|
ÖZET: Başvuran vekili, 10 Ekim 2015 tarihinde Ankara’da gerçekleştirilen Barış-Emek-Demokrasi mitinginin toplanma noktasındaki saldırıya ilişkin bilgi edinme başvurusunun Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tam olarak uygulanmasını talep etmiştir. Bu talep, Ankara 11. İdare Mahkemesi’nin 26 Nisan 2023 tarihli kararıyla kabul edilmiş, ancak Emniyet Genel Müdürlüğü, mahkeme kararını eksik bir şekilde uygulamıştır. Başvuran, bu durum üzerine yeniden başvurarak mahkeme kararının tam olarak yerine getirilmesini istemiştir.
Emniyet Genel Müdürlüğü, başvuruya verdiği yanıtta bazı belgelerin kapatılmış veya silinmiş olarak sunulduğunu belirtmiştir. Başvuran vekili, bu belgelerin tam olarak açıklanmasını talep etmiştir. Ancak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun incelenmesi sonucunda, Emniyet Genel Müdürlüğü’nün işlemlerinin hukuka uygun olduğunu ve başvurunun reddedilmesi gerektiğine karar vermiştir. İlgili mevzuat gereğince, idarelerin mahkeme kararlarına uyması zorunludur ve bu bağlamda yapılan işlemlerin hukuka uygunluğu değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilmiş olsa da, bazı belgelerin gizlilik gerekçesiyle kısıtlandığı belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddedilmesine ve mahkeme kararının gereğinin yerine getirilmesine dair karar almıştır. Bu süreçte, başvuranın bilgi edinme hakkının korunması ve idarenin hukuka uygun davranması açısından önemli bir değerlendirme yapılmıştır. |
T.C. TÜR K İYE BÜYÜK M İLLET MEC LİS İ KAMU DENETÇ İLİĞ İ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/16841-S.23.26469
B AŞVURU NO :
KARAR T ARİHİ :
RET KARARI
B AŞVURAN : ,TC KN:
Adres:
B AŞVURAN VEKİL İ / T E MS İ L Cİ S İ : TC KN:
Adres:
B AŞVURUYA KONU İ DARE : EMN İYET GENEL MÜ DÜR LÜ ĞÜ
B AŞVURUNUN KONUSU : Başvur an vekilinin, bilgi edinme başvurul arına il iş kin Ankara 11. İd ar e Mahkemesince verilen k ara rın Emniyet Genel
Müdürlüğünc e tam olarak u ygulanması talebine ili şkindir.
B AŞVURU T ARİHİ :
I. B AŞ VURANI N İDDİ A VE T ALE PL E Rİ
1. Kurumumuza vekil aracıl ığı yl a yapıl an başvu rud a başvuran ’in vekili özetle; 10
Ekim 2015 günü Ankara ’da ya pıl mak istenen Ba rış-Emek-Demokrasi mitinginin toplanma noktası olan
Ankara Garınd aki saldı rı s on rası İçişl e ri B akanlı ğı Mülkiye Te ftiş Kurulu Başkanlı ğınc a, katliam öncesi önleyici emniyet tedbirleri alı nıp alı nmadığı ve s aldı rın ın hemen sonrasında alanda göz yaş artı cı gaz kull anım ını n usul ve sonuçlarını n tefti şi konularınd a sa yıl ı 25 Ş ubat 2016 tarihli ön inceleme raporu h az ırlandığı, Teftiş Kurulu Başkanlı ğı tara fından “ Kapsam Dışı Bırakılan” konular hakkında “26.02.2016 tarih ve sa yıl ı ve 24.02.2017 tarih ve
Disiplin Raporu ve ekleri ile 13.10.2015 tarih ve sayı lı ve
26.02.2016 tarih ve sa yı lı inceleme rapo rlarının Emniyet Genel Müdü rlüğüne
gönde rildi ği”nin ifade ed il diği, buna binaen başvu ran adın a Emniyet Genel Müdürlüğü nezdinde 05 Eylül
2022 tarihinde 26.02.2016 tarih ve sa yıl ı ve 24.02.2017 tarih ve
sa yıl ı Disiplin Raporu ve eklerinin ve 13.10.2015 tarih ve sa yıl ı ve 26.02.2016 tarih ve sa yıl ı inceleme r a porları ve eklerinin tara flarına gönderilmesinin talep e dil diği, 05.09.2022 tarihli başvurularına Emniyet Genel Müdürlü ğü ta ra fından
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
verilen 21.09.2022 tarih ve sa yıl ı ya nıt ile taleplerinin uygun görülmediğini n ifade edil diğini, tarafla rınca İdare Mahkemesinde dava açıldı ğını ve dava konusu taleplerinin Ankara 11. İd are
Mahkemesinin 26/04/2023 tarih ve esaslı kararı ile kabul edil diğini , Ankara 11.
İd are Mahkemesi ka rarı nın gere ğini n yerine getirilmesi için tara flarınc a 20.05.2023 tarihinde b aşvuru ya pıl dı ğı nı, İda rec e, mahkeme ka rarının u ygulanm ası için “di ğe r dav alı nın k ararı ger ekti ğinden ” bahisle sa yıl ı ya z ı yl a bildirimde bulunul duğu, tar afla rınca, mahkeme kararın a u yulm asını ve ge re ğini n yerine getirilmesi talebiyle yeniden b aşvurulduğu, 13.07.2023 tarihli dilekçelerine sa yıl ı yaz ı ile verilen 31.07.2023 tarihli cevapla bir kısı m belgenin önemli ölçüde kapatı lm ış-karartı lm ış veya sil inm iş bir şekil de C D’de pa yl aşıl dığı, bunun üzerine 08.08.2023 tarihinde mahkeme ka rar ını n u ygulanmadı ğında n bahisle kapatı lm a-karartma ya pıl mad an bilgi ve belgenin verilmesinin talep edil di ğin i, 18.08.2023 tarihli cevabi yaz ı ile mahkeme kararının bu şekil de u ygu lanmasını n takdir edil di ğini n bildiril diği, en son 01.09.2023 tarihli yaz ı ekinde 5
CD’nin pa yl aşıl dığı ve i çeri ğinin neredeyse tam a mı nın kapatıl mış-karartıl mış şekilde olduğunu iddia ve ifade ederek Emniyet Genel Müdürlüğün e mahkeme kararını tam olarak uygulanması için tavsiyede bulunul masını talep etmektedir.
II. İDARENİN B AŞVURUYA İL İŞ KİN AÇIKLAMALARI
2. İl gil i mevzuat ve başvuru konusu birlikte değerl en dirild iğinde, şikâ yet başv uru dos yasında yer alan bilgi ve belgelerin, şikâ yet başvurusu h akkında Kurumumuzca bir karar verilebilmesi için yeterli o ld uğu kanaatine v arılmı ş; başvuru ya konu İda rede n a yrıc a bilgi ve belge talebinde bulunul mamış tı r.
III. İL GİL İ MEVZUAT
3. 2709 sa yıl ı Türkiye Cumhuriyeti An a yasası ’nın; 3.1. “ II. Cumhuriyetin ni teli kleri ” başlı klı 2’nci maddesinde; “ T ürkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan hakları na saygıl ı, Atatürk mill iyetçili ğine bağlı , başl angıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devl eti dir.” , 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başv urma hakkı” başlı klı 74’üncü maddesinin 3 ’üncü ve 4’üncü fıkrala rında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başv urma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlı ğına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçili ği Kurumu idarenin işl eyişi yle ilgili şikâyetl eri inceler.”, 3.3. “ A. Mahkemelerin bağı msızl ığı ” başlı klı 13 8’i nci maddesinin 4’ün cü fıkrasında; “ Y asama ve yürütme organl arı ile idare, mahkeme kararl arı na uymak zorundadı r; bu organlar ve idare, mahkeme kararl arını hiçbir suretle deği ş ti r emez ve bunlar ın yerine getirilmesini geci kti remez.” , 4. 6328 sa yıl ı Kamu Den et çili ği Kurumu Kanunu ’nun “Kurumun Görevi ” başlı klı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işl eyişi yle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işl emleri ile tutum ve da vranı şlar ını ; insan hakları na dayal ı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, a raşt ırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görev li dir.” , 5. 2577 sa yıl ı İdari Y ar gıl ama Usulü Kanunu’n un “ K ararl arın sonuçları” başlı klı 28’inci maddesinin birinci fıkrasında; “ (Değ işi k:10/6/1994-4001/13 md.) Danışt ay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durduru lması na il işkin kararl arını n icapları na göre idare, Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
gecikmeksizin işl em tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekil de k ar ar ın idareye tebliğinden başla yarak otuz günü geç emez .(… )” 6. 4982 sa yıl ı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun; 6.1. “ Amaç” başlı klı 1’in ci maddesinde, “ Bu Kanunun amacı; demokratik ve şeff af yönetimin ger eği olan eşit li k, taraf sız lı k ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişi lerin bilgi edinme hakkını kull anmaları na il işkin esas ve usulleri düzenlemekti r.”, 6.2. “ Bilgi edinme hakkı” ba şlı klı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında, “ Her k es bilgi edinme hakkına sahi pti r.”, 6.3. “ Gizl i bilgileri ayırar ak bilgi veya belge v erme ” başlı klı 9’uncu maddesinin ilgili kısm ında; “ İstenen bilgi veya belgelerde, gizlilik dereceli veya a çıklanması yasaklanan bilgiler ile açıklan abil ir nitelikte olanlar birlikte bulunuyor ve bunlar birbirlerinden ayrıl abil iyorsa, söz konusu bilgi veya belge, gizlilik dereceli veya a çık lanması yasaklanan bilgiler çıkarıl dıktan sonra başvuranı n bilgisine sunulur.” 6.4. “ Bilgi Edinme Değerlen dirme K urul u” başlı klı 14’üncü maddesinin ilk fıkrasında; “ Bilgi edinme başvurusuyla ilgili yapılacak itirazlar üzerine, (…) verilen kararl arı incelemek ve kurum ve kurul uşla r için bilgi edinme hakkını n ku ll anıl masına ilişkin olarak kararlar vermek üzere; Bilgi Edinme Değerle ndirme
Kurulu oluşt urul muştur.
7. 27.04.2004 tarihli ve 25445 sa yıl ı Resmi Gaz ete ’de ya yım lan an Bilgi Edinme Hakkı Kanununun
U ygulanm asına İli şkin Esas ve Usuller H akkında Yön etm elik ’in; 7.1. “ İtiraz usul ü” başlı klı 24’üncü maddesinde; “ Bilgi edinme istemi reddedilen başvuru sahibi, yargı yoluna başvurmadan önce kararı n tebliği nden itibaren on beş gün içinde Bilgi Edinme Değ erle ndirme
Kuruluna itiraz edebilir. İtir az yazılı olarak yapılır. Kurul, bu konudaki kararını otuz iş günü içinde verir.
20 nci maddede belirtilen süreler içinde, kurum ve kurul uşlar taraf ından ba ş vur u sahibine olumlu veya
olumsuz herhangi bir cevap verilmemesi halinde başvuru, 2577 sayıl ı İdari Y argıl ama Usulü Kanununun
10 uncu maddesi uyarınc a alt mış günün geçmesiyle reddedil miş sayıl ır.
İkinci fı kra gereğinc e bilgi edinme istemi reddedi lmiş sayıl an başvuru sahibi, yargı yoluna başvurmadan önce dava açma süresinin ba ş la dı ğı tarihten itibaren on beş gün içinde Kurula yazıl ı olarak itiraz edebilir.
Kurul, bu konudaki kararı nı otuz iş günü içinde verir.
Kurula itiraz, başvuru sahibinin idari yargı ya başvurma süresini durdurur.” 7.2. “Kurul kararl arı ” başlıklı 25’inci maddesinde; “Kurul; bilgi edinme başvurusuyla ilgili olarak yapılacak itirazlar üzerine, verilen kararları inceler ve karara bağlar; kurum ve kuruluşlar için bilgi edinme hak kını n kull anıl masına il işkin olarak kararlar verir.
Kurul, bilgi edinme hakkını n kull anıl masına il işkin hususl arı düzenlemeye yetkilidir.”
Düzenlemelerine yer veri lm işt ir.
IV. KAMU DENET ÇİSİ YAHYA A KMAN ’IN KAMU B AŞDE NET ÇİSİ ‘NE ÖNE RİSİ
8. İl gil i mevzuat ve tüm dosya k apsamı birlikte d eğerlendiril di ğinde; başv urunun reddi yönünde haz ırlanan “R et Ka rarı Ö nerisi” Kamu Başden etçi si’ne sunul muşt ur.
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
V. DEĞE RLE NDİRM E VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 9. Başvur an vekilince özetle, bilgi edinme baş vurularına il işki n verilen Ankara 11. İda re
Mahkemesinin 26.04.2023 tarihli, no lu kararının Emniyet Genel Müdürlüğünc e tam olarak u ygulanması talep edilmektedir.
10. UYAP ka yıt la rından e rişil en Ankara 11. İda re Mahkemesinin yuka rıda anıl an Kar arında; 10.1. “Dava; davacı taraf ından, 10 Ekim 2015 günü Ankara’da yapıl mak istenen Barış-Emek-Demokrasi mitinginin toplanma noktası olan Ankara Garı’ ndaki saldı rı sonras ı İçişleri Bakanlı ğı Mülkiye T eft iş
Kurulu Başkanlı ğı’ nca, katliam öncesi önleyici emniyet tedbirleri alı nıp al ın mad ığ ı ve saldı rını n hemen sonras ında alanda göz yaşart ıcı gaz kull anımını n usul ve son uçları nın tefti şi konular ında s ayıl ı 25 Şubat 2016 tarihli ön inceleme raporuna il işkin kapsam dışı bırakıl an kısı mları nın verilmesi istemiyle yaptı ğı başvurunun reddine il işkin işl eme karşı Bilgi Edinme
Değerlendirme Kurulu’na yapı la n 05.10.2022 tarihili it iraz ın reddine il işkin 12.10.2022 tarih ve sayıl ı kararı nın iptali istemiyle açıl mışt ır.
(… ) İ çişl eri Bakanlı ğı T eft iş Kurulu Başkanlı ğı’ na Avukatl ık Kanunu ve bilgi edinme hakkı kapsamında başvuruda bulunul duğu, T eft iş Kurulu Başkanlı ğı tarafından cevapl an dı r ıl an bilgi ve belge edinme talebine dönük olarak, yazı yazıl dığı , yaz ıd a “ K apsam Dışı Bır akıl an ” konular hakkında
26.02.2016 tarih ve s ayıl ı ve 24.02.2017 tarih ve
Disiplin Raporu ve ekleri ile 13.10.2015 tarih ve sayıl ı ve 26.02.2016 tarih ve sayıl ı inceleme rap orlar ını n Emniyet Genel Müdürl üğü’ ne gönderil diği nin ifade edil diği anlaş ıl maktadır.
Uyuşmazlı kta; dava cını n talep ett iği bilgi ve belgelerin 4982 sayıl ı Kanun kapsamında talep edilen bilgi ve belgelerin talep edilenlere veril e ceğini n dü zenlendiği, istenilen tüm bilgi ve belgelerin verilmesinin de mümkün olmadığı , ancak kanun koyucu taraf ından 4982 sayıl ı Kanun kapsamında verilmeyecek bilgi ve belgelerin neler olduğunun sayma yoluyla sayıl dı ğı, bunun dışı ndaki tüm bilgi ve belgelerin talep eden tarafa veril eceğini n anla şıl ması gerekti ği, davacı nın talep etmiş olduğu bilgi ve belgelerin ise 4982 sayıl ı
Kanunun veril meyec eğin e il işkin şerh düşt üğü hususlar kapsamında yer almadığı , talep edilen bilgilerin doğrudan davacını n çalı şma hürriyetine il işkin o lduğu, çok gizli, gizli veya özel gizlilik derecesine haiz olmadığı , bir başka ifadeyle dava cını n talep ett iği bilgi ve belgelerin 4982 sayıl ı Kanun kapsamında verilmesi mümkün bilgi ve belgelerden olduğu anl aşıl maktadı r.
Bu durumda, dava do s ya s ın da ki bilgi ve belgelerle yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte incelendiğinde; dava cını n talep etmiş olduğu ve 4982 sayıl ı Kanun uyarınca kendisine verilmesini is tedi ği bilgi ve belgelerin, aynı Kanunda sayıl an ve verilmesi mümkün olmayan bilgi ve belgeler kaps amında bulunmadığı anlaş ıl dığından, dava konusu işl emd e hukuka u yarlı k bulunmamaktadı r.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işl emin İPT A L İNE (… ) karar ver il di . ” hususl arının yer aldı ğı görülmüşt ür.
12. İl gil i Mahkeme ka rarın ın incelenmesinden; Mahkemece iptal edilen işl emi n, bilgi edinme başvurusunun reddedilmesi üzerine, Bilgi Edinme Değerlendirm e Kuruluna (BEDK) itirazen ya pı lan
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
başvuru hakkında BEDK tarafın dan verilen it iraz ın reddine dair 12.10.2022 tarih ve sa yı lı karar olduğu görülmektedir.
13. Başvuru dos ya sında yer alan, Emniyet Genel Müd ürlüğünün başvu ran vekilini muhatap 31.07.2023 tarihli yaz ısı nın incelenmesinden; BEDK’nın Ankara 11. İda re Mahkemesince verilen karara uyarak
24.05.2023 tarihli ve sa yıl ı yeni bir karar verdi ği anlaşılm ış olup anıl an yaz ıda;
13.1. 4982 sa yıl ı Kanun’un 9 ’uncu madde düzenlemesine yer verilerek BE DK’nın sa yıl ı kararının uygulanması ka psamı nda; 24.02.2017 tarih ve sa yıl ı ar aştı rma raporu ve ekleri, 26.02.2016 tarih ve sa yıl ı disiplin sor uşturma raporunun eksiz sureti,
13.10.2015 tarih ve s a yıl ı inceleme raporu, 26.02.2016 tarih ve
sa yıl ı inceleme raporl arında a çıkl anabil ir ve açıkl anam a ya cak nitelikte bilgi ve belgelerin bir arada bulunm ası nedeniyle söz konusu raporlar üzerinde 4982 sa yı lı Kanun ve ba ğlı mevzuat çerçevesinde çalış ma ya pıld ığı, ya pılan çalış ma sonucu derlenen bilgi ve belgelerin yaz ı ekinde yer alan
CD içerisinde başvur an vekiline gönderil diği, 13.2. Öte yandan, 26.02.2016 tarih ve sa yıl ı disiplin soruşturma raporunun asıl suretinin ekleriyle birlikte Ankara Vali li ği ne gönderildi ği, B aşkan lı kları ka yıt larınd a söz konusu raporun eksiz suretinin bulunduğu, Ankara Vali li ğinden temin edilen sa yıl ı disiplin raporunun ekleri ile ilgili olarak da 4982 s a yıl ı Kanun ve ba ğlı mevzuat çerçevesinde ya pı lacak çalı şmalar sonucunun b a şvuran vekiline bil dirilec eği, 13.3. Devam etmekte olan yar gı sürecinde verilebilecek karar/kararlara ba ğlı olarak B EDK’nın sa yıl ı Kar arının kısm en veya tamamen de ğişebile ce ği ihtimali bulunduğundan, söz konusu CD içerisinde yer alan bilgi belgelerin kop yal anmaksız ın veya çoğalt ıl maksız ın, Başkanlı klarına iade edilmesinin talep edilebilece ğinin de ihtimal dâhilinde olduğu, açıklamal arının yer aldığı gör ülmüştür.
14. Bununla birlikte, -dosya kaps amı nda yer alan- Emniyet Genel Müdü rlüğünün 01.09.2023 tarihli ya z ısı ndan; Başk anlı klar ı ka yıt larında bulunmayan 26.02.2016 tarihli soruşturma raporunun eklerinin
Ankara V ali li ğinden temin edilerek yapıl a cak çalı şma sonucunda tarafların a gönd erilebil ec eğini n
31.07.2023 tarihli yaz ı ile bi ld iril m iş olduğu, söz konusu disiplin raporunun ekleri üzerinde ilgili mevzuat
çerçevesinde yapıl an çalı şmanın tamaml andığı ve 4982 sa yıl ı K anun’un 1 0’uncu maddesi kaps amı nda 6 adet CD ve DVD’nin maliyet mi ktarı olan 372 TL m eblağın ödenmesi halinde tarafla rına gönd erilec e ğini n
23.08.2023 tarihli yaz ıl a rı ile bil dirilm iş olduğu, söz konusu meblağın yat ırılm ış olduğu anlaşılm ış olup
4982 sa yıl ı Kanun ve b ağlı mevzuat çerçevesinde derlenen bilgi ve belgelerin ekte yer alan D VD’le r
içerisinde gönderildi ği an laşılm ışt ır.
15. Öte yandan, başvu runun inceleme süreci devam ederken İdar elerl e yapılan gö rüşmelerd en; Ankara
İd are Mahkemesinin 26.04.2023 tarihli ve sa yıl ı kararına karşı istinaf yoluna başvurulduğu ve istinaf incelemesi neticesinde Ankara Bölge İdar e Mahkemesi 12. İda ri Dava Dairesince verilen 27.09.2023 tarihli ve sa yıl ı kararda; 4982 sa yıl ı Bilgi Edinme Hakkı
Kanu nu’nun “Bilgi Edinme Hakkını n S ını rları ” başlı klı Dördüncü Bölümünde, sayma yolu ile sını rlama geti rilmi ş olup yar gı denetiminde kalan işl eml er, Devlet sırrına il işki n bilgi veya belgeler, istihbarata il iş ki n bilgi belgeler, idari soru şturma ya il işki n bilgi belgeler, adli soruşturma ve kovuşt urma ya il işki n bilgi ve belgeler, özel ha ya tı n giz li li ği gibi konuların bu Kanun ’un kapsamı dışı nda ol du ğu kurala rına yer ve r il diği, demokratik ve şe ffa f yönetimin ger e ği olan eşit li k, tarafsız lı k ve açıkl ık ilkelerine uygun olarak kişi lerin
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
bilgi edinme h akkını kull anmaları esas olmakla birlikte, talep edilen bilgiler ar asında yuka rıda s a yıl an sınırlamaların kapsamınd a olan bilgi belge bulunması halinde, bu bilgilerin a yıklanm ası suretiyle istenilen bilgi ve belgenin ilgililerine verile ce ğini n tabi oldu ğu, Ankara 11. İdare Mahkemesince verilen 26.04.2023 gün ve sa yıl ı karar usul ve hukuka uygun olup kal dırılm asını gerektiren bir neden bulunm adığından, daval ı idarelerin istinaf başvurularının yuka rıda aç ıkl anan gerekçenin eklenmesi suretiyle reddine karar ve rildi ği anlaşılm ışt ır.
16. Türk hukuk sisteminde, “demokratik ve şeff af yönetimin gereği olan eşit li k, taraf sız lı k ve açı klık ilkelerine uygun olarak k işi lerin bilgi edinme hakkını kull anmaları na il işkin esas ve usulleri düzenlemek” amacı yla 2003 yıl ında kabul edilen 4982 sa yıl ı Bilgi Edinme H akkı K anunu’nun 4’üncü maddesiyle herkesin bilgi edinme ha kkına sahip olduğu, 5’inci maddesiyle kurum ve ku ruluşların, bu Kanunda yer alan istisnalar dışı ndaki her türlü bilgi veya belgeyi baş vu ranların ya rarl anmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandı r mak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlü olduğu, 13’üncü maddesiyle bilgi edinme istemi reddedilen başvuru sahibinin, ya r gı yoluna başvurmadan önce kar ar ın tebliğinden itibaren onb eş gün içinde Kurula itiraz edebil ece ği ve 14’üncü maddesiyle de bilgi edinme başvurusu yl a ilgili yapıl acak itirazlar üzerine, verilen kar arları incelemek ve kurum ve kuruluşla r için bilgi edinme hakkını n k ull anıl masına il işki n olarak kararlar vermek üzere; Bilgi
Edinme De ğerl endirme Kurulunun oluşt urulduğu hükme ba ğlanmış tı r.
17. Mevcut başvuruda da bilgi edinme isteminin İd arec e reddedilmesi üzerine, 4982 sa yıl ı Kanun u ya rınca BEDK ’ ya itirazen başvuru yoluna gidi ldi ği, BEDK ta rafınd an da it iraz ın reddine dair karar verilmesi üzerine anıl an kara rın iptali istemiyle açıl an davada Mahkemece dava konusu işl emi n iptali yönünde karar verildi ği görülmektedir.
18. T.C. Ana yas ası’nın 2’nci maddesinde Türkiye C u mhuri yeti ’nin hukuk devleti olduğu vurgulanmış olup Anayasa Mahkemesine göre hukuk devleti; insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve i şlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geli şti rer ek sürdüren, An a ya sa’ ya a ykırı durum ve tutumlardan kaçın an, hukuku tüm devlet o r ganl arına egemen kıl an, Anayasa ve yasalarla kendini ba ğlı sayan, yar gı denetimine a çık olan devlettir (E.2017/137,
K.2017/161, 29/11/2017, § 5).
19. T.C. Ana yas ası’nın 138’inci ve 2577 sa yıl ı Kanun’un 28’inci maddesi ile yargı kararl arını u ygulaması hususunda idareye anayasal ve kanuni bir zorunluluk yüklenmi ş olup anıl an kurallar u ya rınca, her türlü işl em ve eylemi ya r gı denetimine tâbi olan idarenin ya r gı kar arl arına u yması ve bu k ara rların gereklerine göre işl em tesis etmek ya da eylemde bulunmak zorunda olm a sı a ynı zamanda Ana ya s a’nın 2’nci maddesinde kabul edil m iş olan “hukuk devl eti ” ilkesinin de bir ge re ğid ir (Danışt ay 13. Daire, 2021/2963 E., 2021/3015K., T. 23.09.2021, https://www.corpus.com.tr, Erişim Tarihi: 20.12.2023).
20. Belirtilen mevzuat u ya rın ca, idareler iptal kar arının amaç ve kapsamı na göre yeni bir işl em yapmak ve iptal edilen işl emden do ğan sonuçla rı ortadan kaldı rmak ve önceki hukukî durumun geç erli li ğini sağlam akla görevlidir. Bu nedenle, idarelerin, idarî yar gı yerlerince verilen kar arların u ygulanıp u ygulanmam a sı konusunda “takdir yetkisi”ne sahip olm adığı, bu kara rların do ğru luğunu tartı şma ve buna göre uygulama yetkisinin bulun madığı, idarelerin bu alandaki yetkilerinin “ba ğlı yetki” nit eli ğinde oldu ğu açı ktı r (Danışt ay 13. Daire, 2019/3691 E., 2020/3281 K., T. 23.11.2020, https://www.corpus.com.tr, Erişi m Tarihi: 20.12.2023).
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
21. Somut olayda da BEDK tarafından it iraz ın reddine dair verilen k ara rın Mahkemece iptal edilmesi üzerine BEDK tar afından Mahkeme k ara rına uyularak yeni bir karar ve rildi ği görülmektedir. Bu çerçevede
Emniyet Genel Müdürl üğünc e de BEDK tar af ından verilen yeni kar a rın u ygulanması kapsa mı nda, başvuran vekilince talep edilen bilgi ve belgelerde, açık lan abil ir ve açıkl an a ma ya cak nitelikte olan bilgi ve belgelerin bir arada bulun duğu belirtilerek 4982 s a yı lı Kanun’un 9’uncu maddesinde yer alan “ İsten e n bilgi veya belgelerde, gizlilik dereceli veya açıklanma sı yasaklanan bilgiler ile açıklanabil ir nitelikte olanlar birlikte bulunuyor ve bunlar birbirlerinden ayrılabil iyorsa, söz konusu bilgi veya belge, gizlilik dereceli veya a çıklanması yasaklanan bilgiler çıkarıl dıktan sonra başvuranı n bilgisine sunul ur.” hükmü ve
Kanun’un di ğe r ilgili maddeleri kaps amı nda bir ç alı şma ya pıl dığı ve derlenen bilgi ve belgelerin b a şvuran vekiline gönd erildi ği anl aşıl mı ştı r.
22. Yukarıdan bu yana yer verilen açıkl amala r, ilgili mevzuat, Mahkeme kararl arı ve tüm dosya kapsamı nın birlikte de ğer lendiril mesinden; her ne kadar b aşvuran vekilince, talep edilen bilgi ve belgelerin
Emniyet Genel Müdürl üğünc e bir kısm ı kap at ıl arak /kar artılarak gönde rildi ği belirtilerek Mahkeme kararının tam olarak u ygu lanmasını n talep edil mi şse de Ankara 11. İdar e Mahkemesince verilen söz konusu karara karşı istinaf başvurusunda bulunul ması üzerine Ankara Bölge İd are Mahkemesi 12. İda r i Dava
Dairesince verilen kararda; 4982 sa yıl ı K anun’ un Bilgi Edinme H akkı nın S ını rları başlı klı Dördüncü
Bölümünde sayma yoluyla sını rlam a geti rildi ği, talep edilen bilgiler ar asında yuka rıda s a yı lan sını rlamaların kapsamı nd a olan bilgi belge bulunm ası halinde, bu bilgilerin a yıkl anm ası suretiyle istenilen bilgi ve belgenin ilgililerine verile ce ğini n tabi olduğu belirtilerek davalı idarelerin istinaf b aşvurula rının yu ka rıda açıkl anan gerekçenin eklenmesi suretiyle reddine kesin olarak karar verildi ği, Emniyet Genel
Müd ürlüğünc e de talep konusu bilgi ve belgelerin, 4982 sa yıl ı Kanun ’un Dördüncü Bölümünde yer alan bilgi edinme hakkını n s ın ırların a il işki n düzenlemeler ile anıl an Ka nun’un 9’ucu madde hükmü çerçevesinde yapıldı ğı anlaşıl an ç alış ma sonucu başvuran vekiline gö nderilm iş olduğu, hâlihazı rda kesinl eşen ve ger e ğine göre işl em tesis edilmesi gereken söz konusu Mahkeme kara rı karşısı nda İdarenin işl emi nin Mahkeme kararına uygun şekil de tesis edil m iş olduğu anlaşıldığından, şikâ yet konusu işl emde hukuka ve hakkaniyete a yk ırılı k bulunm adığı de ğerlendiril er ek başvurunu n reddedilmesi ger ekti ği sonuç ve kanaatine varılmı ştı r.
B. İyi Yönetim İlk eleri Yönünden Değerlend irme 23. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 sa yıl ı mükerrer Resmi Gaz ete’de ya yım lan an
Kamu Den etçili ği Kurumu Kanununun U ygulan masına İli şkin Usul ve Esaslar H akkında Yönetm eli k’in
“İyi yönetim il keleri” ba şlı klı 6’ncı maddesinde yer v erilmi ş olup söz konusu ilkeler yönünden yapıl an değerlendirm e neticesinde, ilgili İda re tar afından herhangi bir iyi yönetim ilkesine a ykırı davr anıl dığına il işki n bir tespite varılamamış tı r.
VI. HAK ARAMA Ö Z GÜRL Ü ĞÜNE İL İŞ Kİ N YASAL MEVZUAT
24. 6328 sa yıl ı Kamu Den e tçili ği Kurumu Kanunu’ nun 21’inci maddesinin 1’inci fıkrası u yarınc a gerekçeli ret kara rının başvuran vekiline tebliği nden itibaren varsa dava açma süresi kaldı ğı yerden işl eme ye devam edecek olup Ankara İd are Mahkemelerinde ya r gı yolu açı ktı r.
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle B AŞVURUNUN REDDİ NE; Kara rın B aşvu ran vekiline ve Emniyet Genel Müdürlü ğün e teb li ğin e, Türkiye Cumhuriyeti Kamu B aşd en etçisi n ce karar verildi.
Ş eref MALKOÇ
Kamu B aşd en etçisi
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr