|
ÖZET: Başvuran, Keçiören Belediyesi’ne yaptığı müracaatta, indirimli emlak vergisi uygulamasından yararlanmak ve ikmalen tahakkuk ettirilen emlak vergilerinin düzeltilmesini talep etmiştir. Şikâyetçi, tapuda kayıtlı işyerinin gelir getirmediğini, bu nedenle 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8’inci maddesi uyarınca vergi istisnasından faydalanması gerektiğini öne sürmüştür. Ancak, Keçiören Belediyesi’nden alınan yanıt, işyerinin kiraya verildiğini ve bu nedenle gelir elde edildiğini tespit etmiştir. Bu durum, şikâyetçinin indirimli vergi oranından yararlanmasını engellemiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır. İdare, emlak vergisi istisnasının uygulanabilmesi için, mükellefin gelir getirmeyen bir işyeri veya gayrimenkulü olması gerektiğini belirtmiştir. Şikâyetçinin, gelir elde ettiği tespit edilen işyerleri nedeniyle vergi muafiyetinden yararlanmasının mümkün olmadığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddedilmesine karar verilmiş ve bu kararın ilgili taraflara tebliğ edilmesi talep edilmiştir. İdarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı, ayrıca iyi yönetim ilkelerine uyulmadığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda, ilgili idarenin gelecekte daha dikkatli olması önerilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 7525-7525 |sayi|36311982-101.07.05.99-E.36311982-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/11464 2018/ 11464
KARAR TARİHİ : 19/03/2019 |tarih|
RET KARARI
Adres :
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Keçiören Belediye Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın indirimli emlak vergisi (sıfır)
uygulamasından faydalanma ve ikmalen tarh edilen emlak vergilerinin düzeltilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 25/09/2018 25.9.2018
I. ŞİKÂYETÇİNİN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikâyetçi şikâyet başvurusunda, 1.1. Tapuda Mahallesi, parselde nolu, büro/işyeri niteliğindeki bağımsız bölümün adına kayıtlı olduğunu, 1.2. Keçiören Belediyesi tarafından 2014, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait 5 yıllık toplam 1.459,26 TL emlak vergisi tahakkuk ettirildiğini, 1.3. Şahsının adına bir işyeri bulunduğunu; ancak buradan bir gelir elde etmediğini, bahse konu dükkânı kardeşinin işlettiğini ve her yıl düzenli olarak gelir vergisini beyan ederek ödediğini, 1.4. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8’inci maddesi, ilgili tebliğler ve Gelir İdaresi
Başkanlığı’na konu ile ilgili yazılı başvuru üzerine verilen 13/ 08/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazı gereğince vergi istisnasından yararlanması gerektiğini, iddia etmektedir .
2. Şikâyetçi vergi istisnasından yararlanmasına gerekçe gösterdiği Gelir
İdaresi Başkanlığının 13/ 08/ 2018 tarihli, sayılı ve İndirimli Emlak Vergisi Oranı (Sıfır)
uygulaması konulu yazısında özetle; 2.1. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu ve ilgili tebliğlerde belirtilen şartları taşımaları halinde, mükelleflerin gelir getirmeyen işyeri, arsa ve araziye sahip olmalarının indirimli bina vergisi oranı
1 / 8(sıfır) uygulamasından faydalanmalarına engel teşkil etmeyeceğini, ilgili belediyenin ise bahsi geçen
57 seri nolu Emlak Vergisi Genel Tebliğinde belirtildiği şekilde bildirimlerin kontrolünü yapmasının
mümkün bulunduğu yönünde görüş beyan etmiştir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden Keçiören Belediye
Başkanlığı’ndan (Mali Hizmetleri Müdürlüğü) alınan cevabi yazı ve eklerinin tetkikinden özetle; 3.1. Tapu kayıtlarında emlak vergisi istisnası uygulamasından yararlanan mükellefler adına ikinci bir gayrimenkulü olup olmadığına dair yapılan inceleme neticesinde adına Ankara
İli, Altındağ İlçesinde niteliği büro/işyeri olan taşınmaz kaydı olduğu, 3.2. 38 seri nolu Emlak Vergisi Genel Tebliği’nde bir evi nedeniyle muafiyetten yararlanan kişilerin, gelir getirmeyen işyeri, arsa ve araziye sahip olmaları, indirimli vergi oranından yararlanmalarına engel teşkil etmeyeceği; ancak söz konusu işyeri arsa ve arazilerden gelir elde ediliyorsa muafiyetten yararlanamayacaklarının belirtildiği, 3.3. 57 seri nolu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nde belediyelerin, emlak vergisi işlemlerinde başta imar birimleri olmak üzere emlak vergisine konu taşınmazlara ilişkin öncelikle kendi kayıtlarında bulunan bilgi ve belgelerden faydalanacaklarının ve gerek duymaları halinde bildirimlerin kontrolü amacıyla bildirime konu taşınmazlarda yoklama ve tespit yapacaklarının hüküm altına alındığı, 3.4. Buna göre ’ın hissedarı olduğu, Ankara İli, İlçesi, Mahallesi, Caddesi, ve Caddesi adresinde bulunan işyerlerinin yoklama memurlarınca yerinde yapılan inceleme neticesinde kiraya verildiklerinin tespit edildiği, 3.5. Tespitler doğrultusunda dükkân/işyeri hissesinden gelir elde ettiği için emlak istisnası uygulamasından faydalanmasının mümkün bulunmadığı, 1319 sayılı Emlak Vergisi
Kanununun 8’inci maddesi uyarınca faydalanmakta olduğu emlak vergisi istisnasının iptal edilerek
213 sayılı Vergi Usul Kanunu 116…126’ncı maddelerine göre düzeltme yapıldığı ve 114’üncü
maddesine göre zaman aşımı süresi göz önüne alınarak ( 5 yıl) ikmalen tarh yapıldığı şeklinde açıklama yapılmıştır .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve
Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .”, 5. Anayasamızın “Vergi Ödevi” başlıklı 73 üncü maddesinde;
” Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, malî gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür .
Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, maliye politikasının sosyal amacıdır .
Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır .
2 / 8(Değişik : 16/ 4/ 2017- 6771/ 16 md.) Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin muaflık,
istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Cumhurbaşkanına verilebilir . “, 6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” , 7. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun; “Mükellef” başlıklı 3 üncü maddesinde;
“Bina Vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler öder . Bir binaya paylı mülkiyet halinde malik olanlar, hisseleri oranında mükelleftirler . Elbirliği mülkiyette malikler vergiden müteselsilen sorumlu olurlar”, 8. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun “Nispet” başlıklı 8 inci maddesinin 2 nci fıkrasında;
“Cumhurbaşkanı, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²’yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde, bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir . Bu hüküm, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanır . Muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hüküm uygulanmaz . Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir .”, 9. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun “İşyeri” başlıklı 156 ncı maddesinde;
“Ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyette iş yeri; mağaza, yazıhane, idarehane, muayenehane, imalathane şube, depo, otel, kahvehane, eğlence ve spor yerleri, tarla, bağ, bahçe, çiftlik, hayvancılık tesisleri, dalyan ve voli mahalleri, madenler, taş ocakları, inşaat şantiyeleri, vapur büfeleri gibi ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan yerdir .”, 10. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Gayrimenkul Sermaye İradının Tarifi” başlıklı 70 inci maddesinde;
“Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri
veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır :
1. Arazi, bina (Döşeli olarak kiraya verilenlerde döşeme için alınan kira bedelleri dahildir .), maden suları, menba suları, madenler, taş ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar ve bunların mütemmim cüzileri ve teferruatı;
…”, 11. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci maddesine dayanılarak çıkarılan 29/ 12/ 2006 tarihli 2006/ 11450 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında;
.
3 / 8“1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereğince kendisine
bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, özürlülerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskene sahip olmaları halinde (intifa hakkına sahip olunması hali dahil), söz konusu meskene ait bina vergisi oranı, 2007 ve müteakip yıllar için sıfıra indirilmiştir .”, 12. 38 seri nolu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin; 12.1. “1. İndirimli Bina Vergisi Oranından Yararlanacak Mükellefler” başlığı altında;
“Bakanlar Kurulunca belirlenecek indirimli vergi oranından, Türkiye’de brüt yüzölçümü 200 m2 yi geçmeyen tek meskeni olan veya tek meskenin intifa hakkına sahip bulunan;
– Kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup 18 yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenler, – Gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları emekli, dul, yetim, ölüm ve malûliyet aylığından ibaret bulunanlar, …
yararlanacaklardır .”, 12.2. “3. İndirimli Vergi Oranının Uygulanması İle İlgili Diğer Hususlar başlığı altında;
“e) Sosyal güvenlik kurumlarından emekli, dul, yetim, ölüm ve malûliyet aylığı alanların, bu aylıkları dışında başka gelirlerinin bulunması halinde, bunların meskenine indirimli vergi oranı uygulanmayacaktır . Mükelleflerin gelir getirmeyen işyeri, arsa ve araziye sahip olmaları, indirimli vergi oranından yararlanmalarına engel teşkil etmemektedir .
f) İndirimli vergi oranından yararlanan mükelleflerin, bu orandan yararlanma ile ilgili şartlardan herhangi birini kaybetmeleri halinde, bu durumu mükellefiyetlerinin bulunduğu belediyeye bildirmeleri gerekmektedir .”, 13. 44 seri nolu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin; 13.1. “I- Hiçbir Geliri Olmayan Mükelleflerin İndirimli Bina Vergisi Oranından
Faydalanmak İçin Taahhüt Belgesi Vermelerinin Yeterli Olması” başlığı altında;
“…
Anılan hükmün verdiği yetkiye istinaden çıkarılan 38 Seri No’lu Emlak Vergisi Kanunu Genel
Tebliğinde , Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2’yi geçmeyen tek mesken sahibi olup hiçbir geliri bulunmayanların indirimli bina vergisi oranından yararlanmaları için ikametgâhlarının bulunduğu yer vergi dairesinden gelir vergisi mükellefi olmadıklarına ve T.C. Emekli Sandığı, Bağ-Kur ve
Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüklerinin ilgili birimlerinden aktif sigortalı bulunmadıklarına dair belge alarak ilgili belediyeye vermeleri gerektiği bildirilmiştir .
…”, 13.2. “II- Hiçbir Geliri Olmadığını Beyan Eden Mükelleflerin Geliri veya İkinci Bir Meskeni
4 / 8Bulunduğunun Tespit Edilmesi Halinde Yapılacak İşlemler” başlığı altında;
“ Hiçbir geliri olmadığını taahhüt eden mükelleflerin, indirimli vergi oranından yararlanabilmeleri için, gelir vergisine tabi hizmet karşılığı elde edilen ücret, ticari, sınai, mesleki ve zirai faaliyet geliri ile menkul ve gayrimenkul sermaye iradı, faiz ve temettü veya benzeri bir gelirinin olmaması gerekmektedir .
Mükelleflerin, yukarıda belirtilen türden bir gelir elde etmeleri veya ikinci bir meskene sahip olmaları halinde, bu değişikliği mükellefiyetlerinin bulunduğu belediyeye bildirmeleri zorunludur .
Öte yandan, indirimli vergi oranından yararlanma şartlarını taşımadığı halde, gerçek dışı taahhütte bulunmak suretiyle indirimli vergi oranından yararlanan mükellefler ile durumunda meydana gelen değişikliği bildirmeyen mükelleflerden alınması gereken vergi, cezalı olarak ve gecikme faizi ile birlikte alınacaktır .” 14. 57 seri nolu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin; 14.1. “2. Emlâk Vergisi Bildirimlerinin Yeniden Düzenlenmesi, Mükelleflerden Bildirim
Dışında Bir Belge Talep Edilmemesi ve Devredenin Mükellefiyetinin Re’sen Sona
Erdirilmesi” başlığı altında;
“…
Belediyelerce, emlâk vergisi işlemlerinde mükellefler tarafından bildirilen hususların teyidinin, mükelleflerden belge istenmeden ilgili kurum ve kuruluşlardan yapılması gerekmektedir . Bu bağlamda belediyelerce, mükelleflere ait kimlik bilgileri, İçişleri Bakanlığı Kimlik Paylaşım Sistemi üzerinden, tapu kayıtları ise Tapu ve Kadastro Bilgi Sisteminden alınabilecektir . Ayrıca, mükelleflerin şehit, gazi, dul, yetim ve emekli olduklarına ilişkin bilgilerin Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığından elektronik ortamda sağlanması mümkün olacaktır .
Belediyeler, emlâk vergisi işlemlerinde başta imar birimleri olmak üzere emlâk vergisine konu taşınmazlara ilişkin öncelikle kendi kayıtlarında bulunan bilgi ve belgelerden faydalanacaklar ve gerek duymaları halinde bildirimlerin kontrolü amacıyla bildirime konu taşınmazlarda yoklama ve tespit yapacaklardır .
…” hükümlerine amirdir .
IV. KAMUDENETÇİSİ Av. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
15. Kamu Denetçisi tarafından, şikâyetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 16. Şikâyetçinin dilekçe ve ekleri incelendiğinde, özet olarak Ankara İli, İlçesi, Mahallesi Caddesinde bulunan parsel, nolu, büro/işyeri niteliğindeki
5 / 8bağımsız bölümün şikâyetçi adına kayıtlı olduğu, emlak vergisi mevzuatının verdiği
hak doğrultusunda istisnadan yararlanmakta iken Keçiören Belediyesi tarafından 2014, 2015, 2016,
2017 ve 2018 yıllarına ait 5 yıllık toplam 1.459,26 TL emlak vergisi tahakkuk ettirildiği, şahsına ait
iş yeri olarak kullanılan bir dükkân bulunduğu; ancak buradan gelir elde etmediği, bahse konu dükkânı kardeşinin işlettiği ve her yıl düzenli olarak gelir vergisini beyan ederek ödediği, herhangi bir gelir elde etmediği iş yeri için 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8’inci maddesi, ilgili tebliğler ve Gelir İdaresi Başkanlığı’na konu ile ilgili yazılı başvuru üzerine verilen 13/ 08/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazısı gereğince vergi istisnasından yararlanmayı talep ettiği tespit edilmiştir .
17. Keçiören Belediye Başkanlığının Kurumumuza verdiği cevap ve ekleri tetkik edildiğinde, Tapu kayıtlarında emlak vergisi istisnası uygulamasından yararlanan mükellefler adına ikinci bir gayrimenkulü olup olmadığına dair yapılan inceleme neticesinde adına Ankara İli, Altındağ İlçesinde niteliği büro/işyeri olan taşınmaz kaydı olduğu, 38 seri nolu Emlak Vergisi Genel
Tebliği’nde bir evi nedeniyle muafiyetten yararlanan kişilerin, gelir getirmeyen işyeri, arsa ve araziye sahip olmaları, indirimli vergi oranından yararlanmalarına engel teşkil etmeyeceği; ancak söz konusu işyeri arsa ve arazilerden gelir elde ediliyorsa muafiyetten yararlanamayacaklarının belirtildiği, 57 seri nolu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nde belediyelerin, emlak vergisi işlemlerinde başta imar birimleri olmak üzere emlak vergisine konu taşınmazlara ilişkin öncelikle kendi kayıtlarında bulunan bilgi ve belgelerden faydalanacaklarının ve gerek duymaları halinde bildirimlerin kontrolü amacıyla bildirime konu taşınmazlarda yoklama ve tespit yapacaklarının hüküm altına alındığı, bu doğrultuda, adına kayıtlı işyerinin yoklama memurlarınca yerinde yapılan inceleme neticesinde kiraya verildiklerinin tespit edildiği, tespitler doğrultusunda dükkân/işyeri hissesinden gelir elde ettiği için emlak istisnası uygulamasından faydalanmasının mümkün bulunmadığı, bu nedenle emlak vergisi istisnasının iptal edilerek 213 sayılı Vergi Usul Kanunu 116…126’ncı maddelerine göre düzeltme yapıldığı ve 114’üncü maddesine göre de zaman aşımı süresi göz önüne alınarak ( 5 yıl) ikmalen tarh yapıldığı belirtilmiştir .
18. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun amir hükmü gereği Türkiye sınırları içinde bulunan binalar, bina vergisine tabidir . Bina vergisinden muafiyet, istisna ve indirim halleri detaylı şekilde sayılmıştır . Buna göre Kanunun 8’inci madde gereğince belirtilen diğer şartlar ile birlikte hiçbir geliri olmadığını belgeleyenler Cumhurbaşkanının onayı ile belirlenen vergi indiriminden yararlanabilmektedirler . Kanun koyucu indirim ile ilgili detayları belirleme yetkisini Hazine ve
Maliye Bakanlığı’na vermiştir .
19. Mükelleflerin gelir getirmeyen işyeri, arsa ve araziye sahip olmaları, indirimli vergi oranından yararlanmalarına engel teşkil etmemektedir . Şikâyetçi 38 seri nolu Emlak Vergisi
Kanunu Genel Tebliğinin bu hükmü gereğince tapuda adına kayıtlı olan hisseli durumda büro/işyeri vasfında taşınmazın bulunduğunu kabul etmektedir . Ancak taşınmazdan kendisinin bir gelir elde etmediğini, kardeşi tarafından işletildiğini ve kardeşinin her yıl gelir vergisini beyan ettiğini belirtmektedir . İdare ise kişinin adına tapuda büro veya işyerinin olmasının vergi muafiyetinden yararlanmasına engel teşkil etmemekle birlikte adına kayıtlı iki işyerinin aktif olarak kirada olduğunu, buradan gelir elde edildiğini tespit etmiştir . Bu nedenle 38 sayılı nolu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin açık hükmü gereğince gelir elde edildiğinden muafiyetten yararlanmasının mümkün olmayacağını belirtmektedir .
20. Burada açığa kavuşturulması gereken husus şikâyetçi kirada olan işyerlerinden gelir elde edip etmemesidir . Bir taşınmaz için Vergi Usul Kanununa göre kira
6 / 8geliri elde eden kişi gelir vergisi (Gayrimenkul Sermaye İradı Vergisi) mükellefi olmaktadır .
Diğer yandan 1319 sayılı Kanuna göre bina sahibi yıllık bina vergisini ödemek zorundadır .
Bina Vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler öder . Bir binaya paylı mülkiyet halinde malik olanlar, hisseleri oranında mükelleftirler . Elbirliği mülkiyette malikler vergiden müteselsilen sorumlu olurlar .
’ın iddiasına konu ettiği, kardeşi tarafından yıllık Gayrimenkul
Sermaye İradı Vergisi beyan edilmesi kira geliri elde edilmesinin bir sonucudur . Diğer yandan üzerine kayıtlı olan arsa, arazi veya işyerinden kira elde edilmesi sebebiyle mükellefe vergi salınması farklı bir uygulamadır . Burada kişinin başka hiçbir geliri olmadığını iddia etmesi, bina vergisi istisnasından yararlanmayı gerektirmez .
21. Şikâyetçinin talebi üzerine Gelir İdaresi Başkanlığı yazısında; 1319 sayılı Emlak Vergisi
Kanunu ve ilgili tebliğlerde belirtilen şartları taşımaları halinde, mükelleflerin gelir getirmeyen işyeri, arsa ve araziye sahip olmalarının indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından faydalanmalarına engel teşkil etmeyeceğini belirtmiş; ancak ilgili belediyenin 57 seri nolu Emlak
Vergisi Genel Tebliğinde belirtildiği şekilde bildirimlerin kontrolünü yapmasının mümkün bulunduğu yönünde görüş beyan etmiştir . İdare ise hissedarı olduğu, Ankara İli, İlçesi, Mahallesi Caddesi, ve Caddesi adresinde bulunan işyerlerinin yoklama memurlarınca yerinde yapılan inceleme neticesinde kiraya verildiklerini tespit etmiştir . Belediyenin bu uygulaması Gelir İdaresi Başkanlığının yazısında belirttiği görüş ile çelişmemektedir .
22. Şikâyetçinin iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu 8’inci maddesine göre emlak vergisinden istisna olunabilmesi için hiçbir geliri olmadığının taahhüt edilmesi, tapuda adına kayıtlı işyerinin gelir getirici faaliyette kullanılmaması gerekmektedir . Bu açıklamalara göre, şikâyetçinin adına kayıtlı işyerleri için ilgili Belediye görevlileri tarafından yerinde yapılan tespitler neticesinde kiraya verildiğinin belirlenmesi nedeniyle 213 sayılı Vergi Usul
Kanunu hükümlerine göre vergi tarhı işleminin yerinde olduğu, işyerinde gelir getirici faaliyet neticesinde gayrimenkul sermaye iradı beyan edilmesinin emlak vergisi mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı değerlendirilmektedir .
23. Tüm bu durumlar karşısında şikâyetçinin talebinin yerine getirilmemesinde idarenin herhangi bir kusuru olduğuna dair bir tespit yapılamamış, yapılan iş ve işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir husus bulunmadığı tespit edilmiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 24. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Başvuranın, şikâyet dilekçesine idare tarafından verilen cevapta, hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili idarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir . Adı geçen idarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
7 / 8VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
25. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara Vergi Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, ŞİKÂYETÇİ ile KEÇİÖREN BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TEBLİĞ
EDİLMESİNE,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi