|
ÖZET: Başvuru, Adalar Belediye Başkanlığı’na yapılan emlak vergisi muafiyeti talebinin süresinde yanıtlanmaması ve yoklama yapılmadığı iddialarını içermektedir. Başvuran vekili, müvekkilinin emekli olduğunu ve tek taşınmazının bulunduğunu belirterek, emlak vergisi indiriminden yararlanma talebinin zımnen reddedildiğini ifade etmiştir. İdare, başvuruya ilişkin olarak, yazlık oturumların fazla olması nedeniyle mükelleflerin daimi ikamet durumlarının kontrol edildiğini ve bu nedenle başvuruya geç yanıt verildiğini açıklamıştır.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruya dair yapılan incelemelerde, Adalar Belediye Başkanlığı’nın emlak vergisi muafiyeti talebine ilişkin işlemlerinin hukuka uygun olduğunu, ancak başvuranın talebinin yanıtlanma süresinin uzunluğunun iyi yönetim ilkelerine aykırı olduğunu tespit etmiştir. İdareye, benzer taleplerin makul sürede sonuçlandırılması ve kararların geciktirilmeden bildirilmesi yönünde tavsiyelerde bulunulmuştur. Sonuç olarak, başvuranın emlak vergisi muafiyeti talebi, muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler için geçerli olmadığından reddedilmiş, ancak idarenin süreç yönetiminde iyileştirmeler yapması gerektiği vurgulanmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/4736-S.24.7484
BAŞVURU NO : 2023/18990
KARAR TARİHİ : 03.05.2024
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALAR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Emlak vergisi muafiyetinden yararlanma talebi ve süresinde yoklama yapılmadığı iddiası hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 17.11.2023
I. BAŞVURU KONUSU
1. Şikayetçi vekili tarafından Kurumumuza verilen dilekçede kayıtlı olan hususlarda özetle; Adalar
Belediye Başkanlığı’na verilen 12.09.2023 tarihli 8351 evrak kayıt numaralı emeklilik nedeniyle emlak vergisi indiriminden faydalanma talebine, söz konusu belediyenin 30 gün içerisinde cevap vermediğini ve emlak vergisi indiriminden faydalandırılmamaya devam edildiğini, belediye memurlarının şifahi olarak ilettiğine göre, belediye memurlarının ara sıra vergi indirimi talebine konu taşınmazın bulunduğu adrese giderek “yoklama” yapacağı bunun aylar sürebileceği, belediyenin talep konusu işlemi uygulamak için belirli bir süreye tabi olmadığı yönünde olduğunu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 10. maddesi 2. fıkrası gereği idarenin 30 gün içerisinde talebe olumlu yanıt verilmemesinin zımni red olarak kabul edildiğini, bu nedenle Adalar Belediye Başkanlığı’nın tutumunun, talebin zımnen reddedildiği anlamını taşıdığını, ayrıntılarına bir örneği yazımız ekinde gönderilen dilekçede yer verilen gerekçelere istinaden, müvekkili nin devamlı meskeni olan İstanbul ili, Adalar ilçesi, Mah.
Ada Parselde kain (Eski Ada Parsel) taşınmazın, tek taşınmaz malvarlığı olduğundan ve kendisinin de emekli olduğundan, emlak vergisi indiriminden yararlanmasını, şikayet edilen Adalar
Belediye Başkanlığı’nın adreste “yoklama” yapmak bahanesiyle 30 günlük zımni red süresini aşarak hukuka uygun davranmadığı tespitinin yapılması talebinde bulunmaktadır.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumumuzca şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla
07.12.2023 tarihli sayılı yazımız ile bilgi-belge talebinde bulunulmuş olup, Adalar
Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü’nden alınan 11.01.2024 tarih ve sayılı yazıda özetle; “…Emeklilerin sahip oldukları mesken için indirimli emlak vergisi uygulamasına imkan tanıyan Emlak Vergisi Kanununun 8. maddesinin,4962 sayılı Kanunun15. maddesi ile değiştirilmiş olan ikinci fıkrası ise ” kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kuramlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde, bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu hüküm, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanır. Muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hüküm uygulanmaz.
Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.” şeklinde düzenlenmiştir.
Adalarda yazlık oturum fazla olduğundan dolayı, mükelleflerin emeklilik muafiyet talepleri özellikle yaz sezonundan sonra daimi olarak oturup oturmadığına ilişkin kontroller yapılmaktadır. Kontroller sonucunda mükellefenin dilekçesine cevap verilmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.
2.1. Bununla birlikte, Adalar Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü’nden alınan bila tarih ve sayılı yazıda özetle, “ İlgi (a) sayılı yazınıza ilgi (b) sayılı yazımızla tarafınıza cevap verilmiştir. İlgili kişiye 21/03/2024 tarih ve sayılı yazıyla cevap verilmiş olup, ilgili evraklar yazımız ekinde sunulmuştur.” açıklamasıyla şikayetçiye hitaben yazılan idarenin 21/03/2024 tarihli cevap yazısında özetle, “İlgi dilekçenize istinaden Emeklilik Muafiyeti talep ettiğiniz Cad. No: adresindeki meskeninize Kurumumuz Yoklama Memuru tarafından yapılan kontrollerde, “Muayyen zamanda “ dinlenme amacıyla kullandığınız tespit edilmiş ve Emeklilik Muafiyeti talebiniz uygun görülmemiştir. Bu nedenle adınıza tahakkuk eden vergilerinizi ödemeniz gerekmektedir. Bilgilerinize rica ederim.” yönünde açıklamalara yer verildiği tespit edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
4.1. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliği’nin “Karar Verme Süresi” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır…’’
5. 29/07/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Mevzu” başlıklı 1’inci maddesinde; “Türkiye sınırları içinde bulunan binalar bu kanun hükümlerine göre Bina Vergisine tabidir.”,
5.1. “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Bina Vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler öder.”, ikinci fıkrasında; “Bir araziye paylı mülkiyet halinde malik olanlar, hisseleri oranında mükelleftirler. Elbirliği mülkiyette malikler vergiden müteselsilen sorumlu olurlar.”,
5.2. “Nispet” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Cumhurbaşkanı, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup on sekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²’yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dâhil) halinde, bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu hüküm, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanır. Muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hüküm uygulanmaz. Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.” ,
6. 29/12/2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Bakanlar Kurulunun 2006/11450 sayılı Kararında; “1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereğince kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup on sekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, özürlülerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²’yi geçmeyen tek meskene sahip olmaları halinde (intifa hakkına sahip olunması hali dâhil), söz konusu meskene ait bina vergisi oranı, 2007 ve müteakip yıllar için sıfıra indirilmiştir.” ,
7. 31/12/2003 tarih ve 25333 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 38 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu
Genel Tebliğinin, “I. İndirimli Bina Vergisi Oranı Uygulaması” başlıklı bölümünün, “3. İndirimli
Vergi Oranının Uygulanması İle İlgili Diğer Hususlar” alt başlıklı bölümünde: “ a) İndirimli vergi oranının uygulanması için meskende bizzat oturma şartı aranmamaktadır. Bu nedenle, sahip olduğu tek meskeni kiraya verip, kirada oturanlar da diğer şartları taşımaları kaydıyla indirimli vergi oranından faydalanabileceklerdir.
…
d) Muayyen zamanlarda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler için söz konusu indirimli vergi oranının uygulanması mümkün değildir.”
…
f) İndirimli vergi oranından yararlanan mükelleflerin, bu orandan yararlanma ile ilgili şartlardan herhangi birini kaybetmeleri halinde, bu durumu mükellefiyetlerinin bulunduğu belediyeye bildirmeleri gerekmektedir.”
8. 12/05/2005 tarihli ve 25813 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 44 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu
Genel Tebliğinde, “I. İndirimli Bina Vergisi Oranı Uygulaması
…
1.İndirimli Bina Vergisi Oranından Yararlanacak Mükellefler
Bakanlar Kurulunca belirlenecek indirimli vergi oranından, Türkiye’de brüt yüzölçümü 200 m²’yi geçmeyen tek meskeni olan veya tek meskenin intifa hakkına sahip bulunan; …
– Gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları emekli, dul, yetim, ölüm ve maluliyet aylığından ibaret bulunanlar, …
/
yararlanacaklardır.”
“I- Hiçbir Geliri Olmayan Mükelleflerin İndirimli Bina Vergisi Oranından Faydalanmak İçin
Taahhüt Belgesi Vermelerinin Yeterli Olması” başlıklı bölümünde; “…Ancak, Bakanlığımıza yapılan başvurular üzerine, mükelleflere kolaylık sağlamak amacıyla hiçbir geliri bulunmayan ve Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²’yi geçmeyen tek meskene sahip olan mükelleflerin bu Tebliğ ekinde yer alan Taahhüt
Belgesini ilgili belediyeye vermeleri halinde bu meskenleri için 2004 yılından itibaren indirimli (sıfır) bina vergisi oranının uygulanması uygun görülmüştür. Bu durumda, söz konusu taahhüt belgesinin verilmesi yeterli olup, ayrıca mükelleflerin ikametgâhlarının bulunduğu yer vergi dairesinden gelir vergisi mükellefi olmadıklarına ve T.C. Emekli Sandığı, Bağ-Kur ve Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüklerinin ilgili birimlerinden aktif sigortalı bulunmadıklarına dair belge almalarına gerek bulunmamaktadır. … ”
8.1. “Hiçbir Geliri Olmadığını Beyan Eden Mükelleflerin Geliri Veya İkinci Bir Meskeni
Bulunduğunun Tespit Edilmesi Halinde Yapılacak İşlemler” başlıklı bölümünde; “Hiçbir geliri olmadığını taahhüt eden mükelleflerin, indirimli vergi oranından yararlanabilmeleri için, gelir vergisine tabi hizmet karşılığı elde edilen ücret, ticari, sınai, mesleki ve zirai faaliyet geliri ile menkul ve gayrimenkul sermaye iradı, faiz ve temettü veya benzeri bir gelirinin olmaması gerekmektedir.
Mükelleflerin, yukarıda belirtilen türden bir gelir elde etmeleri veya ikinci bir meskene sahip olmaları halinde, bu değişikliği mükellefiyetlerinin bulunduğu belediyeye bildirmeleri zorunludur.
Öte yandan, indirimli vergi oranından yararlanma şartlarını taşımadığı halde, gerçek dışı taahhütte bulunmak suretiyle indirimli vergi oranından yararlanan mükellefler ile durumunda meydana gelen değişikliği bildirmeyen mükelleflerden alınması gereken vergi, cezalı olarak ve gecikme faizi ile birlikte alınacaktır. ”
9. 27/07/2011 tarih ve 28007 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 57 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu
Genel Tebliğinin “2. Emlâk Vergisi Bildirimlerinin Yeniden Düzenlenmesi, Mükelleflerden Bildirim
Dışında Bir Belge Talep Edilmemesi ve Devredenin Mükellefiyetinin Re’sen Sona Erdirilmesi” başlığı altında; “Belediyeler, emlâk vergisi işlemlerinde başta imar birimleri olmak üzere emlâk vergisine konu taşınmazlara ilişkin öncelikle kendi kayıtlarında bulunan bilgi ve belgelerden faydalanacaklar ve gerek duymaları halinde bildirimlerin kontrolü amacıyla bildirime konu taşınmazlarda yoklama ve tespit yapacaklardır.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden
11. Uyuşmazlık konusu özetle; başvuran vekili, müvekkilinin devamlı meskeni olan İstanbul İli, Adalar ilçesi, Mah. Ada Parselde kain (Eski Ada Parsel) taşınmazın, tek taşınmaz malvarlığı olduğundan ve kendisinin de emekli olduğundan, emlak vergisi indiriminden yararlanmasını talep ettiklerinin ancak kendilerine şifahen ne zaman yoklama yapılacağını ilişkin bir bilginin verilmediğini iddiasıyla emlak vergi muafiyetinden yararlanmak ve şikayet edilen Adalar Belediye Başkanlığı’nın adreste
“yoklama” yapmak bahanesiyle 30 günlük zımni red süresini aşarak hukuka uygun davranmadığı tespitinin yapılması talebi hakkındadır.
12. 29/07/1970 tarihli 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8’inci maddesinin ikinci fıkrası ile yasada belirtilen şartları taşıyanların indirimli emlak vergisi oranından yararlanmasına imkân sağlanmış olup, zikredilen fıkrada Cumhurbaşkanı, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup on sekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²’yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dâhil) halinde, bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye ve bu hükmün, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanacağı ve muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hükmün uygulanmayacağı, ayrıca geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye de Maliye
Bakanlığının yetkili olduğu hüküm altına alınarak indirimli emlak vergisinden faydalanabileceklere dair düzenleme kanun ile yapılmıştır.
13. Başvuru konusu somut olayda özetle; başvuran vekili, müvekkili ’nin devamlı meskeni olan İstanbul ili, Adalar ilçesi, Mah. Ada Parselde kain (Eski Ada Parsel)
taşınmazın, tek taşınmaz malvarlığı olduğundan ve kendisinin de emekli olduğunu, Adalar Belediye
Başkanlığı’na verilen 12.09.2023 tarihli evrak kayıt numaralı emeklilik nedeniyle emlak vergisi indiriminden faydalanma talebine ilişkin dilekçenin gereğini, şikayet edilen Adalar Belediye
Başkanlığı’nca adreste “yoklama” yapılacağı gerekçesiyle 30 günlük zımni red süresinin aşılarak hukuka uygun davranmadığının tespiti edilmesi talebi karşısında, kurumumuzca inceleme ve araştırma yapılmış olup 7.12.2023 tarihli bilgi belge talep edilmiştir. İdareden alınan 11.01.2024 tarihli cevabi yazıda adalarda yazlık oturumun fazla olmasından dolayı, mükelleflerin emeklilik muafiyet taleplerinin özellikle yaz sezonundan sonra daimi olarak oturup oturmadığına ilişkin kontroller yapıldığını ve kontroller sonucunda mükelleflerin dilekçesine cevap verildiğini şeklinde olduğu tespit edilmiştir.
13.1. Akabinde başvuranın 12.09.2023 tarih evrak kayıt numaralı başvuru dilekçesine istinaden
Adalar Belediye Başkanlığı’nın 21/03/2024 tarih ve sayılı cevap yazısında özetle, “İlgi dilekçenize istinaden Emeklilik Muafiyeti talep ettiğiniz Cad. No: adresindeki meskeninize Kurumumuz
Yoklama Memuru tarafından yapılan kontrollerde, “Muayyen zamanda “ dinlenme amacıyla kullandığınız tespit edilmiş ve Emeklilik Muafiyeti talebiniz uygun görülmemiştir. Bu nedenle adınıza tahakkuk eden vergilerinizi ödemeniz gerekmektedir.” yönünde açıklamalara yer verildiği tespit edilmiştir.
14. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 3’üncü maddesinin (A) bendinde, vergi kanunu tabirinin anılan
Kanun ile bu Kanun hükümlerine tabi olan vergi, resim ve harç kanunlarını ifade ettiğini ve vergi kanunlarının lafzı ve ruhu ile hüküm ifade edeceğini hükme bağlamıştır. 213 sayılı Kanunun anılan hükmü, lafzın açık olmadığı hallerde, vergi kanunlarının konuluşundaki maksadın, ilgili hükmün kanunun yapısındaki yerinin ve diğer maddelerle olan bağlantısının dikkate alınacağını düzenlemiştir. Bir başka deyişle herhangi bir kanun maddesinin uygulanmasında öncelik söz konusu hükmün lafzından çıkan anlama verilecektir. Bu kapsamda, Emlak Vergisi Kanunun 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında ifade edilen indirimli emlak vergisi kapsamındaki hükmün muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında uygulanmayacağı maddenin lafzında açıkça belirtilmiştir.
15. Kararın “III. İLGİLİ MEVZUAT” başlıklı bölümünde yer verilen hüküm ve düzenlemeler kapsamında; indirimli bina vergisi oranından yararlanacak mükellefler ve indirimli vergi oranından yararlanmanın usul ve esaslarının Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğleri ile açıklandığı, mükelleflerin durumlarının tespiti için daha önce farklı belgeler istenilmekte iken 57 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu
Genel Tebliği uyarınca, belediyelerce, emlak vergisi işlemlerinde mükellefler tarafından bildirilen
hususların teyidinin, mükelleflerden belge istenmeden ilgili kurum ve kuruluşlardan yapılması gerektiği, Belediyelerin, emlak vergisi işlemlerinde başta imar birimleri olmak üzere emlak vergisine konu taşınmazlara ilişkin öncelikle kendi kayıtlarında bulunan bilgi ve belgelerden faydalanacaklar ve gerek duymaları halinde bildirimlerin kontrolü amacıyla bildirime konu taşınmazlarda yoklama ve tespit yapacakları düzenlenmiştir.
15.1. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8’inci maddesinin ikinci fıkrası ile yasada belirtilen şartları taşıyanların indirimli emlak vergisi oranından yararlanmasına imkân sağlandığı, brüt 200 m²’yi geçmeyen tek meskene sahip olanların faydalanabileceğine dair düzenlemede tek bir evi bulunması ve başka gelirinin bulunmaması halinde indirimli emlak vergisi oranından faydalanabileceği vurgusu yapıldığı, uyuşmazlık konusu işlemin esasının İdarenin ‘adalarda yazlık oturumun fazla olması gerekçesiyle mükelleflerin emeklilik muafiyet taleplerinin özellikle yaz sezonundan sonra daimi olarak oturup oturmadığına ilişkin kontroller sonucuna göre’ cevaplandırılmasına ilişkin olduğu, ancak şikayetçinin İdareye sunduğu Eylül tarihli dilekçesindeki taahhütleri ve ekinde sunduğu bilgi ve belgeler ile birlikte 57 Seri No.lu Emlak
Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile belediyelerin, emlak vergisi işlemlerinde mükellefler tarafından bildirilen hususların teyidinin, mükelleflerden belge istenmeden ilgili kurum ve kuruluşlardan yapılması gerektiği hususu, bunun yanı sıra bilgi ve belge akışının elektronik ortamda hızlandığı, iletişimin ise kolaylaştığı günümüzde, idareler tarafından, bu kolaylığı hayata taşıyan imkanlardan faydalanmak suretiyle işlemlerin hızlandırılmasını sağlayacak çalışmalar yapılması kaçınılmaz olduğu, bu kapsamda uyuşmazlık konusu idari işlemin niteliği de göz önünde tutularak makul sürede neticelendirmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Emlak Vergisi
Kanunun 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında ifade edilen indirimli emlak vergisi kapsamındaki hükmün muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında uygulanmayacağı hükmüne istinaden İdarece şikayet konu meskeninin muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullandığının tespit edilmesi nedeniyle, ilgili meskenin muafiyet kapsamına girmediği gerekçesiyle başvuranın indirimli emlak vergisi uygulamasından faydalandırılmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
16.1. Bununla birlikte başvuranın indirimli emlak vergisi uygulamasından yararlanma talebini içeren
12.09.2023 tarihli dilekçesinin idare tarafından 21.03.2024 tarihinde cevaplandırıldığı, kurumumuzun bilgi
belge talep yazısına cevaben idarenin Kurumumuza ilettiği cevabi yazıda ‘adalarda yazlık oturumun fazla olması gerekçesiyle mükelleflerin emeklilik muafiyet taleplerinin özellikle yaz sezonundan sonra daimi olarak oturup oturmadığına ilişkin kontroller sonucuna göre’ işlem tesis edildiği yönünde açıklamada bulunduğu, idarenin söz konusu açıklamasının makul olduğu, bu noktada idarenin 30 gün içerisinde değil yasa hükmü uyarınca muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan bir mesken olup olmadığını tespit etmek üzere yaz aylarından sonra yoklama yapılmasının haklı bir gerekçe olduğu, tespit edilmiştir. Ancak şikayete konu meskenin bulunduğu mahaldeki yazlık oturumların fazlalığı dikkate alındığında idarenin söz konusu gerekçesi yaz ayları yoklama yapılmaması için anlaşılır olsa da başvuranın dilekçesinin eylül ayında verildiği dikkate alındığında başvuranın indirimli emlak vergisi uygulamasından yararlanma talebini içeren dilekçe tarihi ile idarenin cevap tarihi arasında geçen süre göz önüne alındığında, ilgili
Tebliğlerle getirilen kolaylıkların başvurana sağlanmadığı, ayrıca makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi gibi iyi yönetim ilkelerine uyulmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvuruya ilişkin bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresinde ve ayrıntılı gönderildiği, İdarenin “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” , ilkelerine uygun davranmadığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede İstanbul Vergi Mahkemesinde yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre;
Başvuranın indirimli emlak vergisi uygulamasından faydalandırılması talebinin, muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında muafiyetin uygulanmayacağı şeklindeki yasal düzenleme doğrultusunda İdarece şikayet konu meskeninin muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullandığının tespit edilmesi nedeniyle REDDİNE,
Başvuru konusu taşınmazın bulunduğu Adalar ilçesinde yazlık meskenlerin fazla olması nedeniyle meskenin muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan mesken olup olmadığına dair yaz sezonundan sonra tespit yapılması gerekçesi makul olmakla birlikte başvuranın indirimli emlak vergisi uygulamasından yararlanma talebini içeren 12.09.2023 tarihli dilekçesine idare tarafından 21.03.2024 tarihinde cevap verildiğinden, indirimli emlak vergisi uygulamasına ilişkin taleplerin yaz dönemi sonrası makul sürede neticelendirmesi ve söz konusu benzer taleplere ilişkin makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi gibi iyi yönetim ilkelerine uygun şekilde işlem tesis edilmesi hususunda ADALAR BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; ADALAR
BELEDİYE BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN VEKİLENE ve ADALAR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi