|
ÖZET: Devlete ait araziler için bildirim zorunluluğu bulunmamaktadır. Yeni inşa edilen binalar veya mevcut binalarda yapılan önemli değişiklikler, ilgili belediyeye bildirilmelidir. Bu bildirimler, inşaatın tamamlandığı veya kısmen kullanıma açıldığı bütçe yılı içerisinde yapılmalıdır. Ayrıca, emlakın vergi değerini etkileyen durumlar ortaya çıktığında, değişikliğin gerçekleştiği bütçe yılı içinde bildirim yapılması gerekmektedir. Vergi değerini etkileyen sebepler arasında yeni bina inşası, mevcut binaların harap olması veya kullanım tarzının değiştirilmesi yer almaktadır.
Zamanaşımı süreleri, bildirim dışı kalan binalar ve araziler için, ilgili durumun idare tarafından öğrenildiği tarihten sonraki yılın başından itibaren işlemeye başlar. Vergi Usul Kanunu’na göre, vergi alacakları, doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından itibaren beş yıl içinde tarh edilmediği takdirde zamanaşımına uğrar. Dürüstlük ilkesi gereği, mükelleflerin beyanları esas alınmalı ve beyan dışı bırakılan mülkler için ek araştırma yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Kamu Denetçisi tarafından yapılan incelemede, şikayetçinin bildirim dışı bıraktığı üçüncü kat ile ilgili olarak, hukuka uygun bir işlem tespit edilmiştir. İlgili idarenin emlak vergisiyle ilgili düzenlemeleri ve şikayetçinin beyanları dikkate alındığında, başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. İyi yönetim ilkeleri çerçevesinde, idarenin başvuru yollarını belirtmemesi ise bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir. |
verilmesi zorunludur. Devlete ait arazi için bildirim verilmez. Bildirimler; a) Yeni inşa edilen binalar için, inşaatın sona erdiği veya inşaatın sona ermesinden evvel kısmen kullanılmaya başlanmış ise her kısmın kullanılmasına başlandığı bütçe yılı içerisinde, b) Bu Kanunun 33 üncü maddesinde (8 numaralı fıkra hariç) yazılı vergi değerini tadil eden sebeplerin doğması halinde, değişikliğin vuku bulduğu bütçe yılı içerisinde, emlâkın bulunduğu yerdeki ilgili belediyeye verilir.
Vergi değerini tadil eden sebepler aşağıda gösterilmiştir: 1. Yeni bina inşa edilmesi (Mevcut binalara ilaveler yapılması veya asansör veya kalorifer tesisleri konulması yeni inşaat hükmündedir. 2. Bir binanın yanması, yıkılması suretiyle veya sair sebeplerle tamamen veya kısmen harabolması veya binada mevcut asansör veya kalorifer tesislerinin kısmen veya tamamen kaldırılması; 3. Bir binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkan, mağaza, depo gibl ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline kalbedilmesi, (Bu hükmün uygulanmasında bir apartmanın her dairesi bir bina sayılır ve tadil sebebi, yalnız kullanış tarzı tamamen veya kısmen değiştirilen daire için geçerli olur.)”
5.3.“ Bina ve arazi vergilerinde zamanaşımı süresinin başlangıcı” başlıklı 40 ıncı maddesinde; “Bildirim dışı kalan bina ve arazinin vergi ve cezalarında zamanaşımı, bu bina ve arazinin bildirim dışı bırakıldığının idarece öğrenildiğı tarihi takip eden yılın başından itibaren başlar.”
6.213 sayılı Vergi Usul Kanununun, “Vergi Kanunlarının uygulanması ve ispat” başlıklı
3 üncü maddesinde; “… B) İspat: Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya, ilişkin
muamelelerin gerçek mahiyeti esastır. Vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti yemin hariç her türlü delille ispatlanabilir. …”, “Zamanaşımı süreleri” başlıklı 114 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergiler zamanaşımına uğrar.”,
7.5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 3. maddesinde, “Bu Kanunun uygulanmasında; a)
Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini… ifade eder”.
8.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Dürüst davranma” başlıklı 2 nci maddesinde
“Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.”
hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından, şikâyetçinin iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri ve dosya kapsamında tarafımıza sunulan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde söz konusu iş kapsamında yapılan işlemlerin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu tespit edildiğinden başvurunun reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
14.İnceleme konusu dosyada, şikayetçinin, 1986 yılından beri oturmakta olduğu binada birinci ve ikinci katı bildirdiği, üçüncü katı bildirim dışı bıraktığı, Anayasanın 73.
Maddesinde vergi ödeme yükümlülüğünün bir ödev olarak düzenlendiği, bu nedenle vergilendirmede ilk olarak ilgilinin beyanının esas alınması gerektiği, ilgilinin beyan dışı bıraktığı mülk ile ilgili, su hizmeti verilmiş olması dolayısıyla , idarenin vergilendirme hususunda, ayrıca bir araştırma yapma zorunluluğu bulunmadığı açıktır. Bu nedenle 213 sayılı Vergi Usul Kanununun Zamanaşımı süreleri” başlıklı 114 üncü maddesinin birinci fıkrasında; beş yıllık zamanaşamı süresinin 04/12/2018 tarihinden itibaren başlatılması gereklidir.
15.Kaldı ki evrensel bir hukuk ilkesi olan ve hukukumuzda Türk Medeni Kanunu’nun 2 inci maddesinde düzenlenmiş bulunan dürüstlük ilkesi “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz” şeklinde ifade edilmiştir. Şikayetçinin ilk iki katı bildirmesine rağmen, bildirim dışı bıraktığı üçüncü kat açısından, anılan hukuk ilkesi nazara alınarak değerlendirme yapıldığında, zamanaşımından yararlanamaması gerektiği sonucuna varılmalıdır.
16.Somut olayda, şikayetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Terme Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen emlak vergisi ve fer’ilerinin ödeme emri işleminde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.
Başvuranın dilekçesine, idare tarafından verilen cevapta, hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili idarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17.14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu
“Ret Kararı”nın başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Samsun Vergi
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve TERME BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi