|
ÖZET: Başvuru, Tepebaşı Belediye Başkanlığı tarafından belirlenen arsa metrekare birim değerinin, komşu parsellerde uygulanan daha düşük birim değeri üzerinden yeniden hesaplanarak emlak vergisinin düzeltilmesi talebini içermektedir. Başvuran, 2018 yılı için belirlenen 404 TL değerinin, Eskişehir 1. Vergi Mahkemesi’nin kararları doğrultusunda 60 TL olarak yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savunmaktadır. İlgili idare, başvurunun gerekçelerini inceleyerek, belirlenen değerlerin hukuka uygun olduğunu ifade etmiştir.
Tepebaşı Belediye Başkanlığı, 2014 yılından itibaren geçerli olan takdir komisyonu kararlarını ve emlak vergisi hesaplamalarını, 2017 yılı değerleri üzerinden artırarak uyguladığını belirtmiştir. Ancak, başvuranın iddiaları ve mahkeme kararları göz önünde bulundurulduğunda, emlak vergisi matrahının yeniden hesaplanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu doğrultuda, başvurunun kabul edilerek, ilgili parseller için emlak vergisi değerinin yeniden belirlenmesi tavsiye edilmiştir. Sonuç olarak, Tepebaşı Belediye Başkanlığı’na, mahkeme kararları ışığında emlak vergisi değerlerinin yeniden hesaplanması için gerekli işlemleri yapması yönünde tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, başvuranın hak arama özgürlüğü çerçevesinde değerlendirilmiş ve ilgili idareye tebliğ edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 7008-7008 |sayi|36311982-101.07.04-E.36311982-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/11538 2018/ 11538
KARAR TARİHİ : 15/03/2019 |tarih|
TAVSİYE KARARI
: –
Adres :
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Tepebaşı Belediye Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Mülkiyeti şirketlerine ait ada, ve sayılı parseller için 404 TL olarak belirlenen arsa metrekare birim değerinin, komşu parsellere uygulanan
60 TL arsa metrekare birim değeri
üzerinden yeniden hesaplanarak emlak vergisinin değiştirilmesini ve buna göre tarh ve tahakkuk işlemlerinin yapılması talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 27/09/2018 27.9.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Kurumumuza verdiği dilekçesinde özetle; İdare tarafından, mülkiyeti şirketlerine ait ada parsel (tevhid sonucu parsel) ile aynı ada parsel sayılı taşınmazların emlak vergi değerlerinin itiraz-dava konusu yapılmadığı gerekçesiyle arsa metrekare birim değerlerinin,
2017 yılı için 336 TL, 2018 yılı için 404 TL olduğunun belirtildiğini ancak, Eskişehir 1. Vergi
Mahkemesinin / E . sayılı dosyasında verilen ve kesinleşen kararı ile (eski ve sayılı parselleri de kapsayacak şekilde 2014 yılı için belirlenen 300 TL tutarındaki arsa metrekare birim değerinin 30 TL olarak belirlendiğini bu nedenle, söz konusu parseller için arsa metrekare birim değerine yeniden değerleme oranının uygulanması sonucu 42,10 TL bu tutarın %50 fazlasının ise 63,15 TL tutarına ulaştığını,
1 / 101.1. Ayrıca yan parsellerin takdir komisyonu kararı için açtıkları dava neticesinde Ankara Bölge
İdare Mahkemesi 4.Vergi Dava Dairesi tarafından verilen E . / ve K. / numaralı kararında; ada, parseller için emlak vergisi metrekare birim değerinin 60,00 TL olacağına karar verildiğini, böylelikle dava konusu yapılan parseller açısından 2018 yılı için arsa metrekare birim değerinin 60 TL olduğunu, dava konusu yapılmasa da komşu parseller açısından arsa metrekare birim değerinin 60 TL olarak uygulanacağının açık olduğunu iddia ve ifade ederek, 1.2. ada, ve sayılı parseller için 404 TL olarak alınan arsa metrekare birim değerinin, komşu parsellere uygulanan 60 TL arsa metrekare birim değeri tutarından yeniden hesaplanarak emlak vergisinin değiştirilmesini ve buna göre tarh ve tahakkuk işlemlerinin yapılması talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 16/ 10/ 2018 tarih ve E. sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden
Tepebaşı Belediye Başkanlığı’ndan alınan 01/ 11/ 2018 tarihli ve E sayılı cevabi yazıda;
“ 2.1.…2014 yılından itibaren geçerli olmak üzere 20.05.2013 tarih sayılı Takdir Komisyonu kararına A .Ş. itirazda bulunmuş ve Eskişehir 1. Vergi
Mahkemesi / sayılı kararı ile ada parsel sayılı taşınmazların bulunduğu kısma ait olmak üzere 30,00 TL. ( 20.05.2013 tarih sayılı Takdir
Komisyonu kararı ile 300.00 TL.) takdir etmiş olup 2014 yılı arsa m2 birim değeri Eskişehir 1. Vergi
Mahkemesi / sayılı kararına göre takip eden 2015, 2016 ve yılları ise yeniden değerleme oranında artışta bulunarak emlak vergileri tahakkuk etmiştir .
2.2. Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının 08.03.2017 tarih ve 82673428- 175.99( 6650150)- 28028 sayılı 2017/ 1 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu İç Genelgesine istinaden 2018 yılından itibaren emlak vergilerine esas olmak üzere 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu 29. maddesinin (a)
bendine istinaden toplanmış olan Takdir Komisyonumuz Mahallesi Bursa Karayoluna 404.00
TL, takdir etmiş yine t A .Ş. malik olduğunu ve 2014 yılında itirazda bulunduğu ada parsel (ifraz sonucu ada parsel) ile ada parsel sayılı taşınmaz haricindeki tüm taşınmazlara isabet eden kısma itirazda bulunduğu görülmekledir .
2.3. Emlak Vergisi Kanunu 72 sayılı Genel Tebliğinin 5. maddesinin (b) bendinde ise “2018 yılı için takdir edilen birim değerler, 2017 yılında uygulanan birim değerlerin %50 fazlasını aşıyorsa, 2018 yılına ilişkin bina ve arazi vergi değerinin hesabında, 2017 yılı değerlerinin %50 fazlası esas alınacaktır .” hükmü yer almaktadır . Bu itibarla; 2.4. Mahallesi Bursa Karayolunun Takdir Komisyonu tarafından takdir edilen 2014 yılı arsa m2 birim değeri 300,00 TL. yeniden değerleme oranıyla 2017 yılında ise 336,00 TL.’dir . 2018 yılında ise Takdir Komisyonu tarafından 404.00 TL. olarak takdir edilmiş olup 2017 yılında uygulanan birim değerlerin %50 fazlasını aşmamaktadır .
2.5. 2018 yılı Takdir Komisyonu kararlarına istinaden ada ( ve parsel sayılı taşınmazlar için herhangi bir itirazda bulunulmamış olduğu için arsa m2 birim değerlerinde herhangi bir düzeltme söz konusu değildir . Ayrıca;
2 / 102.6. A .Ş. tarafından malik/hissedar olduğu ada
ve parsel sayılı taşınmazların m2 birim değerlerine ilişkin olmak üzere Eskişehir 1. Vergi
Mahkemesi / esas ile dava açılmış olup Eskişehir 1. Vergi Mahkemesi / sayılı kararı ile karara bağlanmıştır . Takdir Komisyonumuz tarafından takdir edilmiş olan ada ( ve parsel sayılı taşınmazların isabet ettiği bölge için A .Ş. m2 birim değerlerinin düzeltilmesi ile ilgili Vergi Mahkemelerine bildirilmiş olan herhangi bir itirazları bulunmamaktadır .
2.7. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesi Esas, sayılı kararında ise Eskişehir 1. Vergi Mahkemesi / sayılı kararı uygun görülmüş olduğundan istinaf işlemi 12.06.2018 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karara bağlanmış olunduğu hususu” açıklamalarına yer verilmiştir .
3. Kurumumuzun 19/ 11/ 2018 tarih ve E. sayılı görüş isteme yazısına istinaden Gelir
İdaresi Başkanlığı’ndan alınan 19/ 12/ 2018 tarihli ve E. sayılı cevabi yazıda özetle; “ … Bu çerçevede 2017 yılında, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 49 uncu maddesinin (b) fıkrası gereği ve 8/ 3/ 2017 tarihli ve 28028 sayılı 2017/ 1 seri no.lu Emlak Vergisi Kanunu İç Genelgesi esaslarına göre bina, arsa ve araziler için 2018 ila 2021 yıllarına ait uygulanacak emlak vergi değerinin tespitiyle ilgili takdir komisyonlarınca asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değer takdirleri karara bağlanmıştır .
3.1. Ancak, 1319 sayılı Kanuna 7061 sayılı Kanunla, takdir komisyonlarınca 2017 yılında tespit edilen ve 2018 yılında uygulanacak olan asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerinin,
2017 yılı için uygulanan birim değerlerinin %50’sinden fazlasını aşması durumunda, ilgili
belediyelerce 2018 yılma ilişkin bina ve arazi vergi değerlerinin hesabında, 2017 yılı için uygulanan asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerinin %50 fazlasının esas alınacağı yönünde geçici 23 üncü madde hükmü eklenmiştir .
3.2. Dolayısıyla, 1319 sayılı Kanunun geçici 23 üncü maddesi gereği, 2017 yılında uygulanan birim değerler ilgili belediyelerce 2018 yılına ilişkin olarak takdir edilen birim değerler ile karşılaştırılacak olup, 2018 yılı için takdir edilen değerlerin 2017 yılında uygulanan değerlerin
%50’sinden fazlasını aşması halinde, 2018 yılına ilişkin bina vergi değerlerinin hesabında, 2017 yılı için uygulanan asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerinin %50 fazlası esas alınarak hesaplamaların buna göre yapılması gerekmektedir .” açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde ; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .” 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Kurumun görevi başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 6. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun; 6.1. “Matrah” başlıklı 17 nci maddesinde; “Arazi Vergisinin matrahı arazinin bu kanun
3 / 10hükümlerine göre tespit olunan vergi değeridir .” anılan Kanunun “Verginin tarh ve tahakkuku”
başlıklı 21 nci maddesinde; “Arazi vergisi, ilgili belediye tarafından; a) Dört yılda bir defa olmak üzere takdir işlemlerinin yapıldığı yılı takip eden yılın Ocak ve Şubat aylarında, … 29 uncu maddeye göre hesaplanan vergi değeri esas alınarak yıllık olarak tarh olunur . Bildirim posta ile gönderilmiş ise vergi, bildirim verme süresinin son gününü takip eden yedi gün içinde tarh olunur . Bu suretle tarh olunan vergiler, tarh edilen tarihte tahakkuk etmiş sayılır ve mükellefe bir yazı ile bildirilir .” 6.2. “Vergi değeri” başlıklı 29 uncu maddesinde; “Vergi değeri; a) Arsa ve araziler için, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin hükümlerine göre takdir komisyonlarınca arsalar için her mahalle ve arsa sayılacak parsellenmemiş arazide her köy için cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgeler (turistik bölgelerdeki cadde, sokak veya değer bakımından farklı olanlar ilgili valilerce tespit edilecek pafta, ada veya parseller), arazide her il veya ilçe için arazinin cinsi (kıraç, taban, sulak) itibarıyla takdir olunan birim değerlere göre, …Hesaplanan bedeldir .” 6.3. Geçici 23 üncü maddesinde (Ek : 28/ 11/ 2017- 7061/ 35 md.); “ Takdir komisyonlarınca 2017 yılında 2018 yılı için takdir edilen asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerleri, 2017 yılı için uygulanan birim değerlerinin %50’sinden fazlasını aşması durumunda, 2018 yılına ilişkin bina ve arazi vergi değerlerinin hesabında, 2017 yılı için uygulanan asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerinin %50 fazlası esas alınır . Takip eden 2019, 2020 ve 2021 yıllarında 29 uncu madde kapsamında bina ve arazi vergisi matrahları ile asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerleri bu şekilde belirlenen değerler üzerinden hesaplanır .
Emlak vergi değeri veya asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerleri esas alınarak uygulanan vergi, harç ve diğer mali yükümlülükler için de birinci fıkra hükümlerine göre belirlenen değerler dikkate alınarak uygulanır .
Bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir .” 7. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “ Emlak vergisine ait bedel ve değerlerin tespiti, ilanı ve kesinleşmesi” başlıklı Mükerrer 49 uncu maddesinde; “ … b) Takdir komisyonlarının arsalara ve araziye ait asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin dört yılda bir yapacakları takdirler, tarh ve tahakkuk işleminin (Emlâk Vergisi Kanununun 33 üncü maddesinin ( 8) numaralı fıkrasına göre yapılacak takdirler dahil) yapılacağı sürenin başlangıcından en az altı ay önce karara bağlanarak, arsalara ait olanlar takdirin ilgili bulunduğu il ve ilçe merkezlerindeki ticaret odalarına, ziraat odalarına ve ilgili mahalle ve köy muhtarlıkları ile belediyelere, araziye ait olanlar il merkezlerindeki ticaret ve ziraat odalarına ve belediyelere imza karşılığında verilir .” 8. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 2013/ 1 seri no.lu ve 2017/ 1 seri no.lu Emlak Vergisi Kanunu İç
Genelgelerinde, “VIII . TAKDİR KOMİSYONU KARARLARININ DAVA KONUSU OLMASI
HALİNDE YAPILACAK İŞLEMLER” başlıklı bölümünde;
“1. Takdir komisyonu kararlarına karşı dava açılmış olup olmamasına göre yapılacak işlemler
aşağıda belirtilmiştir :
…
e) Vergi mahkemesince takdir komisyonu kararları üzerine kısmen iptal, kısmen tasdik kararı verilmesi halinde, kararın iptal edilen kısmı için yukarıdaki (c) bendinde belirtilen açıklamalara göre işlem yapılacaktır .
…
f) Bu durumda takdir komisyonları sadece iptal edilen değerler hakkında karar vereceklerdir . Takdir komisyonu kararlarının tasdik edilen kısmının uygulanmasına devam edilecektir .
g) Vergi mahkemesince verilen kararlar, takdir komisyonunca belirlenen değerleri belli bir
4 / 10oranda artırılması veya azaltılması veyahut yeni bir değer belirlemesi şeklinde takdir kararlarını
düzeltme yönünde ise takdir komisyonlarınca yeni bir takdir yapılmayacak, vergi mahkemesi kararları esas alınacaktır .” denilmektedir .
9. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 2013/ 1 seri no.lu ve 2017/ 1 seri no.lu Emlak Vergisi Kanunu İç
Genelgelerinde, “IV. ARSALARA AİT TAKDİRLERDE UYULACAK ESASLAR” başlıklı bölümünde;
“…
2. Arsalara ait asgari ölçüde birim değerlerinin tespiti mahalleler ve arsa sayılacak parsellenmemiş araziyi sınırları içinde bulunduran köyler itibarıyla yapılacaktır . Her mahalle veya köyün cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgeleri için ayrı ayrı değer tespit edilecektir .
…
5. Arsalara ait asgari ölçüde birim değer takdirleri cadde ve sokaklar itibarıyla yapılacaktır .
…
13.Asgari ölçüde arsa birim değer tespitleri, 29/ 7/ 1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi
Kanununun 31 inci maddesinde yer alan normlardan ve bu maddeye göre hazırlanmış bulunan 15/ 3/ 1972 tarihli ve 14129 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emlak Vergisine Matrah Olacak Vergi
Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük hükümlerinden (Tüzük madde 26, 29, 30. 31. 32) yararlanılarak ilgili cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgelerdeki arsa bedellerinden metrekare fiyatı en düşük olanlar dikkate alınmak suretiyle gerçekleştirilecektir .
…
16. Takdir komisyonlarınca; ilgili cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgeler ile turistik bölgelerde ilgili valilerce tespit edilecek pafta ve adalarda metrekare değeri en düşük olan arsaların, turistik bölgelerde parsel itibarıyla yapılacak takdirlerde ilgili parsellerin takdirin yapıldığı tarihteki asgari ölçüde metrekare birim değeri tespit edilecektir . Asgari ölçüde arsa metrekare birim değer tespitinin, geçmiş dönemde yapılan takdirlere belli bir oran uygulayarak veya geçmiş enflasyon oranlarım eklemek suretiyle değil, bu Bölümün 8/c, 13 ve 14 üncü maddelerinde yer alan açıklamaların dikkate alınarak yapılması gerekmektedir .” hüküm ve açıklamalara yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarelerin konuya ilişkin açıklamaları, ilgili mevzuat, mahkeme kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusuna ilişkin “ Tavsiye
Karar Önerisi ” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Uyuşmazlık konusu, mülkiyeti şikayetçi şirkete ait ada, ve sayılı parseller için 404.00.-TL olarak alınan arsa metrekare birim değerinin, komşu parsellere uygulanan 60.-TL arsa metrekare birim değeri tutarından yeniden hesaplanarak emlak vergisinin değiştirilmesini ve buna göre tarh ve tahakkuk işlemlerinin yapılması talebi hakkındadır .
12. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın cevabi yazısında belirtilen ve Kararın “İlgili Mevzuat” başlıklı bölümünde yer verilen hüküm ve açıklamalar kapsamında : 1319 sayılı Emlak Vergisi
5 / 10Kanununun 12 nci maddesine göre, Türkiye sınırlan içinde bulunan arsa ve araziler bu Kanun
hükümlerine göre arazi vergisine tabidir . Anılan Kanunun 17 nci maddesinde, arazi vergisinin matrahının, arazinin Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre tespit edilen vergi değeri olduğu; 18 inci maddesinde ise arazi vergisinin oranının binde bir, arsalarda ise binde üç olduğu, bu oranların büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde % 100 artırımlı olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır .
13. 1319 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin ikinci fıkrasında, vergi değerinin, mükellefiyetin başlangıç yılını takip eden yıldan itibaren her yıl, bir önceki yıl vergi değerinin 213 sayılı Vergi Usul
Kanunu hükümleri uyarınca aynı yıl için tespit edilen yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde artırılması suretiyle bulunacağı; üçüncü fıkrasında ise bu Kanunun 33 üncü maddesine ( 8 numaralı fıkra hariç) göre mükellefiyet tesisi gereken hallerde vergi değerinin hesaplanmasında, 213 sayılı
Kanunun mükerrer 49 uncu maddesinin (b) fıkrasına göre belirlenen arsa ve arazi birim değerlerinin, takdir işleminin yapıldığı yılı takip eden ikinci yıldan başlamak suretiyle her yıl, bir önceki yıl birim değerinin, 213 sayılı Kanun hükümleri uyarınca aynı yıl için tespit edilen yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde artırılması suretiyle dikkate alınacağı; beşinci fıkrasında da
Cumhurbaşkanının bu maddede belirtilen artış oranını sıfıra kadar indirmeye veya yeniden değerleme oranına kadar artırmaya yetkili olduğu hükme bağlanmıştır .
14. Bu itibarla, takdir yıllarında takdir komisyonlarınca bina, arsa ve araziler için cadde ve sokaklar dikkate alınarak uygulanacak asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değer takdirleri karara bağlanmış olup bu değerler ilgili yıllarda yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde (Cumhurbaşkanının 1319 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinde belirtilen yetkisini kullanmadığı durumlarda) artırılarak uygulanacaktır .
15. Şikayetçi tarafından Eskişehir 1. Vergi Mahkemesi nezdinde “ Eskişehir ili, Tepebaşı İlçesi
Mahallesinde bulunan tapunun ada üzerinde kayıtlı taşınmazların emlak vergisi 2 beyanına esas alınacak birim (m ) değerlerinin tespitine ilişkin 20.05.2013 tarih ve 50 sayılı Takdir 2
Komisyonu Kararının iptali istemiyle açılan davada; taşınmaza ait asgari ölçüde m birim 2 fiyatlarının yeniden değerlendirilmesi sonucu m birim değeri olarak 300,00 TL hesaplandığını bu tutarın yüksek olduğunu, şirketlerine ait taşınmazların çevresinin tamamen tarım arazisi niteliğinde olduğu, buralara belediye hizmetlerinin verilmediği vergi yükünün adaletli ve dengeli dağıtılmadığı ileri sürülerek söz konusu gayrimenkulün emlak vergisi beyanına esas alınacak birim 2 (m ) değerinin tespitine ilişkin takdir komisyonu kararının iptali” istemiyle açılan davada, anılan mahkeme tarafından E. / 702, K . / sayılı kararıyla; 15.1. “Tepebaşı İlçesi Mahallesinde Tapunun ada nolu parsel (kargir fabrika idare binası depo ve arsa) ve parseller 1/ 1000 ölçekli mevzi imar planı
Tesisleri alanında kalması nedeni ile arsa olarak değerlendirildiği, 2
Eskişehir-Bursa Karayoluna ‘bitişik olması nedeni ile asgari ölçüdeki birim (m ) değerinin 30,00 TL 2 olarak belirtildiği görülmüştür . Bilirkişi heyetince belirlenen m birim fiyatları, Mahkememizce de günün ekonomik koşullarına uygun ve makul görüldüğünden, Takdir Komisyonunca belirlenip 2
Merkez Komisyonunca tasdik edilen m birim fiyatlarının bilirkişi heyetince yukarıda değinilen 2 donelerden hareketle saptanan m birim fiyatlarına indirilmek suretiyle tadilen tasdiki yerinde olacaktır .
15.2. Açıklanan nedenlerle, DAVANIN KISMEN İPTAL, KISMEN REDDİNE, dava konusu Takdir
Komisyonu Kararının bilirkişi raporu doğrultusunda tarım arazisi olduğu anlaşılan ada ve parsellere ilişkin komisyon kararının iptaline tapunun ada, ve parsele ilişkin kısmının 30,00 TL m birim fiyatı olarak tadilen tasdikine, fazlaya ilişkin kısmın iptaline ”, 20/ 02/ 2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildiği ve söz konusu kararın, Danıştay
Dokuzuncu Dairesinin sayılı kararıyla onandığı, tespit edilmiştir .
16. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4.Vergi Dava Dairesi nezdinde, “ Davacı Şirket adına tescilli Eskişehir ili, Tepebaşı ilçesi . Mahallesi, ada nolu parselde kayıtlı taşınmazların, 2018 yılı emlak vergisi beyanına esas alınacak birim (m 2) değerlerinin tespitine ilişkin 03.05.2017 tarih ve Takdir Komisyonu Kararının iptali istemiyle açılan davada; metrekare birim fiyatlarının tespiti için mahallinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen ve Mahkemelerince de hükme esas alınması uygun bulunan raporda yer alan tespitlere göre, ada nolu parsellerin 1/ 1000 mevzii imar planına göre
Tesisleri alanında kalması nedeni ile arsa olarak değerlendirildiği ve emlak vergisi beyanına esas alınacak m2 birim değerinin 60,00 TL olması gerektiği kanaatine varıldığı ada nolu parselin arazi vasfında olup, araziler için m2 birim değerleri Vali Başkanlığında Merkez Komisyonu tarafından 11.05.2017 tarih ve 1 sayılı karar ile belirlenen değer üzerinden tahakkuk ettirilmesi gerektiği gerekçesiyle Tepebaşı İlçesi Mahallesi, tapunun ada nolu parsele kayıtlı taşınmazlara ilişkin Takdir Komisyonu Kararının 60,00 TL m2 birim değere ilişkin kısmında isabetsizlik; bu tutarları aşan kısımları ile ada nolu parselde kayıtlı taşınmaza ilişkin kısmında ise isabet görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemi kısmen iptal eden, kısmen de
davayı reddeden Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 27/ 03/ 2018 gün ve E:
sayılı kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek taraflarca kaldırılması istemiyle” açılan davada, anılan mahkeme tarafından sayılı kararıyla; 16.1. “ Dosyanın incelenmesinden; asgari metrekare birim değeri uyuşmazlık konusu taşınmazların
2017 yılı metrekare birim değerinin , 2014 yılı için belirlenen değerin Eskişehir 1. Vergi
Mahkemesinin 20/ 02/ 2014 gün ve E: sayılı kararı ile 30,00-TL olarak hüküm altına alınan değere yeniden değerleme oranlarının uygulanması suretiyle 42,10-TL olduğu, bu değerin 2018 yılına ilişkin emlak vergisi bildirimlerine esas olmak üzere takdir komisyonunca %50 oranından fazla 404,00-TL olarak takdir edildiği; Mahkemece yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda uyuşmazlık konusu taşınmazlardan ada nolu parsele kayıtlı olanlar için belirlenen değerin 60,00-TL olduğu ve 2017 yılı için uygulanması gereken asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerinin %50 fazlasını ( 63,15-TL’yi) aşmadığı görüldüğünden, yazılı gerekçeyle verilen kararda isabetsizlik görülmemiştir .
16.2. Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan Eskişehir 1.
Vergi Mahkemesince verilen 27/ 03/ 2018 gün ve E : / K: / sayılı karar, aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, dilekçelerinde ileri sürülen iddialar anılan kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığından istinaf isteminin reddine” 12/ 06/ 2018 gününde oybirliğiyle kesin olarak karar verildiği tespit edilmiştir .
17. 2013/ 1 seri no.lu ve 2017/ 1 seri no.lu Emlak Vergisi Kanunu İç Genelgelerinin, “VIII .
TAKDİR KOMİSYONU KARARLARININ DAVA KONUSU OLMASI HALİNDE
YAPILACAK İŞLEMLER” başlıklı bölümünde yer verilen açıklamalara göre; vergi mahkemesinde açılan dava sonucu, mahkemece verilen kararın takdir komisyonunca belirlenen değerlerin belli bir oranda artırılması veya azaltılması veyahut yeni bir değer belirlemesi şeklinde takdir kararlarını düzeltme yönünde olması halinde takdir komisyonlarınca yeni bir takdir yapılmaması, belediyelerce vergi mahkemesi kararlarının esas alınması gerekmekte olup, bu değerin her yıl yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde
7 / 10(Cumhurbaşkanının 1319 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinde belirtilen yetkisini
kullanmadığı durumlarda) artırılması suretiyle bir sonraki yıl arsa metrekare birim değerlerinin belirlenmesinde dikkate alınması gerekmektedir .
18. Bu kapsamda, 20.05.2013 tarih ve sayılı Takdir Komisyonu Kararı hakkında; Danıştay
Dokuzuncu Dairesinin sayılı kararıyla onanan, Eskişehir 1. Vergi
Mahkemesinin E. / K . / sayılı kararında yer verilen; “ …Dava konusu Takdir
Komisyonu Kararının bilirkişi raporu doğrultusunda tarım arazisi olduğu anlaşılan ada parsellere ilişkin komisyon kararının iptaline tapunun ada, 2 parsele ilişkin kısmının 30,00 TL m birim fiyatı olarak tadilen tasdikine , fazlaya ilişkin kısmın iptaline ”, ilişkin hüküm cümlesinde belirtilen şikayet konusu olan ada, ve parsel 2 (tevhid sonucu parsel) için 30.00.-TL m birim fiyatı olarak belirlendiği, 213 sayılı Vergi Usul
Kanununun mükerrer 49 uncu maddesinin (b) fıkrasında, takdir komisyonlarının dört yılda bir arsalara ve araziye ait asgari ölçüde metrekare birim değerlerini takdir edecekleri hükme bağlandığı, dolayısıyla 20.05.2013 tarih ve sayılı Takdir Komisyonu Kararının 4 yıl ( 2014- 2017) geçerli olduğu, bu bağlamda şikayete konu mezkur parseller hakkında anılan mahkeme kararı 2 doğrultusunda tadilen tasdik edilen tutar olan 30,00 TL m birim fiyatının 2017 yılı içinde geçerli olduğu tespitinden hareketle, şikayet konusu hakkında Tepebaşı Belediye
Başkanlığı’nın cevabi yazısında ifade edilen , “ Mahallesi Bursa Karayolunun Takdir
Komisyonu tarafından takdir edilen 2014 yılı arsa m2 birim değeri 300,00 TL. yeniden değerleme oranıyla 2017 yılında ise 336,00 TL.’dir . 2018 yılında ise Takdir Komisyonu tarafından 404.00 TL.
olarak takdir edilmiş olup 2017 yılında uygulanan birim değerlerin %50 fazlasını aşmamaktadır .” açıklamasının yerinde olmadığı tespit edilmiştir .
19. 2013/ 1 seri no.lu ve 2017/ 1 seri no.lu Emlak Vergisi Kanunu İç Genelgelerinin, “IV.
ARSALARA AİT TAKDİRLERDE UYULACAK ESASLAR” başlıklı bölümünde yer verilen açıklamalara göre; arsalara ait asgari ölçüde birim değer takdirlerinin geçmiş dönemde yapılan takdirlere belli bir oran uygulayarak veya geçmiş enflasyon oranlarını eklemek suretiyle değil bu yerlerin genel kullanış biçimleri, başlıca bölge tipleri, bölgelerin nüfus ve yapı yoğunlukları, yerleşim alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri, iş yeri merkezlerine ve meskun yerlere uzaklık ve yakınlıkları, ulaşım durumu, su, elektrik, doğalgaz ve kanalizasyon gibi alt yapı hizmetlerinin olup olmadığı, imar planlarındaki durumu, topografik durumu ve turizm, sanayi, toplu konut, sit, rekreasyon vb. alanlar içerisinde bulunup bulunmadığı dikkate alınarak cadde ve sokaklar itibarıyla yapılması gerekmektedir .
20. Bu kapsamda, mülkiyeti şikayetçi şirkete ait ada üzerinde bulunan ( ve sayılı parseller için 404.00.-TL olarak belirlenen arsa metrekare birim değerinin, “Dava konusu yapılan parseller açısından 2018 yılı için arsa metrekare birim değerinin 60 TL olduğu, dava konusu yapılmasa da komşu parseller açısından arsa metrekare birim değerinin 60 TL olarak uygulanacağının açık olduğu” gerekçesiyle bu tutar üzerinden, mezkur parsellerin arsa metrekare birim değerinin yeniden hesaplanması ve buna göre tarh ve tahakkuk işlemlerinin yapılması talebinin, yukarıda yer verilen paragrafta belirtilen arsalara ait takdirlerde uyulacak esaslara ilişkin ( Bu yerlerin genel kullanış biçimleri … imar planlarındaki durumu, topografik durumu ve turizm, sanayi, toplu konut, sit, rekreasyon vb . alanlar içerisinde bulunup bulunmadığı …) hususlar dikkate alındığında, yerinde olmadığı tespit edilmiştir .
21. Sonuç olarak, ada üzerinde bulunan (tevhid sonucu ve nolu uyuşmazlık konusu parsellerinde dahil olduğu taşınmazlar hakkında 20.05.2013 tarih ve sayılı Takdir Komisyonu
Kararıyla 2014 ve müteakip bütçe yıllarında uygulanmak üzere belirlenen asgari ölçüde arsa
8 / 10metrekare birim değerinin, Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 20/ 02/ 2014 gün ve
sayılı kararı ile 30.00.-TL olarak hüküm altına alındığı, söz konusu birim değerine yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle 2017 yılı değerinin belirlenmesi gerekirken, mahkeme kararıyla kısmen iptal, kısmen de reddedilen 20.05.2013 tarih ve sayılı Takdir
Komisyonu Kararında 2014 yılı arsa m2 birim değerinin 300.00.-TL takdir edildiği gerekçesiyle ve bu değer esas alınarak 03.05.2017 tarih ve 42 sayılı Takdir Komisyonu
Kararıyla 2018 yılında 404.00.- TL olarak takdir edilmesi işleminin hukuka aykırı olduğu tespit edilmiştir .
22. Başvuranın iddiaları, idarelerin konuya ilişkin açıklamaları, ilgili mevzuat, mahkeme kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Eskişehir ili, Tepebaşı İlçesi
Mahallesinde bulunan tapunun ada üzerinde kayıtlı uyuşmazlık konusu ( ve 35 parseller hakkında mahkeme kararıyla tespit edilen arsa metrekare birim değeri dikkate alınarak, mezkur parseller için 2018 ve müteakip bütçe yıllarında uygulanmak üzere belirlenen asgari ölçüde arsa metrekare birim değerinin yeniden hesaplanması ve buna göre işlem tesis edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 23. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idarelerden istenilen bilgi ve belgelerin
Kurumumuza süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderildiği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun hareket edildiği, değerlendirilmiştir .
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
24. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Eskişehir Vergi
Mahkemesi’ne yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, ŞİKAYETİN KABULÜNE;
Eskişehir ili, Tepebaşı İlçesi Mahallesinde bulunan tapunun ada üzerinde kayıtlı uyuşmazlık konusu ( ve nolu parseller hakkında mahkeme kararıyla tespit edilen arsa metrekare birim değeri dikkate alınarak, mezkur parseller için 2018 ve müteakip bütçe yıllarında uygulanmak üzere belirlenen asgari ölçüde arsa metrekare birim değerinin yeniden hesaplanması ve buna göre işlem tesis edilmesi için TEPEBAŞI BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA ,
Kararın Başvurana ve TEPEBAŞI BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Tepebaşı Belediye Başkanlığı’nca
bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu
9 / 10olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi