Emniyet Genel Müdürlüğü’nün trafik görev ve yetkilerinin belediyelere devrinin hukuken mümkün olmadığı değerlendirilmiştir. (Danıştay)

1. Daire         1989/44 E.  ,  1989/82 K.

“İçtihat Metni”

Daire : BİRİNCİ DAİRE
Karar Yılı : 1989
Karar No : 82
Esas Yılı : 1989
Esas No : 44
Karar Tarihi : 19/06/989

2918 SAYILI YASANIN 10.MADDESİNE 330 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEYLE EKLENEN FIKRA GEREĞİNCE EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN İL VE İLÇE TRAFİK KURULUŞLARINCA YÜRÜTÜLMEKTE OLAN, TRAFİK SUÇU İŞLEYENLER HAKKINDA ALINDI VE TUTANAK DÜZENLEMEK, ARAÇLARIN TESCİL İŞLEMLERİNİ YAPARAK BELGE VE PLAKALARINI VERMEK, EL KOYDUĞU TRAFİK KAZALARINDA TRAFİK KAZA TESBİT TUTANAĞI DÜZENLEMEK GİBİ GÖREV VE YETKİLERİN BELEDİYELERE DEVREDİLMESİNE OLANAK BULUNMADIĞI HK.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Emniyet Genel Müdürlüğünün trafik kuruluşlarının görev ve yetkilerini düzenleyen 5.maddesinin b fıkrasında,” 1.araçları, bu Kanuna göre araçlarda bulundurulması gerekli belge ve gereçleri, sürücüleri ve bunlara ait belgeleri, sürücülerin ve karayoluna kullanan diğer kişilerin kurallara uyup uymadığını trafik düzenlemelerinin ve çeşitli tesislerin bu Kanun hükümlerine uygun olup olmadığını denetlemek,
2- Duran ve akan trafiği düzenlemek ve yönetmek,
3- Bu kanunla kendisine verilen görev ve yetki sınırı içinde karayolun
dan faydalananların trafik eğitimini yapmak, yaptırmak,
4- El koyduğu trafik kazalarında trafik kaza tesbit tutanağı düzenlemek,
5- Trafik suçu işleyenler hakkında tutanak düzenlemek, gerekli işlemleri yapmak ve takip etmek,
6- Trafik kazası neticesinde hastalanan veya yaralananların bakımlarını sağlayacak tedbirlerin süratle alınmasına yardımcı olmak ve yakınlarına haber vermek,
7- Araçların tescil işlemlerini yaparak belge ve plakalarını vermek,
8- Sürücülerin sınavlarını yapmak ve belgelerini vermek,
9- Ülke çapında taşıtların ve sürücülerin sicillerini tutmak, teknik ve hukuki değişikliklerini işlemek, istatistiki bilgileri toplama ve değerlendirmek,
10- Trafik kazalarının oluş nedenleri ile ilgili tüm unsurları kapsayan istatistik verileri ve bilgilerini toplamak, değerlendirmek, sonuçlarına göre gereken önlemlerin alınmasını sağlamak ve ilgili kuruluşlara teklifte bulunmak,
11- Ayrıca bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılmış olan yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmak …” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu yasanın 10.maddesine 5 Ağustos 1988 tarihinde yürürlüğe giren 330 sayılı Kanun hükmünde kararnamenin 2.maddesiyle eklenen fıkrada “Bu Kanunla Emniyet Genel Müdürlüğünün trafik kuruluşlarına verilmiş olan denetim, yönetim ve düzenleme görevleri de İçişleri Bakanlığınca gerekli görülen yerleşim birimlerinde yönetmelikte tesbit edilen usul ve esaslara göre belediyelere devredilebilir.” denilmektedir. Bu hüküm, yönetim ve düzenleme görevlerini öngörmektedir. Bu nedenle yukarıda sözü edilen 5.maddenin b fıkrasında sayılan yetkilerden, denetim, yönetim ve düzenlemeyle ilgili olanlarının belirlenmesi gerekmektedir. 5.maddenin b fıkrasının 1 numaralı bendinde yer alan, “Araçları, bu Kanuna göre araçlarda bulundurulması gerekli belge ve gereçleri, sürücüleri ve bunlara ait belgeleri, sürücülerin ve karayolunu kullanan diğer kişilerin kurallara uyup uymadığını, trafik düzenlemelerinin ve çeşitli tesislerin bu Kanun hükümlerine uygun olup olmadığını denetlemmek.” ve aynı fıkranın 2 numaralı bendinde yer alan “duran ve akan trafiği denetlemek ve yönetmek” ve 6 numaralı bendinde yer alan, Trafik kazası neticesinde hastalanan veya yaralananların bakımlarını sağlayacak tedbirlerin süratle alınmasına yardımcı olmak ve yakınlarına haber vermek,” yolundaki hükümlerinin, denetim, yönetim ve düzenleme niteliğindeki görev ve yetkiler olduğu, diğer bentlerde yer alanların ise, bu nitelikte olmadığı gibi belediyelerin görev alanları dışında hatta Yurt çapında etkinlik gerektiren görevler olduğu, bu nedenle, bu yetkilerin, belediyelere devredilemiyeceği sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, “2918 sayılı Yasanın 10.maddesine 330 sayılı Kanun Hükmünde kararnameyle eklenen fıkra gereğince Emniyet Genel Müdürlüğünün il ve ilçe trafik kuruluşlarınca yürütülmekte olan, trafik suçu işleyenler hakkında alındı ve tutanak düzenlemek, araçların tescil işlemleri ni yaparak belge ve plakalarını vermek, el koyduğu trafik kazalarında trafik kaza tesbit tutanağı düzenlemek gibi görev ve yetkilerin belediyelere devredilmesine olanak bulunmadığı” mütalaa kılındı.