|
ÖZET: Başvuran, Etimesgut’taki konutunun emlak vergisi muafiyetinden yararlanmak için yaptığı başvurunun reddedilmesine itiraz etmiştir. %48 engelli olan başvuran, konutunun net alanının 158,40 m² olduğunu ve Emlak Vergisi Kanunu’na göre brüt alanının 200 m²’yi geçmediğini iddia etmektedir. Ancak, Etimesgut Belediye Başkanlığı, taşınmazın brüt kullanım alanının 221,51 m² olduğunu belirterek muafiyet talebini reddetmiştir. Başvuran, TOKİ’den aldığı bilgiye dayanarak, konutunun brüt alanının 192,28 m² olduğunu ve bu nedenle muafiyet hakkı bulunduğunu savunmaktadır.
İlgili idare, başvuranın muafiyet talebinin reddedilmesinin gerekçesini, brüt alanın hesaplanmasında kullanılan yöntemlerin mevzuata uygun olduğunu belirterek açıklamıştır. Emlak Vergisi Kanunu’nun 8. maddesi, engellilerin brüt 200 m²’yi geçmeyen tek meskenleri için vergi muafiyeti sağlamaktadır. Ancak, başvuranın konutunun brüt alanının 221,51 m² olarak tespit edilmesi nedeniyle muafiyet talebi uygun bulunmamıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit etmemiştir. İdarenin işlemleri, iyi yönetim ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmiş, ancak başvuranın hangi mercilere başvurabileceği konusunda yeterli bilgi verilmediği için bu ilkelere tam olarak uyulmamıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/3024-S.4317
BAŞVURU NO : 2019/351
KARAR TARİHİ : 14/05/2019
RET KARARI
ETİMESGUT BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, emlak vergisi muafiyetinden yararlanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 10/01/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Şikâyetçi …, Turkuaz Mah. 4317. Cad. TOKİ Turkuaz Vadisi Konutları … Blok No:4/22
Etimesgut/ANKARA adresinde ikamet etmekte olduğunu, ikamet ettiği dairenin net alanının
2 2 2
158,40 m , brüt alanının 179,13 m , satışa esas brüt alanının 192,28 m olması ve %48 oranında engelli olması nedeniyle 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci maddesine istinaden emlak vergisi muafiyetinden yararlanmak amacıyla Etimesgut Belediye Başkanlığına 2 başvurduğunu, ilgili idare tarafından taşınmazın net kullanım alanı 221,51 m olduğu 2 gerekçesiyle talebinin reddedildiğini, Turkuaz Vadisi Konutlarının brüt ve net m bilgilerini öğrenmek için Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’na (TOKİ) bilgi edinme başvurusunda bulunduğunu, TOKİ Toplu Konut Projeleri ve Araştırma Dairesi Başkanlığının 26/09/2018 tarihli ve … tarihli cevabi yazısında, Ankara İli Turkuaz Vadisi 4. Bölge 726 adet Konut İnşaatı ile Adaiçi ve Genel Altyapı ile Çevre Düzenlemesi İnşaatı İşi kapsamında yer alan konutların 2 satışa esas brüt m bilgilerinin; CK tipinin 192,28 olduğunun bildirildiğini, ayrıca 14 Seri Nolu
Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğine göre, binanın dıştan dışa yüzölçümü kesin olarak bilinemediği takdirde, faydalı yani net alanın % 25 fazlasının dıştan dışa yüzölçümü olarak 2 bildirilmesi mümkün bulunduğu, buna göre konutunun 198 m olduğunu, her iki durumda da 2 dairesinin brüt 200 m ’nin altında olduğunu ve emlak vergisi muafiyetinden yararlanması gerektiğini, 6 ve 14 Seri Nolu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğlerine göre, faydalı yani net alanın % 25 fazlasının dıştan dışa yüzölçümü olarak bildirilmesinin mümkün olduğunun belirtilmesine rağmen idare tarafından brüt kullanım alanının esas alındığını, dolayısıyla tebliğe aykırı işlem tesis edildiğini iddia ederek emlak vergisi muafiyetinin sağlanmasını ve geçmişe yönelik ödediği beş yıllık emlak vergisi tutarlarının yasal faizi ile birlikte iade edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2) Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Etimesgut Belediye Başkanlığından
bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. İlgili idarenin 05/02/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1) Şikâyetçi …’un engellilere tanınan vergi muafiyetinden yararlanma talebiyle başvuruda
bulunduğu, kayıtların tetkiki neticesinde, 61447 ada … parselde bulunan … Blok 22 Nolu
2 2
taşınmazın Kanunda belirtilen kullanım alanının 200 m sınırını (221,51 m ) aşması sebebiyle muafiyetten yararlanamayacağının mükellefe bildirildiği, bunun üzerine mükellefin taşınmazın 2 net alanının 158,40 m olduğunu, Emlak Vergisi Kanununun 14 Seri Nolu Tebliğine göre net 2 alanın %25 fazlasının brüt alan olarak hesaplanması sonucunda 192,28 m olduğu ve Kanunda 2 belirtilen 200 m kullanım alanını geçmediğinden muafiyet talebini yinelediği, başvuru üzerine 2
Mali Hizmetler Müdürlüğü ile İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün karşılıklı yazılarıyla m cetvelinin nasıl hesaplandığı, içeriğinin neleri kapsadığı, bir hata olup olmadığının araştırması yapılarak 27/12/2018 tarih ve … sayılı yazı ile mükellefe bilgi verildiği,
2.2) 14 Seri Nolu Tebliğ’de binanın dıştan dışa yüzölçümünde uygulanan %25’lik hesabın,
binanın yüzölçümünün tespitinin mümkün olmadığı hallerde uygulandığı, buna karşılık binanın ölçümlerini gösterir bilgi ve belgelerin mevcut olduğu, bu yüzden mükellefin muafiyet talebine işlem yapılamadığı ifade edilmiştir.
3) Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının “İndirimli Bina Vergisi” konusuyla
Kurumumuza ilettiği 27/05/2016 tarihli ve … sayılı yazıda;
3.1) 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmünün verdiği
yetkiye dayanılarak, muhtelif tarihlerde çıkarılan 2006/11450 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
2007 ve müteakip yıllar için kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını
doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 2
200 m ’yi geçmeyen tek meskene sahip olmaları halinde (2004 yılından itibaren intifa hakkına
sahip olunması hali dahil) bu meskene ait bina vergisi oranının sıfır olarak belirlendiği,
3.2) 38 seri no.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin 1/1 bölümünde “Bakanlar Kurulunca
2 belirlenecek indirimli vergi oranından, Türkiye’de brüt yüzölçümü 200 m ’yi geçmeyen tek
meskeni olan …gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları emekli, dul, yetim, ölüm ve malûliyet aylığından ibaret bulunanlar, … yararlanacaklardır.” hükmünün yer aldığı,
3.3) Binanın brüt alanı ile ilgili olarak 6 seri no.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin
“Ortak yerlerin değerlemesi” başlıklı A/l-c bölümü ile 14 seri no.lu Emlak Vergisi Kanunu
Genel Tebliğinin “Binanın Dıştan Dışa Yüzölçümünün Tespiti” başlıklı bölümünde ayrıntılı açıklamalar yapıldığı, buna göre 1319 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında geçen 2 brüt 200 m ’nin, binanın (apartmanda dairenin) dış duvarları arasındaki mesafeler itibarıyla metrekare cinsinden bulunacak alanı olduğu; bu alana kömürlük, çamaşırlık, ortak garaj ve emsali, binaya (bina apartman ise daireye) tahsis edilmiş müştemilatın
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
alanının eklenmekte olduğu; hol, merdiven boşlukları, kapıcı ve kalorifer daireleri, sığınaklar gibi ortak kullanım yerlerinin arsa hissesine göre bulunacak alan paylarının da ayrıca ilave edileceği; ancak dükkan, daire, depo, ardiye ve mağaza gibi müstakilen kullanılan ve apartman maliklerine ait bulunan yerlerin ortak kullanım alanı sayılmayıp, ayrı olarak bildirilmesi gerektiği,
3.4) Binanın dıştan dışa yüzölçümünün kesin olarak bilinemediği takdirde faydalı, diğer
bir ifade ile net alanın % 25 fazlasının dıştan dışa yüzölçümü olarak bildirilmesinin 2 mümkün olduğu; buna göre net alanı 100 m olan bir apartman dairesinin bildirilmesi gereken 2 brüt alanının 125 m olacağı; bu şekilde hesaplanan brüt alan hol, merdiven boşluğu, kapıcı ve kalorifer dairesi, sığınak gibi ortak kullanım yerlerinden gelen paylar ile kömürlük ve çamaşırlık gibi müştemilatın yüzölçümünü de içermekte olduğu,
2
3.5) Buna göre, indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasında 200 m ‘lik brüt alanın
yukarıdaki hüküm ve açıklamalara göre hesaplanması gerektiği; Türkiye sınırları içinde brüt 2
200 m ’yi geçmeyen tek meskene sahip olanların indirimli bina vergisi oranı (sıfır)
uygulamasından yararlanabileceği; dolayısıyla, indirimli bina vergisi oranı (sıfır)
2 uygulamasından yararlanabilmek için Türkiye sınırları içinde brüt 200 m ‘yi geçmeyen tek
meskene sahip olunması gerektiği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Vergi ödevi” başlıklı 73 üncü
maddesinin üçüncü fıkrasında, “Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.”; dördüncü fıkrasında, “Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar Kuruluna verilebilir.”
4.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” ,
5) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6) 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun “Nispet” başlıklı 8 inci maddesinin ikinci
fıkrasında, “Bakanlar Kurulu, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt
200 m²’yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde,
bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu hüküm, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanır. Muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hüküm uygulanmaz. Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”,
7) 20/12/2006 tarihli ve 2006/11450 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında, “319 sayılı Emlak
Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereğince kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, özürlülerin, şehitlerin dul ve 2 yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m ’yi geçmeyen tek meskene sahip olmaları halinde (intifa hakkına sahip olunması hali dahil), söz konusu meskene ait bina vergisi oranı,
2007 ve müteakip yıllar için sıfıra indirilmiştir.”,
8) 31/12/2003 tarihli ve 25333 (3. Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maliye
Bakanlığının 38 Seri No’lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin I. Bölümünde yer alan “İndirimli Bina Vergisi Oranından Yararlanacak Mükellefler” başlıklı 1 inci kısmı; “Bakanlar 2
Kurulunca belirlenecek indirimli vergi oranından, Türkiye’de brüt yüzölçümü 200 m ’yi geçmeyen tek meskeni olan veya tek meskenin intifa hakkına sahip bulunan; … Gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları emekli, dul, yetim, ölüm ve malûliyet aylığından ibaret bulunanlar, … yararlanacaklardır.”,
9) 29/07/1972 tarihli ve 14260 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maliye Bakanlığının 6
Seri No’lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin “Ortak yerlerin değerlemesi” başlıklı
A/1-c bölümünde; “Kat mülkiyeti kurulmuş binalarda ortak yerlerin nasıl değerlendirileceği
Emlâk Vergisine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzüğün 15 inci maddesinde belirtilmiştir.
Bu maddedeki ortak yerler deyimi, kat mülkiyetine konu olabilecek veya ortak faydalanma dışında müstakilen kullanılabilecek duruma getirilen (dükkân, daire, depo gibi.) yerleri kapsamaktadır. Bu bakımdan sözü edilen hükümlere göre bu nitelikteki yerlerin ayrıca değerlendirilerek kat (bağımsız bölüm) malikleri tarafından payları oranında ayrı ayrı beyan edilmesi gerekir.
Buna karşılık, Kat Mülkiyet Kanununa göre kat maliklerinin ortak kullanımına tahsis edilen ve müstakilen tasarrufu mümkün olmayan (çamaşırlık, sığınak, kapıcı ve kalorifer dairesi, bahçe, ortak garaj ve benzeri.) yerler için, eklentilerde olduğu gibi, bunlar da bağımsız bölümlerin değerini tayin eden kısımlar olduğundan, ayrıca vergi değeri tayin ve takdir edilmeyecek ve bağımsız bölümlerle bağlantıları ölçüsünde bu bölümlerle birlikte değerleme konusu yapılacaktır.”,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
10) 01/03/1983 tarihli ve 17974 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maliye Bakanlığının 14
Seri No’lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde; “Bakanlığımıza intikal eden bilgilerden, binaların dıştan dışa yüzölçümü ile inşaat sınıflarının tespitinde mükelleflerin tereddüde düştükleri anlaşılmış olup, bu konularda aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek görülmüştür.
Binanın Dıştan Dışa Yüzölçümünün Tesbiti:
Emlâk Vergisine esas olacak bina değerinin tespitinde binanın dıştan dışa (brüt) yüzölçümü esas alınmaktadır.
Binanın (apartmanlarda ise dairenin) dıştan dışa yüzölçümü dış duvarlar arasındaki mesafeler 2 itibariyle m cinsinden bulunacak alanıdır.
Binanın dıştan dışa yüzölçümü kesin olarak bilinemediği takdirde, faydalı yani net alanın %
25 fazlasının dıştan dışa yüzölçümü olarak bildirilmesi mümkün bulunmaktadır. Buna göre
net alanı
2 2
100 m olan bir apartman dairesinin beyan edilmesi gereken brüt alanı 125 m olacaktır.
Bu şekilde hesaplanan brüt alan, hol, merdiven boşluğu, kapıcı ve kalorifer dairesi, sığınak gibi ortak kullanım yerlerinden gelen paylar ile kömürlük ve çamaşırlık gibi müştemilatın yüzölçümünü de içermektedir.”,
11) 27/07/2011 tarihli ve 28007 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maliye Bakanlığının 57
Seri No’lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin “Özürlülere Ait İndirimli Bina
Vergisi Oranı (Sıfır) Uygulaması” başlıklı 3 üncü bölümünde, “…47 Seri No.lu Emlâk
Vergisi Kanunu Genel Tebliğine(5) göre, özürlülerin indirimli bina vergisi oranı (sıfır)
uygulamasından yararlanabilmeleri için bu durumlarını tam teşekküllü Devlet hastanesinden alınmış olan sağlık kurulu raporu ile belgelendirmeleri gerekmektedir. Ancak, özürlü kimlik kartı sahibi mükellefler, özürlü kimlik kartlarını belediyede ilgili görevliye ibraz etmek ve bu
Tebliğ ekinde yer alan “Tek Meskeni Olan (İntifa Hakkına Sahip olanlar Dâhil) Özürlülere Ait
İndirimli Bina Vergisi Formu” ekine özürlü kimlik kartı fotokopisini eklemek suretiyle indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlandırılacaklardır. Bu durumdaki mükelleflerden ayrıca tam teşekküllü Devlet hastanesinden alınmış sağlık kurulu raporu istenilmeyecektir…”,
12) 31/12/2015 tarihli ve 26040 sayılı 4. Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan Maliye
Bakanlığının 47 Seri No’lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin ” İndirimli Bina
Vergisi Oranından Yararlanacak Olan Özürlüler” başlıklı 1.2.1 inci bölümünde, “Türkiye 2 sınırları içinde; brüt yüzölçümü 200 m yi geçmeyen tek meskeni olan, tek meskende hisseye veya tek meskenin intifa hakkına sahip bulunan özürlüler bu meskenleri için Bakanlar
Kurulunca 2006 yılına ait belirlenen indirimli (sıfır) bina vergisi oranından yararlanacaklardır. Özürlülerin indirimli bina vergisi oranından yararlanabilmeleri için bu durumlarını tam teşekküllü Devlet hastanesinden alınmış olan sağlık kurulu raporu ile ilgili belediyelere belgelendirmeleri gerekmektedir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
13) Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuruya konu işleminde hukuka ve hakkaniyete
aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
14) Başvuran 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, Turkuaz Mah. 4317. Cad. TOKİ Turkuaz
Vadisi Konutları … Blok No:4/22 Etimesgut/ANKARA adresinde ikamet etmekte olduğunu, %48 oranında engelli olması nedeniyle 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci maddesine istinaden emlak vergisi muafiyetinden yararlanmak amacıyla Etimesgut Belediye Başkanlığına 2 başvurduğunu, ilgili idare tarafından taşınmazın net kullanım alanı 221,51 m olduğu 2 gerekçesiyle talebinin reddedildiğini, Turkuaz Vadisi Konutlarının satışa esas brüt m ’sinin
CK tipi için 192,28 olduğunu öğrendiğini, ayrıca 14 Seri Nolu Emlak Vergisi Kanunu Genel
Tebliğine göre, binanın dıştan dışa yüzölçümü kesin olarak bilinemediği takdirde, faydalı yani net alanın % 25 fazlasının dıştan dışa yüzölçümü olarak bildirilmesi mümkün bulunduğu, buna
2 2
göre konutunun 198 m olduğunu, her iki durumda da dairesinin brüt 200 m ’nin altında olduğunu ve emlak vergisi muafiyetinden yararlanması gerektiğini iddia ederek emlak vergisi muafiyetinin sağlanmasını ve geçmişe yönelik ödediği beş yıllık emlak vergisi tutarlarının yasal faizi ile birlikte iade edilmesini talep etmektedir.
15) 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre Bakanlar Kurulu, kendisine bakmakla mükellef
kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²’yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde, bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu kapsamda 20/12/2006 tarihli ve 2006/11450 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile bina vergisi oranı, 2007 ve müteakip yıllar için sıfıra indirilmiştir.
16) Engellilerin indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlanabilmeleri için
2
Türkiye sınırları içinde brüt 200 m ’yi geçmeyen tek meskene sahip olmaları gerekmektedir.
2
Somut olay açısından uyuşmazlık ise, binanın brüt alanının hesaplanması ve 200 m ’yi aşıp aşmadığı hususunda toplanmaktadır. Maliye Bakanlığı brüt alanın hesaplanması, hesaplamada ortak yerlerin değerlemesi gibi hususlarda oluşan tereddütleri gidermek amacıyla konuyu 6 ve 14 Seri Nolu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde açıklamıştır. Buna göre, emlak vergisine esas olacak bina değerinin tespitinde binanın dıştan dışa (brüt) yüzölçümünün esas alındığı, binanın (apartmanlarda ise dairenin) dıştan dışa yüzölçümünün, dış duvarlar 2 arasındaki mesafeler itibariyle m cinsinden bulunacak alanı olduğu, söz konusu alana kömürlük, çamaşırlık, ortak garaj ve emsali, binaya (bina apartman ise daireye) tahsis edilmiş müştemilatın alanının eklenmekte olduğu; hol, merdiven boşlukları, kapıcı ve kalorifer
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
daireleri, sığınaklar gibi ortak kullanım yerlerinin arsa hissesine göre bulunacak alan paylarının da ayrıca ilave edileceği; binanın dıştan dışa yüzölçümü kesin olarak bilinemediği takdirde, faydalı yani net alanın % 25 fazlasının dıştan dışa yüzölçümü olarak bildirilmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır.
2
17) Başvuran ise konutunun net alanının 158,40 m olduğunu, 14 Seri Nolu Genel Tebliğ’de
2 belirtildiği üzere net alanın %25 fazlası hesaplanarak 198 m olduğunu iddia etmektedir. Ancak
yukarıdaki paragrafta da açıklandığı üzere, binanın dıştan dışa yüzölçümünde uygulanan
%25’lik hesap, binanın yüzölçümünün tespitinin mümkün olmadığı hallerde uygulanmaktadır. Ancak 61447 ada … parselde bulunan … Blok’a ait metrekare cetveline 2 bakıldığında, 22 numaralı dairenin brüt alanının 176,83 m olduğu, ortak hissenin 44,68
2 2
m olduğu, ortak alanlar dahil toplam inşaat alanının 221,51 m anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla binanın dıştan dışa yüzölçümünün tespiti yapılabildiğinden, net alanın %25 fazlası şeklinde yapılan hesaplamanın somut olay açısından uygulanamayacağı değerlendirilmiştir.
18) Başvuran ayrıca TOKİ tarafından Ankara İli Turkuaz Vadisi 4. Bölge 726 adet Konut
İnşaatı ile Adaiçi ve Genel Altyapı ile Çevre Düzenlemesi İnşaatı İşi kapsamında yer alan 2 konutların satışa esas brüt m ’sinin CK tipi için 192,28 olduğunun bildirildiğini, dolayısıyla emlak vergisi muafiyetinden yararlanması gerektiğini iddia etmektedir. Ancak TOKİ 2 tarafından bildirilen satışa esas brüt m ’ye ortak alanların dahil edilmediği; buna karşılık,
14 Seri No’lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği ve Gelir İdaresi Başkanlığının görüş yazısı
incelendiğinde, brüt alana kömürlük, çamaşırlık, ortak garaj ve emsali, binaya (bina apartman ise daireye) tahsis edilmiş müştemilatın alanının eklenmekte olduğu; hol, merdiven boşlukları, kapıcı ve kalorifer daireleri, sığınaklar gibi ortak kullanım yerlerinin arsa hissesine göre bulunacak alan paylarının da ayrıca ilave edileceği anlaşılmıştır. Dolayısıyla sıfır oranlı vergi uygulamasında Etimesgut Belediye Başkanlığının verilerinin dikkate alınması gerekmektedir.
19) Bu kapsamda Etimesgut Belediye Başkanlığı tarafında sunulan metrekare cetvelinde, 22
2 2
numaralı dairenin brüt alanının 176,83 m olduğu, ortak hissenin 44,68 m olduğu, ortak 2 alanlar dahil toplam inşaat alanının 221,51 m olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca konutun tüm alanlarının toplamı “brüt metrekare” olarak tanımlanmakta olup; somut olayda, bina metrekare 2 cetvelinde, toplam inşaat alanı olarak ifade edilen 221,51 m ’nin, anılan tebliğde dıştan dışa yani brüt yüzölçümü olarak ifade bulan tanıma denk gelir şekilde hesaplandığı, yani bina metrekare cetvelinde toplam inşaat alanı olarak yer alan (221,51) metrekarenin tebliğdeki dıştan dışa yani brüt yüzölçümünü ifade ettiği anlaşılmaktadır (Bknz. Kamu
Denetçiliği Kurumu tarafından 2016/3794 sayılı şikâyet başvurusu hakkında verilen 23/03/2017 tarihli Ret
Kararı.). Dolayısıyla ilgili idarenin konutun brüt alanına ilişkin hesabının, anılan Tebliğe uygun 2 olduğu, bu anlamda başvurana ait konutun, kanunda yer alan “brüt 200 m ’yi geçmeyen” şartını taşımadığı tespit edilmiştir.
20) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, bina metrekare cetvelinde toplam
inşaat alanı olarak yer alan metrekarenin 14 Seri Nolu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen binanın dıştan dışa yüzölçümünü yani brüt alanını ifade ettiği, binanın dıştan dışa yüzölçümünün tespiti yapılabildiğinden, net alanın %25 fazlası şeklinde yapılan hesaplamanın
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
somut olay açısından uygulanamayacağı, bununla birlikte metrekare cetveli incelendiğinde idarenin konutun brüt alanına ilişkin yaptığı hesaplamanın mevzuata uygun olduğu, dolayısıyla başvuranın indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlanabilmesi için 2 sahip olduğu konutun “brüt 200 m ’yi geçmeyen” şartını taşımadığı anlaşıldığından, İdarenin başvuruya konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara Vergi Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ETİMESGUT BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.