|
ÖZET: Başvuran, 1999-2004 yılları arasında Elazığ’da belediye başkanlığı yapmış ve sonrasında öğretmenlik görevine geçerek emekli olmuştur. Emeklilik işlemlerinin +4000 ek gösterge üzerinden yapılmasını talep eden başvuran, bu durumun haksızlık oluşturduğunu öne sürmektedir. Ancak, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan incelemelerde, başvuranın belediye başkanlığı sırasında 1. derecenin 3. kademesinde görev yaptığı ve bu nedenle +4800 ek göstergeye hak kazanmadığı belirlenmiştir. Emekli aylığı, başvuranın öğretmenlik görevine geçişinden sonra +4000 ek gösterge üzerinden hesaplanmıştır.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebini değerlendirerek idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğunu tespit etmiştir. Başvuranın emeklilik işlemlerinin +4000 ek gösterge üzerinden yapılmasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, idarenin başvuruya ilişkin süreçte iyi yönetim ilkelerine uygun davrandığı, ancak başvuranın itiraz yollarının net bir şekilde belirtilmediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve bu karar, ilgili taraflara tebliğ edilmiştir. Başvuran, Elazığ İdare Mahkemesi’nde dava açma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/6765-S.10306
BAŞVURU NO : 2019/8062
KARAR TARİHİ : 05/08/2019
RET KARARI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın emekliliğe tabi ek göstergesinin yükseltilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 16/04/2019
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Kurumumuza 16/4/2019 tarihinde yapılan başvuruda başvuran özetle; 1999-2004 yılları arasında Elazığ ili … beldesinde belediye başkanlığı yaptığını, belediye başkanlığı görevinin sona ermesinden sonra öğretmenlik görevine başladığını ve 1 inci derecenin 4 üncü kademesinden emekli olduğunu, emeklilik işlemlerinin +4000 ek gösterge rakamı dikkate alınarak yürütüldüğünü, belediye başkanlığı yapması sebebiyle emeklilik işlemlerinin +4800 ek gösterge rakamı üzerinden yürütülmesi gerektiğini belirterek mağduriyetinin giderilmesini
Kurumumuzdan talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Kurumumuzun 29/04/2019 tarihli ve … sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nden alınan 16/05/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinin tetkikinden özetle; 2.1. Başvuranın, Elazığ ili Merkez … belediye başkanı olarak 16/07/1998-28/03/2004 tarihleri arasında görev yaptığı, 1 inci derecenin 3 üncü kademesinde iken belediye başkanlığı görevinin sona erdiği, bilahare açıktan 11/06/2004 tarihinde … İlköğretim okulunda öğretmen olarak görev yapmaya başladığı ve 1 inci derecenin 4 üncü kademesinde söz konusu görevi yerine getirmekte iken 04/01/2005 tarihinde isteği üzerine emekliye sevk edildiği, 27/01/2005 tarihli ve 216853 sayılı işlem ile 1 inci derece 4 üncü kademe intibakı ve (4000) ek gösterge rakamı üzerinden toplam 25 yıl 5 ay 14 hizmetine karşılık 15/01/2005 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlandığı ve (24) tam hizmet yılına karşılık emekli ikramiyesi tahakkuk ettirildiği, 2.2. 1 inci derecenin 4 üncü kademesinde belediye başkanı olarak görev yapmayan, belediye başkanlığı görevi 1 inci derecenin 3 üncü kademesinde iken sona eren ilgilinin (4800) ek gösterge rakamından yararlandırılmaması, öğretmen olarak emekliye ayrılmasına rağmen 5434 sayılı
Kanunun mülga ek 67 nci maddesi hükmü gereği belediye başkanlığı unvanı esas alınarak (4000)
ek gösterge rakamı esas alınarak emekli aylıklarının bağlandığı ve kurum tarafından yapılan işlemlerde herhangi bir yanlışlık olmadığı belirtilmiştir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3.Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” , 4.14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 4 üncü maddesinin 4 üncü ve 5 inci fıkrasında “Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır. Bu fıkra kapsamına girenlerden 375 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 10 uncu maddesi kapsamında bulunanların emekli kesenekleri ile kurum karşılıklarının hesabında, işgal ettikleri kadrolar için ilgili mevzuatında belirlenen unsurlar esas alınır.
Bu madde kapsamına girenlerin aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, toptan ödemeleri, ilgi devamı, ihya ve borçlanmaları, diğer ödemeler ve yardımlar ile emeklilik ikramiyeleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır ve bu maddenin uygulanmasında mülga 2829 sayılı Kanun hükümleri ayrıca dikkate alınır.” 6. Mülga 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun ek 67 nci maddesinde “Daha önce atanmış ya da seçilmiş oldukları kadro, görev veya aylık almış oldukları dereceler için belirlenmiş olan ek göstergelerden daha düşük ek gösterge ödenmesi gereken veya ek göstergesi olmayan bir kadro, görev veya dereceye atanan ya da seçilenler; daha önceden yararlanmış oldukları ek gösterge rakamı ile halen bulundukları kadro, görev veya dereceye ilişkin ek gösterge rakamı arasındaki farktan kaynaklanan kesenek ve karşılık tutarının tamamının aylıklarından kesilmesi suretiyle emeklilik açısından yüksek olan ek göstergeden yararlanmaya devam ederler. Bu Kanunun 12 nci maddesinin (II) numaralı fıkrasının (n) bendinde sayılanlar hariç, atandıkları veya seçildikleri kadro, görev ya da derecede en az altı ay görev yapmaksızın ek göstergesi daha düşük bir kadro, görev ya da dereceye atanan veya seçilenler hakkında bu fıkra hükümleri uygulanmaz.” 7. Aynı Kanunun ek 48 inci maddesinin b fıkrasında “Belediye Başkanı olarak iştirakçilikleri devam edenlere, genel idare hizmetleri sınıfında görev yapan genel müdürler için belirlenen ek gösterge rakamını ve öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceyi geçmemek üzere emekli keseneklerine esas aylık dereceleri itibariyle mülki idare amirliği hizmetleri sınıfı için tespit edilen ek gösterge rakamları uygulanır. Bu fıkralara girenlerden
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
daha önce personel kanunlarına göre aylık almış iştirakçilere uygulanacak ek göstergeler, önceki görevleri için tespit edilmiş ek göstergelerden aşağı olamaz.” 8. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Göstergeler” başlıklı 43 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının B bendinde “Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurumların 1, 2, 3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz………..” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin, somut olayda başvuranın talebini yerine getirmemesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu tespit edildiğinden, talebin reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran; 1999-2004 yılları arasında belediye başkanlığı görevinde bulunduğunu daha sonra atanmış olduğu öğretmenlik görevinden emekli olduğunu, emeklilik işlemlerinin +4800 ek gösterge rakamı üzerinden hesaplanması gerekirken +4000 ek gösterge rakamı üzerinden hesaplanması nedeniyle mağdur edildiğini belirterek mağduriyetinin giderilmesini
Kurumumuzdan talep etmektedir.
11. Başvuru dosyası ve ekleri incelendiğinde, başvuran 1999-2004 yılları arasında Elazığ İli …
belediye başkanlığı görevinden ayrıldığı sırada 1 inci derecenin 3 üncü kademesinde görev yaptığı tespit edilmektedir. Dolayısıyla 7. Paragrafta da belirtildiği üzere Mülga 5434 sayılı
Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun ek 48 inci maddesinin b fıkrasına göre başvuranın emekli keseneklerine esas aylık dereceleri mülki idare amirliği hizmetleri sınıfı için tespit edilen ek gösterge rakamları üzerinden tespit edilecektir. Bu sebeple 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun “Göstergeler” başlıklı 43 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının B bendinde ek gösterge rakamlarının; personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanacağı belirtilmiş olup, Ek I sayılı cetvelde Mülki
İdare Amirliği Hizmetleri sınıfında görev yapanların 1 inci derecenin 4 üncü kademesinden aylık alanlar için +4800, 1 inci derecenin diğer kademelerinde +4000 ek gösterge rakamının, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfında 1 inci derecesinde görev yapan öğretmen ve diğer personeller için +3000 ek gösterge rakamının uygulanacağı belirtilmiştir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
12. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden ve açıklamalardan; başvuranın belediye başkanlığı görevi yapması ve bu görev sırasında 1 inci derecenin 3 üncü kademesinde bulunması sebebiyle +4000 ek gösterge rakamı üzerinden aylıkları hesaplanmış olup belediye başkanlığı görevi sona erdikten sonra daha düşük bir ek gösterge rakamına sahip (öğretmenlik görevi + 3000 ek gösterge rakamı) göreve atanması sebebiyle 6. Paragrafta da belirtilen Mülga
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun ek 67 nci maddesine göre kurum
karşılıkları ve kesenek farklarının tamamının aylıklarından kesilmesi suretiyle emeklilik açısından yüksek olan ek göstergeden yararlanmaya devam etmiştir. Başvuran öğretmenlik mesleğini yerine getirirken 1 inci derecenin 4 üncü kademesine yükselmiş olsa da, öğretmenlik mesleği için en yüksek +3000 ek gösterge rakamı belirlendiği için, belediye başkanlığı görevinden hak kazanmış olduğu +4000 ek gösterge rakamından faydalanmaya devam etmiştir.
13. Başvuranın belediye başkanlığı görevi sırasında 1 inci derecenin 4 üncü kademesine yükselmeden bu görevden ayrılması sebebiyle +4800 ek gösterge rakamına hak kazamamış olup, gerek belediye başkanlığı gerekse de öğretmenlik mesleği görevleri sırasında hak kazanmış olduğu en yüksek ek gösterge rakamının +4000 olması sebebiyle, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından başvuranın emeklilik işlemler +4000 ek gösterge rakamı dikkate alınarak yapılmıştır.
14. İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın emeklilik işlemlerinin +4000 ek gösterge rakamı dikkate alınarak yapılmasında hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı görüş ve kanaatine varılmaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi”, başvurunun reddedilmesine sebebiyet veren hususların net olarak belirtilmediği bu nedenle de“kararların gerekçeli olması”, “kanunlara uygunluk”, ilkelerine uygun davranılmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
16. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Elazığ İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Bu kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI’NA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.