|
ÖZET: Başvuran, TBMM Genel Sekreterliği Daire Başkan Yardımcısı olarak görev yaptığı dönemde 6400 ek gösterge ile emekli olduğunu, ancak 375 sayılı KHK’nın ek 37. maddesi gereği emsalinin ek göstergesinin 7000 olarak belirlenmesi gerektiğini iddia ederek bu talepte bulunmuştur. Başvuran, aynı şartlarda emekli olan diğer kişilere ek gösterge intibakının yapıldığını belirterek, kendisine de benzer bir uygulama yapılmasını istemektedir.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), başvuranın durumunu değerlendirirken, 375 sayılı KHK’nın ek 37. maddesinin, emeklilikte yararlanılacak ek gösterge rakamlarıyla ilgili olmadığını ve TBMM İdari Teşkilatı’nın bu kapsamda yer almadığını ifade etmiştir. Başvuranın 6400 ek göstergeden yararlandığı ve bu durumun 5434 sayılı Kanun’un mülga 67. maddesi uyarınca emeklilikte geçerli olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, başvuranın emekli maaşının mevcut yasal düzenlemelere uygun olarak hesaplandığı vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın 7000 ek gösterge talebinin reddedilmesi yönünde yapılan işlemlerde hukuka aykırı bir durum bulunmadığına karar verilmiştir. İdarenin, başvuruya ilişkin süreçte iyi yönetim ilkelerine uygun davrandığı, ancak başvuranın hangi mercilere başvurabileceğinin belirtilmediği ifade edilmiştir. Başvuranın, bu ret kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/7985-S.24.12527
BAŞVURU NO : 2024/2958
KARAR TARİHİ : 01.08.2024
RET KARARI
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : TBMM Genel Sekreterliği Daire Başkan Yardımcısı kadrosunda görev yapan ve hakkında 6400 ek gösterge uygulanan başvuranın emekliliğe esas ek göstergesinin, emsali kadro esas alınarak 7000 şeklinde belirlenmesi talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 25.02.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 672 sayılı KHK ile kamu görevinden ihraç edildiğini, 1/07/2023 tarihinden geçerli olmak üzere emekli olduğunu, 6400 ek göstergeli bir görevde çalıştıktan sonra emekli olduğunu ancak 375 sayılı KHK’nın Ek Madde 37 uyarınca ek gösterge intibakı yapılarak 7000 ek göstergeden yararlanması gerekirken 375 sayılı KHK’nın geçici 10 uncu maddesinin işaret edildiğini ve emsali olarak belirlenen personelden daha yüksek ek gösterge esas alınarak aylık ödendiğinden, 7417 sayılı Kanun uyarınca ek gösterge intibakının yapılamayacağının bildirildiğini oysa aynı şartlarda emekli maaşı aldığı kişilere bu intibakın yapıldığını belirterek ek gösterge intibakının 7000 olarak belirlenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (SGK) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünün
03.04.2024 tarihli – – – sayılı yazısında ilgili mevzuat
hükümlerine yer verilmek suretiyle özetle:
2.1. 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunun mülga 67 ve 68 inci maddelerinde, en az altı ay görev yaptıkları kadrolar için belirlenmiş olan ek göstergelerden daha düşük ek göstergeli veya ek göstergesiz bir göreve atananların, daha önceden yararlanmış oldukları ek gösterge rakamı ile halen bulundukları kadroya
ilişkin ek gösterge rakamı arasındaki farktan kaynaklanan kesenek ve karşılık tutarının tamamının aylıklarından kesilmesi suretiyle emeklilik açısından yüksek olan ek göstergeden yararlanmaya devam edeceklerinin ve makam tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam iki yıl bulunduktan sonra emekliye ayrılanlara makam ve temsil veya görev tazminatlarının bulundukları en üst görevleri esas alınarak ödeneceğinin düzenlendiği, 2.2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin (F) bendinde, Türkiye Büyük Millet
Meclisi Genel Sekreterliğinde asli ve sürekli görevlerde bulunanların kadro, ünvan, derece, ek gösterge, makam tazminatı vb. mali hakları ile intibak ve diğer haklarının tespit ve kullanılması ile ilgili yetkilerin
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanına ait olduğunun düzenlendiğinden 666 sayılı KHK öncesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği personelinin ek gösterge, makam tazminatı cetvelleri Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanınca belirlendiği, 2.3. Bu kapsamda, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliğinin 21.02.2011 tarihli ve
A.01.0.GNS.0.12.00.02/4753 sayılı yazısı ekinde Kurumlarına iletilen Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlık Divanının 31.01.2011 tarihli ve 86 sayılı kararı ile personele ait ek gösterge ve makam tazminatı cetvelinin yeniden düzenlendiği ve buna göre “Daire Başkan Yardımcısı” kadrosunda bulunanlar hakkında (ilgili tarihte Daire Başkanı ve Daire Başkan Yardımcısı şeklinde bir örgütlenme yapısı bulunduğundan
“Başkan Yardımcısı” unvanı yer almamaktadır.) (+6400) ek gösterge, (+9500) makam ve (+19000) temsil tazminatı rakamlarının uygulanacağının bildirildiği, 2.4. Öte yandan, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye 11.10.2011 tarihli ve 666 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 1 ve 2 nci maddeleriyle eklenen ve 15.01.2012 tarihinde yürürlüğe giren ek 11 ve geçici 14 üncü maddelerinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı kadro ve pozisyonlarına 15.01.2012 tarihinden sonra ilk defa veya yeniden atanacak personel hakkında uygulanacak ek gösterge ve makam tazminatı rakamlarının Kararnameye ekli (IV) ve (V) sayılı cetvellere göre belirleneceğinin, anılan kadro ve pozisyonlarda 15.01.2012 tarihinde istihdam edilen personelin mali ve sosyal hakları hakkında 15.01.2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin, geçici 10 uncu madde hükümleri dikkate alınmak suretiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari
Teşkilatında istihdam edildikleri sürece uygulanmasına devam olunacağının ve diğer mevzuatın ek 11 inci maddeye aykırı hükümlerinin uygulanmayacağı düzenlendiği, 2.5. Bu çerçevede, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (IV) sayılı Cetvelin “I-GENEL
İDARE HİZMETLERİ SINIFI” başlıklı bölümünün (ç) bendinde Daire Başkanı için 6400, (d) bendinde
Daire Başkan Yardımcısı için ise 3600 ek gösterge rakamlarının belirlendiği, buna göre, Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı kadro ve pozisyonlarına 15.01.2012 tarihinden sonra ilk defa veya yeniden atananlardan, Türkiye Büyük Millet Meclisi İdari Teşkilatında “Başkan Yardımcısı” kadrosuna özgü herhangi bir ek gösterge rakamı öngörülmediği ancak, “Daire Başkanı” unvanında bulunanların (+6400), “Daire Başkan Yardımcısı” unvanında bulunanların (+3600) ve “Müşavir” unvanında bulunanların ise (+3000) ek gösterge rakamından yararlandırılacağının hükme bağlandığı, 2.6. Diğer taraftan, 05.07.2022 tarihli ve 31887 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 15.01.2023 tarihinde yürürlüğe giren 01.07.2022 tarihli ve 7417 sayılı Kanunun 22 nci maddesi ile 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnameye ekli “Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı İdari Teşkilatı Personeli Ek Göstergeleri” başlıklı (IV) sayılı cetvel değiştirilerek anılan kurumlarda 15.01.2012 tarihinden sonra ilk defa veya yeniden çalışmaya başlayanlar hakkında
uygulanacak ek gösterge rakamlarının yeniden belirlendiği, anılan düzenlemede Daire Başkanı ve Daire
Başkan Yardımcısı unvanlarına yer verilmediği bunun yerine Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı
İdari Teşkilatı Başkanı unvanı için 7000, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı Başkan
Yardımcısı için 5400 ek gösterge rakamlarının belirlendiği, 2.7. Öte yandan, 7417 sayılı Kanunun 15.01.2023 tarihinde yürürlüğe giren 2 nci maddesi ile 5434 sayılı Kanunun ek 70 inci maddesindeki tazminat aylığı yansıtma oranlarına esas ek gösterge gruplarının yeniden belirlendiği, daha önce %195 tazminat yansıtma oranına tabi olan 6400 ek göstergelilerin yeni durumda %165 oranına tabi olduğu ancak, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 10 uncu maddesine eklenen ikinci fıkra ile 15.01.2012 tarihinden önce ilgili mevzuat uyarınca personelinin yararlanacağı ek gösterge rakamlarını kendileri belirleyen kurumlarda (Türkiye Büyük Millet Meclisi İdari
Teşkilatı dahil) 15.01.2012 tarihi itibariyle çalışmaya devam edenler ile 15.01.2012 tarihinden sonra yeniden atanmamak koşuluyla bu tarihten önce bu kurumlardaki görevleri sona erenlerin kendilerine veya hak sahiplerine bağlanacak aylıkları ile ödenecek emekli ikramiyelerin hesaplanmasında 7417 sayılı Kanun öncesinde uygulanan tazminat aylığı ek gösterge grupları ve yansıtma oranlarının uygulanmasına devam edileceğinin düzenlendiği, ayrıca bu kişilerin emsali olarak belirlenen personelin ek gösterge rakamlarında
7417 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonrasında, söz konusu ek gösterge rakamının daha yüksek olması
halinde bunların kendilerine veya hak sahiplerine bağlanacak aylıklar ile ödenecek emekli ikramiyelerin hesaplanmasında 15.01.2023 tarihinden itibaren daha yüksek ek gösterge rakamlarının uygulanacağının ve yeni tazminat aylığı ek gösterge rakamı grupları ve buna karşılık gelen yansıtma oranlarının uygulanacağının düzenlendiği, 2.8. Başvuranın emeklilik sicil dosyasının tetkikinde; ilgilinin Türkiye Büyük Millet Meclisi İdari
Teşkilatında 07.05.2007 tarihinde Sistem Analisti olarak çalışmaya başladığı, 18.12.2011-29.05.2016 tarihleri arasında Başkan Yardımcısı kadrosunda görev yaptıktan sonra 30.05.2016 tarihinde Müşavir kadrosuna atandığı ve söz konusu görevi yürütmekte iken 01.09.2016 tarihinde 672 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname uyarınca kamu görevinden çıkarıldığı, açıkta iken yapmış olduğu başvuru üzerine
1 inci derecenin 4 üncü kademesi intibakı ve Başkan Yardımcısı unvanına ait (+6400) ek gösterge, (+9500)
makam ve (+19000) temsil tazminatı rakamı esas alınarak 5510 sayılı Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamındaki
18 yıl 6 ay fiili hizmeti, bu hizmetine karşılık hak kazanmış olduğu 2 yıl 3 ay 15 gün fiili hizmet zammı
süresi ve anılan Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamındaki 4 yıl 2 ay 19 gün hizmet süresi olmak üzere toplam
25 yıl 4 gün hizmet süresine karşılık 01.07.2023 tarihinden geçerli olmak üzere emekli aylığı bağlandığı,
Türkiye Büyük Millet Meclisi İdari Teşkilatında 15.01.2012 tarihinden sonra çalışmaya başlayan ve
Başkan Yardımcısı kadrosunda görev yapan emsalinin 15.01.2023 tarihinden geçerli olmak üzere (+5400)
ek gösterge rakamından yararlandırılması öngörüldüğünden, ilgilinin emekli aylığının (+6400) ek gösterge rakamından ve bu ek gösterge rakamına ilişkin olarak 7417 sayılı Kanun öncesinde yürürlükte bulunan
%195 tazminat aylığı yansıtma oranı esas alınarak bağlandığı ve halen bu şekilde ödendiği, 2.9. Diğer yandan, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye, 15.04.2015 tarihli ve 29327 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi ile eklenen ek 18 nci maddesi ile ek 37 nci maddelerinin 4857 sayılı Kanun ile 926 sayılı Kanun hariç olmak üzere, tabi oldukları personel kanununa bakılmaksızın Cumhurbaşkanlığı Merkez Teşkilatı, ilga edilen Başbakanlık, bakanlıklar, bağlı ve ilgili kuruluşlar ile 5018 sayılı Kanuna ekli (III) sayılı Cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyici kurumlar ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunda (başkan ve üyeleri hariç olmak üzere) görev
yapan ve söz konusu görevlerinden alınan personelin hangi kadro ve pozisyonlara atanacağına ve bu şekilde atananların özlük haklarının ne şekilde ödeneceğine ilişkin olduğu, bu maddelerin kapsamdaki personelin emeklilikte yararlanacakları ek gösterge rakamları ile bağlantısı bulunmadığı gibi Türkiye
Büyük Millet Meclisi İdari Teşkilatının da söz konusu maddelerin kapsamında yer almadığı, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü yer almaktadır.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” denmektedir.
5. 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun; 5.1. Mülga 67 nci maddesi; “Daha önce atanmış ya da seçilmiş oldukları kadro, görev veya aylık almış oldukları dereceler için belirlenmiş olan ek göstergelerden daha düşük ek gösterge ödenmesi gereken veya ek göstergesi olmayan bir kadro, görev veya dereceye atanan ya da seçilenler; daha önceden yararlanmış oldukları ek gösterge rakamı ile halen bulundukları kadro, görev veya dereceye ilişkin ek gösterge rakamı arasındaki farktan kaynaklanan kesenek ve karşılık tutarının tamamının aylıklarından kesilmesi suretiyle emeklilik açısından yüksek olan ek göstergeden yararlanmaya devam ederler. Bu Kanunun 12 nci maddesinin (II) numaralı fıkrasının (n) bendinde sayılanlar hariç, atandıkları veya seçildikleri kadro, görev ya da derecede en az altı ay görev yapmaksızın ek göstergesi daha düşük bir kadro, görev ya da dereceye atanan veya seçilenler hakkında bu fıkra hükümleri uygulanmaz.” 5.2. Mülga 68 inci maddesi; “Makam tazminatı ile yüksek hakimlik tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam iki yıl bulunduktan sonra emekliye ayrılanlara makam veya yüksek hakimlik ve temsil veya görev tazminatları bulundukları en üst görevleri esas alınarak ödenir. Makam veya yüksek hakimlik tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam en az iki yıl bulunmadan veya bu görevlerde hiç bulunmadan emekliye ayrılanlara ise, en az altı ay süreyle bulundukları en üst görevleri için belirlenen görev tazminatı veya hizmet yılları itibarıyla belirlenen görev tazminatından yüksek olanı ödenir. Makam tazminatı ile yüksek hakimlik tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde bulunanlardan, 10/10/1984 tarihli ve 3056 sayılı Kanunun 36 ncı maddesine göre istihdam edilenlere, Başbakanlıkta da makam tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde en az 6 ay çalışmış olmaları kaydıyla bu tazminatlardan yüksek olanı esas alınarak ödeme yapılır. Bu halde de iki yıllık süreyi doldurma şartı aranır. Ancak bu tazminatların ölenlerin dul ve yetimlerine ödenmesinde iki yıl görev şartı aranmaz.” 6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 36 ncı maddesinin (F) bendi; “Bu kanunla tespit edilen çeşitli hizmet sınıfları mensuplarından Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinde ve Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatında asli ve sürekli görevlerde bulunanların kadro, ünvan, derece ile
intibak ve diğer haklarının tespit ve kullanılması ile ilgili yetkiler Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanına aittir.” 7. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 4 üncü maddesinin onuncu fıkrası; “5434 sayılı Kanuna göre ödenen aylıklar ile bu madde kapsamında bağlanacak aylıklar, memur maaş katsayılarındaki artışlara göre yükseltilir. Ayrıca 5434 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra barem, teşkilat, kadro ve sair kanunlar ile aynı rütbe, kadro ve sair kanunlarda yapılacak değişiklikler sonucunda aylık tutarlarında meydana gelecek yükselmeler, aynı rütbe, kadro unvanı ve dereceden bağlanmış bulunan emeklilik, malullük ve vazife malullüğü aylıkları ile dul ve yetim aylıkları hakkında da uygulanır.” 8. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin; 8.1. Ek 11 inci maddesi; “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra; a) Cumhurbaşkanlığı İdari
İşler Başkanlığı ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı kadro ve pozisyonlarına ilk defa veya yeniden atanacak personel için uygulanacak ek gösterge ve makam tazminatları bu Kanun
Hükmünde Kararnameye ekli (IV) ve (V) sayılı Cetvellerde belirlenmiştir. Bunların zam ve tazminatları, hizmet sınıfı, kadro unvan ve derecesi dikkate alınmak kaydıyla 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı kararıyla aynı hizmet sınıfındaki aynı veya benzer unvanlı kadrolar için belirlenen puan ve oranlar aşılmamak kaydıyla ilgisine göre Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ve
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı tarafından belirlenir.
…
Diğer mevzuatın bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz.” 8.2. Mülga ek 18 inci maddesi; “22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu ile 27/7/1967 tarihli ve
926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu hariç olmak üzere, tabi oldukları personel kanununa
bakılmaksızın Başbakanlık, bakanlıklar, bağlı ve ilgili kuruluşlar ile başkan ve üyeleri hariç olmak üzere 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (III) sayılı Cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyici kurumlar ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunda;
…
b) (a) bendinde belirtilenler hariç olmak üzere ek göstergesi 6400 ve daha yüksek tespit edilen yönetici kadrolarında veya pozisyonlarında bulunanlardan Başbakanlık Merkez Teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarında olanlar görevden alındıklarında veya görev süreleri sona erdiğinde Başbakanlık müşaviri, bakanlık merkez teşkilatları ile bağlı ve ilgili kuruluşlarında olanlar bakanlığın müşavir kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunda olanlar kurumlarının müşavir veya danışman kadro veya pozisyonlarına, atanırlar…” 8.3. Ek 37 nci maddesi; “Mülga ek 18 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan “Ek göstergeleri 3600 (dâhil) ila 6400 (hariç) olarak” ibaresi ile “ek göstergesi 3600 (dâhil) ila 6400 (hariç)
olarak” ibaresi “Ek göstergeleri bakanlık bölge müdürü (dâhil) ila bakanlık genel müdürü dengi (hariç)
arasında” şeklinde, aynı fıkranın (ç) bendinde yer alan “Ek göstergesi 3600’den daha düşük” ibaresi ise
“Ek göstergesi bakanlık bölge müdüründen daha düşük” şeklinde uygulanmak suretiyle; 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu ile 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu hariç
olmak üzere, tabi oldukları personel kanununa bakılmaksızın Cumhurbaşkanlığı Merkez Teşkilatı, Cumhurbaşkanlığına bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar, bakanlıklar ve bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol
Kanununa ekli (III) sayılı Cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyici kurumlar ve Tasarruf Mevduatı
Sigorta Fonunda, mülga ek 18 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen yönetici kadroları ile bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarının il müdürü kadrolarından ek 35 inci madde kapsamına girmeyen kadrolarda bulunup görevden alınan veya görevleri sona erenler hakkında mülga ek 18 inci madde hükümleri uygulanır.
…” 8.4. Geçici 10 uncu maddesi; “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin; a) Ek 11 inci maddesi kapsamında yer alan kurumların kadro veya pozisyonlarındaki mevcut personelin mali ve sosyal haklarına, b) Ek 12 nci maddesinde belirtilen hükümler uyarınca yapılan ödemelere, c) Geçici 16 ncı maddesi kapsamında yer alan personelin mali ve sosyal haklarına, ilişkin bu maddenin yayımı tarihinde mevcut karar, onay veya diğer mevzuatı uyarınca yapılmış bulunan belirlemelerde (sözleşme ücreti artışları hariç) herhangi bir değişiklik yapılamaz ve yeni bir unsur eklenemez
Birinci fıkranın (a) bendi kapsamındaki kurumlarda görev yapmış olmaları nedeniyle ek gösterge rakamları ek 11 inci maddenin yürürlük tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca belirlenenlerden bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla halen çalışmaya devam edenler ile bu fıkranın yürürlük tarihinden önce söz konusu ek gösterge rakamları üzerinden kendilerine veya vefatları nedeniyle hak sahiplerine aylık bağlananlar hakkında bu fıkrayı ihdas eden Kanunla 5434 sayılı Kanunun mülga ek 70 inci maddesinde yapılan değişiklik öncesindeki hükümlere göre yararlanmış oldukları oranların uygulanmasına devam edilir ve bunlar daha yüksek olması halinde, bu fıkrayı ihdas eden Kanun ile ek 11 inci madde uyarınca emsali olarak belirlenen personele ait ek gösterge rakamlarında yapılan değişiklikten yararlandırılır.” 8.5. Geçici 14 üncü maddesi; “”Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı İdari Teşkilatı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğine ait kadro veya pozisyonlarda bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte istihdam edilen personelin (Türkiye Büyük Millet Meclisinde çalışanlar hariç, İçişleri Bakanlığınca tahsis edilen polis kuvvetine mensup personel ile mevzuatı uyarınca görevlendirilmiş personel dahil) mali ve sosyal hakları hakkında bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin, geçici 10 uncu madde hükümleri dikkate alınmak suretiyle anılan kurumlarda istihdam edildikleri sürece uygulanmasına devam olunur. (Ek cümle: 1/12/20116253/41 md.) Geçici 12 ve geçici 16 ncı madde hükümleri bu madde kapsamındaki personel hakkında uygulanmaz.
(Ek fıkra: 1/12/2011-6253/41 md.) Bu madde kapsamına giren personelden kadro unvanları (II) ve (III)
sayılı cetvelde yer alanların, uygulanmasına devam olunan mevzuat hükümlerine göre mali haklar kapsamında fiilen yapılması öngörülen her türlü ödemeler toplamı net tutarının, herhangi bir nedenle ek
10 uncu maddeye göre ödenmesi öngörülen ücret ve tazminat toplamı net tutarına eşit duruma geldiği veya
daha düşük kaldığı tarihten itibaren bunların mali hakları ek 10 uncu maddeye göre belirlenir.
(Ek fıkra: 1/12/2011-6253/41 md.) Bu madde kapsamına giren personelden (II) ve (III) sayılı cetvellerde kadro unvanları sayılmayanların, uygulanmasına devam olunan mevzuat hükümlerine göre mali haklar kapsamında fiilen yapılması öngörülen her türlü ödemelertoplamı net tutarının, herhangi bir nedenle ek 9 uncu madde uyarınca ek ödeme yapılan emsali personel için kadrosuna bağlı olarak yapılan fiili ödemeler net tutarıyla eşit duruma geldiği veya daha düşük kaldığı tarihten itibaren bunlar, ek 9 uncu madde uyarınca yapılan ek ödemeden aradaki fark tutarı kadar yararlandırılırlar.” 9. 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 1 inci maddesi; “…
(3) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte;
…
kadrolarında veya görevlerinde bulunanların görevleri başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona erer.
Bu şekilde görevi sona erenlere 15/7/2018 tarihinde mali ve sosyal haklarına ilişkin olarak yapılacak ödemelerde bu maddenin yayımı tarihindeki kadro veya pozisyonları esas alınır. Bunlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla görev yapmakta oldukları birimlerin ve/veya bu birimlere verilmiş olan görevlerin ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerine göre bünyesinde düzenlendiği bakanlığın veya diğer kamu kurum ve kuruluşunun ilgili kadrolarına veya pozisyonlarına 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin mülga ek 18 inci maddesi hükümlerine göre atanır ve bunlar hakkında anılan madde hükümlerine göre işlem tesis edilir. Bunlardan birimleri ve/veya bu birimlere verilmiş olan görevleri, ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerine göre birden fazla bakanlığın veya diğer kamu kurum ve kuruluşunun uhdesine geçen bakanlıkların veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında bulunanlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşu kadro veya pozisyonlarına atanır.
(4) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında yönetici kadro ve pozisyonlarında bulunup 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin mülga ek 18 inci maddesi hükümleri kapsamında olanlardan yukarıdaki fıkrada yer almayanlar, görevden alındıkları takdirde anılan madde hükümlerine göre işleme tabi tutulur.
…” hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvuran hakkında tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durumun bulunmadığı değerlendirildiğinden, ret kararı verilmesine ilişkin öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran özetle; 6400 ek göstergeli bir görevde bulunması nedeniyle bu ek gösterge üzerinden emekli olduğunu ancak 7417 sayılı Kanunla ek göstergelerde artış yapılması nedeniyle 375 sayılı KHK’nın ek 37 nci maddesi uyarınca emsali personelin ek göstergesinin 7000’e yükseltildiğini belirterek 7000 ek göstergeden yararlanmayı talep etmektedir.
12. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından özetle, 375 sayılı KHK’nın ek 37 nci maddesinde, anılan madde kapsamındaki görevlerinden alınan personelin hangi kadro ve pozisyonlara atanacağına ve bu şekilde atananların özlük haklarının ne şekilde ödeneceğine ilişkin olduğu, söz konusu düzenlemenin, ilgililerin emeklilikte yararlanacakları ek gösterge rakamları ile bağlantısı bulunmadığı gibi Türkiye Büyük
Millet Meclisi İdari Teşkilatının da söz konusu madde kapsamında yer almadığı, buna göre TBMM Başkan
Yardımcısı görevi esas alınarak 6400 ek göstergeden yararlanan başvuranın da anılan kapsamda yer almadığı ve ek göstergesinin 7000 olarak belirlenmediği ifade edilmiştir.
13. 5434 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalıların emeklilikte faydalanacakları ek göstergeler, Kanunun mülga ek 67 nci maddesi uyarınca bu kişilerin görevde iken hak kazandıkları ve en az altı ay süre ile yararlandıkları ek gösterge esas alınarak belirlenmektedir. Kanunun mülga ek 68 inci maddesinde de makam tazminatı ve buna bağlı temsil/görev tazminatı yönünden benzer bir düzenleme yer almaktadır.
Diğer yandan, 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesinin 10 uncu fıkrası uyarınca, ilgililerin daha önce görev yaptıkları kadroların ek göstergelerinin ya da makam/temsil/görev tazminat oranlarının artması halinde, bu kişiler artan ek gösterge ve tazminat oranından yararlanmaktadır.
14. Bu çerçevede uyuşmazlığın, 6400 ek göstergeli bir görevde bulunduktan sonra emekli olan başvuranın ek göstergesinin, 375 sayılı KHK’nın ek 37 nci maddesi kapsamında 7000 olarak dikkate alınıp alınmayacağı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.
15. TBMM Başkanlığı İdari Teşkilatının yapısı 18.12.2011 tarihli ve 28146 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 01.12.2011 tarihli ve 6253 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı
Kanunu ile düzenlenmiştir. Bahse konu teşkilatının yapısı 6253 sayılı Kanundan önce 2919 sayılı Türkiye
Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği Teşkilat Kanunu ile düzenlenmişti.
16. 2919 sayılı Kanun döneminde TBMM Genel Sekreterlik Teşkilatı, TBMM Başkanına bağlı TBMM
Genel Sekreterliği ve Genel Sekreterliğe bağlı üç Genel Sekreter Yardımcısı ile diğer birimlerden oluşmaktaydı. Daire Başkanlıkları, bu yapı içinde Genel Sekreter Yardımcılıklarına bağlı olarak yer almaktaydı. Bununla birlikte TBMM idari teşkilatında görevli personelinin ek göstergeleri gerek 2919 sayılı Kanun gerek 6253 sayılı Kanun döneminde 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin (F) bendi uyarınca
TBMM Başkanlık Divanınca belirlenmektedir. Bu çerçevede, 2919 sayılı Kanun döneminde “Daire Başkan
Yardımcısı” kadrosuna atanalar hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanının 31.01.2011 tarihli ve 86 sayılı kararı ile (+6400) ek gösterge, (+9500) makam ve (+19000) temsil tazminatı rakamlarının uygulandığı anlaşılmaktadır.
17. Diğer yandan 02/11/2011 tarih ve 28103 (mük) sayılı R.G.de yayımlanan 11.10.2011 tarihli ve 666 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK’ye eklenen ve 15.01.2012 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülen ek 11 inci madde ile TBMM Genel Sekreterliği kadro ve pozisyonlarına ilk defa veya yeniden atanacak personel için uygulanacak ek gösterge ve makam tazminatları anılan Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (IV) ve (V)
sayılı Cetvellerde belirlenmiştir. Söz konusu düzenleme ile Daire Başkan Yardımcılarının 3600 ek göstergeden yararlanması öngörülmüştür. Öte yandan yine 666 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK’ye eklenen geçici 14 üncü maddede, maddenin yürürlüğe girdiği tarihte istihdam edilen personelin mali ve sosyal hakları hakkında maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte olan mevzuatın uygulanmaya devam edilmesi düzenlenmiştir.
18. Bunla birlikte 18.11.20211 tarihinde 6253 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte TBMM idari teşkilatının yapısı değiştirilmiştir. Buna göre TBMM Başkanlığı İdari Teşkilatı doğrudan TBMM
Başkanına ve Genel Sekretere bağlı birimler ile Sorumlu Genel Sekreter Yardımcılıklarından oluşmaktadır.
Bu yapıda Genel Sekreter Yardımcılıklarının altında Daire Başkanlıkları yerine Başkanlıklara yer verilmiştir. Bu çerçevede, 2919 sayılı Kanun kapsamında Daire Başkan Yardımcısı kadrosunda bulunanlar
6253 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca 6253 sayılı Kanuna ekli 2 sayılı listede yer alan aynı
adlı unvanlı şahsa bağlı kadrolara atanmıştır. Ayrıca, Kanunun geçici 12 nci maddesi uyarınca, 6253 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği 18.12.2011 tarihinde TBMM Genel Sekreterliği kadrolarında bulunan personelden TBMM Başkanlığı İdari Teşkilatı kadrolarına atananlar aylık, ödenek her türlü zam ve tazminatlar ile her türlü mali ve sosyal hak ve yardımlar ve emeklilik hakları bakımından maddede sayılı personel ile denk kabul edilmiştir. Buna göre, 6253 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte TBMM Genel
Sekreterliği bünyesindeki herhangi bir kadroda bulunup daha sonra TBMM Başkanlığı İdari Teşkilatında
Başkan Yardımcılığı kadrosuna atananlar TBMM Genel Sekreterliği Daire Başkan Yardımcısı ile denk kabul edilmiştir. Ayrıca, 6253 sayılı Kanunla yapılan değişikliklere uygun olarak 375 sayılı KHK’nın ek
11 ve geçici 14 üncü maddelerindeki TBMM Genel Sekreterliği ifadeleri TBMM Başkanlığı İdari Teşkilatı
şeklinde değiştirilmiştir.
19. Nitekim somut olayda müdür yardımcısı kadrosunda iken 18.12.2011 tarihinde Başkan Yardımcısı olarak atanan başvuranın anılan tarihten itibaren TBMM Genel Sekreterliği Daire Başkan Yardımcıları için öngörülen 6400 ek gösterge rakamından yararlandırıldığı görüşmüştür.
20. Son olarak 05.07.2022 tarihli ve 31887 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 15.01.2023 tarihinde yürürlüğe giren 01.07.2022 tarihli ve 7417 sayılı Kanunun 22 nci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnameye ekli “Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı
İdari Teşkilatı Personeli Ek Göstergeleri” başlıklı (IV) sayılı cetvel değiştirilmiştir. Bu çerçevede,
15.01.2012 tarihinden sonra ilk defa veya yeniden çalışmaya başlayan TBMM Başkanlığı İdari Teşkilatı
Başkan Yardımcılarının 5400 ek göstergeden yaralanacağı düzenlenmiştir.
21. Bu durumda, 6253 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce TBMM Genel Sekreterlik teşkilatında müdür yardımcısı kadrosunda bulunan ve anılan Kanunun yürürlük tarihinde TBMM Başkanlığı İdari
Teşkilatı Başkan Yardımcısı kadrosuna atanan başvuranın 6253 sayılı Kanunun geçici 12 nci maddesi uyarınca TBMM Genel Sekreterliği Daire Başkan Yardımcısı ile denk olduğu, bu çerçevede TBMM Genel
Sekreterliği Daire Başkan Yardımcısı kadrosu için öngörülen mali ve sosyal haklardan -dolayısıyla 6400 ek göstergeden- yararlanması gerektiği, geçici 12 nci madde uyarınca TBMM Genel Sekreterliği Daire
Başkan Yardımcısı kadrosunun dengi olarak kabul edilen TBMM Başkanlığı İdari Teşkilatı Başkan
Yardımcısı kadrosunun ek göstergesinin son olarak 7417 sayılı Kanunla yapılan değişiklik ile 5400 olarak düzenlendiği, söz konusu ek göstergenin ise başvuranın hâlihazırda yaralandığı ek göstergeden düşük olduğu, bu durumda, 5434 sayılı Kanunun ek 67 nci maddesi uyarınca başvuran hakkında yüksek olan ek göstergenin -6400- uygulanması gerektiği anlaşılmıştır.
22. Diğer yandan başvuran her ne kadar 375 sayılı KHK’nın ek 37 nci maddesini işaret ederek emsali personelin ek göstergesinin 7000 olarak belirlendiğini ifade etmişse de 375 sayılı KHK’nın ek 37 nci maddesinde KHK’nın mülga ek 18 inci maddesine atıf yapılmak suretiyle Cumhurbaşkanlığı Merkez
Teşkilatı, Cumhurbaşkanlığına bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar, bakanlıklar ve bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi
ve Kontrol Kanununa ekli (III) sayılı Cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyici kurumlar ve Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu kadrolarında görev yapmaktayken bu görevlerinden alınanların mali ve özlük haklarına ilişkin bir takım düzenlemelere yer verildiği görülmektedir.
23. Mülga ek 18 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde, ek göstergesi 6400 ve daha yüksek tespit edilen yönetici kadrolarında veya pozisyonlarında bulunanlardan görevden alınan ya da görev süreleri sona erenlerin atanacakları kadro ve pozisyonlar ile mali hakları belirlenmiştir. Söz konusu madde 703 sayılı
KHK’nin 177 nci maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ve 703 sayılı KHK’nin geçici 1 inci maddesinde, maddede sayılı kadro veya görevlerde bulunanların görevlerinin başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona ereceği, bunların atanmasında mülga ek 18 inci madde hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir.
Gerek 375 sayılı KHK’nin mülga ek 18 ve ek 37 nci maddelerinde gerek 703 sayılı KHK’nin geçici 1 inci maddesinde yapılan düzenlemelerde TBMM Genel Sekreterliği Teşkilatı bünyesindeki herhangi bir kadro ya da pozisyona yer verilmemiştir.
24. Son olarak, kamu görevlilerinin ek göstergelerinde artış yapan 7417 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte 375 sayılı KHK’nın ek 37 ve mülga ek 18 inci maddeleri kapsamında sayılan kadro ve pozisyonlarda bulunanlardan ek göstergeleri 6400 olanların bir kısmının ek göstergelerinin 7000’e yükseltildiği görülmüştür.
25. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde yapılan değerlendirme neticesinde; TBMM Genel Sekreterliği Daire Başkan Yardımcısı olarak görev yapması nedeniyle hakkında 6400 ek gösterge uygulanan başvuranın kadrosunun denginin (emsalinin) 5400 ek göstergeli
TBMM Başkanlığı İdari Teşkilat Başkan Yardımcısı kadrosu olduğu, anılan kadroların gerek 375 sayılı
KHK’nin mülga ek 18 ve ek 37 nci maddeleri gerek 703 sayılı KHK’nin geçici 1 inci maddesi kapsamında yer almadığı anlaşıldığından başvuranın ek göstergesinin 7000 olarak tespit edilmesi talebinin reddedilmesi yönünde idarece yapılmış işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 26. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
27. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verilmiştir.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi