerinin yapılacağı, 2.10. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Bankada 4857 sayılı Kanun hükümlerine göre çalışmak isteyenlerden, 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi uyarınca haklarında 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulananların, işçi statüsüne geçirildikleri tarihten itibaren doksan gün içinde 5510 sayılı

Kanunun 4/1-(a) bendine göre sigortalı olma talebinde bulunmamaları halinde 5434 sayılı Kanun ile ilgilerinin devam ettirileceği ve bu şekilde 5434 sayılı Kanunla ilgileri devam ettirilenlerin emeklilik hak ve yükümlülüklerinin tespitinde, önceden emeklilik hak ve yükümlülüklerine esas alınmakta olan kadro, görev veya pozisyonlarının dikkate alınmaya devam edileceğinin düzenlendiği, 2.11. Öte yandan, 14/10/1999 tarihli ve 4456 sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin

Kuruluşu Hakkında Kanunun “Banka Personeli” başlıklı 15 inci maddesi; “Banka hizmetlerinin gerektirdiği görevler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmayan sözleşmeli personel eli ile yürütülür.

…

Banka personelinin ücret ile diğer mali ve sosyal hakları ile sözleşme esasları Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenir. Ayrıca Banka personeline çalıştığı günlerle orantılı olarak Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında birer aylık ücret tutarında ikramiye ödenir. Ancak, aylık ücret, her türlü sosyal yardımlar, zam, tazminat, ödenek veya diğer adlar altında yapılan bütün ödemelerin (ikramiyelerden bir aya isabet eden miktar dahil, yönetim üyeliği ücreti hariç) aylık ortalaması Yüksek Planlama Kurulunca Banka için tespit edilecek üst sınırı aşamaz.

Banka personeli, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabidir. Hizmet sürelerinin değerlendirilmesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır.

Banka personelinin emeklilik işlemlerinde, Genel İdari Hizmetleri sınıfında görev yapan Genel Müdürler için belirlenen ek gösterge rakamını geçmemek üzere, ifa ettikleri görevleri itibariyle, Devlet Memurları

Kanununa göre girebilecekleri sınıflardaki benzer görevlerin aynı kadro, unvan ve derecesi için belirlenmiş ek göstergeler ve makam tazminatları uygulanır.” hükmünü amir iken, 24/10/2018 tarih ve 30575 sayılı

Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 11/10/2018 tarih ve 7147 sayılı Türkiye Kalkınma ve

Yatırım Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunun 8 inci maddesi ile 4456 sayılı Kanun yürürlükten kaldırıldığı, 2.12. 7147 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile geçici 1 inci maddeleri uyarınca, mülga 4456 sayılı Kanun hükümlerine göre 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmayan sözleşmeli personel niteliğinde bulunan ve 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olan Banka

personelinin emeklilik işlemlerinde, Genel İdari Hizmetleri sınıfında görev yapan Genel Müdürler için belirlenen ek gösterge rakamını geçmemek üzere, ifa ettikleri görevleri itibariyle, Devlet Memurları

Kanununa göre girebilecekleri sınıflardaki benzer görevlerin aynı kadro, unvan ve derecesi için belirlenmiş ek göstergeler ve makam tazminatları uygulanmakta iken, 7147 sayılı Kanun ile banka hizmetlerini yapan personelin Kanunun yürürlüğe girdiği 24/10/2018 tarihinden sonra 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre iş sözleşmesi ile istihdam edileceği ve bu personelin 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacağı, Bankanın yeniden yapılanma sürecinde, 4857 sayılı

Kanuna tabi çalışmak istemeyen personelin 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesine göre Aile, Çalışma ve

Sosyal Hizmetler Bakanlığınca başka kurum ve kuruluşlara nakil işlemelerinin yapılacağı ve Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Bankada 4857 sayılı Kanun hükümlerine göre çalışmak isteyenlerden, 5510 sayılı

Kanunun geçici 4 üncü maddesi uyarınca haklarında 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulananların, işçi statüsüne geçirildikleri tarihten itibaren doksan gün içinde 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendine göre sigortalı olma talebinde bulunmamaları halinde 5434 sayılı Kanun ile ilgilerinin devam ettirileceği ve bu şekilde 5434 sayılı Kanunla ilgileri devam ettirilenlerin emeklilik hak ve yükümlülüklerinin tespitinde, önceden emeklilik hak ve yükümlülüklerine esas alınmakta olan kadro, görev veya pozisyonlarının dikkate alınmaya devam edileceği açıkça hükme bağlandığı, 2.13. Diğer taraftan, 05/07/2022 tarihli ve 31887 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 01/07/2022 tarihli ve 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile kamu görevlilerinin ek gösterge rakamlarında 15/01/2023 tarihinden geçerli olarak personel kanunlarına ekli ek gösterge cetvellerinin yeniden düzenlenmesi suretiyle değişiklikler yapıldığı, 2.14. Başvuranın emeklilik dosyasının tetkikinde Kalkınma Bankasında 506 sayılı Kanun hükümlerine göre kıdemli uzman unvanıyla çalışmakta iken 4456 sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin

Kuruluşu Hakkında Kanun uyarınca 15/01/2000 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanuna tabi olduğu ve unvanının kıdemli uzman, hizmet sınıfının Teknik Hizmetler Sınıfı, intibakın 3 üncü derece 2 nci kademe, ek göstergesinin ise +1600 olarak belirlendiği ve hakkında 15/01/2005 tarihinden itibaren Teknik Hizmetler

Sınıfında 1 inci derece intibakı esas alınarak +3000 ek gösterge rakamı uygulandığı, ilgilinin 4046 sayılı

Kanun uyarınca 19/12/2019 tarihinde İçişleri Bakanlığına Genel İdare Hizmetleri Sınıfında uzman unvanıyla atandığı ve 1 inci derece intibakı ve +3000 ek gösterge rakamı uygulanmaya devam edilerek 16/09/2022 tarihinde isteği üzerine emekliye sevk edildiği, emeklilik işlemleri sırasında yapılan incelemede, Bankaca ilgili hakkında hangi gerekçe ile 657 sayılı Kanuna ekli “Hizmet Sınıfları İtibariyle

Unvan Veya Aylık Alınan Derecelere Göre Ek Göstergeler” başlıklı (I) sayılı cetvelin II- Teknik Hizmet

Sınıfı” bölümünün (b) bendinde düzenlenen ek gösterge rakamlarının uygulandığı tespit edilemediğinden, ilgiliye 22 yıl 9 ay 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4/1-(c) bendi kapsamındaki hizmeti ve 20 yıl 9 ay 26 gün 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi hizmeti olmak üzere toplam

43 yıl 6 ay 26 gün hizmet süresi üzerinden 1 inci derece 4 üncü kademe intibakı ve +2200 ek gösterge

rakamı esas alınarak 15/10/2022 tarihinden itibaren tarafına emekli aylığı bağlanmış ve (34) tam hizmet yılına karşılık emekli ikramiyesi tahakkuk ettirildiği, 2.15. Öte yandan, İlgilinin ek gösterge rakamının 7417 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle 657 sayılı

Kanuna ekli I sayılı cetvelde yapılan değişiklik uyarınca, 15/01/2023 tarihinden itibaren +2200 gösterge rakamından, +2800 gösterge rakamına yükseltildiği,

2.16. Ayrıca, 15/03/2023 tarihli yazı ile Kalkınma Bankasından tarafınıza verilecek cevaba esas olmak üzere, bankada kıdemli uzman olarak görev yapmış adı geçen hakkındaki hizmet sınıfı ve ek gösterge tespiti/değişikliğine ilişkin nedenlerin açıklanması talep edildiği, 2.17. Cevaben alınan ve bir örneği ekte yer alan dosyada bulunan 25/04/2023 tarihli ve sayılı yazıda, ilgilinin Gazi Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme-Muhasebe Mezun olması ve Maastricht School of Management’da uzmanlaşma alanı ekonomik politika olmak üzere Mastır yapmış olması nedeniyle, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 36/A-4-9 maddeleri çerçevesinde sınıfının Teknik Hizmetler olarak değerlendirilmesi sonucunda giriş derece, kademesi ve ek göstergesi buna göre tespit edildiğinin bildirildiği, 2.18. Ancak, Kalkınma Bankasında kıdemli uzman unvanıyla görev yapan ilgilinin, Teknik Hizmetler

Sınıfında sayılsa dahi hakkında, Teknik Hizmetler Sınıfının b) bendinde sayılan kadro unvanlarında görev yapmamış olmaması nedeniyle “3000” ek gösterge uygulanmasına imkan bulunmadığı, 2.19. Bu çerçevede, 1 inci derece 4 üncü kademe intibakı ve “2200” ek gösterge rakamı esas alınarak emekli aylığı bağlanan ve 7417 sayılı Kanunla yapılan düzenlemeler uyarınca 15/01/2023 tarihinden itibaren ek göstergesi “2800” gösterge rakamına yükseltilen ilgili hakkında Kurumumuzca yapılan işlemlerde herhangi bir hata bulunmadığı, hususları bildirilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunun mülga ek 48 inci maddesi; “a)

Aylıklarını Personel Kanunlarına göre alan iştirakçilerin emeklilik keseneklerine; emekli keseneğine esas aylık derece ve kademelerinin gösterge rakamlarına almakta oldukları ek gösterge rakamları eklenmek suretiyle bulunacak rakamın her yıl Bütçe Kanununda tespit edilen katsayı ile çarpımı sonunda bulunacak tutar esas alınır.

b) Aylıklarını Personel Kanunlarına göre almayan iştirakçilere genel idare hizmetleri sınıfında görev yapan genel müdürler için belirlenen ek gösterge rakamını geçmemek üzere, ifa ettikleri görevleri itibariyle, Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri sınıflardaki benzer görevlerin aynı kadro, ünvan ve derecesi için belirlenmiş ek göstergeler uygulanır.

Belediye Başkanı olarak iştirakçilikleri devam edenlere, genel idare hizmetleri sınıfında görev yapan genel müdürler için belirlenen ek gösterge rakamını ve öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceyi geçmemek üzere emekli keseneklerine esas aylık dereceleri itibariyle mülki idare amirliği hizmetleri sınıfı için tespit edilen ek gösterge rakamları uygulanır.

Bu fıkralara girenlerden daha önce Personel Kanunlarına göre aylık almış iştirakçilere uygulanacak ek göstergeler, önceki görevleri için tespit edilmiş ek göstergelerden aşağı olamaz.

6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 6.1. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesi; “Bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları aşağıda gösterilmiştir.

I – GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI:

Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Genel idare Hizmetleri sınıfını teşkil eder.

II – TEKNİK HİZMETLER SINIFI:

Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatçı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancısı, 3437 ve 09/05/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder…”, 6.2. “Hizmet Sınıfları İtibariyle Unvan veya Aylık Alınan Derecelere Göre Ek Göstergeler” başlıklı (I) sayılı Cetvelin; “I. Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün “i)” bendinde, bu sınıfa dahil olup unvanı sayılmayanlardan yüksek öğrenim mezunlarının 1. Derece için “2200”, “II. Teknik Hizmetler Sınıfı” bölümünün b) bendinde, “en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte ve yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Jeolog, Hidrojeolog, Hidrolog, Jeomorfolog, Jeofizikçi, Fizikçi, Matematikçi, İstatistikçi, Yöneylemci (hareket araştırmacısı), Matematiksel İktisatçı, Ekonomici ve Kimyager unvanını almış olanlarla Teknik Yüksek Öğretmen Okulu mezunlarının” 1. Derece için “3000”, “II. Teknik Hizmetler Sınıfı” bölümünün c) bendinde, bu sınıfa dahil olup unvanı sayılmayanlardan yüksek öğrenim mezunlarının 1. Derece için “2200” 7. Mülga 4456 sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında

Kanunun “Banka Personeli” başlıklı 15 inci maddesi; “Banka hizmetlerinin gerektirdiği görevler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmayan sözleşmeli personel eli ile yürütülür.

…

miktar dahil, yönetim üyeliği ücreti hariç) aylık ortalaması Yüksek Planlama Kurulunca Banka için tespit edilecek üst sınırı aşamaz.

Kanununa göre girebilecekleri sınıflardaki benzer görevlerin aynı kadro, unvan ve derecesi için belirlenmiş ek göstergeler ve makam tazminatları uygulanır” 8. 7147 sayılı Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunun; 8.1. 4 üncü maddesi; “(1) Banka personeli 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre iş sözleşmesi ile istihdam edilir.

(2) Bankada 4857 sayılı Kanuna tabi olarak çalışanlarla Banka arasında çıkan ihtilaflarda iş mahkemeleri görevlidir.

(3) Personelin aylık ücret ve diğer mali hakları Banka Genel Kurulunca tespit olunur. Genel Kurul bu yetkilerini Yönetim Kuruluna devredebilir. Personel istihdamına ilişkin diğer hususlarda karar almaya

Yönetim Kurulu yetkilidir.” 8.2. Geçici 1 inci maddesi; “(1) Bankada, 1/1/2021 tarihinden itibaren 4857 sayılı Kanun hükümlerine tabi olmayan personel çalıştırılmaz.

(2) Bankanın yeniden yapılanma sürecinde, 4857 sayılı Kanuna tabi çalışmak istemeyen personel bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yapılacak ilk Genel Kurul tarihini takip eden doksan gün içinde Bankaya bildirimde bulunur. Bu personel, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca bir kamu kurumunda göreve başlatılıncaya kadar Bankanın ihtiyaç duyduğu uygun işlerde görevlendirilir. Bu personel, Banka Yönetim Kurulu kararlarına istinaden 30/9/2020 tarihine kadar Aile, Çalışma ve Sosyal

Hizmetler Bakanlığına bildirilir. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirilen personelin

Bankada herhangi bir statüde tekrar istihdamı mümkün değildir. Bankaca isimleri bildirilen personelin atama teklifleri, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı

Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 22 nci maddesinin ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında belirtilen usul ve esaslar ile gerçekleştirilir. Söz konusu taleplerin yeterli olmaması hâlinde

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca resen ynı usulle atama teklifi yapılır. Ancak, 4046 sayılı

Kanunun 22 nci maddesi uyarınca Özelleştirme Fonundan karşılanması öngörülen ödemeler Banka tarafından karşılanır. Personelin nakledileceği kadro ve pozisyonlar; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler

Bakanlığınca kamu kurum ve kuruluşlarına atama tekliflerinin yapıldığı tarih itibarıyla diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılır. Atama işlemi yapılan personele ilişkin bilgiler ve bu bilgilerdeki değişiklikler en geç on beş gün içinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirilir. Bu fıkra kapsamında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, gerekli bilgi ve belgeleri istemeye, araştırma ve inceleme yapmaya, uygulamayı yönlendirmeye ilgisine göre Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Banka yetkilidir. Bu Kanun ile yürürlükten kaldırılan 4456 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi kapsamında istihdam edilen personelden bu madde

uyarınca nakledileceklere kıdem ve ihbar tazminatı ödenmez ve kıdem tazminatına esas hizmet süreleri emekli ikramiyesi veya iş sonu tazminatının hesabında sayılır.

(3) 4857 sayılı Kanuna tabi çalışmak istemeyen personelin, bu maddenin ikinci fıkrasındaki düzenleme doğrultusunda Bankada çalışmaya devam ettirildikleri sürece mevcut statüleri ve unvanlarına ilişkin sosyal ve özlük haklarıyla istihdamlarına devam olunur. Bu kapsamdaki personel ile Devlet memurları için uygulanan yıllık artış oranları emsal alınmak suretiyle sözleşme yapılır. 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları hükümlerinin uygulanmasında, personelin Aile, Çalışma ve

Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirim yapıldığı tarihteki görev ve pozisyonu için o yılın 15 Ocak tarihindeki ücret ve diğer mali hakları esas alınır.

(4) Bankanın bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihteki mevcut personelinden 4857 sayılı Kanun hükümlerine göre Bankada çalışmak isteyenler; bu Kanunun 4 üncü maddesi gereğince bir pozisyona atanıncaya ve ücret ve mali hakları belirleninceye kadar Bankanın ihtiyaç duyduğu uygun işlerde görevlendirilir ve mevcut statü, ücret ve mali haklarıyla istihdamlarına devam olunur. Bunlardan; a) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 4 üncü maddesi uyarınca haklarında 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulananlar hakkında, işçi statüsüne geçirildikleri tarihten itibaren doksan gün içinde 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre sigortalı olma talebinde bulunmayanların 5434 sayılı Kanun ile ilgileri devam ettirilir. Bu şekilde 5434 sayılı Kanunla ilgileri devam ettirilenlerin emeklilik hak ve yükümlülüklerinin tespitinde, önceden emeklilik hak ve yükümlülüklerine esas alınmakta olan kadro, görev veya pozisyonları dikkate alınmaya devam olunur.

Ayrıca, bu şekilde ilgi devamında geçen süreleri kıdem aylıklarının hesabında dikkate alınır ve bunların emeklilik keseneğine esas aylık derece ve kademeleri de genel hükümler çerçevesinde yükseltilmeye ve ilerletilmeye devam olunur. Bunlara Bankada geçen çalışma süreleri için kıdem tazminatı ödenmez ve bu süreler emekli ikramiyesinin hesabında dikkate alınır.

b) İşçi statüsüne geçirildikleri tarihten itibaren doksan gün içinde 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre sigortalı olma talebinde bulunanların sigorta primleri ile sosyal güvenliğe ilişkin diğer hak ve yükümlülükleri 5510 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine göre belirlenir.

c) 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra göreve başlayan ve aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılmak suretiyle sigorta primine esas kazançları aynı Kanunun 80 inci maddesine göre belirlenenler, taleplerine bakılmaksızın 5510 sayılı

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır…”, 9. 12/05/2000 tarihli ve 24047 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türkiye Kalkınma Bankası

Anonim Şirketi Personel Yönetmeliğinin; 9.1. Kısaltmalar ve tanımlar başlıklı 4 üncü maddesi (Değişik: 17/1/2011-2011/1368 K.); “…

k) İhtisas personeli: Uzman yardımcısı, uzman ve kıdemli uzmanı, …”, 9.2. Uzman ve uzman yardımcısı başlıklı 20 nci maddesi (Değişik: 17/1/2011-2011/1368 K.); “Bankanın ihtisas hizmetlerini yerine getirmek üzere yazılı ve sözlü sınav aşamalarından oluşan giriş ve yarışma sınavları sonucunda uzman yardımcısı alınır.

Uzman yardımcılığı giriş sınavına katılabilmek için sınavın açıldığı yılın Ocak ayının ilk günü itibarıyla

30 yaşını doldurmamış olmak ve hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri

ile ihtiyaç duyulması halinde üniversitelerin mühendislik fakültelerinden ya da en az 4 yıllık lisans eğitimi verip bu okullara denkliği Yükseköğretim Kurulunca onaylanan yabancı fakülte ve yükseköğretim kurumlarından birini bitirmiş olmak koşulu aranır.

Uzman yardımcıları, 3 yıllık yetiştirilme programı sonunda, Genel Müdürlükçe uygun görülecek bir konuda tez hazırlamak ve bu tezi sınav kurulu önünde sözlü olarak savunmak suretiyle uzmanlığa atanırlar.

Tezi veya sözlü savunması ikinci kez kabul görmeyen uzman yardımcıları Banka içinde uygun bir birime memur olarak atanırlar.

Uzman yardımcılarında yabancı dil bilgisi ve benzeri özel koşullar ile sınav kurullarının oluşumu, sınav konuları, uzmanlığa atama ve diğer hususlar Banka Yönetim Kurulunca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.” 9.3. Ek-5 Görevde Yükselme Tablosunun ilgili satırı

BULUNDUĞU YÜKSELEBİLECEĞİ EN AZ BULUNDUĞU YÜKSELME

POZİSYON GÖREV ÖĞRENİMİ POZİSYONDA YÖNTEMİ

UNVANI EN AZ ÇALIŞMA

SÜRESİ (YIL)

Uzman/Kıdemli Müdür Yüksek (4 Yıl) – Yönetim

Uzman Kurulu Kararı

Şeklindedir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SN. CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret

Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran özetle, emekli olduğu tarihe değin Kalkınma Bankasında görev yaptığı uzman unvanı esas alınarak hakkında 3000 ek gösterge uygulandığını ancak emeklilik aşamasında ek göstergesinin 2200 olarak değiştirildiğini belirterek hakkında 3000 ek gösterge uygulanmasını talep etmektedir.

12. Sosyal Güvenlik Kurumunca gönderilen cevabi yazıda özetle; Kalkınma Bankasında uzman olarak görev yapan başvuranın ek göstergesinin 5434 sayılı Kanunun mülga ek 48 inci maddesi uyarınca başvuranın ifa ettiği görevi itibariyle, Devlet Memurları Kanununa göre girebileceği sınıftaki benzer görevin aynı kadro, unvan ve derecesi için belirlenmiş ek gösterge esas alınarak 657 sayılı Kanunun (I)

sayılı cetvelinin I-Genel İdare Hizmetleri Sınıfı bölümünün (i) sırasının yükseköğretim görenler için

belirlenen 2200 ek gösterge olarak belirlendiği, bununla birlikte başvuranın hizmet sınıfı görev yaptığı

Bankaca her ne kadar Teknik Hizmetler Sınıfı olarak belirlenmişse de Teknik Hizmetler Sınıfının b)

bendinde sayılan kadro unvanlarında görev yapmamış olan başvuran hakkında 3000 ek gösterge uygulanmasına imkân bulunmadığı bildirilmiştir. Bununla birlikte 7417 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonrasında yukarıda anılan ek göstergelerin 600 puan artırıldığı, bu çerçevede başvurana hâlihazırda 2800 ek gösterge uygulandığı ayrıca ifade edilmiştir.

13. Bu durumda uyuşmazlığın başvuran hakkında Teknik Hizmetler Sınıfında görev yapan personel için öngörülen 3000 (7417 sayılı Kanun sonrası 3600) ek göstergenin uygulanıp uygulanamayacağı noktasında düğümlendiği anlaşılmaktadır.

14. 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi gereği 2008 yılı Ekim ayı başından önce sosyal güvenlik bakımından 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununa tabi olanlar hakkında, 5510 sayılı Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, 5510 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış hükümleri de dâhil olmak üzere

5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaya devam edilmektedir. Buna göre, ilk defa 15/01/2000 tarihi

itibarıyla 5434 sayılı Kanuna tabi olduğu görülen başvuran hakkında da 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanması gerekmektedir.

15. 5434 sayılı Kanunun mülga ek 48 inci maddesinde aylıklarını Personel Kanunlarına göre almayan iştirakçilere genel idare hizmetleri sınıfında görev yapan genel müdürler için belirlenen ek gösterge rakamını geçmemek üzere, ifa ettikleri görevleri itibariyle, Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri sınıflardaki benzer görevlerin aynı kadro, unvan ve derecesi için belirlenmiş ek göstergelerin uygulanacağı düzenlenmiştir.

16. Diğer yandan 4456 sayılı Kanunun 15 inci maddesinde Banka personelinin 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu, hizmet sürelerinin değerlendirilmesinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile

5434 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılacağı belirtildikten sonra 5434 sayılı Kanunun ek 48 inci

maddesine koşut şekilde Banka personelinin emeklilik işlemlerinde, Genel İdari Hizmetleri sınıfında görev yapan Genel Müdürler için belirlenen ek gösterge rakamını geçmemek üzere, ifa ettikleri görevleri itibariyle, Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri sınıflardaki benzer görevlerin aynı kadro, unvan ve derecesi için belirlenmiş ek göstergeler ve makam tazminatları uygulanacağı düzenlenmiştir.

17. 4456 sayılı Kanunun yürürlükten kaldırılıp Bankanın yapısının yeniden düzenlendiği 7147 sayılı

Kanun ile Banka personelinin İş Kanunu hükümlerine göre iş sözleşmesi ile istihdam edileceği düzenlenmiş, Kanunun geçici 1 inci maddesi ile de Bankada çalışmaya devam edip 5434 sayılı Kanunla ilgileri devam ettirilenlerin emeklilik hak ve yükümlülüklerinin tespitinde, önceden emeklilik hak ve yükümlülüklerine esas alınmakta olan kadro, görev veya pozisyonları dikkate alınmaya devam olunacağı düzenlenmiştir.

18. Buna göre, herhangi bir personel kanununa tabi çalışmamakla birlikte 4456 sayılı Kanun gereği emeklilik yönünden 5434 sayılı Kanun kapsamına alınan banka personelinin ücret ve diğer ödemeleri iş kanunu hükümlerine göre iş sözleşmesi çerçevesinde ödenmekteyken bu kişilerin emeklilik yönünden tabi oldukları hak ve yükümlülükleri, yani ücretlerinden yapılan kesintileri, emeklilik şartları, aylık bağlanma esasları ve diğer hakları sırasıyla 4456 sayılı Kanunun 15 inci, 7147 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi

ve 5434 sayılı Kanunun mülga ek 48 inci maddesi uyarınca 657 sayılı Kanundaki benzer/emsal görevlerin kadro, unvan ve derecesi için belirlenmiş ek göstergeler esas alınarak yapılması gerekmektedir.

19. Somut olayda kıdemli uzman unvanında bulunan başvuran uzmanlaşma alanı ekonomi politika olmak üzere master derecesi almış olması nedeniyle bankaca 657 sayılı Kanuna ekli I sayılı ek gösterge cetvelinin Teknik Hizmetler Sınıfının b) bendi içerisinde kabul edilmiş ve 5434 sayılı Kanun kapsamına alındığı tarihten emekli olduğu tarihe değin emeklilik yönünden hak ve yükümlülükleri bu çerçevede yürütülmüştür. Bu durumda uyuşmazlığın çözümü için başvuranın Banka bünyesinde ifa ettiği görevin niteliğinin ortaya konulması ve söz konusu göreve bağlı olarak başvuranın 657 sayılı Kanuna göre girebileceği sınıfın ve emsal kadro ve unvanın tespiti gerekmektedir.

20. 4456 sayılı Kanunda başvuranın “kıdemli uzman” unvanının niteliğine yönelik tespit yapılmasına imkân verecek doğrudan bir düzenleme bulunmamakla birlikte Kanunun 15 inci maddesine dayanılarak hazırlanan ve 12/05/2000 tarihli ve 24047 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye

Kalkınma Bankası anonim Şirketi Personel Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde uzman yardımcısı, uzman ve kıdemli uzmanların ihtisas personeli olarak sayıldığı, 20 nci maddesinde uzman yardımcılarının işe alınma ve uzmanlığa yükseltilme şartlarıyla birlikte niteliklerinin düzenlendiği, Ek 5 sayılı görevde yükselme cetvelinde de uzman ve kıdemli uzmanların Yönetim Kurulu kararı ile müdürlüğe yükselebileceği görülmektedir.

21. Diğer yandan 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde Genel İdare Hizmetleri Sınıfının bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve diğer sınıflara girmeyen memurlardan oluştuğu, Teknik Hizmetler Sınıfının ise Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatçı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancısı, 3437 ve 09/05/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlardan oluştuğu düzenlenmiştir.

22. Bunun yanında, 657 sayılı Kanun uyarınca sahip oldukları unvanlara ve derecelerine bağlı olarak ilgililere uygulanacak ek göstergeleri belirleyen temel düzenlemeye “Hizmet Sınıfları İtibariyle Unvan veya Aylık Alınan Derecelere Göre Ek Göstergeler” başlıklı (I) sayılı Cetvelde yer verilmiştir. Anılan cetvelde tek başına “uzman” ya da “kıdemli uzman” unvanı için öngörülmüş bir ek göstergeye yer verilmemiştir. Ancak cetvelde unvanları açıkça belirtilmek suretiyle yer verilmeyenlerin ek göstergelerine yönelik olarak cetvelin “Genel İdare Hizmetleri” başlıklı I no’lu bölümünün i) bendinde Genel İdare

Hizmetleri sınıfına dâhil olup da yukarıda sayılmayanlardan yükseköğrenim mezunu olanların ek göstergeleri 2800 olarak belirlenmiştir (Söz konusu ek gösterge başvuranın emekli olduğu tarih itibarıyla

2200 olarak uygulanmaktaydı). Buna göre, yükseköğrenim mezunu olup cetvelde açıkça sayılmayan

unvanlarda görev yapanların ek göstergeleri bu hüküm doğrultusunda belirlenmektedir.

23. Aynı cetvelin II numaralı Teknik Hizmetler Sınıfı bölümünün b) bendinde ise kadroları bu sınıfa dâhil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte ve yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Jeolog, Hidrojeolog, Hidrolog, Jeomorfolog, Jeofizikçi, Fizikçi, Matematikçi, İstatistikçi,

Yöneylemci (hareket araştırmacısı), Matematiksel İktisatçı, Ekonomici ve Kimyager unvanını almış olanlarla Teknik Yüksek Öğretmen Okulu mezunlarının ek göstergeleri 3600 olarak belirlenmiştir (Söz konusu ek gösterge başvuranın emekli olduğu tarih itibarıyla 3000 olarak uygulanmaktaydı). Buna göre ilgililerin b) bendinde öngörülen ek göstergeden yararlanabilmesi için TH sınıfında bir kadroda bulunma ve bentte sayılı unvanlardan birine sahip olma şartlarının ikisini birden taşıması gerekmektedir.

24. Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi Personel Yönetmeliğinde “uzman” unvanlı personel ihtisas personeli olarak nitelenmiştir. Ayrıca bu kişilerin temelde hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden, ihtiyaç duyulması halinde üniversitelerin mühendislik fakültelerinden mezun olması gerekmektedir. Bu durumda somut olayda başvuranın Gazi Üniversitesi

İşletme Fakültesi İşletme-Muhasebe mezunu olduğu ve uzman unvanıyla bankada ihtisas personeli olarak görev yaptığı göz önüne alındığında, salt uzmanlaşma alanı ekonomi politika olmak üzere master derecesi almış olmasına bağlı olarak başvuranın bankada ifa ettiği görev itibarıyla 657 sayılı Kanunda girebileceği sınıfın teknik hizmetler sınıfı olarak nitelenemeyeceği, dolayısıyla ek göstergesinin de bu bölüm altındaki unvanlar esas alınarak tespit edilemeyeceği değerlendirilmektedir.

25. Diğer yandan 5434 sayılı Kanunun mülga ek 30 uncu maddesindeki emeklilik keseneğine esas olan derece ve kademelerinin mevzuata uygunluğunun Sandıkça inceleneceği, eksik gönderilen kesenek ve karşılık farklarının kurumlardan tahsil, fazla gönderilen kesenek ve karşılıkların kurumlarına iade edileceği, mevzuatın öngördüğünün üstündeki derece ve kademelerden yapılmış kesintilerin emeklilik bakımından bir hak sağlamayacağı yönündeki açık hüküm karşısında kendisinden 3000 ek gösterge üzerinden kesinti yapılmış olmasının başvuran yönünden kazanılmış bir hak doğurmayacağı ve hakkında 3000 ek gösterge uygulanmasını gerektirmeyeceği değerlendirilmektedir.

26. Nitekim Danıştay 10. Dairesinin E.1995/5172 K.1997/644 sayılı kararında; emeklilik intibakının 5 inci derecenin 9 uncu kademesine yapılmasına ilişkin idari işlemin, kurumunca intibakının 4 üncü derecenin 9 uncu kademesi olarak belirlendiği, buna göre işlemin iptali, doğacak ikramiye ve maaş farklarının ödenmesi istemiyle açılan dava sonucunda; Ankara 7. İdare Mahkemesince; 5434 sayılı Yasanın ek 30 uncu maddesinde, iştirakçilerin emeklilik keseneğine esas olan derece ve kademelerinin mevzuata uygunluğunun sandıkça inceleneceği, eksik gönderilen kesenek ve karşılık farklarının kurumdan tahsil edileceği ve fazla gönderilen kesenek ve karşılıkların kurumlarına iade edileceği, sandıkça mevzuata uygun olarak tespit olunacak derece ve kademenin üstündeki derece ve kademe aylığı üzerinden emeklilik keseneği kesilmiş olmasının iştirakçilere emeklilik bakımından bir hak sağlamayacağı, idarenin açık hatası sonucu tesis ettiği işlemi her zaman geri alabileceği, bu işlemlerin kişiler lehine kazanılmış hak doğurmayacağı hususunun idare hukukunun bilinen ilkelerinden olduğu gerekçesiyle tesis edilen işlemin düzeltilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ve anılan karar onanmıştır.

27. Kaldı ki bankaca ek göstergesinin mevzuatın öngördüğünden yüksek belirlenmesi nedeniyle başvurandan fazladan alınan keseneklerin ve karşılıkların, başvuranın kurumuna iade edilmesi gerektiği hususunda bir tereddüt de bulunmamaktadır.

28. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, yargı içtihadı ve açıklamalar çerçevesinde yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; bankaca teknik hizmetler sınıfında kabul edilerek emeklilik yönünden hak ve yükümlülükleri 3000 ek gösterge üzerinden belirlenen başvuranın ek göstergesinin, emeklilik

aşamasında idarece 2200 olarak belirlenmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 29. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı

6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde

gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

30. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Başvurunun REDDİNE, Kararın Başvuran ile SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi