|
ÖZET: Başvuran, 1993-1997 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümünde okuduğu sürelerin emeklilikte borçlandırılmasını talep etmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü’nde komiser yardımcısı olarak görev yaptıktan sonra, 2011 yılında bu sürelerin sigortalılık süresine eklenmesi için Sosyal Güvenlik Kurumu’na başvurmuş, ancak başvurusu, emniyet hizmetleri sınıfında görevde bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir. Başvuran, bu durumu Kamu Denetçiliği Kurumu’na taşıyarak itirazda bulunmuştur.
Sosyal Güvenlik Kurumu, başvuranın 2008 yılı itibarıyla Emniyet Hizmetleri Sınıfında görev yapmadığını ve dolayısıyla 5510 sayılı Kanunun geçici 4. maddesi uyarınca borçlanma talebinin mümkün olmadığını belirtmiştir. Ayrıca, ilgili mevzuat gereği, yalnızca Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışanların, eğitim sürelerini borçlanma hakkına sahip olduğu ifade edilmiştir. Başvuranın durumu, yargı organlarında da incelenmiş, benzer taleplerin çoğu SGK lehine sonuçlanmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin hukuka uygun olmadığını belirterek başvurunun reddine karar vermiştir. Bu karar, başvuranın Sosyal Güvenlik Kurumu’na karşı açtığı davaların devam etmesine olanak tanımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 5490-5490 |sayi|53878609-101.07.05-E.53878609-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/12263 2017/ 12263
KARAR TARİHİ : 28/03/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Emniyet Genel Müdürlüğü adına okuduğu süreleri borçlanma talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 10/10/2017 10.10.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza 10/ 10/ 2017 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda, başvuran; 1993 ile 1997 yılları arasında Emniyet Genel Müdürlüğü Hesabına fakülte ve yüksek okul öğrencisi olarak
Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümünde okuduğunu, mezuniyeti sonrası 13/ 08/ 1997- 15/ 09/ 2008 tarihleri arasında Emniyet Genel Müdürlüğü İdari ve
Mali İşler Dairesi Başkanlığında komiser yardımcı olarak görev yaptığını, 27/ 09/ 2011 tarihinde
Sosyal Güvenlik Kurumuna 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi uyarınca Emniyet Genel
Müdürlüğü hesabına okuduğu sürelerin sigortalılık süresi olarak sayılmasına yönelik yaptığı başvurunun halen emniyet hizmetleri sınıfında memur olarak görev yapmadığı gerekçesiyle borçlanma talebinin ret edildiğini belirtmiş, öğrencilikte geçen sürelerinin emeklilik yönünden borçlanmasına imkan tanınması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Emniyet Genel Müdürlüğünün 08/ 12/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ile başvuranın 18/ 10/ 1993 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğü adına Fakülte Yüksekokullarında eğitime başladığı, 13/ 08/ 1997 yılında eğitimini başarı ile tamamladığı 14/ 08/ 1997 tarihlerinde İdari ve Mali İşler Daire
Başkanlığında göreve başladığı, 08/ 09/ 1998 tarihinde bu görevinden ayrıldığı, 2.1. Kişilerin emeklilik işlemleri ile ilgili borçlanmaların Başkanlıkları tarafından yapılmadığı, Polis
Akademisinde öğrenim gören kişilerin bu süreyi emekliliğe saydırmaları için gerekli işlemlerin SGK
Başkanlığınca yapıldığı, Polis Akademisinde okumuş olduğu sürenin ne kadar olduğunu yazı ile
1 / 7talep eden kişilerin dilekçelerini Başkanlıklarına ve/veya Sosyal Güvenlik Kurumuna verdikleri,
Başkanlıklarına gelen dilekçelere verilen cevabi yazılarda kişilerin hangi yıllar arasında okuyup, hangi tarihte mezun olduğunun belirtilmekte olduğu, kimi zaman da müracaat sahiplerinin doğrudan
SGK’ya dilekçe vererek işlemlerini başlatmakta oldukları ve SGK Başkanlığının da almış olduğu dilekçenin içerisindeki müracaat sahibinin Başkanlıklarında geçen öğrenim süresinin başlangıç ve bitiş tarihlerini teyit amaçlı üst yazı ile talep ettikleri, Hususları belirtilmiştir .
3. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından 20/ 12/ 2017 tarih ve sayılı yazımız ile bilgi istenilmiş olup, Sosyal Güvenlik Kurumu Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünün konuya ilişkin 16/ 01/ 2018 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 3.1. Başvuranın 30/ 9/ 2011 tarihinde 27/ 9/ 2011 tarihli dilekçesi ile 1993- 1997 yılları arasında sivil öğrencilikte geçen süresinin borçlandırılarak fiili hizmet süresine eklenmesini istemesi üzerine, yapılan inceleme sonucunda 13/ 8/ 1997 tarihinde Emniyet Hizmetleri Sınıfında Komiser yardımcısı olarak göreve başladığı, 15/ 10/ 1998 tarihinde görevinden ayrılarak Bilim ve Sanayi Teknoloji
Bakanlığında Genel İdare Hizmetleri Sınıfında Müfettiş yardımcısı olarak göreve başladığı anlaşıldığından, tarafına hitaben yazılan 18/ 10/ 2011 tarihli ve sayılı yazıları ile 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 2008 yılı Ekim ayı başında Emniyet
Hizmetleri Sınıfında görev yapmadığından, 1993- 1994 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümünde geçen sivil öğrencilik süresinin 5510 sayılı
Kanunun geçici 4 üncü maddesinin onuncu fıkrası uyarınca borçlandırılmasının mümkün olmadığı bildirildiğini, 3.2. 5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce sınıf değiştiren bir kişinin 1991- 1998 yılları arasında sivil öğrencilikte geçen sürelerinin borçlandırılıp borçlandırılmayacağı hususunda Hukuk
Müşavirliğine görüşleri sorulduğunu, 30/ 5/ 2013 tarihli ve sayılı cevabi yazıda “ …5510 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasında, fakülte veya yüksekokullarda kendi hesabına okuduktan sonra subay veya astsubaylığa naspedilen veya yedek subaylık hizmetini takiben subaylığa geçirilenler ile fakülte ve yüksekokullarda kendi hesabına okuduktan sonra, komiser yardımcısı veya polis memuru olarak atananların başarılı öğrenim sürelerini borçlanmaları halinde prime esas kazancın neye göre belirleneceği düzenlenmiş olup, madde metninde “ nasbedilenler ” ve “ atananlar ” ifadesine yer verildiğinden başarılı öğrenim süresi sonunda atanmış olma koşulunun aranması, 3.3. Geçici 4 üncü madde de ise, “Emniyet Hizmetleri Sınıfında 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışmakta olanların” bahse konu okullarda geçen başarılı eğitim sürelerini borçlanmaları halinde pirimin neye göre belirleneceği hükme bağlanmış olup, bu kapsamda borçlanabilmek için ilgililerin “Emniyet Hizmetleri Sınıfında” 4/c kapsamında çalışıyor olmalar gerekeceği, 3.4. 5510 sayılı Kanunun Geçici 4 üncü maddesinde, “Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte” Polis
Akademisi ile fakülte ve yüksekokullarda Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına veya kendi hesabına okuduktan sonra Emniyet Hizmetleri Sınıfında 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışmaya başlayanların öğrencilikte geçen sürelerinin borçlandırılabileceği düzenlendiği, kanunun yürürlüğünden önceki öğrencilik sürelerinin borçlanılabileceği hususuna yer verilmediği, Bu sebeplerle 5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce Emniyet Hizmetleri Sınıfında görev yaptığından ve daha sonra da bu görevinden ayrılarak Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık
Hizmetleri Sınıfına geçtiğinden …… 5510 sayılı Kanunun 46 ncı maddesi uyarınca sivil öğrencilikte geçen sürelerini borçlanamayacağı mütalaa edilmektedir .” denilmek suretiyle görüş bildirildiğini, 3.5. Yukarıda izah edilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği
2008 yılı Ekim ayı başından önce Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrılıp başka hizmet sınıflarında
2 / 7çalışmaya başlayanlar ise Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Emniyet Hizmetleri Sınıfında görevde
olmamaları nedeniyle borçlanma hakkından yararlandırılmadığını, 3.6. Başvuran da, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 2008 yılı Ekim ayı başında Emniyet
Hizmetleri Sınıfında görev yapmadığından, 1993- 1994 tarihleri arasında Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına öğrenim gördüğü Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye
Bölümünde geçen sivil öğrencilik süresinin 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesinin onuncu fıkrası uyarınca borçlandırılması mümkün olmadığını, 3.7. Başvuranın ilgili konu hakkında Sosyal Güvenlik Kurumu aleyhine açtığı dava Ankara 5. İdare
Mahkemesinin 26/ 9/ 2012 tarihli ve E .2011/ 2638, K.2012/ 2184 sayılı kararı ile “…Açıklanan nedenlerle ….görev yönünden reddine …”denilmek suretiyle sonuçlandığını, 3.8. Konuya ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan başvurular ile şikayet konusu idari işleme ilişkin yargı organlarında halen devam eden davalar bulunmakta olduğu, Ankara 1. İdare
Mahkemesinin 23/ 2/ 2017 tarihli ve E .2016/ 2039, K.2017/ 592 sayılı karar ile dava konusu işlem ilgili lehine, yine Ankara 15. İdare Mahkemesinin 18/ 5/ 2017 tarihli ve E .2015/ 3506, K.2017/ 1322 sayılı kararı ile ilgili lehine sonuçlanmış ise de, SGK tarafından söz konusu karar temyiz edildiğinden henüz kesinleşmediği, aynı konuda SGK aleyhine açılan başka bir davada Ankara 10. İdare
Mahkemesinin 9/ 10/ 2017 tarihli ve E .2016/ 3975, K.2017/ 2666 sayılı kararı ile de “…Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Emniyet Hizmetleri Sınıfında görev yapmayanların anılan borçlanma hükümlerinden yararlanmasına imkan bulunmadığından, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği
1.10.2008 tarihinden önce 2004 yılında istifa ederek emniyet hizmetleri sınıfındaki görevinden
ayrılan davacının, Polis Akademisinde geçen eğitim süresinin borçlandırılması talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır .
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine,…” denilmek suretiyle SGK lehine sonuçlandığını, 3.9. 5510 sayılı Kanunun 68 nci maddesi ile değişik geçici 4 üncü maddesinin onuncu fıkrası uyarınca bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Polis Akademisi ile fakülte ve yüksek okullarda
Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken Emniyet Genel
Müdürlüğü hesabına okumaya devam eden öğrenciler ile Emniyet Hizmetleri Sınıfında 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışmakta olanların, bahse konulu okullarda geçen başarılı eğitim sürelerinin istekleri halinde borçlandırılacağı açıkça ifade edilmiş olup, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte emniyet hizmetleri sınıfında çalışmayanlara borçlanma hakkı verilmediği, bu nedenle, ilgili de bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışmayıp
Genel İdare Hizmetleri Sınıfında çalıştığından söz konusu süresinin borçlandırılması mümkün olmadığı bildirilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve
3 / 7davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk
yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 6. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun Kanunun; “Bazı kamu görevlilerinin prime esas kazançları ve prime esas kazanç üst sınırı” başlıklı 46 ncı maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkrasında;
“ … polis akademisi ile fakülte ve yüksek okullarda Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okuyan öğrencilerin öğrenci harçlıkları ile komiser yardımcısı veya polis memuru prime esas kazançları arasındaki farkın primi, öğrenciler adına kurumlarınca ödenir . Fakülte veya yüksek okullarda kendi hesabına okuduktan sonra subay veya astsubaylığa nasbedilen veya yedek subaylık hizmetini takiben subaylığa geçirilenler ile fakülte ve yüksekokullarda kendi hesabına okuduktan sonra, komiser yardımcısı veya polis memuru olarak atananların başarılı öğrenim süreleri; borçlanmanın yapıldığı tarihte ilgisine göre en az aylık alan teğmenin, astsubay çavuşun veya polis memuru ya da komiser yardımcısının prime esas kazancı üzerinden, bu sürelere ait primler kendilerince ödenerek borçlandırılmak suretiyle hizmetten sayılır . Bu şekilde hesap edilecek borç, tebliğ tarihinden itibaren iki yıl içinde eşit taksitler halinde ödenir . Fakülte veya yüksek okullarda kendi hesabına okumakta iken Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı veya
Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya devam eden öğrencilerin, daha önce kendi hesabına okudukları normal okul süreleri hakkında, ikinci fıkra hükümleri uygulanır . …”, 7. 5510 sayılı Kanunun; “5434 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı Geçici 4 üncü maddesinin dördüncü, beşinci ve onuncu fıkrasında;
“… ( 4) Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan
hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır . (Ek cümle :
11/ 10/ 2011-KHK- 666/ 5 md.) Bu fıkra kapsamına girenlerden 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin ek 10 uncu maddesi kapsamında bulunanların emekli kesenekleri ile kurum karşılıklarının hesabında, işgal ettikleri kadrolar için ilgili mevzuatında belirlenen unsurlar esas alınır . ( 5) Bu madde kapsamına girenlerin aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, toptan ödemeleri, ilgi devamı, ihya ve borçlanmaları, diğer ödemeler ve yardımlar ile emeklilik ikramiyeleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır ve bu maddenin uygulanmasında mülga
2829 sayılı Kanun hükümleri ayrıca dikkate alınır . (Ek cümle : 16/ 6/ 2010- 5997/ 10 md.) Ancak, Polis
Akademisinde öğrenim görmekte olan öğrencilerin yetim aylıkları bu öğrenimleri süresince kesilmeksizin ödenmeye devam edilir . … ( 10) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Polis Akademisi ile fakülte ve yüksek okullarda Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya devam eden öğrenciler ile Emniyet
Hizmetleri Sınıfında 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışmakta olanların, bahse konu okullarda geçen başarılı eğitim süreleri, istekleri halinde; borçlanma talep tarihinde ilgisine göre en az aylık alan polis veya komiser yardımcısının emekli keseneğine esas unsurları üzerinden, bu sürelere ait sigortalı ve işveren hissesi priminin tamamı borçlandırılmak suretiyle hizmetten sayılır . Bundan doğacak borç tutarının tamamı borcun tebliğ edildiği tarihten itibaren iki yıl içinde kendileri tarafından ödenir . Ayrıca, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce üniversitelerin çeşitli fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarında kendi hesabına öğrenim yaptıktan sonra muvazzaf astsubay nasbedilenlerin sözü edilen okullarda geçen başarılı öğrenim süreleri de istekleri halinde; borçlanma talep tarihinde en az aylık alan astsubay çavuşun emekli
4 / 7keseneğine ait unsurlar üzerinden, bu fıkradaki esaslar dâhilinde borçlandırılarak tahsil edilmek
suretiyle hizmetten sayılır .”düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ Özlem TUNÇAK’ IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, 1 numaralı paragrafta yer verilen başvurusunda özetle, 1993 ile 1997 yılları arasında
Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Maliye bölümünde okuduğu süreleri borçlanarak sigortalılık sürelerine eklenmesi talebiyle
Kurumumuza başvuruda bulunmuştur . Uyuşmazlık Emniyet Genel Müdürlüğü adına okunan sürelerin borçlanmasında hangi şartların arandığı ve bu şartlarının hangi tarih için olduğunun tespiti noktasında toplanmaktadır . Bunun için öncelikle başvuruya konu durumunun mevcut yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir .
10. Sigortalılık süresine ve prim ödeme gün sayısına etki ederek prim ödenmeden geçirilmiş çalışma süresinin sonradan borçlanılarak ödenmesine hizmet borçlanması denilmektedir . Polis Akademisinde geçen eğitim süresinin borçlanılması 5510 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinde düzenlenmiştir . Anılan maddenin birinci fıkrasında polis akademisi ile fakülte ve yüksek okullarda Emniyet Genel
Müdürlüğü hesabına okuyan öğrencilerin öğrenci harçlıkları ile komiser yardımcısı veya polis memuru prime esas kazançları arasındaki farkın priminin, öğrenciler adına kurumlarınca ödeneceği, ikinci fıkrasında ise; fakülte ve yüksekokullarda kendi hesabına okuduktan sonra, komiser yardımcısı veya polis memuru olarak atananların başarılı öğrenim sürelerinin borçlandırılmak suretiyle hizmetten sayılacağı düzenlenerek; 5510 sayılı Kanunun yürürlüğü itibariyle, anılan Kanunun 4/IV-(e) ve 7/I-(c) maddeleri ile, 01/ 10/ 2008 tarihinden sonra Polis Akademisi öğrencisi olacak veya başka fakülte veya yüksek okulda kendi hesabına okumakta iken Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya başlayacak olan kişilerin, öğrenciliklerinin başladığı tarih itibariyle aynı Kanunun
4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı (eski sistemde Emekli Sandığı
iştirakçisi) olacağı düzenlenmiştir .
11. 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 2008 yılı Ekim ayı başı itibariyle; Polis Akademisi ile fakülte ve yüksek okullarda Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya devam eden öğrencilerden Emniyet
Hizmetleri Sınıfında Kanunun 4/c sigortalılığı (Emekli Sandığı iştirakçiliği) kapsamında çalışacak olanların, Polis Akademisinde geçen eğitim süresinin borçlanılmasına yönelik düzenleme, 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesinde düzenlenmiştir . Buna göre; söz konusu öğrencilik durumları 1/ 10 / 2008 tarihinden önce başlamış olmakla birlikte Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte halen devam edenler ile öğrenciliğini Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce tamamlamış olan fakat bu tarihte halen Emniyet Hizmetleri Sınıfında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında (yani Emekli Sandığı iştirakçisi olarak) görev yapmakta olanlara, öğrencilik sürelerini borçlanma ve bu süreleri emekliliğe esas hizmet sürelerine ekleme imkânı getirilerek, yeni düzenleme ile daha öğrencilik aşamasında iken sigortalı olmaları sebebiyle hizmet süresi kazanmaya başlayan kişilere koşut bir imkân sağlanmıştır .
5 / 712. 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 2008 yılı Ekim ayı başından önce ; Polis Akademisi ile
fakülte ve yüksekokullarda Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya devam eden öğrencilerin fakülte ve yüksekokullarda kendi hesabına okuduktan sonra, komiser yardımcısı veya polis memuru olarak atananların durumuna ilişkin şartların tespiti için ise 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesinin onuncu fıkrasına bakmak gerekmektedir . Anılan hükümde Kanunun yürürlüğe girdiği Emniyet
Hizmetleri Sınıfında 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışmakta olanların, bahse konu okullarda geçen başarılı eğitim sürelerinin, istekleri halinde; borçlanma talep tarihinde ilgisine göre en az aylık alan polis veya komiser yardımcısının emekli keseneğine esas unsurları üzerinden, bu sürelere ait sigortalı ve işveren hissesi priminin tamamının borçlandırılması suretiyle hizmetten sayılacağı düzenlenmiştir .
13. Buna göre anılan hükümler ile Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya devam eden öğrenciler ve Emniyet
Hizmetleri Sınıfında 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışmakta olanların, polis akademisi, fakülte ve yüksek okullarda geçen başarılı eğitim sürelerinin borçlanarak fiili hizmet sürelerine eklenmesi imkanı sağlandığı açıkça anlaşılmaktadır .
14. Burada irdelenmesi gereken husus ise eğitim sürelerini borçlanabilmek için bakılması gereken şartların neler olduğudur . Hiç şüphesiz ki öncelikle polis akademisi, fakülte ve yüksek okullarda ya da Emniyet Genel Müdürlüğü adına eğitim görülen okullarda geçen eğitim süresini başarı ile tamamlama şartının yanında ayrıca yukarıda yer verilen Kanunun 46 ncı maddesinde düzenlendiği üzere ilk defa 2008 tarihinden sonra fakülte ve yüksekokullarda kendi hesabına okuduktan sonra, komiser yardımcısı veya polis memuru olarak göreve atanma şartı , 14.1. 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihi öncesi için ise 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesinin amir hükmünce Polis Akademisi ile fakülte ve yüksek okullarda Emniyet Genel
Müdürlüğü hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya devam eden öğrenciler için ise Emniyet Hizmetleri Sınıfında 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışma şartı aranmaktadır . Nitekim geçici 4 üncü maddenin gerekçesinde yer verilen “4 yıllık bir fakülte mezunu polis amiri toplam yaklaşık 6 000
YTL sigorta primi ödeyecek, iki yıl içinde aylık bazda ise yaklaşık 250 YTL tutarında sigorta primi ödeyecektir . Bu rakamlar dikkate alındığında, Emniyet Hizmetleri sınıfında çalışmakta olanlarla daha önce bu sınıflarda çalışmış bulunan personelden halen polis amiri ve memuru olarak çalışanların eğitim gördükleri okullarda geçen başarılı eğitim sürelerini borçlanabilmelerine imkân sağlanması amacıyla aylık ödeme miktarlarının düşürülmesi söz konusu önerge verilmiştir .” ifadesiyle de yasanın da amacının da emniyet sınıfında çalışmakta olanlara bu borçlanma imkanı tanınması yönünde olduğu görülmektedir .
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Polis Akademisi ile fakülte ve yüksek okullarda Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya devam eden öğrenciler ile Emniyet Hizmetleri Sınıfında 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışmakta olanların , bahse konu okullarda geçen başarılı eğitim süreleri, istekleri halinde; borçlanma talep tarihinde ilgisine göre en az aylık alan polis veya komiser yardımcısının emekli keseneğine esas unsurları üzerinden, bu sürelere ait sigortalı ve işveren hissesi priminin tamamı borçlandırılmak suretiyle hizmetten sayılması imkanı getirildiği, Kanunun geçici 4 üncü maddesinde düzenlenen bu maddenin kanunun yürürlük tarihi itibariyle sadece Emniyet Hizmetleri
Sınıfında çalışanları kapsayacak şekilde düzenlendiği, burada ki düzenlemede kanunun koyucunun bilinçli iradesi sonucu olduğu bu bakımdan yapılan işlemin yasaya uygun olduğu, öte yandan ilk defa 5510 sayılı Kanun ile tanınan bu borçlanma hakkının, Kanunun yürürlük tarihinde anılan
6 / 7meslek sınıfında olanlara tanınmasında ise o meslek grubu mensupları için işe giriş tarihinin bir
farklılık yaratmasının önüne geçmek, diğer bir deyişle aynı meslek mensupları arasındaki eşitliği tesis etmek ve korumak gayesi olduğu değerlendirmesiyle yapılan işlemin hakkaniyete de uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlananKamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvurunun incelenmesi ve araştırılması kapsamında, Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin İdare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak İdarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca , bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup
Ankara İş Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi