|
ÖZET: Başvuru, 23 Şubat 2023 tarihinde Pendik Belediye Başkanlığı’na yapılan emlak vergisi muafiyet talebine ilişkindir. Başvuran, 2018 Kasım ayından itibaren çalışmadığını ve kirada oturduğunu belirterek, kendisine ait evin kirada olması nedeniyle vergi muafiyetinden yararlanmak istemektedir. Ancak, kira sözleşmesinin eşinin üzerine kayıtlı olması sebebiyle bu talep reddedilmiştir. Başvuran, emlak vergisi muafiyetinden yararlanamadığı döneme ait geri ödemeleri talep etmektedir.
Pendik Belediye Başkanlığı, 26 Ocak 2023 tarihli cevabi yazısında, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8. maddesine atıfta bulunarak, vergi muafiyetinin yalnızca belirli şartları taşıyan bireylere uygulanabileceğini belirtmiştir. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 10 Temmuz 2019 tarihli özelgesinde, indirimli emlak vergisi oranının uygulanabilmesi için bizzat oturma şartı aranmamakla birlikte, başvuranın durumunun bu şartları taşımadığı ifade edilmiştir. Dolayısıyla, başvuranın talebi hukuka uygun bulunmamıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını, idarenin açıklamalarını ve ilgili mevzuatı değerlendirerek başvurunun reddine karar vermiştir. İlgili idare, başvuranın durumunu uygun bir şekilde değerlendirerek, iyi yönetim ilkelerine uygun hareket etmiştir. Başvuranın, bu karara itiraz etme hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/4789-S.23.7734
BAŞVURU NO : 2023/2658
KARAR TARİHİ : 12/04/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : PENDİK BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Emlak vergisi muafiyet talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 23/02/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran tarafından Kurumumuza yapılan başvuruda özetle; 2018 yılının Kasım ayından itibaren çalışmadığını, vergi muafiyetinden faydalanmak istediğini, maliki oldukları evin kirada olması ve kendilerinin de kirada oturmaları nedeniyle başvuru yapabileceklerinin belirtildiğini ancak kirada oturdukları evin sözleşmesinin eşinin üzerine kayıtlı olması nedeniyle vergi muafiyetinden faydalanamayacağının belirtildiğini, kira sözleşmesi eşine ait olsa da beraber kirada oturduklarını iddia ve ifade ederek emlak vergisi muafiyetinden faydalanmayı ve geriye dönük olarak faydalanamadığı muafiyetlerin geri ödemesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuranın, başvuruya konu ettiği hususlar kapsamında Kurumumuza başvuruda bulunduğu ve
Kurumumuz tarafından dostane çözüm usulü de dikkate alınacak şekilde Pendik Belediye Başkanlığına
20.01.2023 tarih ve S. sayılı Gönderme Kararı verildiği tespit edilmiştir. Kurumumuz tarafından
verilen gönderme kararına istinaden Pendik Belediye Başkanlığının 26.01.2023 tarih ve E. sayılı cevabi yazısında özetle;
“1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunun 8. Maddesinde “Cumhurbaşkanı,, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup on sekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, (5378 sayılı Kanunun 22′ nci maddesi ile eklenen ibare Yürürlük;
07.07.2005) (6462 sayılı Kanunun I inci maddesiyle değişen ibare. Yürürlük; 03.05.2013) engellilerin,
şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde, bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu hüküm, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait
kısım hakkında da uygulanır. Muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hüküm uygulanmaz. Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir. ” denilmektedir.
Ayrıca, Gelir İdaresi Başkanlığı “İndirimli Emlak Vergisi Uygulaması” konulu sayı ve 10.07.2019 tarihli özelgesinde”(…,) indirimli bina vergisi oranının uygulanması için meskende bizzat oturma şartı aranmamaktadır. Bu nedenle, sahip olduğu tek meskeni kiraya verip, kendileri de kirada oturanların, gerekli şartları taşımaları kaydıyla indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlanmaları mümkündür. Ancak, meskenini kiraya verdiği halde kendisi kirada oturmayıp bir başkasının yanında oturan veya kira sözleşmeleri eşi adına düzenlenen mükelleflerin söz konusu meskenleri için indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlanabilmeleri mümkün bulunmamaktadır.” verilen hükme istinaden kira kontratı kişinin kendi adına olmadığından emlak vergisi muafiyetinden yararlanması uygun görülmemiştir.”
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun;
4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
4.2. “İnceleme ve araştırma” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır”,
5. 11/08/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun “Mevzu” başlıklı 1 inci maddesinde; “Türkiye sınırları içinde bulunan binalar bu kanun hükümlerine göre Bina Vergisine tabidir.”,
5.1. “Mükellef” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Bina Vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler öder.”,
5.2. “Nispet” başlıklı 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “(Değişik ikinci fıkra: 30/7/2003-4962/15 mad.) Cumhurbaşkanı, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup on sekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²’yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dâhil) halinde, bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu hüküm, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanır. Muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hüküm uygulanmaz.
Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”
5.3. “Mükellefiyetin başlaması ve bitmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “Değişik : 17/7/1972 – 1610/5 mad.) (Değişik birinci fıkra: 3/4/2002-4751/2 mad.) Bina vergisi mükellefiyeti;
a) 33 üncü maddenin (1) ilâ (7) numaralı fıkralarında yazılı vergi değerini tadil eden sebeplerin doğması halinde bu değişikliklerin vuku bulduğu, aynı maddenin (8) numaralı fıkrasında yazılı halde ise bu duruma bağlı olarak takdir işleminin yapıldığı tarihi,
b) Dört yılda bir yapılan takdir işlemlerinde takdir işleminin yapıldığı tarihi,
c) Muafiyetin sukut ettiği tarihi,
Takip eden bütçe yılından itibaren başlar.
Yanan, yıkılan, tamamen kullanılmaz hale gelen veya vergiye tabi iken muaflık şartlarını kazanan binalardan dolayı mükellefiyet, bu olayların vuku bulduğu tarihi takip eden taksitten itibaren sona erer. …”
5.4. “Verginin tarh ve tahakkuku” başlıklı 11 inci maddesinde; “ (Değişik: 3/4/2002-4751/2 mad.)
Bina vergisi, ilgili belediye tarafından;
a) Dört yılda bir defa olmak üzere takdir işlemlerinin yapıldığı yılı takip eden bütçe yılının Ocak ve Şubat aylarında,
(…)
29’uncu maddeye göre hesaplanan vergi değeri esas alınarak yıllık olarak tarh olunur. Bildirim posta ile gönderilmiş ise vergi, bildirim verme süresinin son gününü takip eden yedi gün içinde tarh olunur. Bu suretle tarh olunan vergiler, tarh edilen tarihte tahakkuk etmiş sayılır ve mükellefe bir yazı ile bildirilir.
Yapılan tarh ve tahakkuku takip eden yıllarda, 29’uncu maddeye göre tespit edilen vergi değeri üzerinden hesaplanan bina vergisi, her bütçe yılının başından itibaren o yıl için tahakkuk etmiş sayılır. …”
6. 29/12/2006 tarihli ve 26391 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2006/11450 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararında; “1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8’inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereğince kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup on sekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, özürlülerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları 2 içinde brüt 200 m ’yi geçmeyen tek meskene sahip olmaları halinde (intifa hakkına sahip olunması hali dâhil), söz konusu meskene ait bina vergisi oranı, 2007 ve müteakip yıllar için sıfıra indirilmiştir.”
7. 31/12/2003 tarih ve 25333 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 38 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu
Genel Tebliğinin;
7.1. “1. İndirimli Bina Vergisi Oranından Yararlanacak Mükellefler” başlığı altında; “Bakanlar 2
Kurulunca belirlenecek indirimli vergi oranından, Türkiye’de brüt yüzölçümü 200 m yi geçmeyen tek meskeni olan veya tek meskenin intifa hakkına sahip bulunan; – Kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup
18 yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenler, – Gelirleri
münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları emekli, dul, yetim, ölüm ve malûliyet aylığından ibaret bulunanlar, … yararlanacaklardır.”,
7.2. “3. İndirimli Vergi Oranının Uygulanması İle İlgili Diğer Hususlar” başlığı altında;
“a) İndirimli vergi oranının uygulanması için meskende bizzat oturma şartı aranmamaktadır. Bu nedenle, sahip olduğu tek meskeni kiraya verip, kirada oturanlar da diğer şartları taşımaları kaydıyla indirimli vergi oranından faydalanabileceklerdir.
b) 200m2’yi geçmeyen tek meskene hisse ile sahip olunması halinde indirimli vergi oranı, meskenin vergi değerinin hisseye isabet eden kısmına uygulanacaktır.
c) Birden fazla meskeni olanların veya birden fazla meskende hisseye sahip olanların meskenlerine indirimli vergi oranı uygulanmayacaktır.
d) Muayyen zamanlarda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler için söz konusu indirimli vergi oranının uygulanması mümkün değildir.
e) Sosyal güvenlik kurumlarından emekli, dul, yetim, ölüm ve malûliyet aylığı alanların, bu aylıkları dışında başka gelirlerinin bulunması halinde, bunların meskenine indirimli vergi oranı uygulanmayacaktır.
Mükelleflerin gelir getirmeyen işyeri, arsa ve araziye sahip olmaları, indirimli vergi oranından yararlanmalarına engel teşkil etmemektedir.
f) İndirimli vergi oranından yararlanan mükelleflerin, bu orandan yararlanma ile ilgili şartlardan herhangi birini kaybetmeleri halinde, bu durumu mükellefiyetlerinin bulunduğu belediyeye bildirmeleri gerekmektedir.” hüküm ve açıklamalarına yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, 1 nolu paragrafta belirtildiği üzere özetle; 2018 yılının Kasım ayından itibaren çalışmadığını, maliki oldukları evin kirada olması ve kendilerinin de kirada oturduklarını ancak kirada oturdukları evin sözleşmesinin eşinin üzerine kayıtlı olması nedeniyle vergi muafiyetinden faydalanamadığını, kira sözleşmesinin eşinin üzerine olsa da beraber kirada oturduklarını iddia ve ifade ederek emlak vergisi muafiyetinden faydalanmayı ve geriye dönük olarak faydalanamadığı muafiyetlerin geri ödemesini talep etmektedir.
10. Pendik Belediye Başkanlığının 26.01.2023 tarih ve E. sayılı cevabi yazısının incelenmesi neticesinde; Gelir İdaresi Başkanlığının “İndirimli Emlak Vergisi Uygulaması” konulu 10.07.2019 tarihli özelgesinde”(…,) indirimli bina vergisi oranının uygulanması için meskende bizzat oturma şartı
aranmamaktadır. Bu nedenle, sahip olduğu tek meskeni kiraya verip, kendileri de kirada oturanların, gerekli şartları taşımaları kaydıyla indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlanmaları mümkündür. Ancak, meskenini kiraya verdiği halde kendisi kirada oturmayıp bir başkasının yanında oturan veya kira sözleşmeleri eşi adına düzenlenen mükelleflerin söz konusu meskenleri için indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlanabilmeleri mümkün bulunmamaktadır.” açıklamalarına istinaden kira kontratı kişinin kendi adına olmadığı, bu nedenle de emlak vergisi muafiyetinden yararlanması uygun görülmediği ifade edilmiştir.
11. Devlet egemenliğinin fiskal (mali) alandaki yansımasını vergilendirme yetkisidir. Vergilendirme yetkisinin sınırları, mülkilik ve şahsilik ilkeleri olarak bilinen temel kurallar çerçevesinde şekillenmektedir. Şahsilik ilkesi; vergilendirme işlemlerinde kişilerin uyruğunu dikkate almaktadır. Bu ilkeye göre bir ülke vatandaşının ülkenin milli sınırları içinde yaşaması ya da yurt dışında yaşamını sürdürmesi önemli değildir. Dünyanın neresinde ikamet ederlerse etsinler kişiler elde ettikleri bütün gelirler üzerinden vatandaşlığında bulundukları devlet tarafından vergilendirilirler. Bu kapsamda Gelir Vergisi
Kanununun 3 üncü ve 4 üncü maddeleri tam mükellefiyeti genel olarak bir kişinin bir ülkeyle kurduğu şahsi ilişkiye dayandırmış olup şahsi ilişki kişinin o ülkede yerleşmesine ve o ülkenin vatandaşı olmasıyla ilişkilendirilmiştir. Gelir Vergisinin 1 inci maddesinde de belirtildiği üzere gelir; bir gerçek kişinin bir takvim yılı içerisinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır. Bu kapsamda vergi idaresi şahsilik ilkesi gereği vergilendirme işlemlerini, bir başka ifade ile mükellefiyetin tespitini ve buna bağlı doğabilecek muafiyet ve istisnaları bir gerçek kişinin elde ettiği kazanç ve iratları dikkate alarak gerçekleştirmektedir.
12. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 1 inci maddesinde, Türkiye sınırları içinde bulunan binaların bu Kanun hükümlerine göre bina vergisine tabi olduğu; 2 nci maddesinde, bina tabirinin, yapıldığı madde ne olursa olsun, gerek karada gerek su üzerindeki sabit inşaatın hepsini kapsadığı; 3 üncü maddesinde, bina vergisinin binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler tarafından ödeneceği; 7 nci maddesinde de bina vergisi matrahının binanın bu Kanun hükümlerine göre tespit edilen vergi değeri olduğu hükme bağlanmıştır.
13. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen hükmün verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan 2006/11450 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup on sekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları 2 içinde brüt 200 m ‘yi geçmeyen tek meskene sahip olmaları halinde (intifa hakkına sahip olunması hali dahil), bu meskene ait bina vergisi oranı 2007 ve müteakip yıllar için sıfıra indirilmiştir.
14. Bununla birlikte 38 Seri No’lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde; “İndirimli vergi oranının uygulanması için meskende bizzat oturma şartı aranmamaktadır. Bu nedenle, sahip olduğu tek meskeni kiraya verip, kirada oturanlar da diğer şartları taşımaları kaydıyla indirimli vergi oranından faydalanabileceklerdir.” şeklinde ifade edilmiştir. Bununla birlikte Gelir İdaresi Başkanlığı, mezkûr konu ile ilgili mükelleflerin tereddütlerini gidermek üzere verdiği özelgelerde sahip olunan meskenin kiraya 1 verilmesi durumunda indirimli emlak vergisi uygulamasından yararlanılabileceği ifade edilmektedir.
1
Gelir İdaresi Başkanlığı Ankara Vergi Dairesi Başkanlığının 14.03.2012 tarih ve B.07.1.GİB.4.06.17.02-175-1[8-2011/78]-358 sayılı özelgesi.
15. Gelir İdaresi Başkanlığının “İndirimli Emlak Vergisi Uygulaması” konulu, 10.07.2019 tarih ve sayılı özelgesinde;
“1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında, ” Cumhurbaşkanı, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde, bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu hüküm, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanır. Muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hüküm uygulanmaz. Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Anılan hükmün verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan 2006/11450 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskene sahip olmaları halinde ( intifa hakkına sahip olunması hali dahil), bu meskene ait bina vergisi oranı 2007 ve müteakip yıllar için sıfıra indirilmiştir.
38 seri no.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde;
” I. İndirimli Bina Vergisi Oranı Uygulaması
(…)
1.İndirimli Bina Vergisi Oranından Yararlanacak Mükellefler
Bakanlar Kurulunca belirlenecek indirimli vergi oranından, Türkiye’de brüt yüzölçümü 200 m²’yi geçmeyen tek meskeni olan veya tek meskenin intifa hakkına sahip bulunan;(…)
-Kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup 18 yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenler, (…)
yararlanacaklardır.(…)
3.İndirimli Vergi Oranının Uygulanması İle İlgili Diğer Hususlar
a) İndirimli vergi oranının uygulanması için meskende bizzat oturma şartı aranmamaktadır. Bu nedenle, sahip olduğu tek meskeni kiraya verip, kirada oturanlar da diğer şartları taşımaları kaydıyla indirimli vergi oranından faydalanabileceklerdir, (…)” denilmektedir.
Buna göre, indirimli bina vergisi oranının uygulanması için meskende bizzat oturma şartı aranmamaktadır.
Bu nedenle, sahip olduğu tek meskeni kiraya verip, kendileri de kirada oturanların, gerekli şartları taşımaları kaydıyla indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlanmaları mümkündür. Ancak, meskenini kiraya verdiği halde kendisi kirada oturmayıp bir başkasının yanında oturan veya kira
sözleşmeleri eşi adına düzenlenen mükelleflerin söz konusu meskenleri için indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlanabilmeleri mümkün bulunmamaktadır.” açıklamalarına yer verilmiştir.
16.Bu noktada Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuran tarafından 2018 yılının Kasım ayından itibaren çalışmadığı ve geliri olmadığı, kendine ait olan evi kiralayıp eşinin adına kira sözleşmesi yapılan evde kaldığı, bu nedenle de emlak vergisi muafiyetinden yararlanamadığı iddia edildiği, Türkiye sınırları içinde bulunan binaların bu Kanun hükümlerine göre bina vergisine tabi olması genel kural olduğu, Bakanlar Kurulu Kararı ile bu duruma istisna getirildiği, genel kuralın dışında istisnanın şartlarının hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin, 200 metreyi aşmayan tek meskeni olma koşulu olduğu ayrıca 38
Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde; indirimli bina vergisi oranı uygulanması için meskende bizzat oturma şartı bulunmadığı ve sahip olduğu tek meskeni kiraya verip, kirada oturanların da diğer şartları taşımaları kaydıyla indirimli vergi oranından faydalanabileceği, mezkûr 2 konuya ilişkin Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen özelgelerde ise; ‘Ancak, meskenini kiraya verdiği halde kendisi kirada oturmayıp bir başkasının yanında oturan veya kira sözleşmeleri eşi adına düzenlenen mükelleflerin söz konusu meskenleri için indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlanabilmeleri mümkün bulunmamaktadır’ yönündeki açıklamalar dikkate alındığında, somut olayda kendine ait olan evi kiralayıp eşinin adına kira sözleşmesi yapılan evde oturan başvuran adına kiraya verilen meskeni için indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlanmalarının mümkün olmadığı, bu kapsamda başvuranın indirimli bina vergisi oranı (sıfır) muafiyetinden yararlandırılması talebi karşısında ilgili idare tarafından tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde Kurumumuzun Gönderme Kararı üzerine süresi içinde ve gerekçeli olarak cevap verildiği, böylece idarenin iyi yönetim ilkelerinden “kararların gerekçeli olması”, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı tespit edilmiştir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın şikâyetçiye tebliğ tarihinden itibaren, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili idarenin işlem ve eylemine karşı İstanbul Vergi Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
2
Gelir İdaresi Başkanlığı İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 06.04.2011 tarih ve B.07.1.GİB.4.34.18.01-006.01-245 sayılı özelgesi; Gelir İdaresi Başkanlığı İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 11.04.2011 tarih ve B.07.1.GİB.4.34.18.01-006.01-265 sayılı özelgesi.
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile PENDİK BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi