|
ÖZET: Başvuran, Gemlik İlçesi’nde hisseli olarak sahip olduğu gayrimenkulde bulunan korunması gerekli çınar ağacı nedeniyle emlak vergisi muafiyeti talep etmiştir. Ancak, Gemlik Belediye Başkanlığı, bu talebi olumsuz yanıtlamıştır. Şikâyetçi, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kanunu’nun 21. maddesine dayanarak, bu tür kayıt bulunan taşınmazların vergi muafiyetine tabi olduğunu belirtmiştir. Ancak, ilgili idare, çınar ağacının “korunması gerekli tabiat varlığı” olarak tescil edildiğini ve bu nedenle emlak vergisi muafiyetinden yararlanamayacağını ifade etmiştir.
Gemlik Tapu Müdürlüğü, taşınmaz üzerindeki hisselerin belirlenmesine dair herhangi bir bilgi sunmamıştır. Ayrıca, şikâyetçinin iddialarını destekleyen resmi belgeler de sunulmamıştır. İlgili mevzuat çerçevesinde, başvuranın emlak vergisi muafiyetinden yararlanabilmesi için gerekli şartları taşımadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, şikâyetçinin talebi reddedilmiş ve geçmişe dönük emlak vergisi iadesi talebi de kabul edilmemiştir. Sonuç olarak, şikâyetçinin emlak vergisi muafiyetine ilişkin talebi, hukuka uygun olarak reddedilmiş ve bu karar ilgili taraflara tebliğ edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 7861-7861 |sayi|36311982-101.07.05-E.36311982-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2018/104 2018/ 104
KARAR TARİHİ : 08/05/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Gemlik Belediye Başkanlığı
Adres : Hamidiye Mah . Irmak Sk. Sosyal
Yaşam Merkezi Binası No:138
Gemlik/BURSA
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikâyetçinin, hisseli olarak sahip olduğu gayrimenkulde bulunan korunması gerekli tabiat varlığı (çınar ağacı) nedeniyle, emlak vergisi muafiyetinden geçmişe dönük olarak faydalanma talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 04/01/2018 4.1.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikâyetçi, Gemlik İlçesi, Gençali Mahallesi, pafta ve no.lu parselde bulunan gayrimenkulde kendisinin ve ’nun 465/ 61812 oranında hissesi bulunduğunu, söz konusu taşınmaza ilişkin e-Devlet üzerinden yaptığı sorgulama sonucunda bahsi geçen gayrimenkul üzerinde “Bu taşınmaz üzerindeki çınar ağacı korunması gerekli tabiat varlıklarındandır .” kaydı konulduğunu öğrendiğini, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kanununun 21 inci maddesinde üzerinde bu tür kayıt bulunan taşınmazların her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğunu hükme bağlandığını, bu Kanun hükmü kapsamında söz konusu taşınmazı için emlak vergisi muafiyetinden faydalanmak talebiyle ilgili Belediyeye yapmış olduğu başvuruya olumsuz cevap verildiğini, Maliye
Bakanlığı Gelirler Müdürlüğünün 06/ 04/ 2003 tarih ve sayılı yazısında yapılan açıklamalar doğrultusunda bahsi geçen gayrimenkulde kendi hissesine isabet ettiği yerde
1 / 7bulunan tescilli ağaç nedeniyle emlak vergisi muafiyetinden faydalanmasının mümkün
olduğunu iddia ederek, bugüne kadar ödemiş olduğu emlak vergisi tutarlarının tarafına iadesini talep etmektedir .
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gemlik Belediye Başkanlığının 29/ 03/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ile eklerinde özetle; 2.1. Şikayetçinin hissesinin bulunduğu bahse konu parseldeki gayrimenkulün yüzölçümünün 20.604,00 m² olduğu ve 128 hissedarı bulunduğu, söz konusu taşınmazda şikayetçinin hissesine düşen yerin neresi olduğuna dair İdarelerinde herhangi bir belge ve bilgi bulunmadığı, 2.2. Söz konusu yerin, imar durumunda bitişik nizam 2 kat yol ve park alanında kaldığı ve 3194 sayılı Kanunun 18 inci maddesi uygulamasına tabi bir alan olduğu, uygulamadan sonra yapılanma izni verileceğini, 2.3. Tabiat Varlıkları Koruma Müdürlüğü tarafından İdarelerine söz konusu taşınmaz üzerinde “Bu taşınmaz üzerindeki çınar ağacı korunması gerekli tabiat varlıklarındandır .” şerhi olduğu ve bu şerhin taşınmazın tamamına değil sadece çınar ağacına konulduğu bilgisinin verildiği, 2.4. Kültür ve Tabiat Varlıkları Kanununun 21 inci maddesinin; tapu kütüne “Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır” kaydı konulmuş olan taşınmaz kültür varlıkları ile arkeolojik sit alanı ve doğal sit alanı olmaları nedeniyle üzerlerinde kesin yapılanına yasağı getirilmiş taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları olan parsellerin her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğunu hükme bağlandığı, şikayetçinin söz konusu gayrimenkuldeki hissesi üzerinde bulunduğunu iddia ettiği tescilli ağacın “Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” olarak değil “Korunması gerekli tabiat varlığı” olarak tescillenmiş olması ve bahse konu alanda mevcut onaylı “Doğal sit” kaydının bulunmaması durumları dikkate alındığında, bahsi geçen Kanun kapsamında şikayetçinin emlak vergisi muafiyetinden faydalanamayacağının değerlendirildiği açıklamalarına yer verilmiştir .
3. Gemlik Tapu Müdürlüğünün 14/ 03/ 2018 tarihinde Kurumumuz kayıtlarına giren ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 3.1. Söz konusu taşınmazın hisseli olduğu, zeminde maliklerin müstakil yer kullanımına ilişkin tapu kaydında herhangi bir bilgi ve belirtme bulunmadığı, bu konuda Müdürlüklerine ibraz edilen herhangi bir belgenin de olmadığı, 3.2. Bahse konu taşınmaz üzerine 26/ 02/ 2001 tarih ve yevmiye sayısı ile “Bu taşınmaz üzerindeki çınar ağacı korunması gerekli tabiat varlıklarındandır .” beyanının işlenmiş olduğu , bu beyanın tüm gayrimenkulü kapsadığı hususları belirtilmiştir .
4. Kurumumuzca, konuyla ilgili olarak Gelir İdaresi Başkanlığından görüş istenmiş olup, bahsi geçen İdarenin 13/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 4.1. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 1 ve 12 nci maddelerinde, Türkiye sınırları içinde bulunan bina, arazi ve arsaların bu Kanun hükümlerine göre bina ve arazi vergisine tabi olduğu; 3 ve
2 / 713 üncü maddelerinde de bina ve arazi vergisinin bina ve arazinin maliki, varsa intifa hakkı sahibi,
her ikisi de yoksa bina ve araziye malik gibi tasarruf edenler tarafından ödeneceği hükme bağlandığı, 4.2. 2863 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, tapu kütüğüne “Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır” kaydı konulmuş olan taşınmaz kültür varlıkları bina ve arazi vergisinden muaf olacağından; tapu kütüğünde “Korunması gerekli tabiat varlıklarındandır” kaydı bulunan çınar ağacı nedeniyle söz konusu taşınmazın 2863 sayılı Kanunun 21 inci maddesi hükmünde yer alan muafiyetten yararlanmasının mümkün olmadığı açıklamasına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Vergi ödevi” başlıklı 73 üncü maddesinde; ” … Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır . Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar
Kurulu’na verilebilir .” , “Mülkiyet hakkı ” başlıklı 35 inci maddesinde ; “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir . Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir . Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz .”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir . … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 6. İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye Ek 1 No.lu
Protokolün “Mülkiyetin Korunması” başlıklı 1 inci maddesi; “Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır . Bir kimse ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir . Yukarıdaki hükümler devletlerin mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri, yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez .” , 7. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” , 8. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun, “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “a) Tanımlar : ( 1) “Kültür varlıkları”; tarih öncesi ve tarihi devirlere ait bilim, kültür, din ve güzel sanatlarla ilgili bulunan veya tarih öncesi ya da tarihi devirlerde sosyal yaşama konu olmuş bilimsel ve kültürel açıdan özgün değer taşıyan yer üstünde, yer altında veya su altındaki bütün taşınır ve taşınmaz varlıklardır .
3 / 7( 2) “Tabiat varlıkları”; jeolojik devirlerle, tarih öncesi ve tarihi devirlere ait olup ender bulunmaları
veya özellikleri ve güzellikleri bakımından korunması gerekli, yer üstünde, yer altında veya su altında bulunan değerlerdir .
( 3) “Sit”; tarih öncesinden günümüze kadar gelen çeşitli medeniyetlerin ürünü olup, yaşadıkları devirlerin sosyal, ekonomik, mimari ve benzeri özelliklerini yansıtan kent ve kent kalıntıları, kültür varlıklarının yoğun olarak bulunduğu sosyal yaşama konu olmuş veya önemli tarihi hadiselerin cereyan ettiği yerler ve tespiti yapılmış tabiat özellikleri ile korunması gerekli alanlardır . …
( 13) “Doğal (tabii) sit”; jeolojik devirlere ait olup, ender bulunmaları nedeniyle olağanüstü özelliklere sahip yer üstünde, yer altında veya su altında bulunan korunması gerekli alanlardır . …”, “Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“ Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları şunlardır : …. Tarihi mağaralar, kaya sığınakları ; özellik gösteren ağaç ve ağaç toplulukları ile benzerleri; taşınmaz tabiat varlığı örneklerindendir .”, “Tespit ve tescil” başlıklı 7 nci maddesinde; “Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının ve doğal sit alanlarının tespiti, Kültür ve Turizm Bakanlığının koordinatörlüğünde ilgili ve faaliyetleri etkilenen kurum ve kuruluşların görüşü alınarak yapılır . … Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili yapılan tespitler koruma bölge kurulu kararı ile tescil olunur . … Tescil kararları, tescil olunan taşınmazın kadastral bilgileri ile birlikte, tapu siciline şerh düşülmek üzere ilgili tapu müdürlüğüne bildirilir . …”, “İstisnalar ve muafiyetler” başlıklı 21 inci maddesinde; “Tapu kütüğüne ‘korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır ’ kaydı konulmuş olan taşınmaz kültür varlıkları ile arkeolojik sit alanı ve doğal sit alanı olmaları nedeniyle üzerlerinde kesin yapılanma yasağı getirilmiş taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları olan parseller her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır . Ancak, büyükşehir belediyesi sınırları içinde yer alan ve yukarıda nitelikleri belirtilen taşınmazlardan basit usulde vergilendirilenlerin dışında ticari faaliyetlerde kullanılanlar hakkında emlak vergisinin yarısı ve çevre temizlik vergisinin tamamına ilişkin bu muafiyet hükmü uygulanmaz . Getirilen kesin yapılanma yasağına aykırı olarak tesis edilen yapılar, bu yapıların yapıldığı parseller ve kanunlara aykırı eklentileri bulunan taşınmaz kültür varlıkları hakkında bu yapılar yıkılıncaya veya aykırılıklar giderilinceye kadar yukarıdaki fıkradaki muafiyet hükmü uygulanmaz . …”, 9. 3194 sayılı İmar Kanununun “Arazi ve arsa düzenlemesi” başlıklı 18 inci maddesinde;
“İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir . …”, 10. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun “Mevzu” başlıklı 12 nci maddesinde; “Türkiye sınırları içinde bulunan arazi ve arsalar bu kanun hükümlerine göre Arazi Vergisine tabidir .
Belediye sınırları içinde belediyece parsellenmiş arazi arsa sayılır . Belediye sınırları içinde veya dışında bulunan parsellenmemiş araziden hangilerinin bu kanuna göre arsa sayılacağı Bakanlar
Kurulu kararı ile belli edilir . Aksine hüküm olmadıkça bu kanunun diğer maddelerinde yer alan arazi tabiri arsaları da kapsar .”, “Mükellef” başlıklı 13 üncü maddesinde; “Arazi Vergisini, arazinin maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa araziye malik gibi tasarruf edenler öder .
Bir araziye paylı mülkiyet halinde malik olanlar, hisseleri oranında mükelleftirler . …”, 11. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun, “Zamanaşımı süreleri” başlıklı 114 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergiler zamanaşımına uğrar.”, “Vergi hatası” başlıklı 116 ncı maddesinde; “Vergi hatası, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede
4 / 7yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınmasıdır”,
“Vergilendirme hataları” başlıklı 118 inci maddesinin 2 nci fıkrasında; “Mükellefiyette hata :
Açık olarak vergiye tabi olmıyan veya vergiden muaf bulunan kimselerden vergi istenmesi veya alınmasıdır;” , “Düzeltme yetkisi ve reddiyat” başlıklı 120 nci maddesinin 2 nci fıkrasında; “Bu hatalar düzeltme fişine dayanılarak düzeltilir . Hatanın mükellef aleyhine yapılmış olması halinde, fazla vergi aynı fişe dayanılarak terkin ve tahsil olunmuş ise mükellefe reddolunur . Düzeltme fişinin bir nüshası, reddedilecek miktarla müracaat edeceği muhasebe ve müracaat süresi zikredilmek, suretiyle mükellefe tebliğ edilir . Mükellef tebliğ tarihinden başlıyarak bir yıl içinde parasını geri almak üzere müracaat etmediği takdirde hakkı sakıt olur .” , “Dülzeltmede zamanaşımı” başlıklı
126 ncı maddesinde, “114 üncü maddede yazılı zamanaşımı süresi dolduktan sonra meydana
çıkarılan vergi hataları düzeltilemez . …” düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
12. Şikayetçinin hissesi bulunduğu gayrimenkulün, Kültür ve Tabiat Varlıkları Kanununun 21 inci maddesi uyarınca emlak vergisi muafiyetinden yararlanılabilme için gerekli olan şartları taşımadığı anlaşıldığından , ilgili İdare tarafından şikayetçinin emlak vergisi muafiyetinden yararlandırılmaması ve şikayetçinin geçmişe dönük emlak vergisi tutarlarının iade edilmemesi işlemlerinde hukuka aykırılık tespit edilememiştir . Bu nedenlerle, şikayetçinin talebinin Reddi gerektiği yönünde hazırlanan Ret Karar önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 13. Şikâyetçi, Gemlik İlçesi, Gençali Mahallesi, pafta ve no.lu parselde bulunan gayrimenkulde kendisinin ve ’nun 465/ 61812 oranında hissesi bulunduğunu, söz konusu taşınmaza ilişkin e-Devlet üzerinden yaptığı sorgulama sonucunda bahsi geçen gayrimenkul üzerinde “Bu taşınmaz üzerindeki çınar ağacı korunması gerekli tabiat varlıklarındandır .” kaydı konulduğunu öğrendiğini, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kanununun 21 inci maddesinde üzerinde bu tür kayıt bulunan taşınmazların her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğunu hükme bağlandığını, bu Kanun hükmü kapsamında söz konusu taşınmazı için emlak vergisi muafiyetinden faydalanmak talebiyle ilgili Belediyeye yapmış olduğu başvuruya olumsuz cevap verildiğini, Maliye Bakanlığı Gelirler Müdürlüğünün konuyla ilgili yazısında yapılan açıklamalar doğrultusunda bahsi geçen gayrimenkulde kendi hissesine isabet ettiği yerde bulunan tescilli ağaç nedeniyle emlak vergisi muafiyetinden faydalanmasının mümkün olduğunu iddia ederek, bugüne kadar ödemiş olduğu emlak vergisi tutarlarının tarafına iadesini talep etmektedir .
14. İlgili İdare, Kültür ve Tabiat Varlıkları Kanununun 21 inci maddesinin; tapu kütüne “Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır” kaydı konulmuş olan taşınmaz kültür varlıkları ile arkeolojik sit alanı ve doğal sit alanı olmaları nedeniyle üzerlerinde kesin yapılanına yasağı getirilmiş taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları olan parsellerin her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğunu hükme bağlandığı, şikayetçinin söz konusu gayrimenkuldeki hissesi üzerinde bulunduğunu iddia ettiği tescilli ağacın “Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” olarak değil “Korunması gerekli tabiat varlığı” olarak tescillenmiş olması ve bahse konu alanda mevcut onaylı “Doğal sit” kaydının bulunmaması durumları dikkate alındığında, bahsi geçen Kanun kapsamında şikayetçinin emlak vergisi muafiyetinden faydalanamayacağının değerlendirildiği açıklamalarına yer
5 / 7verilmiştir .
15. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; şikayetçinin hissesinin bulunduğu bahse konu gayrimenkulün yüzölçümünün 20.604,00 m² olduğu ve 128 hissedarı bulunduğu, söz konusu gayrimenkulde şikayetçinin 465/ 61812 oranında hissesi olduğu, söz konusu yerin imar durumunda bitişik nizam 2 kat yol ve park alanında kaldığı, 3194 sayılı Kanunun 18 inci maddesi uygulamasına tabi bir alan olduğu ve bu uygulamadan sonra yapılanma izni verileceği, şikayetçinin söz konusu gayrimenkuldeki hissesine düşen yerin ( 2013- 2017) emlak vergilerini değişik tarihlerde ilgili
İdareye ödediği anlaşılmıştır .
16. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 12 nci maddesinde; Türkiye sınırları içinde bulunan arazi ve arsaların bu kanun hükümlerine göre arazi vergisine tabi olduğu, belediye sınırları içinde belediyece parsellenmiş arazinin de arsa sayılacağı düzenlemesine, bahsi geçen Kanunun 13 üncü maddesinde ise; arazi vergisini, arazinin maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa araziye malik gibi tasarruf edenler tarafından ödeneceği, bir araziye paylı mülkiyet halinde malik olanların, hisseleri oranında mükellef olacağı düzenlemelerine yer verilmiştir . Söz konusu Kanun hükümleri kapsamda, ilgili Belediye tarafından, bahsi geçen gayrimenkuldeki hissesi nedeniyle şikayetçi adına arazi vergisi mükellefiyeti tesis edildiği tespit edilmiştir .
17. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 3 üncü maddesinde; kültür varlıkları, tabiat varlıkları, sit ve doğal sit kavramlarının tanımlarına yer verilmiş ve söz konusu
Kanunun 6 ncı maddesinde ise, özellik gösteren ağaç ve ağaç toplulukları ile benzerlerinin taşınmaz tabiat varlığı örneklerinden olduğuna ilişkin hükme yer verilmiştir . Bu Kanun hükümleri kapsamda, Bursa Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulunun 15/ 02/ 2001 tarihli no.lu kararıyla söz konusu gayrimenkul üzerinde bulunan çınar ağacının “Korunması gerekli tabiat varlığı” olarak tescil edilmesine karar verildiği, bu karar üzerine ilgili Tapu Müdürlüğü tarafından bahse konu taşınmaz üzerine 26/ 02/ 2001 tarih ve yevmiye sayısı ile “Bu taşınmaz üzerindeki çınar ağacı korunması gerekli tabiat varlıklarındandır .” beyanının işlenmiş olduğu hususları anlaşılmıştır .
18. Kültür ve Tabiat Varlıkları Kanununun 21 inci maddesinde; tapu kütüne “Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır” kaydı konulmuş olan taşınmaz kültür varlıkları ile arkeolojik sit alanı ve doğal sit alanı olmaları nedeniyle üzerlerinde kesin yapılanına yasağı getirilmiş taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları olan parsellerin her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğu hükme bağlanmıştır . Şikayetçinin söz konusu gayrimenkuldeki hissesi üzerinde bulunduğunu iddia ettiği tescilli ağacın “Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” olarak değil “Korunması gerekli tabiat varlığı” olarak tescil edilmiş olduğu ve bahse konu alanda mevcut onaylı “Doğal sit” kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir . Bu hususlar dikkate alındığında; söz konusu taşınmazın
2863 sayılı Kanunun 21 inci maddesi hükmünde öngörülen muafiyet hükümlerinden yararlanmak
için gerekli olan şartları taşımadığı sonucuna varılmıştır . Nitekim 4 no.lu paragrafta yer verilen Gelir
İdaresi Başkanlığının Kurumumuza gönderdiği görüş yazısı da bu doğrultudadır .
19. Ayrıca, şikayetçi her ne kadar bahsi geçen gayrimenkuldeki kendisine düşen hisse üzerinde korunması gerekli tabiat varlığı (çınar ağacı) olduğunu iddia etse de, ilgili tapu müdürlüğü tarafından, söz konusu taşınmaz üzerinde “Zeminde maliklerin müstakil yer kullanımına ilişkin tapu kaydında herhangi bir bilgi ve belirtme bulunmadığı” şeklinde Kurumumuza bilgi verilmiş olup,
6 / 7şikayetçinin bu iddiası ilgili tapu Müdürlüğünden doğrulanamamıştır . Diğer taraftan, şikayetçi
tarafından da gayrimenkuldeki hissesi üzerinde söz konusu çınar ağacının bulunduğu iddiasını ispata yarayan herhangi bir resmi belge Kurumumuza sunulmamıştır .
20. Şikâyetçinin iddiaları, idarelerin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; şikayetçinin hissesi bulunduğu gayrimenkulün, Kültür ve Tabiat Varlıkları Kanununun 21 inci maddesi uyarınca emlak vergisi muafiyetinden yararlanılabilme için gerekli olan şartları taşımadığı anlaşıldığından , ilgili
İdare tarafından şikayetçinin emlak vergisi muafiyetinden yararlandırılmaması ve şikayetçinin geçmişe dönük emlak vergisi tutarlarının iade edilmemesi işlemlerinde hukuka aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Şikâyetçinin dilekçesine Gemlik Belediye Başkanlığı tarafından verilen cevaplarda, şikayetçiye hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili İdarelerin “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili İdarelerin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Bursa Vergi Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, ŞİKÂYETÇİYE ve GEMLİK BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TEBLİĞ
EDİLMESİNE,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi